Przejdź do zawartości

Język bojkowski: Różnice pomiędzy wersjami

Z Conlanger
Pluur (dyskusja | edycje)
1117 edycji
WizualnieWikikod
Pluur (dyskusja | edycje)
1117 edycji
Utworzył nową stronę „{{język | kolor = #006600 | nazwa = Język bojkowski | nazwa własna = ??? | alfabet u = grecki, łaciński | typologia u = fleksyjny<br/>SOV~SVO | faktycznie = tak...”
 
Pluur (dyskusja | edycje)
1117 edycji
 
(Nie pokazano 18 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika)
Linia 2: Linia 2:
| kolor = #006600
| kolor = #006600
| nazwa = Język bojkowski
| nazwa = Język bojkowski
| nazwa własna = ???
| nazwa własna = Bojos jožď
| alfabet u = grecki, łaciński
| alfabet u = grecki, łaciński
| typologia u = fleksyjny<br/>SOV~SVO
| typologia u = fleksyjny<br/>SOV~SVO
Linia 11: Linia 11:
| conlanger1 f = bo., boj.
| conlanger1 f = bo., boj.
| fikcyjnie = tak
| fikcyjnie = tak
| conworld Msc = ''Althist Bojkowska Siła''
| conworld Msc = ''Althist Boiohæmum''
| państwa = [[Państwo Bojków]]<br/>[[Bojkowska Afryka Wschodnia]]<br/>[[Bojkowskie Indie Wschodnie]]<br/>[[Mała Wenecja]]<br/>
| państwa = [[Bojohemia]]<br/>[[Bojowska Afryka Wschodnia]]<br/>[[Bojowskie Indie Wschodnie]]<br/>[[Mała Wenecja]]<br/>[[Bojowskie Wyspy Pacyficzne]]<br/>[[Bojowski Kanton]]
| klasyfikacja = Języki celtyckie
| klasyfikacja = Języki celtyckie
*Języki p-celtyckie
*Języki p-celtyckie
**Języki karpatoceltyckie
**Języki karpatoceltyckie
***Język bojkowski
***Język bojkowski
| tekst jaki = DżejkFinn
| tekst jaki = Piosenka tytułowa z ''Pory na przygodę''
| tekst u = Pora już, więc z nami chodź, odkryjemy nieznany ląd, z Dżekiem psem i człowiekiem Finnem, przygody pełne będą chwile!
| tekst u = Tona již, jo cezi s niň,<br/>žeršvá udnás tře,<br/>ku Džekje koň pie dasje Finnje,<br/>pláns chvílas vašvat´ ažatouře. <br/>[[Plik:Finn_i_Dżejk.mp3]]
}}
}}


Linia 27: Linia 27:
=Fonetyka=
=Fonetyka=
==Samogłoski==
==Samogłoski==
Język bojkowski posiada trzynaście samogłosek oraz cztery dyftongi. Poniższa tabela ukazuje samogłoski w dobie późnego języka średniobojkowskiego.
{| class="wikitable" style="text-align:center"  
{| class="wikitable" style="text-align:center"  
!
!
Linia 35: Linia 36:
!style="text-align:left"|Przymknięte
!style="text-align:left"|Przymknięte
|i i:
|i i:
|
|ɨ
|u
|u u:
|-
!style="text-align:left"|Prawie przymknięte
|ɪ
|
|
|-
|-
!style="text-align:left"|Średnie
!style="text-align:left"|Średnie
|e̞ e̞: ẽ̞
|
|
|
|o̞ o̞: õ̞
|o̞  
|-
!style="text-align:left"|Półotwarte
|ɛ ɛ:
|
|
|-
|-
!style="text-align:left"|Otwarte
!style="text-align:left"|Otwarte
Linia 57: Linia 48:
|a a:
|a a:
|
|
|-
!style="text-align:left"|Dyftongi
|i̯e̞ i̯ẽ̞
|i̯a
|o̞u̯
|-
|-
|}
|}
Oprócz prostych samogłosek język bojkowski posiada trzy dyftongi: [au̯ ɛu̯ o̞u̯]


