Ecka rodzina językowa: Różnice pomiędzy wersjami
m Wycofano edycje użytkownika 178.42.128.45 (dyskusja). Autor przywróconej wersji to MilyAMD. |
|||
| (Nie pokazano 11 wersji utworzonych przez 5 użytkowników) | |||
| Linia 1: | Linia 1: | ||
'''Ecka rodzina językowa''', '''języki eckie''', '''języki edyckie''' ([[ęmucki|ęm.]] ''(ral')edyt'' - zawierający Etów) - grupa języków sztucznych o wspólnym pochodzeniu. | '''Ecka rodzina językowa''', '''języki eckie''', '''języki edyckie''' ([[ęmucki|ęm.]] ''(ral')edyt'' - zawierający Etów) - grupa języków sztucznych o wspólnym pochodzeniu stworzona przez [[User:MilyAMD|Fēlēsa]]. | ||
==Historia== | |||
: ''Poniżej przedstawiona jest historia wewnątrz projektu.'' | |||
Edycka rodzina językowa należy do grupy środkowoeuremickiej, podobnie jak rodzina darycka i maicka. Rekonstruowany język praęmucki (praecki, praedycki) prawdopodobnie był używany 2000-2500 lat wcześniej i wywodził się z języka praśrodkowoeuremickiego, używanego przed 4000-5000 laty. | |||
Nazwa rodziny pochodzi od ęmuckiego ''Edyt'', tj. ''mający w sobie Etów'' (stęm. ''eƭytə'', pręm. *''ʔetʕut'' = *''ʔet'' - istota + *''ʕut'' - sufiks zawierania, powiązania). | |||
Ęmuckie słowo ''syr'atkan'' (język) i ''syr'ą'' (mówić, rozmawiać; por. biał. ''ëruhu'' - przemawiać, bez. ''sirqan'' - język/etnolekt, ymn. ''suren'' - język, yeng ''sǔ'' - mówić), pochodzą od pręm. *''surʔatə-kaGə'', *''surʔaN''. Od rdzenia *''surʔa-'' jest wywodzona forma środkowoeuremicka: *''thoor-ho'', związana z [[darol|dar.]] ''darol'' i mai. ''torgasa''. | |||
==Języki== | ==Języki== | ||
| Linia 23: | Linia 32: | ||
!ymnicki | !ymnicki | ||
!mera<br/>zeta | !mera<br/>zeta | ||
!yeng | |||
|- | |||
!colspan=8|Samogłoski czyste | |||
|- | |- | ||
!*a | !*a | ||
| Linia 31: | Linia 43: | ||
|e /ɛ/ | |e /ɛ/ | ||
|/ɑ~ɛ/ | |/ɑ~ɛ/ | ||
|a | |||
|- | |- | ||
!*ə | !*ə | ||
| Linia 39: | Linia 52: | ||
|a <br/> ä /æ/ | |a <br/> ä /æ/ | ||
|/ɔ/, 0 | |/ɔ/, 0 | ||
|e /ə/ | |||
|- | |- | ||
!*e | !*e | ||
| Linia 47: | Linia 61: | ||
|y /e/ | |y /e/ | ||
|/e/ | |/e/ | ||
|ie /e/ | |||
|- | |- | ||
!*o | !*o | ||
| Linia 55: | Linia 70: | ||
|o <br/> ö /ø/ | |o <br/> ö /ø/ | ||
|/o/ | |/o/ | ||
|o | |||
|- | |- | ||
!*i | !*i | ||
| Linia 63: | Linia 79: | ||
|i | |i | ||
|/i/ | |/i/ | ||
|i | |||
|- | |- | ||
!*u | !*u | ||
| Linia 71: | Linia 88: | ||
