Tekst źródłowy strony Liedajski

{{Język
|kolor=lightgreen
|nazwa własna=Ледасик келеп
|nazwa=Lyedasyik celyep
|alfabet u=cyrylica, łacinka
|faktycznie=tak
|twórca f=[[User:Milya0|Milya0]]
|rok f=[[2009]]
|fikcyjnie=tak
|nazwa conworldu=Rathok
|conworld Msc=Rathoku
|państwa=Liedazja
|conlanger3=rth.ldk.mil
}}

'''Język liedajski''' {{p|43198}} - aprioryczny fleksyjny język sztuczny stworzony w grudniu 2009 przez [[User:Milya0|Miłegoa0]].

Cechą charakterystyczną jest całkowicie aprioryczne słownictwo z gramatyką wzorowaną na językach indoeuropejskich.

==Alfabet==
Język na początku swojego istnienia był zapisywany cyrylicą. Obecnie używaną transkrypcję łacińską opracowano w lipcu 2010 roku.

===Łaciński===
{| align="center" border="1" cellspacing="0" cellpadding="8" bgcolor="#EFEFEF" style="font-size:20px; text-align:center;" class=ipa
|-
|bgcolor="#ded"|A [a]||B [b]||D [d]||bgcolor="#ded"|E [e]||F [f]||bgcolor="#eed"|G [g]||bgcolor="#dee"|J [ɟ]||bgcolor="#ded"|I [i]
|-
|bgcolor="#eed"|K [k]||bgcolor="#dee"|C [c]||bgcolor="#eed"|L [l]||bgcolor="#dee"|Ly [ʎ]||M [m]||N [n]||bgcolor="#ded"|O [o]||P [p]
|-
|bgcolor="#eed"|R [r]||bgcolor="#dee"|Ry [r̥ç]||bgcolor="#eed"|S [s]||bgcolor="#dee"|Sy [ç]||T [t]||bgcolor="#ded"|U [u]||V [v]||W [w]
|-
|bgcolor="#eed"|Z [z]||bgcolor="#dee"|Zy [ʝ]||bgcolor="#dee"|(Y)
|-
|}

;Uwagi
#Zamiast dwuznaków Ky Gy stosuje się litery C J.
#Litera Y występuje tylko w dwuznakach.

===Cyrylica===
{| align="center" border="1" cellspacing="0" cellpadding="8" bgcolor="#EFEFEF" style="font-size:20px; text-align:center;" class=ipa
|-
|bgcolor="#eed"|А [a]||Б [b]||В [v]||bgcolor="#ded"|Г [g] [ɟ]||Д [d]||bgcolor="#dee"|Е [e]||bgcolor="#dee"|Ё [o]||bgcolor="#ded"|З [z] [ʝ]
|-
|bgcolor="#eed"|І [i]||bgcolor="#dee"|И [i]||bgcolor="#ded"|К [k] [c]||bgcolor="#ded"|Л [l] [ʎ]||М [m]||Н [n]||bgcolor="#eed"|О [o]||П [p]
|-
|Р [r]||bgcolor="#ded"|С [s] [ç]||Т [t]||bgcolor="#eed"|У [u]||Ў [w]||Ф [f]||bgcolor="#dee"|(Ь)||bgcolor="#eed"|Э [e]
|-
|bgcolor="#dee"|Ю [u]||bgcolor="#dee"|Я [a]
|-
|}

;Uwagi:
#Spółgłoski przed я, e, и, ё, ю są palatalizowane, nie są to samogłoski jotowane!
#Tam, gdzie podano dwie wymowy, druga dotyczy litery przed я, e, и, ё, ю, ь, np.:
:к [k], кa [ka], кэ [ke], кi [ki], кo [kɔ], ку [ku]
:кь [c], кя [ca], ке [ce], ки [ci], кё [cɔ], кю [cu]

==Rzeczowniki==
Nomina deklinują przez pięć przypadków: ''uzaunak'' (mianownik), ''razyiunak'' (dopełniacz), ''balyunak'' (celownik), ''zabaunak'' (biernik), ''morcunak'' (miejscownik).

Użycie odpowiada w przybliżeniu użyciu w języku polskim:
* mianownik jest formą słownikową słowa, oznacza podmiot;
* dopełniacz służy konstrukcjom relatywnym i posesywnym, łączy się z częścią przyimków; rzadko funkcjonuje jako ablatyw;
* celownik określa często dopełnienie dalsze, łączy się z większością przyimków, posiada archaiczną funkcję allatywu;
* biernik oznacza dopełnienie bliższe;
* miejscownik funkcjonuje jako inesyw, nie łączy się z przyimkami.

Istnieje podział na trzy rodzaje: męski, żeński, nijaki - decyduje o tym zakończenie słowa. W rodzaju męskim biernik l. pojedynczej jest równy dopełniaczowi. W rodzaju nijakim i liczbie mnogiej biernik jest równy mianownikowi.

