Przejdź do zawartości

Język ozarnijski: Różnice pomiędzy wersjami

Z Conlanger
← poprzednia edycjanastępna edycja →
Henryk Pruthenia (dyskusja | edycje)
Biurokraci, Administratorzy
6975 edycji
WizualnieWikikod
Nie podano opisu zmian
Nie podano opisu zmian
Linia 1: Linia 1:
{{język
| kolor = #008080
| nazwa = Język ozarnijski
| nazwa własna = XXXX
| alfabet u = ozarijskie, łacińskie, ?
| typologia u = aglutynacyjny, SVO
| faktycznie = tak
| twórca f = [[Użytkownik:Henryk Pruthenia|Henryk Pruthenia]]
| rok f = 2017
| wersja f =
| conlanger1 f =
| fikcyjnie = tak
| conworld Msc = ?
| państwa = [[Ozar]]
| klasyfikacja = '''J. ozarnijskie'''
**'''ozarnijski'''
| tekst jaki =
| tekst u =
}}
{{słownik}}
'''Język ozarnijski''' - starożytny język [[Ozar|Ozaru]]. Znany z inskrypcji tamtego okresu. Nie wykazano pokrewieństwa z żadnym innym językiem. Charakteryzował się dużym stopniem analityczności i częstym użyciem słów zależnych (konstrukcji analitycznych, przyimków, czasowników posiłkowych). Niektórzy ajdyniriańscy badacze postulują pokrewieństwo z językami Ludów Lasu.  
'''Język ozarnijski''' - starożytny język [[Ozar|Ozaru]]. Znany z inskrypcji tamtego okresu. Nie wykazano pokrewieństwa z żadnym innym językiem. Charakteryzował się dużym stopniem analityczności i częstym użyciem słów zależnych (konstrukcji analitycznych, przyimków, czasowników posiłkowych). Niektórzy ajdyniriańscy badacze postulują pokrewieństwo z językami Ludów Lasu.  


Linia 143: Linia 163:
|-
|-
! Dop.
! Dop.
| thulha'''t'''
| thulha'''te'''
|rowspan=2| thulha'''lu'''
|rowspan=2| thulha'''lu'''
| thulha'''nhu'''
| thulha'''nhu'''
Linia 235: Linia 255:
| zunh'''el'''
| zunh'''el'''
| zunh'''elh'''
| zunh'''elh'''
|}
== Przymiotnik ==
Przymiotnik w język ozarnijskim zgadza się co do przypadku z rzeczownikiem. Przymiotnik zgadza się co do żywotności z rzeczownikiem. Przymiotniki odmieniają się jak rzeczowniki I i II deklinacji.
{| class="wikitable" style="text-align:center"
!colspan=4| Deklinacja I
''pothun'' "wielki"
|-
! Przypadek
! Sg.
! Du.
! Pl.
|-
! Abs.
| pothun
| pothun'''ithel'''
| pothun'''un'''
|-
! Erg.
| pothun'''o'''
| pothun'''olo'''
| pothun'''ero'''
|-
! Dop.
| pothun'''iti'''
/pothun'''o'''
|rowspan=2| pothun'''ulu'''
/pothun'''olo'''
| pothun'''enhu'''
/pothun'''ero'''
|-
! Loc.
| pothun'''ala'''
| pothun'''alh'''
|}
{| class="wikitable" style="text-align:center"
!colspan=4| Deklinacja II
''thinhe'' "mały"
|-
! Przypadek
! Sg.
! Du.
! Pl.
|-
! Abs.
| thinhe
| thinhe'''l'''
| thinhe'''n'''
|-
! Erg.
| thinhe'''f'''
| thinhe'''lo'''
| thinhe'''ro'''
|-
! Dop.
| thinhe'''te'''
/thinhe'''f'''
|rowspan=2| thinhe'''lu'''
/thinhe'''lo'''
| thinhe'''nhu'''
/thinhe'''ro'''
|-
! Loc.
| thinhe'''la'''
| thinhe'''lh'''
|}
=== Stopniowanie ===
W języku ozarnijskim występuje fleksyjnie wyrażony stopień wyższy przymiotnika. Jeżeli występuje bez żadnych porównań, pełni wtedy funkcję analogiczną do polskiego
{| class="wikitable" style="text-align:center"
!colspan=4| Deklinacja I
''pothun'' "wielki"
|-
! Przypadek
! Sg.
! Du.
! Pl.
|-
! Abs.
| pothun'''u'''
| pothun'''uzithel'''
| pothun'''uzun'''
|-
! Erg.
| pothun'''uzo'''
| pothun'''uzolo'''
| pothun'''uzero'''
|-
! Dop.
| pothun'''uziti'''
/pothun'''uzo'''
|rowspan=2| pothun'''uzulu'''
/pothun'''uzolo'''
| pothun'''uzenhu'''
/pothun'''uzero'''
|-
! Loc.
| pothun'''uzala'''
| pothun'''uzalh'''
|}
{| class="wikitable" style="text-align:center"
!colspan=4| Deklinacja II
''thinhe'' "mały"
|-
! Przypadek
! Sg.
! Du.
! Pl.
|-
! Abs.
| thinhe''zu''
| thinhe'''zil'''
| thinhe'''zin'''
|-
! Erg.
| thinhe'''zif'''
| thinhe'''zilo'''
| thinhe'''ziro'''
|-
! Dop.
| thinhe'''zite'''
/thinhe'''zif'''
|rowspan=2| thinhe'''zilu'''
/thinhe'''zilo'''
| thinhe'''zinhu'''
/thinhe'''ziro'''
|-
! Loc.
| thinhe'''zila'''
| thinhe'''zilh'''
|}
|}