|u <br/> ü /y/ | |u <br/> ü /y/ | ||
|/ʊ/, 0 | |/ʊ/, 0 | ||
|u, iu /y/ | |||
|- | |||
!colspan=8|Samogłoski z elementem nosowym | |||
|- | |- | ||
!*aN | !*aN | ||
| Linia 79: | Linia 99: | ||
|em /ɛm/ | |em /ɛm/ | ||
|/ɑm~ɛm/ | |/ɑm~ɛm/ | ||
|a | |||
|- | |- | ||
!*əN | !*əN | ||
| Linia 87: | Linia 108: | ||
|am <br/> äm /æm/ | |am <br/> äm /æm/ | ||
|/ɔm/ | |/ɔm/ | ||
|e /ə/ | |||
|- | |- | ||
!*eN | !*eN | ||
| Linia 95: | Linia 117: | ||
|ym /em/ | |ym /em/ | ||
|/em/ | |/em/ | ||
|ie /e/ | |||
|- | |- | ||
!*oN | !*oN | ||
| Linia 103: | Linia 126: | ||
|om <br/> öm /øm/ | |om <br/> öm /øm/ | ||
|/om/ | |/om/ | ||
|o | |||
|- | |- | ||
!*iN | !*iN | ||
| Linia 111: | Linia 135: | ||
|im | |im | ||
|/im/ | |/im/ | ||
|i | |||
|- | |- | ||
!*uN | !*uN | ||
| Linia 119: | Linia 144: | ||
|um <br> üm /ym/ | |um <br> üm /ym/ | ||
|/ʊm/ | |/ʊm/ | ||
|u, iu /y/ | |||
|- | |||
!colspan=8|Samogłoski + *r | |||
|- | |- | ||
!*ar | !*ar | ||
|ra | |ra | ||
|ar | |ar | ||
|ar | |ar /aɹ/ | ||
|ar /ɑ˞/ | |ar /ɑ˞/ | ||
|er /ɛr/ | |er /ɛr/ | ||
|/ɑj~ɛj/ | |/ɑj~ɛj/ | ||
|ā /a˥/ | |||
|- | |- | ||
!*ər | !*ər | ||
|rë /rə~rɨ/ | |rë /rə~rɨ/ | ||
|ʌr | |||
|or /ɜɹ/ | |||
|ar /ɑ˞/ | |||
|ar <br> är /ær/ | |||
|/ɔj/ | |||
|ē /ə˥/ | |||
|- | |- | ||
!*er | !*er | ||
|ri <br> re | |ri <br> re | ||
|er | |||
|er /eɹ/ | |||
|er /ɤ˞/ | |||
|yr /er/ | |||
|/ej/ | |||
|iē /e˥/ | |||
|- | |- | ||
!*or | !*or | ||
|ru <br> ro | |ru <br> ro | ||
|or | |||
|ur /oɹ/ | |||
|ur /u˞/ | |||
|or <br> ör /ør/ | |||
|/oj/ | |||
|ō /o˥/ | |||
|- | |- | ||
!*ir | !*ir | ||
|ri | |ri | ||
|ir | |||
|ir /iɹ/ | |||
|ir /ɯ˞/ | |||
|ir | |||
|/ij/ | |||
|ī /i˥/ | |||
|- | |- | ||
!*ur | !*ur | ||
|ru | |ru | ||
|yr | |||
|yr /ɯɹ/ | |||
|ir, yr /ɯ˞/ | |||
|ur, ür /yr/ | |||
|/ʊj/ | |||
|ū /u˥/, iū /y˥/ | |||
|- | |||
!colspan=8|Samogłoski + *j | |||
|- | |||
!*aj | |||
|ai | |||
|aj | |||
|aj | |||
|e | |||
|e /ɛ/ | |||
|/ɑj~ɛj/ | |||
|ai /aɪ/ | |||
|- | |||
!*əj | |||
|ai | |||
|ʌj | |||
|oj /ɜj/ | |||
|e | |||
|ä /æ/ | |||
|/ɔj/ | |||
|ei /eɪ/ | |||
|- | |||
!*ej | |||
|ai | |||
|ej | |||
|ej | |||
|e | |||
|y /e/ | |||
|/ej/ | |||
|i | |||
|- | |||
!*oj | |||
|ai | |||
|oj | |||
|uj /oj/ | |||
|y /ɨ/ | |||
|ö /ø/ | |||
|/oj/ | |||
|ei /eɪ/ | |||
|- | |||
!*ij | |||
|ai | |||
|ij | |||
|ij | |||
|i | |||
|i | |||
|/ij/ | |||
|i | |||
|- | |||
!*uj | |||
|ai | |||
|yj | |||
|yj /ɯj/ | |||