==Spółgłoski==
==Spółgłoski==
Linia 77: Linia 71:
|
|
|-
|-
!style="text-align:left" rowspan=3|'''Zwarte'''
!style="text-align:left" rowspan=4|'''Zwarte'''
!style="text-align:left" |'''bezdźwięczne'''
!style="text-align:left" |'''bezdźwięczne'''
|p  
|p  
Linia 88: Linia 82:
|d
|d
|ɟ
|ɟ
|g
|-
!style="text-align:left" |'''afrykaty bezdźwięczne'''
|
|t͡s  t͡ʃ
|
|
|
|-
|-
!style="text-align:left" |'''podwójnie artykułowane'''
!style="text-align:left" |'''afrykaty dźwięczne'''
|  
|  
|ʦ  ʧ
|d͡z d͡ʒ
|
|
|
|
Linia 107: Linia 107:
|z  ʒ
|z  ʒ
|
|
|ɣ
|
|-
|-
!style="text-align:left" colspan=2|'''Aproksymanty'''
!style="text-align:left" colspan=2|'''Aproksymanty'''
Linia 117: Linia 117:
!style="text-align:left" |'''podwyższona'''
!style="text-align:left" |'''podwyższona'''
|
|
|r̝
|rowspan=2|r̝~r̝̊~r
|
|
|
|
Linia 123: Linia 123:
!style="text-align:left" |'''normalna'''
!style="text-align:left" |'''normalna'''
|
|
|r
|
|
|
|
Linia 130: Linia 129:
!style="text-align:left" |'''szczelinowe'''
!style="text-align:left" |'''szczelinowe'''
|
|
|ɮ
|ɬ
|
|
|
|
Linia 143: Linia 142:


=Zapis=
=Zapis=
==Łacinka==
Tradycyjnie do zapisu języka bojkowskego stosuje się znacznie zmodyfikowaną postać alfabetu greckiego. W węższym użyciu jest także jego transliteracja na łacinkę. Mimo to w przeszłości istniały próby lepszego przystosowania pisma łacińskiego do mowy Bojków. Poniższe tabele ukazują zapis spółgłosek oraz samogłosek w języku średniobojkowskim.
A, a — [a]<br/>
 
