Przejdź do zawartości

Kalendarze Kyonu: Różnice pomiędzy wersjami

Z Conlanger
Linia 35: Linia 35:


W codziennym uzusie powszechne jest podawanie wyłącznie roku Ery. Poszczególne dni nie mają swoich nazw, nie funkcjonuje też żaden odpowiednik ziemskiego cyklu tygodniowego.
W codziennym uzusie powszechne jest podawanie wyłącznie roku Ery. Poszczególne dni nie mają swoich nazw, nie funkcjonuje też żaden odpowiednik ziemskiego cyklu tygodniowego.
==== Ery Qin ====
{| width="600px" class="wikitable"
! width=15% | Od
! width=30% Nazwa
! width=10% | Skrót
! width=15% | Do
! Uwagi
|-
|
! Era Zacienionej Drogi<br />樾落後世<br />xiâo wóhēng shì<br />[ɕɑːo̯˦˥ wɔː˦˥həŋ˧ ʃiː˥˩]
! 樾<br />xiâo
| style="align:center" | -1
| style="align:center" | W tej Erze lata liczone są ujemnie.
|-
| style="align:center" | 1
! Era Dynastii Jian<br />朝扽世<br />dá jiân shì<br />[tɑː˦˥ t͡ɕɐn˧˦˧ ʃiː˥˩]
! 扽<br />jiân
| style="align:center" | 445
|
|-
| style="align:center" | 445
! Era Dynastii Long<br />朝冏世<br />dá lōng shì<br />[tɑː˦˥ lɵŋ˧ ʃiː˥˩]
! 冏<br />lōng
| style="align:center" | 1050
|
|-
| style="align:center" | 1050
! Era Ośmiu Królów<br />王八世<br />héi tò shì<br />[həɪ̯˦˥ tʰɔː˥˩ ʃiː˥˩]
! 八<br />tò
| style="align:center" | 1246
|
|-
| style="align:center" | 1246
! Era Dynastii Hua<br />朝蛺世<br />dá huá shì<br />[tɑː˦˥ hwɑː˦˥ ʃiː˥˩]
! 蛺<br />huá
| style="align:center" | 2077
|
|-
| style="align"center" | 2077
! Era Cichej Śmierci<br />終睦世<br />buēyún shì<br />[pwə˧juːn˦˥ ʃiː˥˩]
! 睦<br />yún
| style="align:center" | 2149
|
|-
| style="align:center" | 2149
! Era Dynastii Guang<br />朝光世<br />dá guàng shì<br />[tɑː˦˥ kwɐŋ˥˩ ʃiː˥˩]
! 光<br />guàng
| style="align:center" | 3503
|
|-
| style="align:center" | 3503
! Era Zamkniętych Wrót<br />关闭门世<br />tàpqià nìn shì<br />[tʰɐp˥˩t͡ɕʰɑː˥˩ niːn˥˩ ʃiː˥˩]
! 关<br />tàp
| style="align:center" | 3811
|
|-
| style="align:center" | 3811
! Era Nowej Dynastii Guang<br />朝异光世<br />dá sínguàng shì<br />[tɑː˦˥ siːn˦˥kwɐŋ˥˩ ʃiː˥˩]
! 异<br />sín
| style="align:center" | 4186
|
|-
| style="align:center" | 4186
! Era Jednego Qin<br />民一世<br />qînwèn shì<br />[t͡ɕiːnwɛːn˥˩ ʃiː˥˩]
! 一<br />wèn
| style="align:center" | 4470
|
|-
| style="align:center" | 4470
! Era Siedmiu Masek<br />假七世<br />lèklāng shì<br />[lək˥˩lɑːŋ˧ ʃiː˥˩]
! 假<br />lèk
| style="align:center" | 4862
|
|-
| style="align:center" | 4862
! Era Obcej Władzy<br />番规世<br />làiyé shì<br />[lɐɪ̯˥˩jɛː˦˥ ʃiː˥˩]
! 番<br />lài
| style="align:center" | 5762
|
|-
| style="align:center" | 5762
! Era Powtórzonego Porządku<br />井又世<br />zhōng hàpxiâ shì<br />[t͡ʃɔːŋ˧ hɑːp˥˩ɕɑː˧˦˧ ʃiː˥˩]
! 井<br />zhōng
| style="align:center" | 7274
|
|-
| style="align:center" | 7274
! Era Chana Tarolaugra<br />牛汗世<br />táluó'èr bêi shì<br />[tʰɐ˦˥lwɵ˦˥ʔɛːr˥˩ bəɪ̯˧˦˧ ʃiː˥˩]
! 牛<br />tá
| style="align:center" | 7402
|
|-
| style="align:center" | 7402
! Era Wschodzącego Słońca<br />日出世<br />shàyōu shì<br />[ʃɑː˥˩jɵʊ̯˧ ʃiː˥˩]
! 日<br />shà
| style="align:center" | 7629
|
|-
| style="align:center" | 7629
! Era Nowej Unii<br />异会一世<br />sín nīngwèn shì<br />[siːn˦˥ niːŋ˧wɛːn˥˩ ʃiː˥˩]
! 会<br />nīng
| style="align:center" | 8074
|
|-
| style="align:center" | 8074
! Era Przebudzenia<br />稣世<br />tuōluòní shì<br />[tʰwɵ˧lwɔː˥˩niː˦˥ ʃiː˥˩]
! 稣<br />tuō
|
| style="align:center" | Trwająca obecnie Era.
|}


