Tekst źródłowy strony Szyszenia

{{Kyon wstrzymany| Autorem jest [[Użytkownik:Pluur|Pluur]]. Ostatni raz coś zrobił w 2020 roku. Trwa narada co zrobić z tą krainą.}}
{{Szablon:Olsenia Intro}}
{{Szablon:Szyszenia}}

'''Szyszenia''', [[Język olseski|ols.]] Xixe - despotyczna monarchia dziedziczna w unii personalnej z Olsenią. Jest jedną z czterech części Monarchii, najbardziej wysuniętą na północ. Szyszenia dzięki swojemu położeniu na pograniczu posiada silną armię lądową, która wykorzystuje masowo broń dalekosiężną. Na tych terenach powstawało jedno z najstarszych kyońskich państw. 

==Księstwa szyszeńskie==
[[Plik:Szyszenia_-_miasta.png|left|thumb|450px|Zaznaczone miasta wraz z granicami poszczególnych księstw. Jasnym zielonym zaznaczono granice przebiegające na rzekach.]]
Szyszenia jest podzielona na osiem dużych księstw. Nazwy księstw wywodzone są od nazw największych miejscowości danej krainy. Każde księstwo posiada, bardziej lub mniej różniące się od ogólnoszyszeńskiego, prawodawstwo i sądownictwo. Księstwa mogą posiadać także osobną armię, jednak muszą wystawić odpowiednią liczbę mężczyzn do armii Królewskiej.<br>
Księstwa szyszeńskie:
*Księstwa Dolnej Szyszenii:
**Jál ([[język szyszeński|szysz.]] Йа̃љ [jálʲ])- prowincja stołeczna
**Hbĕl ([[język szyszeński|szysz.]] Бе̄л [be:l])
**Féntis ([[język szyszeński|szysz.]] Фе̃ԋԏис [ɸénˠˀtˠˀis]) 
*Księstwa Środkowej Szyszenii:
**Hútexáb ([[język szyszeński|szysz.]] Ху̃жа̄б [xúd͡ʒa:b])
**Vúbaxad ([[język szyszeński|szysz.]] Му̃бажад [múbad͡ʒad])
*Księstwo Południowej Szyszenii:
**Tiḱit ([[język szyszeński|szysz.]] Тиԟит [tiqit])
*Księstwa Zachodnie - podporządkowane bezpośrednio Panu-Słońce:
**Adănaj ([[język szyszeński|szysz.]] Аƾата̃най [ad͡ɮˠatánaj])
**Húv ([[język szyszeński|szysz.]] Ґуў [ɣuw])
Podział na poszczególne księstwa wynika z tradycji oraz historii. Księstwa Dolnej Szyszenii są kolebką cywilizacji i kultury szyszeńskiej. Od początku istnienia tej kultury, terytoria te należały do Szyszenów. Tutaj można także znaleźć najważniejsze zabytki szyszeńskie, takie jak piramidy schodkowe na wyspach delty rzeki Korany. Te tereny są także jednymi z najbardziej żyznych w tej części Kyonu. Księstwa Szyszenii Środkowej charakteryzują się małą gęstością zaludnienia, wielkimi nadbrzeżnymi polami oraz terenami stepowo-sawannowymi. Tutaj zachowały się najbardziej archaiczne elementy kultury szyszeńskiej. Szczególnie kultura księstwa Hútexáb zachowa wiele elementów nieobecnych już w granicach delty Korany, takich jak: elementy szamanistyczne w religii szyszeńskiej, ustne opowieści<ref>analogiczne do skandynawskich sag</ref> czy archaiczne cechy miejscowego języka. Południowa Szyszenia z kolei posiadła wiele wpływów pobliskiej kultury olseskiej i tambimskiej. Tutejsza mowa też najbardziej różni się od normy literackiej [[język szyszeński|języka szyszeńskiego]]. Księstwa Zachodnie są zaś tworami świeżymi, które powstały w obawie przed [[Kauradowie|Kauradami]]. Bezpośrednia jurysdykcja tych terytoriów podlega pod króla Olsów oraz sztab armii olseskiej. 


