Przejdź do zawartości

Język enencki: Różnice pomiędzy wersjami

Z Conlanger
← poprzednia edycjanastępna edycja →
Spiritus (dyskusja | edycje)
838 edycji
WizualnieWikikod
Spiritus (dyskusja | edycje)
838 edycji
Nie podano opisu zmian
Spiritus (dyskusja | edycje)
838 edycji
Nie podano opisu zmian
Linia 2: Linia 2:
| kolor = pink
| kolor = pink
| nazwa = Język enencki
| nazwa = Język enencki
| nazwa własna = Gamdźinszua
| nazwa własna = Eneʼi
| twórca = Spiritus
| twórca = Spiritus
| rok = 2016
| rok = 2016
Linia 11: Linia 11:
| typologia = OSV
| typologia = OSV
| klasyfikacja = izolowany
| klasyfikacja = izolowany
| tekst jaki = Ńadź ću dau ća ąś gam ję śerdasz naj ćah ce dźu mej fau ce dau.
| tekst jaki = Ūlišimmi, so nupāniši išukū.
| tekst = W ostatnim roku w mieście znaleziono wiele pociętych zwłok kobiet.
| tekst = Uli, broń nas.
}}
}}
'''Język enencki''' (en. ''Enen-szua'' {{IPA|[ʔɛnɛnˈʂwa]}} lub ''Ćur-szua'' {{IPA|[t͡ɕʏɻˈʂwa]}}) to język izolowany używany na obszarze cywilizacji Enenków. Język jest częścią projektu wspólnego conworldu Kyon.
'''Język enencki''' (en. ''Eneʼi'' {{IPA|[ʔeˈneʔi]}} lub ''Enentāle'' {{IPA|[ʔenenˈtaːle]}}) to język izolowany używany na obszarze cywilizacji Enenków. Język jest częścią projektu wspólnego conworldu Kyon.


