Wertynizm: Różnice pomiędzy wersjami

Aktualna wersja na dzień 17:21, 25 gru 2023

Wertynizm {{{Zdjęcie}}} Hymn: {{{tytuł}}}
Liczba wyznawców:	{{{liczba wyznawców}}}
Odłamy:	{{{odłamy}}}
Pełna nazwa:	{{{pełna nazwa}}}
Przywódca:	{{{przywódca}}}
Rodzaj religii:	{{{rodzaj}}}
Ustrój:	{{{ustrój}}}

Wertynizm — zbiór wierzeń, obrzędów i opowiadań obecnych na wertyńskich ziemiach.

Świętym językiem jest język waracki, który wykorzystywany jest podczas modłów i obrzędów. Pierwotnym świętym językiem był język znany na tych ziemiach jako starowaracki, jednak z biegiem lat został wyparty przez swojego potomka. Ostateczne zastąpienie starowarackiego nastąpiło ponad pięćset ziemskich lat temu, koło roku 7595 EK podczas najwyższego zgromadzenia duchownych w Tuthāsháken. W mniej istotnych obrzędach dopuszczalne jest wykorzystywanie języków miejscowych zamiast warackiego, choć i tak nie całkowicie, gdyż niezbędny jest do wypowiadania niektórych z modlitw.

Bogowie

Wierzenia

Świątynie

Pokój czystości

Pomieszczenie znajdujące się w niedostępnej dla wiernych części świątyni, do której wstęp mają jedynie duchowne. Jest to sześciokątne pomieszczenie, na ścianach którego widnieją podobizny najwyższych bogów w postaci obrazów bądź płaskorzeźb, których oczy zwrócone są na środek pokoju, gdzie to znajduje się niewielkie podwyższenie w postaci okręgu, na którym zasiada duchowna. Kamienna posadzka pomieszczenia przyozdobiona jest świętymi znakami. Istnieją dokładne zasady odnośnie wchodzenia i przebywania w pomieszczeniu:

W pokoju może przebywać jeno jedna osoba w jednym czasie. Niedopuszczalne jest naruszanie spokoju osoby będącej w środku.
Do pokoju można wejść jedynie nago, pozostawiając ubrania za drzwiami, gdyż nie należy kryć przed bogami swego ciała.
Aby wejść należy wcześniej obmyć całe swe ciało wodą i zgolić wszystkie włosy z ciała, aby pozbyć się wszystkich swoich nieczystości.
Zabronione jest wnoszenie do środka rzeczy, które nie są w tej chwili konieczne. Nie wolno wnosić jedzenia bądź napojów.
Nie wolno postawić stopy na znakach znajdujących się na posadzce, gdyż będzie uznane za obrazę dla patrzących ze ścian bogów.

Przed wejściem znajduje się przedsionek, w którym duchowna rozbiera się do naga, zmywa z siebie wszystkie nieczystości i goli swoje ciało. Po wejściu do środka ustawia we wszystkich sześciu kątach pomieszczenia świece, które rozpala. Następnie staje na podwyższeniu na środku i padając na kolana, kłania się przed każdą z podobizn, całując posadzkę przed nimi. Wszystko to robi w całkowitym milczeniu i dopiero po zakończeniu może usiąść, zaczynając swą modlitwę. Bogowie w tym czasie wstępują w odpowiadające im podobizny i patrzą ich oczami na znajdującą się przed nimi osobę w modlitwie. Osoba ta w tym czasie uniżona i rozebrana, siedząc przed bogami otaczającymi ją i spoglądającymi się na nią, zaczyna prosić, błagać, przepraszać, czy też dziękować za dary. Następnie po podziękowaniu za jej wysłuchanie, kłania się jeszcze raz każdemu z bogów, po czym gasi każdą ze świec w odwrotnej kolejności, w jakie je zapalała. Przed ostatecznym opuszczeniem pomieszczenia przemywa posadzkę, po której stąpała, aby mieć pewność, że nie zostawi po sobie żadnych nieczystości.

Jeżeli osoba wkraczająca do pokoju złamie którąś z panujących zasad bądź dokona innego czynu urażającego bogów, to może spaść na nią ich gniew, który objawi się w postaci chorób, dzikich węży, czy także nieprzychylnych duchów, które będą dręczyć grzesznicę aż do jej śmierci. Pozbyć się piętna można przez pokorną modlitwę i pokutę, podczas których składane są dary, mające ułaskawić bogów.