==Historia państwa==
===I Państwo Szyszeńskie===
[[Plik:I_Państwo_Szyszeńskie.png|thumb|300px|Największy zasięg I Państwa Szyszeńskiego]]
I Państwo Szyszeńskie powstało w 1971 EK<ref>przeszło 2600 lat ziemskich temu</ref>. Ówczesny władca - Meneres (szysz. Менеԉес [menelˠˀes]) doprowadził do zjednoczenia szyszeńskich plemion w delcie Korany. Z tego okresu pochodzą pierwsze pisane dokumentu na wschodzie Kyonu. Wedle obecnej wiedzy państwo te było zdolne do handlu z [[Rubania|Rubanią]] oraz [[Felża|Felżą]] drogą morską oraz wzdłuż rzeki Korany - aż po tereny dzisiejszego [[Ajdynir|Ajdyniru]]. Mieszkańcy ówczesnej Szyszenii byli politeistami, ze złożonym panteonem bóstw i demonów. Ku ich czci stawiano pierwsze kaplice i świątynie. Do dnia dzisiejszego zachowały się jedynie ich pozostałości oraz przekazy pisane na ich temat. Po niespełna trzystu latach ziemskich I Państwo Szyszeńskie upadło. Wydarzenie te zbiegło się z początkiem Wschodniej Wielkiej Wędrówki Ludów mniej więcej od 2809 EK<ref>około 2300 lat ziemskich temu</ref>. W przeciągu kilku kilkudziesięcioleci do Szyszenii docierają masy ludności ajniadzkie z południa. I Państwo Szyszeńskie upadło prawdopodobnie jeszcze przed przybyciem pierwszych przybyszy z południa. Pewne poszlaki z kolei prowadzą na trop zaginionej ajniadzkiej dynastii, która mogła współrządzić w ostanich latach I Państwa. Wiadomo na pewno, że elita ajniadzka opuszcza Szyszenię dopiero około 3345 EK<ref>okoł 2100 lat ziemskich temu</ref>

===II Państwo Szyszeńskie - Złota Era===
[[Plik:II_Państwo_Szyszeńskie.png|thumb|left|500px|II Państwo Szyszeńskie u szczytu swej potęgi]]
Szyszenowie uciskani przez blisko 200 lat ziemskich przez obcą dynastię z południa doprowadzili do jej wygnania dzięki wspaniałemu geniuszu króla Szepa I Wybawiciel (szysz. Шепа I Ше̃ма[ʃepa u ʃéma]). Sytuacja w przededniu wybuchu powstania w królestwie była tragiczna. Kraj pustoszyły od kilku lat na przemian powodzie i susze, a przez to brakowało jedzenia by wyżywić dość ludne terytorium. Coraz bardziej zaogniała się sytuacja pomiędzy masami szyszeńskimi, a odrębnymi kulturowo i religijnie Ajniadami. Mimo, że element ajniadzki był mniej liczny od szyszeńskiego, to to właśnie on posiadał dobra państwa - od urzędów, przez kapłanów, po kopalnie metali szlachetnych w górze Korany. Ajniadzi także zarządzali majątkiem pól uprawnych, co utrudniało Szyszenom odpowiednią dystrybucję pożywienia. Mimo tych sporych różnic, dwieście lat ziemskich obecności obcego elementu, zmieniła oblicze Szyszenii. Doszło do rozwoju technologicznego państwa, religia szyszeńska przyjęła w swój poczet nowych, ajniadzkich, bogów, a język bogacił się o coraz to nowe zapożyczenia. Także kultura olseska, a w szczególności architektura, zmieniła swe oblicze. Z okresu obecności ajniadzkiej odziedziczone zostały monstrualnych rozmiarów świątynie bogów ajniadzkich. Szepa I, doprowadzając do wygnania obcej dynastii, sam był założycielem nowej dynastii - Szepańskiej. Szybko doprowadził do odzyskania władzy nad polami uprawnymi oraz urzędami, co doprowadziło do wykarmienia ludności. Byłe ajniadzkie świątynie zostały przekształcone na szyszeńskie. Tak na prawdę nie były nawet przebudowywane, po prostu zmieniano ich nazwy oraz rytuały, które w nich odprawiano. Za życia Szepy I Wybawiciela odzyskano w przybliżeniu terytoria I Państwa Szyszeńskiego. Król ten jako pierwszy przyjął w 3350 EK<ref>około 2100 lat temu</ref> tytuł Pana-Słońce (szysz. Ху̃фаре̃ [xúɸaré]), co miało podkreślać jego wręcz boską pozycję wśród ludzi. Szepa I wsławił się także gruntowną przebudową państwa, która wkrótce umożliwi opanowanie terenów aż po [[Kozon]]. Syn Szepy I - Szepa II (szysz. Шепа II [ʃepa ɸu:]) do 3480 EK<ref>około 2050 lat temu</ref> podbija wybrzeże obecnej [[Olsenia|Olsenii]] wtedy zamieszkiwane w znacnzej mierze przez Tambimów i przybyszy z [[Rubania|Rubanii]]. W 3479 EK ma miejsce bitwa pod Frygą, które doprowadza do upadku zalążków państwa postkolonialnego na kontynencie Rubanów. W przeciągu kilkudziesięciu lat ziemskich kończy się Wielka Wędrówka Ludów na wschodzie, a jedynym hegemonem na Wschodzie pozostaje II Państwo Szyszeńskie. Stan ten trwa prawie 500 ziemskich lat. Wpływy szyszeńskie sięgają daleko poza terytoria przez Szyszenów zajmowane i przez nich zarządzane. Szyszenii mają w tym okresie częste kontakty handlowe z Rubanią oraz Felżą - głównie z [[Fylowie|Fylami]]. Mniejsza wymiana handlowa występuje także z Oranami i Szomemami, którzy są jedynymi pozostałymi krewniakami starożytnych Ajniadów. Rzadsze, ale także obecne są kontakty z potomkami Ajniadów znad [[Jezioro Szmaragdowe|Jeziora Szmaragdowego]].