AU, au — [au̯] <br/>
{| class="wikitable"
Á, á — [a:]<br/>
|-
B, b — [b]<br/>
! Fonem
C, c — [ʦ]<br/>
! m
CH, ch — [x]<br/>
! n~ɲ <ref name="p1">Drugi wariant fonemu występuje, jeżeli dana litera jest zmiękczona</ref>
Č, č — [ʧ]<br/>
! b
D, d — [d]<br/>
! d~ɟ <ref name="p1" />
Ď, ď — [ɟ]<br/>
! g
E, e — [ɛ]<br/>
! p
EU, eu — [ɛu̯]<br/>
! t~c <ref name="p1" />
É, é — [ɛ:]<br/>
! k
H, h — [ɣ]<br/>
! d͡z~d͡ʒ <ref name="p1" />
I, i — [i]<br/>
! t͡s~t͡ʃ <ref name="p1" />
Í, í — [i:]<br/>
! v
J, j — [j]<br/>
! z~ʒ <ref name="p1" />
K, k — [k]<br/>
! f
L, l — [l~ɫ]<br/>
! s~ʃ <ref name="p1" />
Ł, ł — [ɮ]<br/>
! ʃ
M, m — [m]<br/>
! x
N, n — [n]<br/>
! j
Ň, ň — [ɲ]<br/>
! r
O, o — [o̞]<br/>
! l
OU, ou — [o̞u̯]<br/>
! ɬ
P, p  — [p]<br/>
|-
R, r — [r]<br/>
! Zapis grecki
Ř, ř — [r̝]<br/>
| Μ, μ
S, s — [s]<br/>
| Ν, ν
Š, š — [ʃ]<br/>
| Β, β
T, t — [t]<br/>
| Δ, ꝺ
Ť, ť — [c]<br/>
| Γ, γ
U, u — [u]<br/>
| Π, π
V, v — [w~v]<br/>
| Τ, τ
Y, y — [ɪ]<br/>
| Κ, κ
Z, z — [z]<br/>
| Ƨ, ƨ
Ž, ž — [ʒ]<br/>
| Ϫ, ϫ
==Greczynka==
| Ϝ, ϝ
Α, α — [a]<br/>
| Ζ, ζ
ΑΥ, αυ — [au̯] <br/>
| Φ, φ
Ᾱ, ᾱ — [a:]<br/>
| Σ, с
Β, β — [b]<br/>
| Ϣ, ϣ <ref>Dźwięk ten jest zapisywany także przez zmiękczone ''Σ, с''</ref>
Β̊, β̊ — [w~v]<br/>
| Χ, χ
Γ, γ — [ɣ]<br/>
| Í, ί
Δ, δ — [d]<br/>
| Ρ, ρ/ϼ <ref>Przekreślona forma ro (ϼ) używana jest do oznaczenia dźwięku r̝~r̝̊</ref>
ΔΊ, δί— [ɟ]<br/>
| Λ, λ
Ε, ε — [ɛ]<br/>
| Ꙟ, ƛ~ꙟ <ref>Mała forma litery jest używana w zależności od użytkownika</ref>
ΕΥ, ευ — [ɛu̯]<br/>
|-
ΕΙ, ει — [ɪ]<br/>
! Zapis łaciński
Ζ, ζ — [z]<br/>
| M, m
ΖΊ, ζί— [ʒ]<br/>
| N, n
Η, η — [ɛ:]<br/>
| B, b
Ι, ι — [i]<br/>
| D, d
Ῑ, ῑ — [i:]<br/>
| G, g
Ί, ί— [j]<br/>
| P, p
Κ, κ — [k]<br/>
| T, t
Λ, λ — [l~ɫ]<br/>
| K, k
ΛΊ, λί— [ɮ]<br/>
| Ƨ, ƨ
Μ, μ — [m]<br/>
| C, c
Ν, ν — [n]<br/>
| V, v
ΝΊ, νί— [ɲ]<br/>
| Z, z
Ο, ο — [o̞]<br/>
| F, f
Ῡ/ΟΥ, ῡ/ου — [o̞u̯]<br/>
| S, s
Π, π — [p]<br/>
| ẞ, ß
Ρ, ρ — [r]<br/>
| H, h
ΡΊ, ρί— [r̝]<br/>
| J, j
Σ, ς — [s]<br/>
| R, r
ΣΊ, ςί— [ʃ]<br/>
| L, l
Τ, τ — [t]<br/>
| Ł, ł
ΤΊ, τί— [c]<br/>
|}
ΤΣ, τς — [ʦ]<br/>
<references/>
ΤΣΊ, τςί — [ʧ]<br/>
 
Υ, υ — [u]<br/>
Spółgłoski są zmiękczane:
Χ, χ — [x]<br/>
*przed innymi samogłoskami samogłoską '''ε''' (łac. '''e''')
*przed spółgłoskami oraz w wygłosie znakiem '''η''' (łac. '''y''')


=Historia języka=
Samogłoski zapisywane są następująco:
==Okres starobojkowski==
{| class="wikitable"
===Procesy===
|-
==Okres średniobojkowski==
! Fonem
===Procesy===
! a
==Okres nowobojkowski==
! a:
===Procesy===
! e̞
! e̞:
! ẽ̞
! i
! i:
! ɨ
! o̞
! o̞:
! õ̞
! u
! u:
! i̯e̞
! i̯ẽ̞
! i̯a
! ou̯
|-
! Zapis grecki
| α
| ά
| ε
| έ
| εν/εμ
| ι
| ί
| ῑ
| ο
| ό
| ον/ομ
| υ
| ύ
| ίε
| ίεν/ίεμ
| ία
| ού
|-
! Zapis łaciński
| a
| á
| e
| é
| en/em
| i
| í
| ī
| o
| ó
| on/om
| u
| ú
| je
| jen/jem
| ja
| ou
|}