Święta i obrzędy

@@ Linia 1: / Linia 1: @@
-{{Wertynia Intro}}
+{| border="0" align=right padding="2" cellpadding="4" cellspacing="0"  width="300" style="background: #f9f9f9; border: 1px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;"
-'''Wertynizm''' ([[Język nowowertyński|wer.]] ???) – zbiór wierzeń religijnych, wyznawanych na terenie [[Wertynia|Wertynii]] oraz w diasporach w innych regionach północnej [[Ajdyniriana|Ajdyniriany]]. Religia powstała ze zmieszania wierzeń napływowej ludności wertyńskiej, lokalnych wierzeń awańskich oraz religij ajdyniriańskich, przede wszystkim [[Dżaryzm|dżaryzmu]]. W mniejszym stopniu na religię oddziały również wierzenia kejreńskie oraz tahareńskie.
+|-style="background:#cddddd;" align="center"
+|colspan="2" style="border: 1px #aaaaaa solid;" |<big>'''Wertynizm'''</big>
+{{{Zdjęcie}}}
+<b>
-==Wierzenia==
+Hymn:</b> <i>{{{tytuł}}}</i>
+|-
+|-style="border: 1px #aaaaaa solid;"|{{{logo}}}
+|-
+|style="border: 0px #aaaaaa solid;"|'''Liczba wyznawców:'''
+|style="border: 0px #aaaaaa solid;"|{{{liczba wyznawców}}}
+|-
+|style="border: 0px #aaaaaa solid;"|'''Odłamy:'''
+|style="border: 0px #aaaaaa solid;"|{{{odłamy}}}
+|-
+|style="border: 0px #aaaaaa solid;"|'''Pełna nazwa:'''
+|style="border: 0px #aaaaaa solid;"|{{{pełna nazwa}}}
+|-
+|style="border: 0px #aaaaaa solid;"|'''Przywódca:'''
+|style="border: 0px #aaaaaa solid;"|{{{przywódca}}}
+|-
+|style="border: 0px #aaaaaa solid;"|'''Rodzaj religii:'''
+|style="border: 0px #aaaaaa solid;"|{{{rodzaj}}}
+|-
+|style="border: 0px #aaaaaa solid;"|'''Ustrój:'''
+|style="border: 0px #aaaaaa solid;"|{{{ustrój}}}
+|}
-===Kult ognia===
+'''Wertynizm''' — zbiór wierzeń, obrzędów i opowiadań obecnych na [[Wertynia|wertyńskich]] ziemiach.
-<hr>
-Kult ognia na ziemiach wertyńskich pojawił się wraz z przywiezionymi podczas wojny ????????????? przez [[Wertan Wielki|Wertana Wielkiego]] ajdyniriańskimi niewolnikami z [[Królestwo Śranirskie|Królestwa Śranirskiego]]. Rodzima kultura awańska jak i przybyła wertyńska nie traktowały ognia jako coś szczególnie ważnego religijnie, lecz wykorzystywany był w niektórych obrzędach. Obecnie ogień ma olbrzymie znaczenie kulturowo-religijne dla [[Wertowie|Wertów]].
-==Mitologia==
+Świętym językiem jest [[Język waracki|język waracki]], który wykorzystywany jest podczas modłów i obrzędów. Pierwotnym świętym językiem był język znany na tych ziemiach jako [[Język staroajdyniriański|starowaracki]], jednak z biegiem lat został wyparty przez swojego potomka. Ostateczne zastąpienie starowarackiego nastąpiło ponad pięćset ziemskich lat temu, koło roku 7595 [[Nazewnictwo chronologiczne Kyonu#EK - Era Kyonu|EK]] podczas najwyższego zgromadzenia duchownych w [[Tuthāsháken]]. W mniej istotnych obrzędach dopuszczalne jest wykorzystywanie języków miejscowych zamiast warackiego, choć i tak nie całkowicie, gdyż niezbędny jest do wypowiadania niektórych z modlitw.
-===Mit kosmogoniczny===
+==Bogowie==
-<hr>
-'''Część 1: Wielka Wędrówka'''
-Na początku była tylko pustka, a w niej dwaj bracia, przemierzający ją i rozmyślający, nad jej sensem. Młodszy z braci, pełen niezrozumienia, gniewu, do otaczającego go świata, zapytał się brata swego, czy dalsza wędrówka ma dalej sens, ponieważ idą już tak długo, przez tę pustkę, a ciągle nie znaleźli niczego, co by świadczyło, że nie są oni sami, w tej niekończącej się pustce. Starszy z braci, pełen opanowania, wierzący w sens tej całej pustki, rzekł do swojego brata, żeby ten się nie gniewał, ponieważ gniew do pustki jest bezcelowy, jak i zaprzestanie dalszej wędrówki, ich dalsze istnienie w tej pustce straciłoby sens, którym jest ciągła wędrówka. Młodszy brat chciał jeszcze coś powiedzieć, ale doszedł do wniosku, że kłótnia z bratem nie ma sensu, więc zamilkł. Bracia dalej szli wspólnie przez tę nieskończoną pustkę, skrycie wierząc, że wędrówka ta kiedyś wreszcie zakończy się.
