Przejdź do zawartości

Darol: Różnice pomiędzy wersjami

Z Conlanger
Todsmer (dyskusja | edycje)
Biurokraci, Administratorzy interfejsu, Administratorzy
1280 edycji
WizualnieWikikod
Utworzył nową stronę „'''Darol''' [{{IPA|däroɫ}}] (dosł. ''język'') - język sztuczny tworzony przez Milyamda wiosną 2010 roku. Jedną z jego charakterystycznych cech jest odmiana przod...”
 
m Zabezpieczył „Darol”: Częste wandalizmy ([edytowanie=Dozwolone tylko dla administratorów] (na zawsze) [przenoszenie=Dozwolone tylko dla administratorów] (na zawsze))
 
(Nie pokazano 17 wersji utworzonych przez 3 użytkowników)
Linia 1: Linia 1:
{{j|a priori=tak|artystyczny=tak}}
'''Darol''' [{{IPA|däroɫ}}] (dosł. ''język'') - język sztuczny tworzony przez Milyamda wiosną 2010 roku. Jedną z jego charakterystycznych cech jest odmiana przodówkowa.
'''Darol''' [{{IPA|däroɫ}}] (dosł. ''język'') - język sztuczny tworzony przez Milyamda wiosną 2010 roku. Jedną z jego charakterystycznych cech jest odmiana przodówkowa.
==Fonologia==
Oryginalną cechą jest dwudzielność fonologii. Występują głoski twarde i miękkie. Norma ortograficzna przyjmuje spółgłoski miękkie za alofony spółgłosek twardych przed samogłoskami przednimi.
===Spółgłoski===
{|class=wikitable
!
!Wargowe
!Dziąsłowe
!Tylnojęz.
|-
!Nosowe
|{{IPA|m}}
|{{IPA|n/ɲ}}<br/>n
!
|-
!rowspan=2|Zwarte
|{{IPA|p}}
|{{IPA|t/ts̪}}<br/>t
|{{IPA|k/tʃ}}<br/>c
|-
|{{IPA|b}}
|{{IPA|d/dz̪}}<br/>d
|{{IPA|g/dʒ}}<br/>g
|-
!rowspan=2|Szczelinowe
|{{IPA|f}}
|{{IPA|s/θ}}<br/>s
|rowspan=2|{{IPA|x/ʃ}}<br/>h
|-
|{{IPA|v}}
|{{IPA|z/ð}}<br/>z
|-
!Boczne
!
|{{IPA|ɫ/ʎ}}<br/>l
!
|-
!Drżące
!
|{{IPA|r/rʲ}}<br/>r
!
|}
Dla symboli w parach:
* pierwszy znak oznacza głoskę przed samogłoskami tylnymi/twardymi;
* drugi znak oznacza głoskę przed samogłoskami przednimi/miękkimi.
Na oznaczenie spółgłoski miękkiej na końcu wyrazu stosuje się literę -i- przed ostatnią samogłoską, np.:
* ''-oz'' [{{IPA|oz}}], ''-oiz'' [{{IPA|oð}}];
* ''-il'' [{{IPA|iɫ}}], ''-iil'' [{{IPA|iʎ}}];
* ''-ed'' [{{IPA|ed}}], ''-eid'' [{{IPA|edz̪}}].
W tabelach symbolizuje to gwiazdka *.
===Samogłoski===
{| class=wikitable
!Przednie
