Język praedeneński: Różnice pomiędzy wersjami
m →Netgor |
|||
| Linia 39: | Linia 39: | ||
** Język togorski † | ** Język togorski † | ||
== Fonologia i | == Fonologia i zapis == | ||
=== Głoski === | === Głoski === | ||
| Linia 355: | Linia 355: | ||
=== Czasownik === | === Czasownik === | ||
Pozycje słownikowe czasownika podaje się w bezokoliczniku | Pozycje słownikowe czasownika podaje się w bezokoliczniku. | ||
==== Koniugacja ==== | ==== Koniugacja ==== | ||
Wersja z 18:28, 11 wrz 2025
| ⚒️ | Ten artykuł jest aktywnie rozwijany i autor prosi o cierpliwość. Jest to część projektu Kyon. |
| Język praedeneński Język starosynkarski | |
|---|---|
| Utworzenie: | Raceg 2021 |
| Używany w (Kyon): | Państwo Maergalina † (Synkar), Królestwo Salladoru † |
| Regiony (Kyon): | Harensuran † |
| Liczba użytkowników (Kyon) | brak (język wymarły) |
| Sposoby zapisu: | Netgor, Pismo Qin |
| Typologia: | fleksyjno-aglutynacyjny VSO/SVO |
| Klasyfikacja: | Języki sapsoedeneńskie
|
| Przykład | |
| ' Cust lara o rur vin, bǫ ois quoi vin. Cust attu o ǫto apdorsirium o eiwįkuus filam. Missaihor Deen uvin ordo. Cust ax solbar wįk ordam? | |
| Lista conlangów | |
|
Zobacz też słownik tego języka. |
Język praedeneński (praed. edenenos tao /'e̞.d̪e̞.n̪e̞.n̪o̞s̠ 'ta.o̞/), zwany w niektórych źródłach językiem starosynkarskim, to ostatni wspólny przodek wszystkich języków edeneńskich, w tym języka salladorskiego, synkarskiego i gerańskiego. Wywodzi się on z rodziny języków sapsoedeneńskich.
Historia
Powstanie
Język powstał przez zmieszanie się języka przybyłych z Północy Kyonu Agnasanów z językiem mieszkającyh w Harensuranie Północnym Agrinów. Był głównym językiem państwa Maergalina. Próbowano zapisać go pismem qin, których dostosowanie doprowadziło do powstania alfabetu netgor, a zniego salladorskiego pisma néttor.
Rozwój
Język rozwinął się w języki potomne:
- Język salladorski
- Język synkarski †
- Język nowosynkarski
- Język gerański †
- Język nowogerański
- Język togorski †
Fonologia i zapis
Głoski
| Spółgłoski | Dwuwargowe | Wargowo-Zębowe | Zębowe | Dziąsłowe | Podniebieniowe | Miękko-Podniebieniowe | Krtaniowe |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Nosowe | m | (ɱ) | n | (n̠) | (ɲ) | (ŋ) | |
| Zwarte | p b | t d | c | k ɡ | |||
| Labializowane | kʷ ɡʷ | ||||||
| Szczelinowe | f, v | s̠ | x~h | ||||
| Drżące | r | ||||||
| Boczne | l | ||||||
| Półotwarte | w | j | |||||
| Samogłoski | Przednie | Środkowe | Tylne |
|---|---|---|---|
| Przymknięte | i ĩ | ɨ | u ũ |
| Centralne | e̞ ẽ̞ | o̞ õ̞ | |
| Otwarte | a ã | ||
Zapis
Łacinka
| a | ą | b | c | d | e | ę | f | g | h |
| /a/ | /ã/ | /b/ | /c/ | /d/ | /e/ | /ẽ/ | /f/ | /g/ | /h/ ~
/x/ |
| i | (j) | į | k | l | m | n | o | ǫ | p |
| /i/, /j/ | /j/ | /ĩ/ | /k/ | /l/ | /m/ | /n/ | /o/ | /õ/ | /p/ |
| q | r | s | t | u | ų | v | w | x | y |
| /k(ʷ)/ | /r/ | /s/ | /t/ | /u/ | /ũ/ | /v/ | /w/ | /ks/ | /ɨ/ |
Zbitka gu(V), czytana jest jak /ɡʷ/
Netgor
Netgor to alfabet wywodzący się ze znaków qin. Kształtem jego litery przypominają runy germańskie. Był to oficjalny system pisma cywilizacji Edenenów. Wyeowluował on w późniejsze edeneńskie systemy pisma, takie jak salladorski néttor, synkarski neggor czy gerański neggö.