Linia 286: Linia 440:
"Podobno Pan zjadł"
"Podobno Pan zjadł"
|}
|}
= Przykładowe Teksty =
== Owca i konie ==
{| class="wikitable" style="text-align:center"
!colspan=2|Owca i konie
|-
|
|Na wzgórzu owca, która nie miała wełny, zobaczyła konie: jeden ciągnął ciężki wóz, drugi dźwigał wielki ładunek, a trzeci wiózł szybko człowieka. Owca rzekła do koni: „Serce mnie boli, widząc, co człowiek nakazuje robić koniom”. Konie odpowiedziały: „Słuchaj, owco, serca nas bolą, kiedy widzimy, jak człowiek, pan, zabiera twoją wełnę na płaszcz dla samego siebie. I owca nie ma wełny”. Usłyszawszy to, owca pobiegła przez równinę.
|-
|colspan=2|- owca
- koń
- i
- nie
- wzgórze
- który
- mieć
- wełna
- widzieć
- jeden
- ciągnąć
- ciężki
- wóz
- drugi
- dźwigać
- wielki
- ładunek
- trzeci
- wieźć
- szybko
- człowiek
- mówić
- serce
- boleć
- co
- kazać
- robić
- odpowiedzieć
- słuchać
- kiedy
- pan
- zabierać
- płaszcz
- sam
- pobiec
- równina
|}


[[Kategoria:Użytkownik:Henryk Pruthenia]][[Kategoria:Języki Kyonu|Ozarnijski]]
[[Kategoria:Użytkownik:Henryk Pruthenia]][[Kategoria:Języki Kyonu|Ozarnijski]]

Wersja z 23:35, 1 sty 2018

Język ozarnijski
XXXX
Sposoby zapisu: ozarijskie, łacińskie, ?
Typologia: aglutynacyjny, SVO
Faktycznie
Utworzenie: Henryk Pruthenia w 2017
W ?
Używany w : Ozar
Klasyfikacja: J. ozarnijskie
    • ozarnijski
Lista conlangów
Zobacz też słownik tego języka.

Język ozarnijski - starożytny język Ozaru. Znany z inskrypcji tamtego okresu. Nie wykazano pokrewieństwa z żadnym innym językiem. Charakteryzował się dużym stopniem analityczności i częstym użyciem słów zależnych (konstrukcji analitycznych, przyimków, czasowników posiłkowych). Niektórzy ajdyniriańscy badacze postulują pokrewieństwo z językami Ludów Lasu.

Dźwięki

Spółgłoski

  • m n ɳ (m n nh)
  • p t ʈ ( p t th)
  • f θ s z ʁ (f θ s z r)
  • l ɭ (l lh)

Samogłoski

  • i (i)
  • e o (e o)
  • a (a)

Akcent

Akcent padał na pierwszą sylabę wyrazu.

Budowa sylaby

Dominującą strukturą sylaby było CV, rzadziej CVN, gdzie C - każda możliwa spółgłoska, V - każda możliwa samogłoska, N - każda spółgłoska sonorna, lub podobna.

Gramatyka

Zaimki

Zaimki osobowe

Osoba Sg Pl
1. unh inmu
2. zen thi
3. utha ilhθel

Przedstawiona forma równa się formie absolutywu. W formie ergatywu, a także w innych przypadkach, zaimki osobowe odmieniają się jak rzeczowniki klasy I i II (w zależności od obecności w wygłosie samogłoski, bądź nie), przy czym w formach przypadków zależnych samogłoska nagłosowa wypada.