Artykuł ten opisuje standardowy język enencki (en. ''Gamdźinszua'' {{IPA|[gamd͡ʑinˈʂwa]}}, dosł. ''wspólny język'', ''język wszystkich ludzi'', lub ''Dźauszua'' {{IPA|[d͡ʑawˈʂwa]}}, dosł. ''język pióra'', ''język pisany'').
Artykuł ten opisuje standardowy język enencki (en.''Tʼaraqawitāle'' {{IPA|[tʼaraqawiˈtaːle]}}, dosł. ''język piór i kamieni'').
==Fonologia==
==Fonologia==
===Spółgłoski===
===Spółgłoski===
Linia 23: Linia 23:
|-
|-
!colspan=2|
!colspan=2|
!Wargowe
!<small>Wargowe</small>
!Zebowe
!colspan=2|<small>Zębowe</small>
!Dziąsłowe
!<small>Dziąsłowe</small>
!Retrofleksyjne
!<small>Zadziąsłowe</small>
!Zadziąsłowo-podniebienne
!<small>Podniebienne</small>
!Podniebienne
!<small>Tylnojęzykowe</small>
!Tylnojęzykowe
!<small>Języczkowe</small>
!<small>Krtaniowe</small>
|-
|-
!colspan=2|Nosowe
!colspan=2|Nosowe
|{{IPA|m}}
|{{IPA|m}}
|{{IPA|n}}
|colspan=2|{{IPA|n}}
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|{{IPA|ŋ}}
|-
|-
!rowspan=2|Zwarte
!rowspan=2|Zwarte
!<small>bezdźwięczne</small>
!<small>płucne</small>
|{{IPA|p}}
|{{IPA|p}}
|{{IPA|t}}
|colspan=2|{{IPA|t}}
|
|
|
|
|
|
|
|{{IPA|k}}
|{{IPA|k}}
|{{IPA|q}}
|{{IPA|ʔ}}
|-
|-
!<small>dźwięczne</small>
!<small>ejektywne</small>
|{{IPA|b}}
|{{IPA|pʼ}}
|{{IPA|d}}
|colspan=2|{{IPA|tʼ}}
|
|
|
|
|
|
|{{IPA|kʼ}}
|{{IPA|qʼ}}
|
|
|{{IPA|g}}
|-
|-
!rowspan=2|Szczelinowe
!rowspan=2|Szczelinowe
!<small>bezdźwięczne</small>
!<small>płucne</small>
|{{IPA|f}}
|{{IPA|f}}
|{{IPA|s}}
|{{IPA|s}}
|{{IPA|ɬ}}
|
|
|{{IPA|ʂ}}
|{{IPA|ʃ}}
|{{IPA|ɕ}}
|
|
|{{IPA|x}}
|{{IPA|χ}}
|{{IPA|χ}}
|{{IPA|h}}
|-
|-
!<small>dźwięczne</small>
!<small>ejektywne</small>
|{{IPA|v}}
|{{IPA|z}}
|
|
|{{IPA|ʐ}}
|{{IPA|sʼ}}
|{{IPA|ʑ}}
|{{IPA|ɬʼ}}
|
|
|{{IPA|ʁ}}
|{{IPA|ʃʼ}}
|-
!rowspan=2|Afrykaty
!<small>bezdźwięczne</small>
|
|
|{{IPA|ts}}
|
|
|{{IPA|tʂ}}
|{{IPA|tɕ}}
|
|
|
|
|-
|-
!<small>dźwięczne</small>
!colspan=2|Boczne
|
|colspan=2|
|{{IPA|l}}
|
|
|
|{{IPA|dz}}
|
|
|{{IPA|dʐ}}
|{{IPA|dʑ}}
|
|
|
|
|-
|-
!colspan=2|Boczne
!colspan=2|Drżące
|
|
|colspan=2|
|{{IPA|r}}
|
|
|{{IPA|l}}
|
|
|
|
Linia 108: Linia 108:
!colspan=2|Półsamogłoski
!colspan=2|Półsamogłoski
|{{IPA|w}}
|{{IPA|w}}
|colspan=2|
|
|
|{{IPA|j}}
|
|
|colspan=2|ɹ
|
|
|j
|
|
|}
|}
===Samogłoski===
===Samogłoski===
Enencczyzna rozróżnia 5 podstawowe barwy samogłosek ustnych, z których każda ma swój odpowiednik nosowy.
<div style="background:transparent;">
{|cellspacing="0" cellpadding="0" style="text-align:center; background:transparent;"
|-style="text-align:center; font-size:smaller;"
|style="padding-bottom:3px;"|
|style="width: 60px;"|'''Przednie'''
|style="width: 60px; word-spacing: -.3em;"|
|style="width: 60px;"|'''Centralne'''
|style="width: 60px;word-spacing: -.3em;"|
|style="width: 60px;"|'''Tylne'''
|-
|style="height:30px; font-size:smaller; text-align:right;"|'''Przymknięte'''
|style="height:210px;" colspan="5" rowspan="7"|<div style="position:relative;width:300px;height:210px;">[[Image:Blank vowel trapezoid.png|300px]]<div style="background:transparent; position:absolute; top:0px; left:0px;">
{|style="position:relative; width:300px; height:210px; text-align:center; background:transparent;"
|style="width:300px; height:210px; text-align:center; background:transparent;"|<div style="position:absolute; left:5%; width:2.33em; top:2%; height:1.33em; font-size:120%; background:white;" class="nounderlines">i ĩ</div>
<div style="position:absolute; left:70%; width:3em; top:13%; height:1.33em; font-size:120%; background:white;" class="nounderlines">ɤ ɤ̃</div>
<div style="position: absolute; left: 83%; width: 2.7em; top: 50%; height:1.33em; font-size:120%; background:white;" class="nounderlines">ɔ ɔ̃</div>
<div style="position: absolute; left: 22%; width: 2.7em; top: 50%; height:1.33em; font-size:120%; background:white;" class="nounderlines">ɛ ɛ̃</div>
<div style="position:absolute; left:63%; width:2.66em; top:85%; height:1.33em; font-size:120%; background:white;" class="nounderlines">a ã</div>
|}
</div></div>
|-
|style="height: 30px; font-size: smaller; text-align: right;"|'''Prawie przymknięte'''
|-
|style="height: 30px; font-size: smaller; text-align: right;"|'''Półprzymknięte'''
|-
|style="height: 30px; font-size: smaller; text-align: right;"|'''Średnie'''
|-
|style="height: 30px; font-size: smaller; text-align: right;"|'''Półotwarte'''
|-
|style="height: 30px; font-size: smaller; text-align: right;"|'''Prawie otwarte'''
|-
|style="height: 30px; font-size: smaller; text-align: right;"|'''Otwarte'''
|}
</div>
===Alofonia===
===Alofonia===
*/ɤ/ i /ɤ̃/ po zmiękczonych i /j/ są wymawiane [ʏ] i [ʏ̃] (Ćur [t͡ɕʏɹ], piu [p(j)ʏ])
===Akcentuacja===
===Akcentuacja===
===Fonotaktyka===
===Fonotaktyka===
==Składnia==
==Składnia==
===Szyk zdania===
===Szyk zdania===
Typowym szykiem zdania w języku enenckim jest OSV:
Typowym szykiem zdania w języku enenckim jest OSV.
 
'''Kucung aś dźin mej dżom ku hu.'''<br/>{{IPA|[kɤˈt͡sɤŋ aʑ ˈd͡ʑin mɛj ˌd͡ʐɔm kɤ ˈxɤ]}}<br/>kamienny-mur miasto człowiek mieć budować K:GŁAZ P:GÓRA<br/>''Mieszkańcy miasta zbudowali kamienny mur.''
 