=Gramatyka=
=Gramatyka=
Linia 385: Linia 438:
|}
|}
==Rzeczownik==
==Rzeczownik==
==Tablice koniugacyjne
Rzeczowniki bojkowskie odmieniają się przez pięć przypadków i dwie liczby. Przypadki co do zasady są stosowane analogicznie do ich funkcji i zakresu znanych z języków zachodniosłowiańskich. Jedynym wyjątkiem jest dopełniacz, który raczej pełni funkcje dzierżawcze, niźli typowo dopełnieniowe. Nie tworzy on też przeczeń. Z przyimkami łączą się natomiast: biernik, celownik i narzędniko-miejscownik. Język nowobojkowski wyróżnia siedem deklinacji.
* '''Deklinacja I''' pochodzi z praceltyckiej deklinacji, która w mianowniku liczby pojedyńczej przyjmowała końcówkę *-ā(s).
* '''Deklinacja II''' pochodzi z praceltyckiej deklinacji, która w mianowniku liczby pojedyńczej przyjmowała końcówkę *-o(s).
* '''Deklinacja III''' pochodzi z praceltyckiej deklinacji, która w mianowniku liczby pojedyńczej przyjmowała końcówkę *-i(s).
* '''Deklinacja IV''' pochodzi z praceltyckiej deklinacji, która w mianowniku liczby pojedyńczej przyjmowała końcówkę *-u(s).
* '''Deklinacja V''' pochodzi z praceltyckiej deklinacji, która w mianowniku liczby pojedyńczej przyjmowała końcówkę *-r.
* '''Deklinacja VI''' pochodzi z praceltyckiej deklinacji, która w mianowniku liczby pojedyńczej przyjmowała końcówkę *-n. Wyrosła ze zmieszania się samogłosek nosowych przednich, które ostatecznie przeszły w nienosowe '''a'''.
* '''Deklinacja VII''' pochodzi z praceltyckiej deklinacji, która w mianowniku liczby pojedyńczej przyjmowała końcówkę *-n. Wyrosła ze zmieszania się samogłosek nosowych tylnych, które ostatecznie przeszły w nienosowe '''u'''.
Język bojkowski bardzo wcześnie pozbył się pozostałych deklinacji praceltyckich. Deklinacja welarna i dentalna przeszła w całości do bojkowskiej deklinacji II (przyjmując niejako dodatkową końcówkę -as). Z kolei deklinacja s-tematyczna przeszła w większości przypadków do deklinacji I (opuszczając wygłosowe -s i przyjmując końcówkę -a).
Zapożyczenia słowiańskie zostały przyjmowane do poszczególnych deklinacji ze względu na ich zakończenia w mianowniku.
* Rzeczowniki zakończone samogłoską *-a, bądź -e (żeńskie po przegłosie bojkowskim) weszły w skład '''deklinacji I'''.
* Rzeczowniki zakończone samogłoską *-e, *-ę (nijakie) weszły w skład '''deklinacji VI'''.
* Rzeczowniki zakończone samogłoską *-o (nijakie) weszły w skład '''deklinacji VII''', przyjmując końcówkę -u.
* Rzeczowniki zakończone spółgłoską różną od *-s oraz *-r weszły w skład '''deklinacji III'''.
* Rzeczowniki zakończone spółgłoską *-s weszły w skład '''deklinacji II''', przyjmując końcówkę -as.
* Rzeczowniki zakończone spółgłoską *-r weszły w skład '''deklinacji V'''.
* Rzeczowniki zakończone samogłoską *-i lub *-y stały się, jako jedyne rzeczowniki w języku bojkowskim '''nieodmienne'''.
 