Rzeczownik

W język ozarnijskim wystęują trzy liczby i cztery przypadki. Dodatkowo, rozróżnia się kategorię żywotności (obejmuje ona ludzi i wszystkie zwierzęta, z wyjątkiem ryb i bezkręgowców).

Kategorie gramatyczne

Przypadki

W języku ozarnijskim występują cztery przypadki:

  • absolutyw - podmiot zdania nieprzechodniego i dopełnienie zdania przechodniego; podstawowa forma rzeczowników;
  • ergatyw - podmiot zdania przechodniego;
  • dopełniacz - używany dla wyrażania posiadania; może też zastąpić absolutyw w funkcji dopełnienia w konstrukcji partytywnej;
  • miejscownik - używany z przyimkami; be z przyimków wyraża lokatywność.

Liczby

W języku ozarnijskim występują trzy liczby:

  • pojedyncza - pojedyncze przedmioty;
  • podwójna - pary przedmiotów;
  • mnoga - większa, lub nieokreślona liczba przedmiotów.

Żywotność

Rzeczowniki w języku ozarnijskim posiadają przypisaną do swojego znaczenia cechę żywotności. Za rzeczowniki żywotne uznaje się słowa, opisujące ludzi i zwierzęta (za wyjątkiem bezkręgówców i ryb), a rzadziej też oznaczające twory mitologiczne. Wszystkie inne rzeczowniki przynależą do klasy rzeczowników nieżywotnych. Żywotność jest też wyrażana we fleksji: dopełniacz i ergatyw rzeczowników nieżywotnych są sobie tożsame.

Deklinacja

W języku ozarnijskim występują tylko trzy wzory deklinacyjne.

Deklinacja I

Do deklinacji I przynależą rzeczowniki, których tematy zakańczają się spółgłoską.

Deklinacja Ia

θomanh "człowiek"

Przypadek Sg. Du. Pl.
Abs. θomanh θomanhithel θomanhun
Erg. θomanho θomanholo θomanhero
Dop. θomanhiti θomanhulu θomanhenhu
Loc. θomanhala θomanhalh
Deklinacja Ib

thapin "ręka"

Przypadek Sg. Du. Pl.
Abs. thapin thapinithel thapinun
Erg. thapino thapinolo thapinero
Dop.
Loc. thapinala thapinalh

Deklinacja II

Do deklinacji II należą rzeczowniki, które odmieniają się według wzoru samogłoskowego.

Deklinacja IIa

thulha "kobieta"

Przypadek Sg. Du. Pl.
Abs. thulha thulhal thulhan
Erg. thulhaf thulhalo thulharo
Dop. thulhate thulhalu thulhanhu
Loc. thulhala thulhalh
Deklinacja IIb

tulhme "dom"

Przypadek Sg. Du. Pl.
Abs. tulhme tulhmel tulhmen
Erg. tulhmef tulhmelo tulhmero
Dop.
Loc. tulhmela tulhmelh

Deklinacja III

Do deklinacji III należy część rzeczowników, których temat kończy się spółgłoską. Stanowią one około 15% wszystkich rzeczowników spółgłoskotematowych.

Deklinacja IIIa

thalh "mąż"

Przypadek Sg. Du. Pl.
Abs. thalh thalhel thalhen
Erg. thalhi thalhilo thalhihe
Dop. thalhit thalhite thalhinhu
Loc. thalhela thalhel thalhelh
Deklinacja IIIb

zunh "ząb"

Przypadek Sg. Du. Pl.
Abs. zunh zunhel zunhen
Erg. zunhi zunhilo zunhihe
Dop.
Loc. zunhela zunhel zunhelh

Przymiotnik

Przymiotnik w język ozarnijskim zgadza się co do przypadku z rzeczownikiem. Przymiotnik zgadza się co do żywotności z rzeczownikiem. Przymiotniki odmieniają się jak rzeczowniki I i II deklinacji.