===Rodzaj męski===
W rodzaju męskim istnieją dwie grupy deklinacyjne:
* grupa ''m I'' - rzeczowniki zakończone na ''b p d t g k m n''
* grupa ''m II'' - rzeczowniki zakończone na ''z s r l''

{| class="prettytable" style="text-align:center;float:left;"
|+ Liczba pojedyncza
! Uzaunak!! Razyiunak!! Balyunak!! Zabaunak!! Morcunak
|-
| -b|| -bei|| -baw|| -bei|| -be
|-
| -p|| -pei|| -paw|| -pei|| -pe
|-
| -d|| -dei|| -daw|| -dei|| -de
|-
| -t|| -tei|| -taw|| -tei|| -te
|-
| -g|| -gei|| -gaw|| -gei|| -ge
|-
| -k|| -kei|| -kaw|| -kei|| -ke
|-
| -m|| -mei|| -maw|| -mei|| -me
|-
| -n|| -nei|| -naw|| -nei|| -ne
|-
| -z|| -zyai|| -zyu|| -zyai|| -zyae
|-
| -s|| -syai|| -syu|| -syai|| -syae
|-
| -r|| -ryai|| -ryu|| -ryai|| -ryae
|-
| -l|| -lyai|| -lyu|| -lyai|| -lyae
|}

{| class="prettytable" style="text-align:center;"
|+ Liczba mnoga
! Uzaunak!! Razyiunak!! Balyunak!! Zabaunak!! Morcunak
|-
| -bis|| -bi|| -biw || -bis|| -bie
|-
| -pis|| -pi|| -piw || -pis|| -pie
|-
| -dis|| -di|| -diw || -dis|| -die
|-
| -tis|| -ti|| -tiw || -tis|| -tie
|-
| -gis|| -gi|| -giw || -gis|| -gie
|-
| -kis|| -ki|| -kiw || -kis|| -kie
|-
| -mis|| -mi|| -miw || -mis|| -mie
|-
| -nis|| -ni|| -niw || -nis|| -nie
|-
| -zyas|| -zya|| -zyaw || -zyas|| -zye
|-
| -syas|| -sya|| -syaw || -syas|| -sye
|-
| -ryas|| -rya|| -ryaw || -ryas|| -rye
|-
| -lyas|| -lya|| -lyaw || -lyas|| -lye
|-
|}

===Rodzaj żeński===
Rodzaj żeński dzieli się na dwie grupy deklinacji:
* ''f I'' - deklinacja spółgłoskowa (zakończenie na ''v f j c zy sy ry ly'')
* ''f II'' - deklinacja samogłoskowa, dzielona na dwie podgrupy

{| class="prettytable" style="text-align:center;float:left;"
|+ Liczba pojedyncza
! Uzaunak!! Razyiunak!! Balyunak!! Zabaunak!! Morcunak
|-
| -v|| -vi|| -viu|| -vim|| -ve
|-
| -f|| -fi|| -fiu|| -fim|| -fe
|-
| -j|| -ji|| -jiu|| -jim|| -je
|-
| -c|| -ci|| -ciu|| -cim|| -ce
|-
| -zy|| -zyi|| -zyiu|| -zyim|| -zye
|-
| -sy|| -syi|| -syiu|| -syim|| -sye
|-
| -ry|| -ryi|| -ryiu|| -ryim|| -rye
|-
| -ly|| -lyi|| -lyiu|| -lyim|| -lye
|-
| -a|| -iai|| -au|| -am|| -iawe
|-
| -e, -i|| -iei|| -iu|| -em|| -iwe
|-
|}

{| class="prettytable" style="text-align:center;"
|+ Liczba mnoga
! Uzaunak!! Razyiunak!! Balyunak!! Zabaunak!! Morcunak
|-
| -vis|| -vi|| || -vis|| 
|-
| -fis|| -fi|| || -fis|| 
|-
| -jis|| -ji|| || -jis|| 
|-
| -cis|| -ci|| || -cis|| 
|-
| -zyis|| -zyi|| || -zyis|| 
|-
| -syis|| -syi|| || -syis|| 
|-
| -ryis|| -ryi|| || -ryis|| 
|-
| -lyis|| -lyi|| || -lyis|| 
|-
| -ais|| -ai|| || -ais|| 
|-
| -eis|| -ei|| || -eis|| 
|-
|}

===Rodzaj nijaki===
W rodzaju nijakim występują cztery podgrupy. Kwestią sporną jest występowanie dodatkowej grupy zakończeń na ''io iu'', powstałej z dialektalnego przejścia ''-iwo- > -io-''.