===Tablice koniugacyjne===
{| class="wikitable" style="text-align:center"
!Deklinacja
!colspan=2|I
!colspan=2|II
!colspan=2|III
!colspan=2|IV
!colspan=2|V
!colspan=2|VI
!colspan=2|VII
|-
!Liczba
!pojedyncza
!mnoga
!pojedyncza
!mnoga
!pojedyncza
!mnoga
!pojedyncza
!mnoga
!pojedyncza
!mnoga
!pojedyncza
!mnoga
!pojedyncza
!mnoga
|-
!Mianownik
| -a<br/> '''-e'''
| -as
| -as
| -i<br/> -´
|∅
| -i<br/> -´
| -y<br/> -ou
| -ouc
| -r
| -jí
| -a<br/> '''-e'''<br/> (<*ę)
| -e 
| -u<br/> '''-i'''<br/> (<*ǫ)
| -oň
|-
!Biernik
| -je
| -ov
| -a<br/> -e
| -ov
| -je
| -´<br/> -ov
| -u<br/> '''-i'''
| -ov
| -je
| -jov
|colspan=2| -e
| -ou
| -ona
|-
!Dopełniacz
| -je
| -a<br/> '''-e'''
| -i
| -a<br/> '''-e'''
| -i
| -je
|colspan=2| -u<br/>'''-i'''
|colspan=2| -ra
|colspan=2| -e
|colspan=2| -ona
|-
!Celownik
| -i
| -á<br/> '''-é'''
| -ov
| -á<br/> '''-é'''
| -i
| -jé<br/> '''-jí'''
| -ji
| -á<br/> '''-é'''
| -ře
| -řba
| -e
| -le
| -nie
| -uba
|-
!Narzędniko-miejscownik
| -i
| -sy
| -je
| -´sy
| -je
| -jes
| -ji
| -jus
| -r
| -řy
|colspan=2| -e
| -oň
| -usy
|-
|}
* Apostrof (´) oznacza zmiękczenie poprzedzającej spółgłoski.
* '''Pogrubione''' końcówki są przyjmowane jeśli poprzedza je spółgłoska miękka (ň, d´, t´, j, c, č, z, ž, s, š, ř, ł).
 
==Przymiotnik==
==Przymiotnik==
Przymiotnik w języku bojkowskim jedynie się stopniuje, nie odmienia się ani przez przypadki, ani przez rodzaje. Wraz ze wzrostem kontaktów ze Słowianami powstały dwa równoległe systemy stopniowania: fleksyjny celtycki i analityczny słowiański. W tym pierwszym wymienia się końcówki, w drugim do danego rzeczownika dodaje się odpowiednią partykułę.
{| class="wikitable" style="text-align:center"
!
! System celtycki
! System słowiański
|-
!Stopień równy
|colspan=2|-s
|-
!Stopień wyższy
| -ár
| zelši
|-
!Stopień najwyższy
| -ja
| nejzelši
|-
!Stopień niższy
| -ár
| mni
|-
!Stopień najniższy
| -ja
| mníj
|-
!Stopień porównawczy
|colspan=2|ka
|-a
|}
==Liczebnik==
==Liczebnik==
==Zaimek==
==Zaimek==
Linia 400: Linia 606:


=Odnośniki=
=Odnośniki=
[[Kategoria:Pluur]][[Kategoria:Boiohæmum]][[Kategoria:Języki_sztuczne_a_posteriori]]

Aktualna wersja na dzień 16:15, 22 sie 2020

Język bojkowski
Bojos jožď
Sposoby zapisu: grecki, łaciński
Typologia: fleksyjny
SOV~SVO
Faktycznie
Utworzenie: Pluur w 2014 (pierwszy zamysł)
Najnowsza wersja: 2
Kody
Conlanger–1 bo., boj.
W Althist Boiohæmum
Używany w : Bojohemia
Bojowska Afryka Wschodnia
Bojowskie Indie Wschodnie
Mała Wenecja
Bojowskie Wyspy Pacyficzne
Bojowski Kanton
Klasyfikacja: Języki celtyckie
  • Języki p-celtyckie
    • Języki karpatoceltyckie
      • Język bojkowski
Przykład
Piosenka tytułowa z Pory na przygodę
Tona již, jo cezi s niň,
žeršvá udnás tře,
ku Džekje koň pie dasje Finnje,
pláns chvílas vašvat´ ažatouře.
Plik:Finn i Dżejk.mp3
Lista conlangów


Zobacz też słownik tego języka.