=== Kalendarz Miteński ===
=== Kalendarz Miteński ===

Wersja z 23:47, 3 lip 2017

Główny artykuł: Kyon

Tu będą opisane sposoby liczenia dat przez poszczególne narody Kyonu.

Kalendarz Qin

Naliczanie lat sposobem Qin stało się podstawą wspólnego kalendarza, dlatego rok 1 w historiografii tej cywilizacji, oznaczający proklamację Jian, zwanego Pierwszym Cesarstwem, jest także pierwszym rokiem w kalendarzu wspólnym – wydarzenie to miało miejsce około 3350 ziemskich lat temu.

Rok kalendarzowy rozpoczyna się u Qin w dzień przesilenia letniego (夏至 luánghè [lwɐŋ˦˥hɛː˥˩]) i dzieli się na cztery cykle, odpowiadające okresom pomiędzy kolejnymi równonocami i przesileniami, nazywane tak samo jak te dni, ale inaczej zapisywanymi. Dni przestępne doliczane są do poszczególnych okresów w zgodzie z obserwacjami astronomicznymi i stanowią w obszarze kulturowym Qin wielkie święta.

Okres Nazwa cyklu Odpowiadające święto
od przesilenia letniego do równonocy jesiennej 夏典 luánghè [lwɐŋ˦˥hɛː˥˩] 夏至 luánghè [lwɐŋ˦˥hɛː˥˩]
od równonocy jesiennej do przesilenia zimowego 秋典 qiàshēng [t͡ɕʰɑː˥˩ʃɛːŋ˧] 秋分 qiàshēng [t͡ɕʰɑː˥˩ʃɛːŋ˧]
od przesilenia zimowego do równonocy wiosennej 冬典 bùthè [pʊt˥˩hɛː˥˩] 冬至 bùthè [pʊt˥˩hɛː˥˩]
od równonocy wiosennej do przesilenia letniego 春典 nâoshēng [nɑːo̯˧˦˧ʃɛːŋ˧] 春分 nâoshēng [nɑːo̯˧˦˧ʃɛːŋ˧]

W periodyzacji Qin istotny jest także podział na Ery (世 shì [ʃiː˥˩]), z którego bierze się podwójna numeracja lat. Daty w lokalnych kronikach podawane są według następującego wzoru:

7343 (汗70) 14秋典
rok od założenia Jian (skrócona nazwa Ery i rok Ery) dzień i nazwa cyklu

W codziennym uzusie powszechne jest podawanie wyłącznie roku Ery. Poszczególne dni nie mają swoich nazw, nie funkcjonuje też żaden odpowiednik ziemskiego cyklu tygodniowego.