{| class="prettytable" style="text-align:center;float:left;"
|+ Liczba pojedyncza
! Uzaunak!! Razyiunak!! Balyunak!! Zabaunak!! Morcunak
|-
| -w, -wa|| -wai|| -waiu|| -w, -wa|| -waie
|-
| -we, -wi|| -wei|| -weiu|| -we, -wi|| -weie
|-
| -o, -wo|| -woi|| -woiu|| -o, -wo|| -woie
|-
| -u|| -ui|| -uiu|| -u|| -uie
|-
|}

{| class="prettytable" style="text-align:center;"
|+ Liczba mnoga
! Uzaunak!! Razyiunak!! Balyunak!! Zabaunak!! Morcunak
|-
| -was|| -wa|| -waw || -was|| -waie
|-
| -wes|| -we|| -wew || -wes|| -weie
|-
| -wos|| -wo|| -wow || -wos|| -woie
|-
| -us|| -u|| -u || -us|| -uie
|-
|}

==Przymiotnik==
Końcówką przymiotnika w mianowniku l. pojedynczej jest -k (r. męski), -ke (r. żeński), -kwe (r. nijaki), -s (l. mnoga). W przypadkach zależnych jest ona opcjonalna i odmienia się jak zaimek ''cek/ce/kwe/cis'', np.
: N. ''lyedasyi'''k''' celyep''
: G. ''lyedasyi celyepei'' lub ''lyedasyi'''cei''' celyepei''

{| class="prettytable" style="text-align:center;"
! Uzaunak!! Razyiunak!! Balyunak!! Zabaunak!! Morcunak
|-
| -k|| -cei|| -caw|| -cei|| -ce
|-
| -ke|| -ciei|| -ciu|| -cem|| -ciwe
|-
| -kwe|| -kwei|| -kweiu|| -kwe|| -kweie
|-
| -s|| -ci|| -ciw|| -cis|| -cie
|}

==Czasowniki==
{| class="prettytable" style="text-align:center;"
|
! gr. I!! gr. II!! gr. III!! gr. IV!! ''być''
|-
! bezokolicznik
| -ac|| -ec|| -ic|| -wac|| ac
|-
!colspan=6| czas teraźniejszy
|-
! 1. sg
| -am|| -em|| -em|| -uiem|| ame
|-
! 2. sg
| -asya|| -esya|| -esya|| -uiesya|| amesya
|-
! 3. sg
| -a|| -e|| -i|| -wa|| a
|-
! 1. pl
| -ama|| -ema|| -ema|| -uiema|| amema
|-
! 2. pl
| -aca|| -eca|| -eca|| -uieca|| ameca
|-
! 3. pl
| -a|| -e|| -i|| -wa|| a
|-
!colspan=6| czas przeszły
|-
! 1. sg
| -aw|| -aw|| -iw|| -waw|| maw
|-
! 2., 3. sg
| -awa|| -awa|| -iwa|| -wawa|| mawa
|-
! 1., 2., 3. pl
| -awas|| -awas|| -iwas|| -wawas|| mawas
|-
!colspan=6| czas przyszły
|-
! 1. sg
| -ne|| -ne|| -ne|| -uine|| amne
|-
! 2. sg
| -nesya|| -nesya|| -nesya|| -uinesya|| amnesya
|-
! 3. sg
| -ne|| -ne|| -ne|| -uine|| amne
|-
! 1. pl
| -nema|| -nema|| -nema|| -uinema|| amnema
|-
! 2. pl
| -neca|| -neca|| -neca|| -uineca|| amneca
|-
! 3. pl
| -ne|| -ne|| -ne|| -uine|| amne
|-
!colspan=6|tryb rozkazujący
|-
! 2., 3. sg
| -ai|| -|| -|| -ui|| mak
|-
! 1. pl
| -aime|| -me|| -me|| -uime|| makme
|-
! 2., 3. pl
| -aice|| -ce|| -ce|| -uice|| makce
|}

Stronę bierną i zwrotną tworzy się za pomocą enklityki ''syis'', a tryb przypuszczający końcówką ''-vin''.

Interesujący jest tu przypadek słów "pić" i "jeść" o wspólnym bezokoliczniku ''fiwac''. Czasowniki te różnią się odmianą: ''fi-wac'' "pić" należy do koniugacji IV, a ''fiw-ac'' "jeść" do koniugacji I.

==Słowniczek==
{| class="wikitable sortable prettytable" 
!liedajski!!polski
|-
|uzaunak||mianownik
|-
|razyiunak||dopełniacz
|-
|balyunak||celownik
|-
|zabaunak||biernik
|-
|morcunak||miejscownik
|-
|celyep||język
|-
|najlyota||zwierzę
|-
|juvar||książka
|-
|razyec||pochodzić
|-
|virak||liczny
|-
|zabak||bierny
|-
|balyic||korzystać
|-
|uzac||nazywać się
|-
|morcic||znajdować się
|-
|pluraw||liczba mnoga
|-
|lurma||wielość
|-
|kabez||ziemniak
|-
|cek||ten
|-
|ce||ta
|-
|kwe||to
|-
|cis||ci, te
|-
|fiwac||pić
|-
|fiwac||jeść
|-
|morcwac||uczyć
|-
|ac||być
|}
[[Kategoria:Rathok]]
[[Kategoria:Języki sztuczne a priori|Liedajski]]
[[Kategoria:Języki Miłego]]