Gramatyka
Jest to język w dużej mierze fleksyjno-aglutynaycjny.
Rzeczownik
Rzeczownik ma cztery przypadki, dwie liczby i trzy rodzaje.
Deklinacja głowna
| Przypadki | Mianownik | Dopełniacz | Narzędnik | Wołacz | Liczba |
|---|---|---|---|---|---|
| Deklinacja I (męska) | – | –us | –i | –aem | poj. |
| –au | –os | –ian | –um | mn. | |
| Deklinacja II (żeńska) | –a | –us | –ir | –ǫ | poj. |
| –an | –as | –ird | –ǫn | mn. | |
| Deklinacja III a (nijaka) | –e | –am | –i | –aem | poj. |
| –en | –es | –ian | –um | mn. | |
| Deklinacja III b (nijaka, r/l-tematowa) | – | –am | –i | –aem | poj. |
| –on | –es | –ian | –um | mn. | |
| Deklinacja IV (męska, nieożywiona) | –Vs | –Vus | –Vi | –Vs | poj. |
| –Vn | –Von | –Vin | –Vn | mn. |
Specjalne przyrostki
| Przypadki | Mianownik | Dopełniacz | Narzędnik | Wołacz | Liczba |
|---|---|---|---|---|---|
| Końcówka typowo męska | –in | –inus | –ini | –i | poj. |
| –en | –enos | –enian | –enum | mn. | |
| Patronim męski | –an | –anus | –ani | –anaem | poj. |
| –aen | –aenos | –aenian | –aenum | mn. | |
| Patronim żeński | –al | –alus | –alir | –alǫ | poj. |
| –ael | –aelas | –aelird | –aelǫn | mn. | |
| Wartość abstrakcyjna | –uen | –enus | –eni | –enaem | poj. |
| –enau | –enos | –enian | –enum | mn. |
Czasownik
Pozycje słownikowe czasownika podaje się w bezokoliczniku.
Koniugacja
| CZASOWNIKI PODSTAWOWE | TRYB OZNAJMUJĄCY | TRYB ŻYCZĄCO-ŁĄCZĄCY | TRYB ROZKAZUJĄCY | ||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Cz. teraźniejszy | Cz. ciągły | Cz. teraźniejszy powtarzalny | Cz. przeszły dokonany | Cz. przeszły niedokonany | Cz. przeszły powtarzalny | Cz. teraźniejszy | Cz. ciągły | Cz. teraźniejszy powtarzalny | Cz. przeszły dokonany | Cz. przeszły niedokonany | Cz. przeszły powtarzalny | Niski rejestr | |
| I.SG.M | –au | –auor | –augan | –auheg | –auges | –augans | –eu | –euor | –eugan | –euheg | –euges | –eugans | — |
| I.SG.F | –anta | –antaor | –antagan | –antaheg | –antages | –antagans | –eanta | –eantaor | –eantagan | –eantaheg | –eantages | –eantagans | — |
| II.SG | –ar | –aror | –argan | –arreg | –arges | –argans | –er | –eror | –ergan | –erreg | –erges | –ergans | –ul |
| III.SG.PERS | –ah | –ahor | –ahgan | –ahheg | –ahges | –ahgans | –eh | –ehor | –ehgan | –ehheg | –ehges | –ehgans | — |
| III.SG.IMPERS | –ast | –astor | –astgan | –astheg | –asges | –asgans | –est | –estor | –estgan | –estheg | –estges | –estgans | — |
| I.PL.IN | –anni | –annior | –annigan | –anniheg | –anniges | –annigans | –enni | –ennior | –ennigan | –enniheg | –enniges | –ennigans | –uil |
| I.PL.EX | –avi | –avior | –avigan | –aviheg | –aviges | –avigans | –evi | –evior | –evigan | –eviheg | –eviges | –evigans | — |
| II.PL | –aem | –aemor | –aemgan | –aemmeg | –aemges | –aemgans | –eim | –eimor | –eimgan | –eimmeg | –eimges | –eimgans | –un |
| III.PL.PERS | –aih | –aihor | –aihgan | –aihheg | –aiges | –aigans | –eih | –eihor | –eihgan | –eihheg | –eiges | –eihgans | — |
| III.PL.IMPERS | –aist | –aistor | –aistgan | –aistheg | –aisges | –aisgans | –eist | –eistor | –eistgan | –eisteg | –eisges | –eistgans | — |
| Bezokolicznik | –ae | –aior | –aegan | –aeheg | –aeges | –aegans | –ei | –eior | –eigan | –eiheg | –eiges | –eigans | –ae |
| CZASOWNIKI NIEODMIENNE PRZEZ OSOBY | TRYB OZNAJMUJĄCY | |||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| Cz. teraźniejszy prosty | Cz. ciągły | Cz. teraźniejszy powtarzalny | Cz. przeszły dokonany | Cz. przeszły niedokonany | Cz. przeszły powtarzalny | |
| –es | –eor | –egan | –eheg | –eges | –egans | |
Tryb łączący tworzy się tu z partykułą saer, zwykle stawianą po czasowniku.