|{{IPA|i}}
|{{IPA|ʉ}}<br/>ü
|{{IPA|ɵ}}<br/>ö
|{{IPA|e}}
|{{IPA|ɛ̃}}<br/>ẽ
|{{IPA|æ}}<br/>ä
|-
!Tylne
|{{IPA|ɯ}}<br/>ı
|{{IPA|u}}
|{{IPA|o}}
!
|{{IPA|ʌ̃}}<br/>ã
|{{IPA|ä}}<br/>a
|}
==Czasowniki==
Czasowniki odmieniają się przez aspekty, osoby i liczby przyłączając końcówki i przodówki. Koniugacja dzieli się na trzy grupy (F, B, C) i trzy typy (1, 2, 3) w zależności od tego, jak zaczyna i kończy się temat.
Przedrostki zależące od grupy i końcówki determinowane typem współtworzą cyrkumfiksy, np. dla 1. os. l. mnogiej asp. wielokrotnego:
{|class=wikitable
!colspan=2 rowspan=2|
!colspan=3|Grupa
|-
!F
!B
!C
|-
!rowspan=3|Typ
!1
|''an-na''<br/>''an'''üpı'''na''
|''nim-na''<br/>''nim'''ohi'''na''
|''ni-na''<br/>''ni'''cola'''na''
|-
!2
|''an-a''<br/>''an'''öl'''a''
|''nim-a''<br/>''nim'''ız'''a''
|''ni-a''<br/>''ni'''pel'''a''
|-
!3
|''an-ä''<br/>''an'''il'''ä''
|''nim-ä''<br/>''nim'''as'''ä''
|''ni-ä''<br/>''ni'''lın'''ä''
|}
===Typy===
* typ 1 obejmuje rdzenie zakończone '''samogłoską''', np. ''üp'''ı''''' [{{IPA|ʉpɯ}}], ''oh'''i''''' [{{IPA|oʃi}}];
* typ 2 obejmuje rdzenie zakończone '''spółgłoską twardą''', np. ''pe'''l''''' [{{IPA|pʲeɫ}}], ''ö'''l''''' [{{IPA|ɵɫ}}];
* typ 3 obejmuje rdzenie zakończone '''spółgłoską miękką''', np. ''a'''is''''' [{{IPA|ɑθ}}], ''lı'''in''''' [{{IPA|ɫɯɲ}}].
Końcówki zależą od aspektu i liczby.
{| class=wikitable
!rowspan=2 colspan=2|
!rowspan=2|Aspekt<br/>wielokrotny
!rowspan=2|Aspekt<br/>ciągły
!colspan=2|Aspekt<br/>dokonany
!rowspan=2|Tryb<br/>rozkazujący
|-
!l. poj.
!l. mn.
|-
!rowspan=3|Typ
!1
|''-na''<br/>''~ohi'''na'''''
|''-''<br/>''~ohi''
|''-n''<br/>''~ohi'''n'''''
|''-nı''<br/>''~ohi'''nı'''''
|''-nã''<br/>''ohi'''nã'''''
|-
!2
|''-a''<br/>''~pel'''a'''''
|''-''<br/>''~pel''
|''-''<br/>''~pel''
|''-ı''<br/>''~pel'''ı'''''
|''-ã''<br/>''pel'''ã'''''
|-
!3
|''-ä''<br/>''~as'''ä'''''
|''-'' *<br/>''~a'''i'''s''
|''-'' *<br/>''~a'''i'''s''
|''-i''<br/>''~as'''i'''''
|''-ẽ''<br/>''as'''ẽ'''''
|}
===Grupy===
* grupa F (ang. '''''F'''ront vowel'') obejmuje rdzenie zaczynające się '''samogłoską przednią''', np. ''iil'' [{{IPA|iʎ}}], ''öl'' [{{IPA|ɵɫ}}], ''üpı'' [{{IPA|ʉpɯ}}];
