Tekst źródłowy strony Zongepajczycy

'''Zongepajczycy, Zongepajowie''' ([[Język zongepajcki|zon.]] '''żongěsla''' [{{IPA|zonɣɛslʌ}}]) to lud z gammajskimi korzeniami, zamieszkujący pierwotnie [[Kotlina Zongepajcka|Kotlinę Zongepajcką]], potem ich tereny władzy dotarły też do Gammomezopotamii<ref>nazwa tymczasowa</ref>. Posługiwali się wczesnymi [[Języki zongepajckie|językami zongepajckimi]], z czego najbardziej wpływowy był [[Język zongepajcki|język liturgiczny]]. Są dosyć dobrze podświadczeni jak na swój okres ze względu na zachowany pewien zakres tekstów w języku zongepajckim. Dotyczą one jednak głównie najważniejszych spraw państwowych i religii. Liczne brakujące informacje są uzupełniane przez badanie genetyczne, archeologię i próby rekonstrukcji z ludami potomnymi.

Za okres życia Zongepajczyków uznaje się okolice 400 PG (stałe zasiedlenie przez Zongepajczyków większej części kotliny) - 1500 PG (podział na Zongepajczyków Północnych i Zongepajczyków Południowych w wyniku wojen zongepajcko-darkajskich).

== Etymologia ==
Nazwa '''żongě''' jest nieregularnym skróceniem słowa '''żongěpai''' oznaczającym zachód, zaś samo to słowo ostatecznie wywodzi się z pragammajskiego '''*zaunghabii''' "zachód słońca". Jest spokrewniona z rzeczownikiem '''żona''' "siedziba, dom" czy czasownikiem '''szoněj''' "padać, opadać". Istnieje kilka koncepcji co do pochodzenia nazwy. Pierwsza sugeruje że nazwa wywodzi się od tego, że pierwotnym kierunkiem wędrówki Zongepajczyków było właśnie zachodzące słońce, dopiero pod wpływem innych czynników skręcili nieco na południe. To by też tłumaczyło zmianę znaczenia zachód > dom. Inna teoria zakłada, że nazwa pochodzi od momentów ataków na plemiona [[Pradarkajowie|Darkajskie]], czyli okolice zachodu słońca w celu utrudnienia wykrycia siebie. Jeszcze inny pomysł mówi że nazwa bierze się od kultu zachodzącego słońca, jednak na to są liczne dowody mogące obalić tą teorię.

== Historia ==
===Przybycie Zongepajczyków do Kotliny ===
Początkowo Zongepajczycy osiedlili się niedaleko na północ od kotliny, o czym świadczą szczątkowe dowody archeologiczne. Stamtąd prawdopodobnie rozpoczęli łupieżcze wyprawy na południe, na tereny darkajskie. Jednak z czasem pojawił się nowy rodzaj wypraw, kolonizacyjne ('''chasĺěpzaz''' [{{IPA|xʌsʎɛpt͡sʌt͡s}}]), które spowodowały osiedlenie się Zongepajczyków w centralnej części Kotliny. Z czasem doszło do konfliktów między tubylcami a Zongepajczykami, co spowodowało liczne działania zbrojne. Ostatecznie wygrali Zongepajczycy, którzy na stałe opanowali centralną część rejonu. Jednocześnie w wyniku napływu innych ludów gamajskich - naumów i ńanyjczyków - oryginalne siedziby Zongepajczyków zostały przez nich opuszczone i w większości przybyli do reszty ludu znajdującego się w kotlinie. Od tego momentu można mówić o zongepajckiej odrębności plemiennej.

==== Rozszerzanie wpływów ====
Do około 600 PG sytuacja z Darkajczykami się uspokoiła aż do ok. 1300 PG. W tym czasie Zongepajczycy poszerzyli swoje terytorium o małoludny ówczas południowy zachód kotliny. O starości tej kolonizacji dowodzi ogromna odmienność dialektów zachodnich (z [[Język prazachodniozongepajcki|prazachodniozongepajckiego]]) od reszty (które wywodzą się z [[Język zongepajcki ludowy|ludowej zongepajszczyzny]]), co widać w takich różnicach jak '''sagai-þaje, jisłě-siþłă, mahta-bastă''' czy '''gahan-gą̄'''. 

W okolicach 900 PG Zongepajczycy zaczęli osiedlać północno-zachodnie tereny kotliny. Większość nowych osadników pochodziła z centralnej części.

Około 1250 PG stosunki między ludami darkajskimi a Zongepajczykami znów się zaostrzyły. Rozpoczęło to ogromną wojnę Zongepajcko-Darkajską. Jak się okazało, Zongepajczycy zajęli nie tylko resztę południowej części kotliny, ale dotarli daleko za Rzekę Południa (zon. '''amas'zaz zajas''', [[Język pradarkajski|pdr.]] '''amāſsa kacapъ''') aż pod pustynne tereny krainy. Nowe tereny zaczęły być kolonizowane. Później jednak doszło do powstania darkajskiego, które zakończyło się częściowym sukcesem. Znaczna część terenów na południe od gór centralnych (zon. '''hěnzaz širapf''', [[Język pradarkajski|pdr.]] '''hanьsa wattatta''') została utracona, ale ta część która znalazła się głębiej w lądzie przetrwała i utworzyła odłam Zongepajczyków Południowych. Rozpad wspólnoty tych dwu grup nastąpił około 1500 PG.
 

[[Kategoria:Gammaja]]