Język bojkowski - sztuczny język tworzony do althistu (...). Bojkowski jest językiem fleksyjnym, z bardzo licznymi naleciałościami słowiańskimi (leksyka i gramatyka). Używany przede wszystkim w Państwie Bojków oraz jego koloniach.

Fonetyka

Samogłoski

Język bojkowski posiada trzynaście samogłosek oraz cztery dyftongi. Poniższa tabela ukazuje samogłoski w dobie późnego języka średniobojkowskiego.

Przednie Środkowe Tylne
Przymknięte i i: ɨ u u:
Średnie e̞ e̞: ẽ̞ o̞ o̞: õ̞
Otwarte a a:
Dyftongi i̯e̞ i̯ẽ̞ i̯a o̞u̯

Spółgłoski

Wargowe Przedniojęzykowe Podniebienne Miękkopodniebienne
Nosowe m n ɲ
Zwarte bezdźwięczne p t c k
dźwięczne b d ɟ g
afrykaty bezdźwięczne t͡s t͡ʃ
afrykaty dźwięczne d͡z d͡ʒ
Szczelinowe bezdźwięczne s ʃ x
dźwięczne w~v z ʒ
Aproksymanty j
Drżące podwyższona r̝~r̝̊~r
normalna
Boczne szczelinowe ɬ
aproksymanty l~ɫ

Zapis

Tradycyjnie do zapisu języka bojkowskego stosuje się znacznie zmodyfikowaną postać alfabetu greckiego. W węższym użyciu jest także jego transliteracja na łacinkę. Mimo to w przeszłości istniały próby lepszego przystosowania pisma łacińskiego do mowy Bojków. Poniższe tabele ukazują zapis spółgłosek oraz samogłosek w języku średniobojkowskim.

Fonem m n~ɲ [1] b d~ɟ [1] g p t~c [1] k d͡z~d͡ʒ [1] t͡s~t͡ʃ [1] v z~ʒ [1] f s~ʃ [1] ʃ x j r l ɬ
Zapis grecki Μ, μ Ν, ν Β, β Δ, ꝺ Γ, γ Π, π Τ, τ Κ, κ Ƨ, ƨ Ϫ, ϫ Ϝ, ϝ Ζ, ζ Φ, φ Σ, с Ϣ, ϣ [2] Χ, χ Í, ί Ρ, ρ/ϼ [3] Λ, λ Ꙟ, ƛ~ꙟ [4]
Zapis łaciński M, m N, n B, b D, d G, g P, p T, t K, k Ƨ, ƨ C, c V, v Z, z F, f S, s ẞ, ß H, h J, j R, r L, l Ł, ł
  1. ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 Drugi wariant fonemu występuje, jeżeli dana litera jest zmiękczona
  2. ↑ Dźwięk ten jest zapisywany także przez zmiękczone Σ, с
  3. ↑ Przekreślona forma ro (ϼ) używana jest do oznaczenia dźwięku r̝~r̝̊
  4. ↑ Mała forma litery jest używana w zależności od użytkownika

Spółgłoski są zmiękczane:

  • przed innymi samogłoskami samogłoską ε (łac. e)
  • przed spółgłoskami oraz w wygłosie znakiem η (łac. y)

Samogłoski zapisywane są następująco:

Fonem a a: e̞ e̞: ẽ̞ i i: ɨ o̞ o̞: õ̞ u u: i̯e̞ i̯ẽ̞ i̯a ou̯
Zapis grecki α ά ε έ εν/εμ ι ί ῑ ο ό ον/ομ υ ύ ίε ίεν/ίεμ ία ού
Zapis łaciński a á e é en/em i í ī o ó on/om u ú je jen/jem ja ou

Gramatyka

Czasownik

Czasownik w odmianie fleksyjnej posiada sześć form: czasu teraźniejszego, przeszłego dokonanego, przyszłego, trybu przypuszczającego i rozkazującego oraz stronę bierną. Ponad to czasowniki bojkowskie posiadają imiesłowy: teraźniejszy czynny, teraźniejszy bierny, przeszły niedokonany (bierny) i przeszły dokonany. Wraz z wzrostem kontaktów ze Słowianami w języku średniobojkowskim zaczęły pojawiać się czasy złożone. Nowy czas przeszły dokonany, nowy czas przeszły niedokonany, czas zaprzeszły, teraźniejszy ciągły oraz tryb nieświadka i nowy tryb rozkazujący.