* grupa B (ang. '''''B'''ack vowel'') obejmuje rdzenie zaczynające się '''samogłoską tylną''', np. ''ız'' [{{IPA|ɯz}}], ''ais'' [{{IPA|ɑθ}}], ''ula'' [{{IPA|uɫɑ}}];
* grupa C (ang. '''''C'''onsonant'') obejmuje rdzenie zaczynające się '''spółgłoską''', np. ''pel'' [{{IPA|pʲeɫ}}], ''lıin'' [{{IPA|ɫɯɲ}}], ''cola'' [{{IPA|koɫɑ}}].
{| class=wikitable
!rowspan=2|
!colspan=6|Grupa
|-
!colspan=2|F
!colspan=2|B
!colspan=2|C
|-
!colspan=7|Aspekt wielokrotny
|-
!Osoba
!L. poj.
!L. mn.
!L. poj.
!L. mn.
!L. poj.
!L. mn.
|-
!1.
|''m-''<br/>'''''m'''ilä''
|''an-''<br/>'''''an'''ilä''
|''m-''<br/>'''''m'''ohina''
|''nim-''<br/>'''''nim'''ohina''
|''im-''<br/>'''''im'''pela''
|''ni-''<br/>'''''ni'''pela''
|-
!2.
|colspan=2|''v-''<br/>'''''v'''ilä''
|colspan=2|''v-''<br/>'''''v'''ohina''
|colspan=2|''u-''<br/>'''''u'''pela''
|-
!3.
|colspan=2|''-''<br/>''ilä''
|colspan=2|''-''<br/>''ohina''
|colspan=2|''-''<br/>''pela''
|-
!colspan=7|Aspekt ciągły
|-
!Osoba
!L. poj.
!L. mn.
!L. poj.
!L. mn.
!L. poj.
!L. mn.
|-
!1.
|''mer-''<br/>'''''mer'''iil''
|''n-''<br/>'''''n'''iil''
|''mer-''<br/>'''''mer'''ohi''
|''nim-''<br/>'''''nim'''ohi''
|''me-''<br/>'''''me'''pel''
|''nö-''<br/>'''''nö'''pel''
|-
!2.
|''var-''<br/>'''''var'''iil''
|''av-''<br/>'''''av'''iil''
|''var-''<br/>'''''var'''ohi''
|''av-''<br/>'''''av'''ohi''
|''va-''<br/>'''''va'''pel''
|''ava-''<br/>'''''ava'''pel''
|-
!3.
|colspan=2|''ar-''<br/>'''''ar'''iil''
|colspan=2|''-''<br/>''ohi''
|colspan=2|''a-''<br/>'''''a'''pel''
|-
!colspan=7|Aspekt dokonany
|-
!Osoba
!L. poj.
!L. mn.
!L. poj.
!L. mn.
!L. poj.
!L. mn.
|-
!1.
|''m-''<br/>'''''m'''iil''
|''ãn-''<br/>'''''ãn'''ili''
|''mät-''<br/>'''''mät'''ohin''
|''ãn-''<br/>'''''ãn'''ohinı''
|''am-''<br/>'''''am'''pel''
|''ã-''<br/>'''''ã'''pelı''
|-
!2.
|''vam-''<br/>'''''vam'''iil''
|''uv-''<br/>'''''uv'''ili''
|''vat-''<br/>'''''vat'''ohin''
|''ut-''<br/>'''''ut'''ohinı''
|''vam-''<br/>'''''vam'''pel''
|''vo-''<br/>'''''vo'''pelı''
|-
!3.
|''-''<br/>''iil''
|''-''<br/>''ili''
|''-''<br/>''ohin''
|''-''<br/>''ohinı''
|''-''<br/>''pel''
|''-''<br/>''pelı''
|}