|i <br/> y /ɨ/ | |||
|ü /y/ | |||
|/ʊj/ | |||
|uei /weɪ/ | |||
|- | |||
!colspan=8|Samogłoski + *w | |||
|- | |||
!*aw | |||
|au | |||
|av | |||
|av | |||
|af | |||
|ev /ɛf/ | |||
|/ɑf~ɛf/ | |||
|au /ɑʊ/ | |||
|- | |||
!*əw | |||
|au | |||
|ʌv | |||
|ov /ɜv/ | |||
|af | |||
|av /af/ <br/> äv /æf/ | |||
|/ɔf/ | |||
|ou /ɤʊ/ | |||
|- | |||
!*ew | |||
|au | |||
|ev | |||
|ev | |||
|ef | |||
|yv /ef/ | |||
|/ef/ | |||
|ou /ɤʊ/ | |||
|- | |||
!*ow | |||
|au | |||
|ov | |||
|uv /ov/ | |||
|uf | |||
|ov /of/ <br/> öv /øf/ | |||
|/of/ | |||
|u | |||
|- | |||
!*iw | |||
|au | |||
|iv | |||
|iv | |||
|if | |||
|iv /if/ | |||
|/if/ | |||
|iou /iɤʊ/ | |||
|- | |||
!*uw | |||
|au | |||
|yv | |||
|yv /ɯv/ | |||
|if <br/> yf /ɨf/ | |||
|uv /uf/ <br/> üv /yf/ | |||
|/ʊf/ | |||
|u | |||
|- | |||
|} | |||
==Porównanie: liczby== | |||
{| class=wikitable | |||
!N. | |||
!praęmucki | |||
!białodolski | |||
!ęmucki | |||
!ymnicki | |||
|- | |||
!1. | |||
|*ʔeke, *kesə | |||
|ekk | |||
|keh | |||
|yk(a) | |||
|- | |||
!2. | |||
|*gosə | |||
|goss | |||
|guh | |||
|gon | |||
|- | |||
!3. | |||
|*ke-kosə, *ke-hosə (1+2) | |||
|keh | |||
|kekuh | |||
|kyk | |||
|- | |||
!4. | |||
|*lusə | |||
|luss | |||
|ryh | |||
|run | |||
|- | |||
!5. | |||
|*mikaGə (dłoń) | |||
|mikk | |||
|mikan | |||
|miña, min | |||
|- | |||
!6. | |||
|*xəsə | |||
|sëss | |||
|śoh | |||
|san | |||
|- | |||
!7. | |||
|*ke-xəsə (1+6) <br/> *zexə (?) | |||
|zes | |||
|keśoh | |||
|kysan | |||
|- | |||
!8. | |||
|*wesə | |||
|wess | |||
|veh | |||
|vyn | |||
|- | |||
!9. | |||
|*ke-wesə (1+8) <br/> *rinə (?) | |||
|rinn | |||
|keveh | |||
|kyvyn | |||
|- | |||
!10. | |||
|*masə | |||
|mass | |||
|mah | |||
|men | |||
|- | |||
!15. | |||
|*ke-masə-lusə (1+14) <br/> kehoN-mikaGə (3*5) | |||
|kehumikk | |||
|kemajryh | |||
|kykmiña, kykmin | |||
|- | |||
!20. | |||
|*go-N-masə | |||
|gumass | |||
|gųmah | |||
|gommen | |||
|- | |||
!25. | |||
|*go-N-masə-mikaGə (20+5) <br/> *mika-mikaGə (5*5) | |||
|gumass mikk | |||
|mikmikan | |||
|mimmiña, mimmin | |||
|- | |- | ||
!100. | |||
|*sitə | |||
|sid | |||
|sit | |||
|sit | |||
|} | |} | ||
[[Kategoria:Eci]] | [[Kategoria:Eci]] | ||
Aktualna wersja na dzień 20:36, 22 wrz 2011
Ecka rodzina językowa, języki eckie, języki edyckie (ęm. (ral')edyt - zawierający Etów) - grupa języków sztucznych o wspólnym pochodzeniu stworzona przez Fēlēsa.