Ery Qin

Od width=30% Nazwa Skrót Do Uwagi
Era Zacienionej Drogi
樾落後世
xiâo wóhēng shì
[ɕɑːo̯˦˥ wɔː˦˥həŋ˧ ʃiː˥˩]

xiâo
-1 W tej Erze lata liczone są ujemnie.
1 Era Dynastii Jian
朝扽世
dá jiân shì
[tɑː˦˥ t͡ɕɐn˧˦˧ ʃiː˥˩]

jiân
445
445 Era Dynastii Long
朝冏世
dá lōng shì
[tɑː˦˥ lɵŋ˧ ʃiː˥˩]

lōng
1050
1050 Era Ośmiu Królów
王八世
héi tò shì
[həɪ̯˦˥ tʰɔː˥˩ ʃiː˥˩]

1246
1246 Era Dynastii Hua
朝蛺世
dá huá shì
[tɑː˦˥ hwɑː˦˥ ʃiː˥˩]

huá
2077
2077 Era Cichej Śmierci
終睦世
buēyún shì
[pwə˧juːn˦˥ ʃiː˥˩]

yún
2149
2149 Era Dynastii Guang
朝光世
dá guàng shì
[tɑː˦˥ kwɐŋ˥˩ ʃiː˥˩]

guàng
3503
3503 Era Zamkniętych Wrót
关闭门世
tàpqià nìn shì
[tʰɐp˥˩t͡ɕʰɑː˥˩ niːn˥˩ ʃiː˥˩]

tàp
3811
3811 Era Nowej Dynastii Guang
朝异光世
dá sínguàng shì
[tɑː˦˥ siːn˦˥kwɐŋ˥˩ ʃiː˥˩]

sín
4186
4186 Era Jednego Qin
民一世
qînwèn shì
[t͡ɕiːnwɛːn˥˩ ʃiː˥˩]

wèn
4470
4470 Era Siedmiu Masek
假七世
lèklāng shì
[lək˥˩lɑːŋ˧ ʃiː˥˩]

lèk
4862
4862 Era Obcej Władzy
番规世
làiyé shì
[lɐɪ̯˥˩jɛː˦˥ ʃiː˥˩]

lài
5762
5762 Era Powtórzonego Porządku
井又世
zhōng hàpxiâ shì
[t͡ʃɔːŋ˧ hɑːp˥˩ɕɑː˧˦˧ ʃiː˥˩]

zhōng
7274
7274 Era Chana Tarolaugra
牛汗世
táluó'èr bêi shì
[tʰɐ˦˥lwɵ˦˥ʔɛːr˥˩ bəɪ̯˧˦˧ ʃiː˥˩]

7402
7402 Era Wschodzącego Słońca
日出世
shàyōu shì
[ʃɑː˥˩jɵʊ̯˧ ʃiː˥˩]

shà
7629
7629 Era Nowej Unii
异会一世
sín nīngwèn shì
[siːn˦˥ niːŋ˧wɛːn˥˩ ʃiː˥˩]

nīng
8074
8074 Era Przebudzenia
稣世
tuōluòní shì
[tʰwɵ˧lwɔː˥˩niː˦˥ ʃiː˥˩]

tuō
Trwająca obecnie Era.

Kalendarz Miteński

Kalendarz Neszyjski

Kalendarz Sechtoński

Kalendarz Olseski

Kalendarz olseski liczy się od 2693 roku wspólnego kalendarza. Pierwszy dzień roku wypada w równonoc wiosenną, a dni przestępne występują co 5 lat (1 dzień dodatkowy) i 150 lat (2 dni dodatkowe). Lata liczy się od początku ery olseskiej (przejęcie władzy przez Sefriego, 1005 lat ziemskich temu). Kalendarz olseski ma 5 miesięcy (Rúhehĭn, Túhĭn, Pynohĭn, Xelhĭn, Paxahĭn). Miesiąc dzieli się na 3 tygodnie (rojăseb, téb, lodeb), zaś każdy tydzień ma 5 dni (fíjan, otón, huorá, faudva, jedér). Dodatkowe okresy przestępne nazywają się odpowiednio: sáuh síkpsy̆g oraz sáuh fokpsy̆g. Czasami na nazwę tego jednego, lub dwóch dni spotyka się nazwę miesiąca Kĭn psy̆g.

Kalendarz Ajdyniriański