Ecka rodzina językowa: Różnice pomiędzy wersjami
ńema "q". jes "k". jes "G". |
|||
| Linia 188: | Linia 188: | ||
|- | |- | ||
!1. | !1. | ||
|* | |*ʔeke, *kesə | ||
|ekk | |ekk | ||
|keh | |keh | ||
| Linia 266: | Linia 266: | ||
|- | |- | ||
!100. | !100. | ||
|*sitə | |*sitə | ||
|sid | |sid | ||
|sit | |sit | ||
Wersja z 14:07, 21 mar 2011
Ecka rodzina językowa, języki eckie, języki edyckie (ęm. (ral')edyt - zawierający Etów) - grupa języków sztucznych o wspólnym pochodzeniu.
Historia
- Poniżej przedstawiona jest historia wewnątrz projektu.
Edycka rodzina językowa należy do grupy środkowoeuremickiej, podobnie jak rodzina darycka i maicka. Rekonstruowany język praęmucki (praecki, praedycki) prawdopodobnie był używany 2000-2500 lat wcześniej i wywodził się z języka praśrodkowoeuremickiego, używanego przed 4000-5000 laty.
Nazwa rodziny pochodzi od ęmuckiego Edyt, tj. mający w sobie Etów (stęm. eƭytə, pręm. *ʔetʕut = *ʔet - istota + *ʕut - sufiks zawierania, powiązania).
Ęmuckie słowo syr'atkan (język) i syr'ą (mówić, rozmawiać; por. biał. ëruhu - przemawiać, bez. sirqan - język/etnolekt, ymn. suren - język, yeng sǔ - mówić), pochodzą od pręm. *surʔatə-kaGə, *surʔaN. Od rdzenia *surʔa- jest wywodzona forma środkowoeuremicka: *thoor-ho, związana z dar. darol i mai. torgasa.
Języki
Pochodzące od języka praęmuckiego, używane w świecie Gruszek Na Wierzbie:
- białodolski - wywodzi się od starobiałodolskiego, stanowi odrębną gałąź;
- staroęmucki - drugi, obok starobiałodolskiego, potomek praęmuckiego;
- ęmucki ogólny - główna odmiana nowoęmuckiego, wywodzi się z dialektów wiejskich, szczególnie zachodnich i południowych;
- ęmucki bezadacki - odmiana stołeczna, wywodzi się z gwar miejskich;
- ymnicki - odłączył się w okresie wczesnego średnioęmuckiego, czasem uważany za odmianę ęmuckiego.
Języki spoza fikcyjnego świata, głównie wywodzone od nowoęmuckiego:
- yeng - przeróbka ęmuckiego na podobieństwo języka chińskiego mandaryńskiego;
- mera zeta - język mera oparty częściowo na ęmuckim.
Dźwięki
Samogłoski
| pra- ęmucki |
biało- dolski |
staro- ęmucki |
ęmucki | ęm. bezadacki |
ymnicki | mera zeta |
|---|---|---|---|---|---|---|
| *a | a | a | a | a | e /ɛ/ | /ɑ~ɛ/ |
| *ə | ë /ə~ɨ/ | ʌ | o /ɜ/ | a | a ä /æ/ |
/ɔ/, 0 |
| *e | e | e | e | e | y /e/ | /e/ |
| *o | o | o | u /o/ | u | o ö /ø/ |
/o/ |
| *i | i | i | i | i | i | /i/ |
| *u | u | y | y /ɯ/ | i y /ɨ/ |
u ü /y/ |
/ʊ/, 0 |
| *aN | u | ã | ą /aɨ̃/ | aw | em /ɛm/ | /ɑm~ɛm/ |
| *əN | u | ʌ̃ | ǫ /ɜɯ̃/ | aw | am äm /æm/ |
/ɔm/ |
| *eN | i e |
ẽ | ę /eɨ̃/ | ew | ym /em/ | /em/ |
| *oN | u | õ | ų /oũ/ | uw | om öm /øm/ |
/om/ |
| *iN | i | ĩ | į | iw | im | /im/ |
| *uN | u | ỹ | ỹ | iw yw /ɨw/ |
um üm /ym/ |
/ʊm/ |
| *ar | ra | ar | ar /aɹ/ | ar /ɑ˞/ | er /ɛr/ | /ɑj~ɛj/ |
| *ər | rë /rə~rɨ/ | ʌr | or /ɜɹ/ | ar /ɑ˞/ | ar är /ær/ |
/ɔj/ |
| *er | ri re |
er | er /eɹ/ | er /ɤ˞/ | yr | /ej/ |
| *or | ru ro |
or | ur /oɹ/ | ur /u˞/ | or ör /ør/ |
/oj/ |
| *ir | ri | ir | ir /iɹ/ | ir /ɯ˞/ | ir | /ij/ |
| *ur | ru | yr | yr /ɯɹ/ | ir, yr /ɯ˞/ | ur, ür /yr/ | /ʊj/ |
Porównanie: liczby
| N. | praęmucki | białodolski | ęmucki | ymnicki |
|---|---|---|---|---|
| 1. | *ʔeke, *kesə | ekk | keh | yk(a) |
| 2. | *gosə | goss | guh | gon |
| 3. | *ke-kosə, *ke-hosə (1+2) | keh | kekuh | kyk |
| 4. | *lusə | luss | ryh | run |
| 5. | *mikaGə (dłoń) | mikk | mikan | miña, min |
| 6. | *xəsə | sëss | śoh | san |
| 7. | *ke-xəsə (1+6) *zexə (?) |
zes | keśoh | kysan |
| 8. | *wesə | wess | veh | vyn |
| 9. | *ke-wesə (1+8) *rinə (?) |
rinn | keveh | kyvyn |
| 10. | *masə | mass | mah | men |
| 15. | *ke-masə-rusə (1+14) kehoN-mikaGə (3*5) |
kehumikk | kemajryh | kykmiña, kykmin |
| 20. | *go-N-masə | gumass | gųmah | gommen |
| 25. | *go-N-masə-mikaGə (20+5) *mika-mikaGə (5*5) |
gumass mikk | mikmikan | mimmiña, mimmin |
| 100. | *sitə | sid | sit | si(t) |