Język enencki

Język enencki Gamdźinszua
Utworzenie:	Spiritus w 2016
Regiony (Kyon):	obszar cywilizacji Enenków
Liczba użytkowników (Kyon)	do ustalenia
Sposoby zapisu:	w conworldzie: pismo enenckie; autor używa alfabetu łacińskiego
Typologia:	OSV
Klasyfikacja:	izolowany
Przykład
Ńadź ću dau ća ąś gam ję śerdasz naj ćah ce dźu mej fau ce dau. W ostatnim roku w mieście znaleziono wiele pociętych zwłok kobiet.
Lista conlangów

Język enencki (en. Enen-szua [ʔɛnɛnˈʂwa] lub Ćur-szua [t͡ɕʏɻˈʂwa]) to język izolowany używany na obszarze cywilizacji Enenków. Język jest częścią projektu wspólnego conworldu Kyon.

Artykuł ten opisuje standardowy język enencki (en. Gamdźinszua [gamd͡ʑinˈʂwa], dosł. wspólny język, język wszystkich ludzi, lub Dźauszua [d͡ʑawˈʂwa], dosł. język pióra, język pisany).

Fonologia

Spółgłoski

Język enencki posiada 23 fonemy spółgłoskowe:

		Wargowe	Zebowe	Dziąsłowe	Retrofleksyjne	Zadziąsłowo-podniebienne	Podniebienne	Tylnojęzykowe
Nosowe		m	n					ŋ
Zwarte	bezdźwięczne	p	t					k
	dźwięczne	b	d					g
Szczelinowe	bezdźwięczne	f	s		ʂ	ɕ		χ
	dźwięczne	v	z		ʐ	ʑ		ʁ
Afrykaty	bezdźwięczne		ts		tʂ	tɕ
	dźwięczne		dz		dʐ	dʑ
Boczne				l
Półsamogłoski		w		ɹ			j

Samogłoski

Enencczyzna rozróżnia 5 podstawowe barwy samogłosek ustnych, z których każda ma swój odpowiednik nosowy.

	Przednie		Centralne		Tylne
Przymknięte	i ĩ ɤ ɤ̃ ɔ ɔ̃ ɛ ɛ̃ a ã
Prawie przymknięte
Półprzymknięte
Średnie
Półotwarte
Prawie otwarte
Otwarte

Alofonia

• /ɤ/ i /ɤ̃/ po zmiękczonych i /j/ są wymawiane [ʏ] i [ʏ̃] (Ćur [t͡ɕʏɹ], piu [p(j)ʏ])

Składnia

Szyk zdania

Typowym szykiem zdania w języku enenckim jest OSV:

Kucung aś dźin mej dżom ku hu.
[kɤˈt͡sɤŋ aʑ ˈd͡ʑin mɛj ˌd͡ʐɔm kɤ ˈxɤ]
kamienny-mur miasto człowiek mieć budować K:GŁAZ P:GÓRA
Mieszkańcy miasta zbudowali kamienny mur.

gdzie:
kucung = dopełnienie bliższe
aś dźin = podmiot
mej dżom [...] hu = orzeczenie

Klasyfikatory

W enenncczyźnie występują klasyfikatory. Poniżej przedstawiono ich (dotychczasową) listę. Użycie klasyfikatorów w zdaniu opisane jest w dalszych sekcjach.

Klasyfikaor (łacinka)	Klasyfikator (pismo enenckie)	Użycie	Przykład	Dosłowne znaczenie	Uwagi
ce		uniwersalny klasyfikator dla nieożywionych obiektów; może być często używany w miejsce innego, rzadszego klasyfikatora, szczególnie w mowie potocznej; często używany w roli zaimka neokreślonego ("to", "ono")	tąs mej suang ce siedem piosenek	byt, esencja, istnienie, coś	W mowie wysokiej jego nadużywanie jest uważane za niestylistyczne
ćun		płyny, szczególnie pitne	Mung naman cza dżung ćun run gam. Nasze dzieci codziennie piją mleko.	łyk
jęk, jang		czas, drogi, rzeki, góry	lą ze jęk/jang trzy godziny	odcinek, okres
ku		kamienne obiekty i budowle, ważne budynki	Dźu tam fęk ku Tuvva mej. W Tuwwie jest wiele pięknych świątyń.	kamień, głaz
mana		przedmioty wykonane z materiału, ubrania, niektóre meble	Dzoj dak ća ći hup mana hu. Ubierz płaszcz.	materiał, tkanina
naś		miejsca, budynki, pola, lasy itp.	Aś ća na ću bej par. Wracam do miasta.	przestrzeń, powierzchnia
pu		drewniane przedmioty i budowle, meble	mej tąs hadźmi pu dziesięć krzeszeł	drewno
samczau		grupy, narody; często dodawane, by zaznaczyć, że mowa o wszystkich przedstawicielach danhej grupy.	Omat ożat cedźin samczau dzo gajmąhu. Omat twierdzi, że filozofowie są irytujący.	węzeł, supeł
szu		wiatry, zjawiska pogodowe, stany emocjonalne	piri tau szu cztery wiatry	podmuch
śing		źródła światła, gwiazdy, ciała niebieskie, słońce	tąs lą iszar śing osiem gwiazd	błysk
ta		ludzie, zwierzęta domowe, spersonifikowane przedmioty	Ći na piu dasz ta! Nie widzę cię!	od arch. *tang - głowa, umysł
tę		jedzenie	mio pangczej tę dwadzieścia pięć ciast	kęs

Wyrażanie liczby i ilości

Jeśli w enenckim chce się podać liczbę jakichś przedmiotów (dwie ryby, osiem miast) lub ich ilość (wiele ludzi, trochę wody) niezbędne jest użycie odpowiedniego klasyfikatora. Składnia takiego wyrażenia wygląda następująca:

Liczebnik + Rzeczownik + Klasyfikator
piri najdźin ta - cztery kobiety
dźu ak pu - wiele drzew
mej tąs piri faǫ samczau - czternaście wron

Przypisy

<references>