+==Wierzenia==
-Bracia, dalej kroczą przez tę niekończącą się pustkę, mimo, że wędrówka ich z perspektywy ludzkiej trwa kolejne eony, ciągle idą w odmęty ciemności. Jednak, w końcu pojawia się nadzieja, bracia widzą z oddala niewielką świecącą kropkę, bez większego zastanawiania się, postanawiają wyruszyć z jej kierunku, w głębi będąc szczęśliwymi, że po takiej długiej wędrówce, udało im się odnaleźć coś, co świadczy że nie są oni sami, w ogarniającej ich pustce. Maszerowali oni do tej tajemniczej jasnej kropki, mimo wszystko, nie miała być to krótka podróż, trwała ona bardzo długo, lecz im dłużej szli oni w stronę światełka, tym stawało się ono większe. W końcu jednak ich wędrówka dobiegła końca, dotarli oni do tej świecącej kropki, która okazała się falującym płomieniem. Bracia długo przyglądali się niemu z pewnej odległości, w końcu starszy brat rzekł do młodszego, że czas nadszedł żeby podejść do tajemniczego płomienia, młodszy brat wahał się, lecz w końcu przełamał strach i podszedł wraz z bratem, do falującego płomienia. Reagował on na każdy ich ruch, podchodzili oni coraz bliżej do niego, aż w końcu mieli go na wyciągnięcie ręki, jednak, bali się go dotknąć i tylko się mu dokładnie przyglądali, lecz w końcu zebrali się na odwagę i postanowili go dotknąć, zrobili to jednocześnie, wnet przeszła przez nich dziwna energia, czuli jak rozpala ona ich coraz bardziej, mieli w tym czasie różne wizje, które ich naprzemiennie przerażały i fascynowały, aż nagle, wizje ustały i bracia mogli spojrzeć sobie głęboko w oczy, przez długi czas nie umieli oni zrozumieć, co się właściwie stało, lecz w końcu zrozumieli, zrozumieli to, co im ten płomień przekazał, co im powierzył, równocześnie ich to fascynowało, jak i przerażało. Nie wiedzieli jeszcze, jak to wydarzenie ukierunkowało ich los.
+==Świątynie==
-'''Część 2: Płomień zdrady'''
+===Pokój czystości===
+<hr>
-Dwaj bracia, otrząsnąwszy się po tym, co zobaczyli w odmętach swych umysłów, stwierdzili, że płomień ten podarował im coś szczególnie ważnego, coś czego nie byli w stanie objąć rozumem. Długo jeszcze rozmyślali nad tym, lecz doszli do wniosku, że czas zakończyć rozmyślenia i wykorzystać zdobyty dar. Starszy z braci stwierdził, że powinni za pomocą daru powołać do życia stworzenie, które by im w tej pustce towarzyszyły. Młodszy z braci z początku podszedł do tego z lekką dozą sceptycyzmu, lecz ostatecznie zgodził się z bratem, w głębi duszy pragnął z kimś jeszcze porozmawiać. Bracia przystąpili do tworzenia towarzyszy dla siebie, mimo, że jeszcze do końca nie wiedzieli, co ich dar może zdziałać. Postanowili ich stworzyć na swój wzór, ponieważ chcieli porozmawiać z kimś równym sobie. Słowami swymi udało im się stworzyć początkowo niewielką grupę, którą to obdarowali wolną wolą, żeby sami mogli decydować o swym losie. Nazwali stworzone przez siebie istoty rozumne swymi dziećmi. Było ich dziesięć, lecz bracia nie chcieli na tym poprzestać, stworzyli potem ich jeszcze niezliczoną ilość. Pierwszą stworzoną dziesiątkę nazywamy dziś ???????? ?? ?????????? - Najstarsi z Najstarszych. Dzieci ich, mimo, że obdarzone były wolną wolą oraz częścią daru, potrafiły się mylić, popełniać błędy - nie były doskonałe.