Tablice koniugacyjne

Końcówka
bezokolicznika 		Osoba Czas teraźniejszy Czas przeszły (I) dokonany Czas przyszły Tryb przypuszczający Tryb rozkazujący Strona bierna Imiesłów teraźniejszy czynny Imiesłów teraźniejszy bierny Imiesłów przeszły niedokonany Imiesłów przeszły dokonany
Liczba pojedyncza mnoga pojedyncza mnoga pojedyncza mnoga pojedyncza mnoga pojedyncza mnoga pojedyncza mnoga ND ND ND ND
-í 1. -ja -jom -jtov -jtomy -švaň -švá -a -amnie - - -or -amár -ut -amna -jetu -á
2. -ješ -jí -jti -jtí -švaš -švat´ -aš -atiy -i - -jtor -ježy
3. -jet´ -jat´ -jet -jat -švat´ -švat´ -at´ -at´ - - -jtar -ár
-a 1. -aň -omy -acov -acomy -švaň -švá -a -amnie - - -ar -amár -at -amna -otu -á
2. -aš -ati -aci -ací -švaš -švatiy -aš -atiy -a - -ator -ažy
3. -at´ -at´ -ac -ut -švat´ -švat´ -at´ -at´ - - -ár -ár

Czasy złożone

Nazwa czasu Sposób tworzenia
Czas przeszły (III) dokonany imiesłów przeszły dokonany + czasownik va w czasie teraźniejszym
Czas przeszły (IV) niedokonany imiesłów przeszły niedokonany + czasownik va w czasie teraźniejszym
Czas zaprzeszły (V) imiesłów przeszły dokonany + czasownik bževa w czasie przeszłym (I) dokonanym
Czas teraźniejszy (II) ciągły imiesłów teraźniejszy czynny + czasownik va w czasie teraźniejszym
Tryb nieświadka imiesłów teraźniejszy bierny + czasownik va w czasie teraźniejszym
Tryb rozkazujący et´ + czasownik w czasie teraźniejszym

Rzeczownik

Rzeczowniki bojkowskie odmieniają się przez pięć przypadków i dwie liczby. Przypadki co do zasady są stosowane analogicznie do ich funkcji i zakresu znanych z języków zachodniosłowiańskich. Jedynym wyjątkiem jest dopełniacz, który raczej pełni funkcje dzierżawcze, niźli typowo dopełnieniowe. Nie tworzy on też przeczeń. Z przyimkami łączą się natomiast: biernik, celownik i narzędniko-miejscownik. Język nowobojkowski wyróżnia siedem deklinacji.

  • Deklinacja I pochodzi z praceltyckiej deklinacji, która w mianowniku liczby pojedyńczej przyjmowała końcówkę *-ā(s).
  • Deklinacja II pochodzi z praceltyckiej deklinacji, która w mianowniku liczby pojedyńczej przyjmowała końcówkę *-o(s).
  • Deklinacja III pochodzi z praceltyckiej deklinacji, która w mianowniku liczby pojedyńczej przyjmowała końcówkę *-i(s).
  • Deklinacja IV pochodzi z praceltyckiej deklinacji, która w mianowniku liczby pojedyńczej przyjmowała końcówkę *-u(s).
  • Deklinacja V pochodzi z praceltyckiej deklinacji, która w mianowniku liczby pojedyńczej przyjmowała końcówkę *-r.
  • Deklinacja VI pochodzi z praceltyckiej deklinacji, która w mianowniku liczby pojedyńczej przyjmowała końcówkę *-n. Wyrosła ze zmieszania się samogłosek nosowych przednich, które ostatecznie przeszły w nienosowe a.
  • Deklinacja VII pochodzi z praceltyckiej deklinacji, która w mianowniku liczby pojedyńczej przyjmowała końcówkę *-n. Wyrosła ze zmieszania się samogłosek nosowych tylnych, które ostatecznie przeszły w nienosowe u.