Historia
- Poniżej przedstawiona jest historia wewnątrz projektu.
Edycka rodzina językowa należy do grupy środkowoeuremickiej, podobnie jak rodzina darycka i maicka. Rekonstruowany język praęmucki (praecki, praedycki) prawdopodobnie był używany 2000-2500 lat wcześniej i wywodził się z języka praśrodkowoeuremickiego, używanego przed 4000-5000 laty.
Nazwa rodziny pochodzi od ęmuckiego Edyt, tj. mający w sobie Etów (stęm. eƭytə, pręm. *ʔetʕut = *ʔet - istota + *ʕut - sufiks zawierania, powiązania).
Ęmuckie słowo syr'atkan (język) i syr'ą (mówić, rozmawiać; por. biał. ëruhu - przemawiać, bez. sirqan - język/etnolekt, ymn. suren - język, yeng sǔ - mówić), pochodzą od pręm. *surʔatə-kaGə, *surʔaN. Od rdzenia *surʔa- jest wywodzona forma środkowoeuremicka: *thoor-ho, związana z dar. darol i mai. torgasa.
Języki
Pochodzące od języka praęmuckiego, używane w świecie Gruszek Na Wierzbie:
- białodolski - wywodzi się od starobiałodolskiego, stanowi odrębną gałąź;
- staroęmucki - drugi, obok starobiałodolskiego, potomek praęmuckiego;
- ęmucki ogólny - główna odmiana nowoęmuckiego, wywodzi się z dialektów wiejskich, szczególnie zachodnich i południowych;
- ęmucki bezadacki - odmiana stołeczna, wywodzi się z gwar miejskich;
- ymnicki - odłączył się w okresie wczesnego średnioęmuckiego, czasem uważany za odmianę ęmuckiego.
Języki spoza fikcyjnego świata, głównie wywodzone od nowoęmuckiego:
- yeng - przeróbka ęmuckiego na podobieństwo języka chińskiego mandaryńskiego;
- mera zeta - język mera oparty częściowo na ęmuckim.
Dźwięki
Samogłoski
| pra- ęmucki |
biało- dolski |
staro- ęmucki |
ęmucki | ęm. bezadacki |
ymnicki | mera zeta |
yeng |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Samogłoski czyste | |||||||
| *a | a | a | a | a | e /ɛ/ | /ɑ~ɛ/ | a |
| *ə | ë /ə~ɨ/ | ʌ | o /ɜ/ | a | a ä /æ/ |
/ɔ/, 0 | e /ə/ |
| *e | e | e | e | e | y /e/ | /e/ | ie /e/ |
| *o | o | o | u /o/ | u | o ö /ø/ |
/o/ | o |
| *i | i | i | i | i | i | /i/ | i |
| *u | u | y | y /ɯ/ | i y /ɨ/ |
u ü /y/ |
/ʊ/, 0 | u, iu /y/ |
| Samogłoski z elementem nosowym | |||||||
| *aN | u | ã | ą /aɨ̃/ | aw | em /ɛm/ | /ɑm~ɛm/ | a |
| *əN | u | ʌ̃ | ǫ /ɜɯ̃/ | aw | am äm /æm/ |
/ɔm/ | e /ə/ |
| *eN | i e |