===III Państwo Szyszeńskie===
[[Plik:III_Państwo_Szyszeńskie.png|500px]]
===IV Państwo Szyszeńskie===
[[Plik:IV_Państwo_Szyszeńskie.png|500px]]
===V Państwo Szyszeńskie (obecnie)===
[[Plik:Szyszenia2.png|500px]]

==Nazwy w językach obcych==
{| class=wikitable border="1" cellpadding="4" cellspacing="0" style="background: #f9f9f9; border: 1px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;"
|-
!język
!nazwa państwa
!pełna nazwa państwa
!nazwa mieszkańca
|-
!colspan=4|języki ziemskie
|-
!polski
|Szyszenia
|Królestwo Szyszenii
|Szyszen, Szyszenka, Szyszenowie
|-
!angielski
|Shishenia
|Shishenian Kingdom
|Shishenian, Shishenians 
|-
!śląski
|Szyēnijŏ
|Krōlestwo Szyēnie
|Szyszēn, Szyszēnka, Szyszēni
|-
!colspan=4|języki kyońskie
|-
!'''[[Język olseski|olseski]]'''
|Xixe
|Afjĕrt Xixegs
|Xixe
|-
!'''[[Język szyszeński|szyszeński]]'''
|Чишего̄ [t͡ʃiçeχo:]
|Чишего̄ск гу̃фaԉе̃ [t͡ʃiçeχo:sk χúɸalˠˀé]
|Чишеге [t͡ʃiçeχe]
|-
!'''[[Język ajdyniriański|ajdyniriański]]'''
|
|
|
|-
!'''[[Język nuaryjski|nuaryjski]]'''
|
|
|
|-
!'''[[Język ayu|ayu]]'''
|
|
|
|-
!'''[[Język murski|murski]]'''
|
|
|
|-
!'''[[Język nešši|neszyjski]]'''
|
|
|
|-
!'''[[Język truski|truski]]'''
|
|
|
|-
!'''[[Język wertyński|wertyński]]'''
|
|
|
|-
!'''[[Język yuke|yuke]]'''
|
|
|
|-
|}

{{Państwa Kyonu}}
[[Kategoria:Pluur]][[Kategoria:Monarchia Olsów]]