+Pomieszczenie znajdujące się w niedostępnej dla wiernych części świątyni, do której wstęp mają jedynie duchowne. Jest to sześciokątne pomieszczenie, na ścianach którego widnieją podobizny najwyższych bogów w postaci obrazów bądź płaskorzeźb, których oczy zwrócone są na środek pokoju, gdzie to znajduje się niewielkie podwyższenie w postaci okręgu, na którym zasiada duchowna. Kamienna posadzka pomieszczenia przyozdobiona jest świętymi znakami. Istnieją dokładne zasady odnośnie wchodzenia i przebywania w pomieszczeniu:
+<hr>
+# '''''W pokoju może przebywać jeno jedna osoba w jednym czasie. Niedopuszczalne jest naruszanie spokoju osoby będącej w środku.'''''
+# '''''Do pokoju można wejść jedynie nago, pozostawiając ubrania za drzwiami, gdyż nie należy kryć przed bogami swego ciała.'''''
+# '''''Aby wejść należy wcześniej obmyć całe swe ciało wodą i zgolić wszystkie włosy z ciała, aby pozbyć się wszystkich swoich nieczystości.'''''
+# '''''Zabronione jest wnoszenie do środka rzeczy, które nie są w tej chwili konieczne. Nie wolno wnosić jedzenia bądź napojów.'''''
+# '''''Nie wolno postawić stopy na znakach znajdujących się na posadzce, gdyż będzie uznane za obrazę dla patrzących ze ścian bogów.'''''
+<hr>
+Przed wejściem znajduje się przedsionek, w którym duchowna rozbiera się do naga, zmywa z siebie wszystkie nieczystości i goli swoje ciało. Po wejściu do środka ustawia we wszystkich sześciu kątach pomieszczenia świece, które rozpala. Następnie staje na podwyższeniu na środku i padając na kolana, kłania się przed każdą z podobizn, całując posadzkę przed nimi. Wszystko to robi w całkowitym milczeniu i dopiero po zakończeniu może usiąść, zaczynając swą modlitwę. Bogowie w tym czasie wstępują w odpowiadające im podobizny i patrzą ich oczami na znajdującą się przed nimi osobę w modlitwie. Osoba ta w tym czasie uniżona i rozebrana, siedząc przed bogami otaczającymi ją i spoglądającymi się na nią, zaczyna prosić, błagać, przepraszać, czy też dziękować za dary. Następnie po podziękowaniu za jej wysłuchanie, kłania się jeszcze raz każdemu z bogów, po czym gasi każdą ze świec w odwrotnej kolejności, w jakie je zapalała. Przed ostatecznym opuszczeniem pomieszczenia przemywa posadzkę, po której stąpała, aby mieć pewność, że nie zostawi po sobie żadnych nieczystości.
-Starczy z braci zgromadził wszystkie dzieci przed obliczem swym i rzekł do nich, że niedługo nadejdzie ich chwila, pozwoli im wyruszyć w bezkres świata, lecz muszą jeszcze poczekać na ten moment. Dzieci zaczęły kierować zapytania dlaczego muszą czekać jeszcze, lecz nie uzyskały bezpośredniej odpowiedzi na swe zapytania. Niektórzy się niecierpliwili przedłużającym się czekaniem, inni natomiast poczciwie czekali, aż będą mogli dostąpić odpowiedzi od Ojca. Niecierpliwi wiele razy jeszcze prosili Ojca, aby ten wyjawił im powód dla którego muszą oni czekać, lecz bezskutecznie. Zaczęli oni więc szukać wyjaśnienia takiej decyzji Ojca u jego brata - młodszego z Ojców, udali się do niego. Młodszy z braci, w sercu którego rozpalała się nienawiść do swego brata, której płomień pojawił się już od początków istnienia, gdy usłyszał o tym, że dzieci szukają u niego wyjaśnienia, którego nie dał im jego starszy brat, zaczął knuć, planował z pomocą dzieci obalić brata. Kiedy dzieci spytały się go, dlaczego muszą jeszcze czekać, aby wyruszyć w bezkresny świat, odpowiedział, że jego brat nimi manipuluje, że nie pragnie żeby oni wyruszyli w świat i tworzyli własne dzieła, pragnął ich posłuszeństwa względem niego. Dzieci usłyszawszy to zaniemówiły, nie mogły pojąć tego, że ich Ojciec tak naprawdę chce tylko nimi manipulować, że chce ich zniewalać. Młodszy z braci widząc, że zasiał ziarenko w ich sercach, powiedział, że mogą razem zrzucić z tronu Ojca, dodał też, że on też jest ofiarą jego chciwości, jego pychy. Dzieci nie chciały wierzyć w to wszystko co przed chwilą usłyszały, lecz były stworzone też z mocy młodszego z braci, zatem były podatne na jego manipulacje, więc przystały na wspólną próbę obalenia Ojca. Młodszy z braci był z tego powodu naprawdę ucieszony.