Deklinacja I

pothun "wielki"

Przypadek Sg. Du. Pl.
Abs. pothun pothunithel pothunun
Erg. pothuno pothunolo pothunero
Dop. pothuniti

/pothuno

pothunulu

/pothunolo

pothunenhu

/pothunero

Loc. pothunala pothunalh
Deklinacja II

thinhe "mały"

Przypadek Sg. Du. Pl.
Abs. thinhe thinhel thinhen
Erg. thinhef thinhelo thinhero
Dop. thinhete

/thinhef

thinhelu

/thinhelo

thinhenhu

/thinhero

Loc. thinhela thinhelh

Stopniowanie

W języku ozarnijskim występuje fleksyjnie wyrażony stopień wyższy przymiotnika. Jeżeli występuje bez żadnych porównań, pełni wtedy funkcję analogiczną do polskiego

Deklinacja I

pothun "wielki"

Przypadek Sg. Du. Pl.
Abs. pothunu pothunuzithel pothunuzun
Erg. pothunuzo pothunuzolo pothunuzero
Dop. pothunuziti

/pothunuzo

pothunuzulu

/pothunuzolo

pothunuzenhu

/pothunuzero

Loc. pothunuzala pothunuzalh
Deklinacja II

thinhe "mały"

Przypadek Sg. Du. Pl.
Abs. thinhezu thinhezil thinhezin
Erg. thinhezif thinhezilo thinheziro
Dop. thinhezite

/thinhezif

thinhezilu

/thinhezilo

thinhezinhu

/thinheziro

Loc. thinhezila thinhezilh

Czasownik

Czasownik w języku ozarnijskim odmienia się tylko przez trzy aspekty i tryby.

Kategorie czasownika

W języku ozarnijskim występuje rozbudowana kategoria aspektu i trybu. Jednocześnie nie występuje kategoria czasu, jak i odmiana przez osoby. Ponadto występuje wielostopniowa kategoria grzeczności.

Aspekt

W języku ozarnijskim można wydzielić 5 aspektów:

  • aspekt duratywny - opisujący zjawiska długo trwające, lub też powtarzające się, -∅;
  • aspekt efektywny - opisuje zjawisko zakończone, -e;
  • aspekt perfektywny - opisuje zjawisko zakończone, które doprowadziło do zmiany stanu, -fo;
  • aspekt ingresywne - sygnalizuje rozpoczęcie wykonywania zjawiska, -to;
  • aspekt deminutywney - opisuje zjawisko słabo natężone, wykonane raz, -tha.

Tryb

W języku ozarnijskim występują następujące tryby:

  • tryb oznajmujący - mówiący uznaje opisywaną czynność za prawdziwą, -∅-;
  • tryb rozkazujący - mówiący chce, by opisywana czynność miała miejsce, -(k)i-;
  • tryb nieświadka - mówiący podkreśla, że nie był obecny przy wykonywaniu czynności, -fa-;
  • tryb warunkowy - używany w konstrukcjach warunkowych, -re-.

Grzeczność

W języku ozarnijskim występują trzy stopnie grzeczności:

  • poufałe - używane w stosunku do rodziny i przyjaciół przy formułowaniu próśb, a także dla nadania bliskości, za-;
  • neutralne - używane w stosunku do obcych osób podobnego statusu społecznego, ∅-;
  • uprzejme - używane w stosunku do osób wyższego statusu społecznego, rul-.

Koniugacja

Czasownik zbudowany jest na zasadzie stopniowania sufiksów aglutynacyjnych:

I Stopień Temat II Stopień Spójka III Stopień
Grzeczność Tryb Aspekt
rul- opunh -fa- -z- -e
Rulopunhfaze

"Podobno Pan zjadł"

Przykładowe Teksty

Owca i konie

Owca i konie
Na wzgórzu owca, która nie miała wełny, zobaczyła konie: jeden ciągnął ciężki wóz, drugi dźwigał wielki ładunek, a trzeci wiózł szybko człowieka. Owca rzekła do koni: „Serce mnie boli, widząc, co człowiek nakazuje robić koniom”. Konie odpowiedziały: „Słuchaj, owco, serca nas bolą, kiedy widzimy, jak człowiek, pan, zabiera twoją wełnę na płaszcz dla samego siebie. I owca nie ma wełny”. Usłyszawszy to, owca pobiegła przez równinę.
- owca 
- koń 
- i 
- nie
- wzgórze 
- który 
- mieć
- wełna 
- widzieć 
- jeden
- ciągnąć 
- ciężki 
- wóz 
- drugi 
- dźwigać 
- wielki 
- ładunek 
- trzeci
- wieźć 
- szybko
- człowiek
- mówić 
- serce
- boleć
- co
- kazać
- robić
- odpowiedzieć
- słuchać
- kiedy
- pan
- zabierać
- płaszcz
- sam
- pobiec
- równina
Źródło: „https://jezykotw.webd.pl/w/index.php?title=Język_ozarnijski&oldid=23146”