ẽ | ę /eɨ̃/ | ew | ym /em/ | /em/ | ie /e/ |
| *oN | u | õ | ų /oũ/ | uw | om öm /øm/ |
/om/ | o |
| *iN | i | ĩ | į | iw | im | /im/ | i |
| *uN | u | ỹ | ỹ | iw yw /ɨw/ |
um üm /ym/ |
/ʊm/ | u, iu /y/ |
| Samogłoski + *r | |||||||
| *ar | ra | ar | ar /aɹ/ | ar /ɑ˞/ | er /ɛr/ | /ɑj~ɛj/ | ā /a˥/ |
| *ər | rë /rə~rɨ/ | ʌr | or /ɜɹ/ | ar /ɑ˞/ | ar är /ær/ |
/ɔj/ | ē /ə˥/ |
| *er | ri re |
er | er /eɹ/ | er /ɤ˞/ | yr /er/ | /ej/ | iē /e˥/ |
| *or | ru ro |
or | ur /oɹ/ | ur /u˞/ | or ör /ør/ |
/oj/ | ō /o˥/ |
| *ir | ri | ir | ir /iɹ/ | ir /ɯ˞/ | ir | /ij/ | ī /i˥/ |
| *ur | ru | yr | yr /ɯɹ/ | ir, yr /ɯ˞/ | ur, ür /yr/ | /ʊj/ | ū /u˥/, iū /y˥/ |
| Samogłoski + *j | |||||||
| *aj | ai | aj | aj | e | e /ɛ/ | /ɑj~ɛj/ | ai /aɪ/ |
| *əj | ai | ʌj | oj /ɜj/ | e | ä /æ/ | /ɔj/ | ei /eɪ/ |
| *ej | ai | ej | ej | e | y /e/ | /ej/ | i |
| *oj | ai | oj | uj /oj/ | y /ɨ/ | ö /ø/ | /oj/ | ei /eɪ/ |
| *ij | ai | ij | ij | i | i | /ij/ | i |
| *uj | ai | yj | yj /ɯj/ | i y /ɨ/ |
ü /y/ | /ʊj/ | uei /weɪ/ |
| Samogłoski + *w | |||||||
| *aw | au | av | av | af | ev /ɛf/ | /ɑf~ɛf/ | au /ɑʊ/ |
| *əw | au | ʌv | ov /ɜv/ | af | av /af/ äv /æf/ |
/ɔf/ | ou /ɤʊ/ |
| *ew | au | ev | ev | ef | yv /ef/ | /ef/ | ou /ɤʊ/ |
| *ow | au | ov | uv /ov/ | uf | ov /of/ öv /øf/ |
/of/ | u |
| *iw | au | iv | iv | if | iv /if/ | /if/ | iou /iɤʊ/ |
| *uw | au | yv | yv /ɯv/ | if yf /ɨf/ |
uv /uf/ üv /yf/ |
/ʊf/ | u |
Porównanie: liczby
| N. | praęmucki | białodolski | ęmucki | ymnicki |
|---|---|---|---|---|
| 1. | *ʔeke, *kesə | ekk | keh | yk(a) |
| 2. | *gosə | goss | guh | gon |
| 3. | *ke-kosə, *ke-hosə (1+2) | keh | kekuh | kyk |
| 4. | *lusə | luss | ryh | run |
| 5. | *mikaGə (dłoń) | mikk | mikan | miña, min |
| 6. | *xəsə | sëss | śoh | san |
| 7. | *ke-xəsə (1+6) *zexə (?) |
zes | keśoh | kysan |
| 8. | *wesə | wess | veh | vyn |
| 9. | *ke-wesə (1+8) *rinə (?) |
rinn | keveh | kyvyn |
| 10. | *masə | mass | mah | men |
| 15. | *ke-masə-lusə (1+14) kehoN-mikaGə (3*5) |
kehumikk | kemajryh | kykmiña, kykmin |
| 20. | *go-N-masə | gumass | gųmah | gommen |
| 25. | *go-N-masə-mikaGə (20+5) *mika-mikaGə (5*5) |
gumass mikk | mikmikan | mimmiña, mimmin |
| 100. | *sitə | sid | sit | sit |