gdzie:<br/>kucung = dopełnienie bliższe<br/>aś dźin = podmiot<br/>mej dżom [...] hu  = orzeczenie
===Klasyfikatory===
W enenncczyźnie występują klasyfikatory. Poniżej przedstawiono ich (dotychczasową) listę. Użycie klasyfikatorów w zdaniu opisane jest w dalszych sekcjach.
{|class=wikitable
|-
!Klasyfikaor<br/>(łacinka)
!Klasyfikator<br/>(pismo enenckie)
!Użycie
!Przykład
!Dosłowne<br/>znaczenie
!Uwagi
|-
!ce
!
|uniwersalny klasyfikator dla nieożywionych obiektów;
 
może być często używany w miejsce innego, rzadszego klasyfikatora, szczególnie w mowie potocznej;
 
często używany w roli zaimka neokreślonego ("to", "ono")
|'''tąs mej suang ce'''<br/>''siedem piosenek''
|byt, esencja, istnienie, coś
|W mowie wysokiej jego nadużywanie jest uważane za niestylistyczne
|-
!ćun
!
|płyny, szczególnie pitne
|'''Mung naman cza dżung ćun run gam.'''<br/>''Nasze dzieci codziennie piją mleko.''
|łyk
|
|-
!jęk, jang
!
|czas, drogi, rzeki, góry
|'''lą ze jęk/jang'''<br/>''trzy godziny''
|odcinek, okres
|
|-
!ku
!
|kamienne obiekty i budowle, ważne budynki
|'''Dźu tam fęk ku Tuvva mej.'''<br/>''W Tuwwie jest wiele pięknych świątyń.''
|kamień, głaz
|
|-
!mana
!
|przedmioty wykonane z materiału, ubrania, niektóre meble
|'''Dzoj dak ća ći hup mana hu.'''<br/>''Ubierz płaszcz.''
|materiał, tkanina
|
|-
!naś
!
|miejsca, budynki, pola, lasy itp.
|'''Aś ća na ću bej par.'''<br/>Wracam do miasta.
|przestrzeń, powierzchnia
|
|-
!pu
!
|drewniane przedmioty i budowle, meble
|'''mej tąs hadźmi pu'''<br/>''dziesięć krzeszeł''
|drewno
|
|-
!samczau
!
|grupy, narody;
 
często dodawane, by zaznaczyć, że mowa o wszystkich przedstawicielach danhej grupy.
|'''Omat ożat cedźin samczau dzo gajmąhu.'''<br/>''Omat twierdzi, że filozofowie są irytujący.''
|węzeł, supeł
|
|-
!szu
!
|wiatry, zjawiska pogodowe, stany emocjonalne
|'''piri tau szu'''<br/>''cztery wiatry''
|podmuch
|
|-
!śing
!
|źródła światła, gwiazdy, ciała niebieskie, słońce
|'''tąs lą iszar śing'''<br/>''osiem gwiazd''
|błysk
|
|-
!ta
!
|ludzie, zwierzęta domowe, spersonifikowane przedmioty
|'''Ći na piu dasz ta!'''<br/>''Nie widzę cię!''
|od arch. *tang - głowa, umysł
|
|-
!tę
!
|jedzenie
|'''mio pangczej tę'''<br/>dwadzieścia pięć ciast
|kęs
|
|}
====Wyrażanie liczby i ilości====
Jeśli w enenckim chce się podać liczbę jakichś przedmiotów (dwie ryby, osiem miast) lub ich ilość (wiele ludzi, trochę wody) niezbędne jest użycie odpowiedniego klasyfikatora. Składnia takiego wyrażenia wygląda następująca:
 
'''Liczebnik + Rzeczownik + Klasyfikator'''<br/>piri najdźin ta - cztery kobiety<br/>dźu ak pu - wiele drzew<br/>mej tąs piri faǫ samczau - czternaście wron
====Po czasowniku====
==Przypisy==
==Przypisy==
<references>
<references>

Wersja z 01:49, 12 sty 2017

Język enencki
Eneʼi
Utworzenie: Spiritus w 2016
Regiony (Kyon): obszar cywilizacji Enenków
Liczba użytkowników (Kyon) do ustalenia
Sposoby zapisu: w conworldzie: pismo enenckie; autor używa alfabetu łacińskiego
Typologia: OSV
Klasyfikacja: izolowany
Przykład
Ūlišimmi, so nupāniši išukū.
Uli, broń nas.
Lista conlangów

Język enencki (en. Eneʼi [ʔeˈneʔi] lub Enentāle [ʔenenˈtaːle]) to język izolowany używany na obszarze cywilizacji Enenków. Język jest częścią projektu wspólnego conworldu Kyon.

Artykuł ten opisuje standardowy język enencki (en.Tʼaraqawitāle [tʼaraqawiˈtaːle], dosł. język piór i kamieni).

Fonologia

Spółgłoski

Język enencki posiada 23 fonemy spółgłoskowe:

Wargowe Zębowe Dziąsłowe Zadziąsłowe Podniebienne Tylnojęzykowe Języczkowe Krtaniowe
Nosowe m n
Zwarte płucne p t k q ʔ
ejektywne pʼ tʼ kʼ qʼ
Szczelinowe płucne f s ɬ ʃ x χ h
ejektywne sʼ ɬʼ ʃʼ
Boczne l
Drżące r
Półsamogłoski w j

Samogłoski

Alofonia

Akcentuacja

Fonotaktyka

Składnia

Szyk zdania

Typowym szykiem zdania w języku enenckim jest OSV.

Przypisy

<references>

Źródło: „https://jezykotw.webd.pl/w/index.php?title=Język_enencki&oldid=16289”