Kopuła
| Odmiana | TRYB OZNAJMUJĄCY | TRYB ŻYCZĄCO-ŁĄCZĄCY | TRYB ROZKAZUJĄCY | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Cz. teraźniejszy | Cz. teraźniejszy
powtarzalny |
Cz. przeszły | Cz. przeszły
powtarzalny |
Cz. teraźniejszy | Cz. teraźniejszy | Cz. przeszły | Niski rejestr | ||
| I.SG.M | cau / ir | caugan / irgan | gau | gaugan | cau / ir + saer | caugan / irgan + saer | geu | geugan | — |
| I.SG.F | canta / ir | cantagan / irgan | ganta | gantagan | canta / ir + saer | cantagan / irgan + saer | geanta | geantagan | — |
| II.SG | iar | iargan | gar | gargan | iar + saer | iargan + saer | ger | gergan | gul |
| III.SG.PERS | cuh / cu | cuhgan / cugan | gah | gahgan | cuh / cu + saer | cuhgan / cugan + saer | geh | gehgan | — |
| III.SG.IMPERS | cust / cu | custgan / cugan | gast | gastgan | cust / cu + saer | custgan / cugan + saer | gest | gestgan | — |
| I.PL.IN | ianni / iaus | iannigan / iausgan | ganni | gannigan | ianni / iaus + saer | iannigan / iausgan + saer | genni | gennigan | guil |
| I.PL.EX | iavi / iaus | iavigan / iausgan | gavi | gavigan | iavi / iaus + saer | iavigan / iausgan + saer | gevi | gevigan | — |
| II.PL | iam | iamgan | gaiam | gaiamgan | iam + saer | iamgan + saer | geiam | geiamgan | gun |
| III.PL.PERS | cuih / que | cuihgan / quegan | gaih | gaihgan | cuih / que + saer | cuihgan / quegan + saer | geih | geihgan | — |
| III.PL.IMPERS | cuist / que | cuistgan / quegan | gaist | gaistgan | cuist / que + saer | cuistgan / quegan + saer | geist | geistgan | — |
| Bezokolicznik | gae | gaegan | gaeges | gaegans | gei | geigan | geiges | geigans | gae |
Strona zwrotna
Stronę zwrotną tworzy się przez przyimek ste.
Zaimki
Osobowe
| Odmiana | Mianownik | Dopełniacz | Narzędnik | |
|---|---|---|---|---|
| I | SING.M | sih | cam | sihi |
| SING.F | anta | antae | antir | |
| PLUR.IN | wei | weios | weiei | |
| PLUR.EX | sei | seios | seiei | |
| II | SING | ią | ius | iei |
| PLUR | sui | suios | suiei | |
| HONOR | re | reos | rei | |
| III | SING.M | in | nus | ni |
| SING.F | ha | hae | hir | |
| SING.N | or | ru | ri | |
| PLUR.M | en | nos | nian | |
| PLUR.F | han | hanos | hirn | |
| PLUR.N / PLUR.C | ori | ros | rian | |
Wskazujące
| Odmiana | Mianownik | Dopełniacz | Narzędnik | |
|---|---|---|---|---|
| SING | M | tal | talam | talei |
| F | la | lam | lird | |
| N | on | nam | nei | |
| PLUR | C (M/F) | le | lies | liei |
| N | ne | nies | niei | |