Język bojkowski bardzo wcześnie pozbył się pozostałych deklinacji praceltyckich. Deklinacja welarna i dentalna przeszła w całości do bojkowskiej deklinacji II (przyjmując niejako dodatkową końcówkę -as). Z kolei deklinacja s-tematyczna przeszła w większości przypadków do deklinacji I (opuszczając wygłosowe -s i przyjmując końcówkę -a). Zapożyczenia słowiańskie zostały przyjmowane do poszczególnych deklinacji ze względu na ich zakończenia w mianowniku.

  • Rzeczowniki zakończone samogłoską *-a, bądź -e (żeńskie po przegłosie bojkowskim) weszły w skład deklinacji I.
  • Rzeczowniki zakończone samogłoską *-e, *-ę (nijakie) weszły w skład deklinacji VI.
  • Rzeczowniki zakończone samogłoską *-o (nijakie) weszły w skład deklinacji VII, przyjmując końcówkę -u.
  • Rzeczowniki zakończone spółgłoską różną od *-s oraz *-r weszły w skład deklinacji III.
  • Rzeczowniki zakończone spółgłoską *-s weszły w skład deklinacji II, przyjmując końcówkę -as.
  • Rzeczowniki zakończone spółgłoską *-r weszły w skład deklinacji V.
  • Rzeczowniki zakończone samogłoską *-i lub *-y stały się, jako jedyne rzeczowniki w języku bojkowskim nieodmienne.

Tablice koniugacyjne

Deklinacja I II III IV V VI VII
Liczba pojedyncza mnoga pojedyncza mnoga pojedyncza mnoga pojedyncza mnoga pojedyncza mnoga pojedyncza mnoga pojedyncza mnoga
Mianownik -a
-e 		-as -as -i
-´ 		∅ -i
-´ 		-y
-ou 		-ouc -r -jí -a
-e
(<*ę) 		-e -u
-i
(<*ǫ) 		-oň
Biernik -je -ov -a
-e 		-ov -je -´
-ov 		-u
-i 		-ov -je -jov -e -ou -ona
Dopełniacz -je -a
-e 		-i -a
-e 		-i -je -u
-i 		-ra -e -ona
Celownik -i -á
-é 		-ov -á
-é 		-i -jé
-jí 		-ji -á
-é 		-ře -řba -e -le -nie -uba
Narzędniko-miejscownik -i -sy -je -´sy -je -jes -ji -jus -r -řy -e -oň -usy
  • Apostrof (´) oznacza zmiękczenie poprzedzającej spółgłoski.
  • Pogrubione końcówki są przyjmowane jeśli poprzedza je spółgłoska miękka (ň, d´, t´, j, c, č, z, ž, s, š, ř, ł).

Przymiotnik

Przymiotnik w języku bojkowskim jedynie się stopniuje, nie odmienia się ani przez przypadki, ani przez rodzaje. Wraz ze wzrostem kontaktów ze Słowianami powstały dwa równoległe systemy stopniowania: fleksyjny celtycki i analityczny słowiański. W tym pierwszym wymienia się końcówki, w drugim do danego rzeczownika dodaje się odpowiednią partykułę.

System celtycki System słowiański
Stopień równy -s
Stopień wyższy -ár zelši
Stopień najwyższy -ja nejzelši
Stopień niższy -ár mni
Stopień najniższy -ja mníj
Stopień porównawczy ka

Liczebnik

Zaimek

Przyimek

Słowotwórstwo

Składnia

Przykładowe teksty

Słownik

Odnośniki

Źródło: „https://jezykotw.webd.pl/w/index.php?title=Język_bojkowski&oldid=36125”