==Zobacz też==
==Zobacz też==

Aktualna wersja na dzień 23:33, 5 maj 2021

Typ: a priori
Rodzaj: artystyczny
Lista conlangów

Darol [däroɫ] (dosł. język) - język sztuczny tworzony przez Milyamda wiosną 2010 roku. Jedną z jego charakterystycznych cech jest odmiana przodówkowa.

Fonologia

Oryginalną cechą jest dwudzielność fonologii. Występują głoski twarde i miękkie. Norma ortograficzna przyjmuje spółgłoski miękkie za alofony spółgłosek twardych przed samogłoskami przednimi.

Spółgłoski

Wargowe Dziąsłowe Tylnojęz.
Nosowe m n/ɲ
n
Zwarte p t/ts̪
t 		k/tʃ
c
b d/dz̪
d 		g/dʒ
g
Szczelinowe f s/θ
s 		x/ʃ
h
v z/ð
z
Boczne ɫ/ʎ
l
Drżące r/rʲ
r

Dla symboli w parach:

  • pierwszy znak oznacza głoskę przed samogłoskami tylnymi/twardymi;
  • drugi znak oznacza głoskę przed samogłoskami przednimi/miękkimi.

Na oznaczenie spółgłoski miękkiej na końcu wyrazu stosuje się literę -i- przed ostatnią samogłoską, np.:

  • -oz [oz], -oiz [oð];
  • -il [iɫ], -iil [iʎ];
  • -ed [ed], -eid [edz̪].

W tabelach symbolizuje to gwiazdka *.

Samogłoski

Przednie i ʉ
ü 		ɵ
ö 		e ɛ̃
ẽ 		æ
ä
Tylne ɯ
ı 		u o ʌ̃
ã 		ä
a

Czasowniki

Czasowniki odmieniają się przez aspekty, osoby i liczby przyłączając końcówki i przodówki. Koniugacja dzieli się na trzy grupy (F, B, C) i trzy typy (1, 2, 3) w zależności od tego, jak zaczyna i kończy się temat.

Przedrostki zależące od grupy i końcówki determinowane typem współtworzą cyrkumfiksy, np. dla 1. os. l. mnogiej asp. wielokrotnego:

Grupa
F B C
Typ 1 an-na
anüpına 		nim-na
nimohina 		ni-na
nicolana
2 an-a
anöla 		nim-a
nimıza 		ni-a
nipela
3 an-ä
anilä 		nim-ä
nimasä 		ni-ä
nilınä

Typy

  • typ 1 obejmuje rdzenie zakończone samogłoską, np. üpı [ʉpɯ], ohi [oʃi];
  • typ 2 obejmuje rdzenie zakończone spółgłoską twardą, np. pel [pʲeɫ], öl [ɵɫ];
  • typ 3 obejmuje rdzenie zakończone spółgłoską miękką, np. ais [ɑθ], lıin [ɫɯɲ].

Końcówki zależą od aspektu i liczby.

Aspekt
wielokrotny 		Aspekt
ciągły 		Aspekt
dokonany 		Tryb
rozkazujący
l. poj. l. mn.
Typ 1 -na
~ohina 		-
~ohi 		-n
~ohin 		-nı
~ohinı 		-nã
ohinã
2 -a
~pela 		-
~pel 		-
~pel 		-ı
~pelı 		-ã
pelã
3 -ä
~asä 		- *
~ais 		- *
~ais 		-i
~asi 		-ẽ
asẽ

Grupy

  • grupa F (ang. Front vowel) obejmuje rdzenie zaczynające się samogłoską przednią, np. iil [iʎ], öl [ɵɫ], üpı [ʉpɯ];
  • grupa B (ang. Back vowel) obejmuje rdzenie zaczynające się samogłoską tylną, np. ız [ɯz], ais [ɑθ], ula [uɫɑ];
  • grupa C (ang. Consonant) obejmuje rdzenie zaczynające się spółgłoską, np. pel [pʲeɫ], lıin [ɫɯɲ], cola [koɫɑ].
Grupa
F B C
Aspekt wielokrotny
Osoba L. poj. L. mn. L. poj. L. mn. L. poj. L. mn.
1. m-
milä 		an-
anilä 		m-
mohina 		nim-
nimohina 		im-
impela 		ni-
nipela
2. v-
vilä 		v-
vohina 		u-
upela
3. -
ilä 		-
ohina 		-
pela
Aspekt ciągły
Osoba L. poj. L. mn. L. poj. L. mn. L. poj. L. mn.
1. mer-
meriil 		n-
niil 		mer-
merohi 		nim-
nimohi 		me-
mepel 		nö-
nöpel
2. var-
variil 		av-
aviil 		var-
varohi 		av-
avohi 		va-
vapel 		ava-
avapel
3. ar-
ariil 		-
ohi 		a-
apel
Aspekt dokonany
Osoba L. poj. L. mn. L. poj. L. mn. L. poj. L. mn.
1. m-
miil 		ãn-
ãnili 		mät-
mätohin 		ãn-
ãnohinı 		am-
ampel 		ã-
ãpelı
2. vam-
vamiil 		uv-
uvili 		vat-
vatohin 		ut-
utohinı 		vam-
vampel 		vo-
vopelı
3. -
iil 		-
ili 		-
ohin 		-
ohinı 		-
pel 		-
pelı

Zobacz też

Źródło: „https://jezykotw.webd.pl/w/index.php?title=Darol&oldid=45088”