+Jeżeli osoba wkraczająca do pokoju złamie którąś z panujących zasad bądź dokona innego czynu urażającego bogów, to może spaść na nią ich gniew, który objawi się w postaci chorób, dzikich węży, czy także nieprzychylnych duchów, które będą dręczyć grzesznicę aż do jej śmierci. Pozbyć się piętna można przez pokorną modlitwę i pokutę, podczas których składane są dary, mające ułaskawić bogów.
-Zebrana armia do obalenia starszego z braci była olbrzymia, taka, że ludzki umysł nie byłby wstanie wyobrazić sobie chociaż ułamka z niej. Atak miał się odbyć z zaskoczenia, żeby zadać jak największe straty Ojcu zanim ten w ogóle zrozumie co się właśnie stało. Postanowili zaatakował podczas wielkiego zebrania, które miało się niedługo odbyć. Starszy z braci jednak o wszystkim wiedział, o tym, że dzieci pójdą do jego młodszego brata po odpowiedź na ich pytania, jak i to że ten ich zmanipuluje żeby go obalić. To był właśnie powód, dlaczego mieli oni czekać aż wyruszą ku światu, chciał wyłonić ze swych dzieci te, o zdradzieckiej krwi. Wiedział też, że będą oni chcieli zaatakować w dzień tak ważny, jak dzień wielkiego zebrania. Zaczął on więc oczekiwać na ten dzień. Kiedy wielkie zebranie się rozpoczęło, zdrajcy krwi zaatakowali, on pochwycił ich swą mocą i cisnął nimi w odmęty wszechświata. Moc Ojca była tak potężna, że ze zdrajców krwi niewiele zostało, ostały się jeno szczątki ich dusz, które to stały się gwiazdami i innymi obiektami jak słońce, planety, czy księżyce. Młodszy z braci widząc, że jego armia została unicestwiona, sam rzucił się do ataku na brata. Wywiązała się między nimi długa walka, w której to raz jeden dominował, a raz długi. W końcu jednak młodszy brat musiał uznać potęgę starszego, który to go pochwycił w ognistych kleszczach. Młodszy próbował się jeszcze jakoś wydostać, lecz nie miał już żadnej możliwości, wtedy to poprzysiągł bratu, że wróci i dokończy to, co dziś zaczął. Kazał też od tej pory zwać go Nāhdar - Śmierć. Starszy wysłuchał to w milczeniu, lecz potem przeklął brata przemieniając go w włochatą bestię, a potem cisnął nim przed siebie. Wtedy to wrócił na swój tron i kazał stawić się przed jego obliczem reszcie dzieci, które to cały ten czas w milczeniu i przerażeniu obserwowały walkę. Powiedział im, że przeszli oni ostateczną próbę, po czym wstał, wystawił przed siebie rękę i rzekł: „Od dzisiaj to wszystko należy do was!“, pokazują na otaczający ich świat. Dodał jeszcze, że dobrze wiedział, że jego brat razem z niecierpliwymi będą chcieli go obalić. Chciał pozbyć się pozbyć się zdrajców krwi, żeby wierni jemu mogli władać światem. Dzieci pokłoniły się przed Ojcem mówiąc: „My będziemy tobie wierni po kres istnienia, Ojcze nasz!“. Ojciec kazał im wstać, po czym rzekł, że mają się oni udać w świat i kontynuować jego dzieło stworzenia. Dzieci posłusznie wstały, a potem każdy udał się w obranym przez siebie kierunku, niektórzy łączyli się w mniejsze, a inni w większe grupy, niektórzy też postanowili wyruszyć w samotną wędrówkę, przez ogrom świata. Za to niektórzy postanowili wyruszyć jeno z bratem.
+==Święta i obrzędy==
-==Święte miejsca==
-==Święte pisma==
+[[Kategoria:Wertynizm]][[Kategoria:Religie Kyonu]]