Język naumowski: Różnice pomiędzy wersjami
| Linia 64: | Linia 64: | ||
|- | |- | ||
! h | ! h | ||
| ˈɣ || ˈVː<ref name=ściągnięcie></ref>|| ˈː | | ˈɣ, ˈj<ref name=1pal></ref>, ˈʒ<ref name=2pal></ref> || ˈVː<ref name=ściągnięcie></ref>|| ˈː | ||
|- | |- | ||
! ð | ! ð | ||
Wersja z 16:10, 16 lip 2020
| język naumowski rår naumåzu iknaur | |
|---|---|
| Typologia: | aglutynacyjno-fleksyjny, z szykiem SVO |
| Utworzenie: | Emilando (w 2020) |
| Cel utworzenia: | Na potrzeby projektu/konwerldu |
| Klasyfikacja: | Gamajskie
|
| Kody | |
| Conlanger–1 | nau. |
| Lista conlangów | |
Język naumowski (Rår naumåzu iknaur, /rɔ̞r näʊ̯ˈmɔ̞zu ikˈnäʊ̯r/) jest językiem z rodziny języków gamajskich. Jest to drugi konlang Emila oparty na protogammajskim. Należy do grupy centralnej.
Język charakteryzują archaiczne cechy takie jak mocne zachowanie pragammajskich dyftongów ai au oraz liczniejsze innowacje typu przejścia u > ü w każdej pozycji, rotacyzmu *z oraz *ħ oraz połączenia pragammajskich *g oraz *q (jako średnionaumowskie ck). Posiada także gigantyczne zmiany z akcentem.
Historia
Procesa od pragammajskiego
Refleksy fonemów pragammajskich w naumowskim
Spółgłoski
Podczas gdy rozwój samogłosek jest bardzo specychwiczny, to w spółgłoskach można zauważyć pewną regularność.
| PG | nagłos | śródgłos | wygłos |
|---|---|---|---|
| p | p, pɕ[1] | b, bʑ[1] | f |
| t | t͡s, t͡ɕ [1] | s | |
| k | k, ʃ[1], t͡ʃ[2] | g, ʒ[1], d͡ʒ[2] | x |
| q | x, ɕ[1], ʃ[2] | k, ʃ[1], t͡ʃ[2] | ːk |
| b | f, ɕ[1] | p, pɕ[1] | ːp |
| d | ʂ | s, ɕ[1] | ːs |
| g | x, ɕ[1], ʃ[2] | k, ʃ[1], t͡ʃ[2] | ːk |
| f | f, ɕ[1] | Vː[3] | Ø |
| θ | t, c[1] | d, ɟ[1] | s |
| s | s, ɕ[1] | z, ʑ[1] | Ø |
| ħ | r, rʲ[1] | r | |
| h | ˈɣ, ˈj[1], ˈʒ[2] | ˈVː[3] | ˈː |
| ð | ʂ | t, c[1] | ːt |
| z | r, rʲ[1] | r | |
| ɣ | n, ɲ[1], ːŋ [4], ːɲ [5] | kn, kɲ[1] | ŋk |
| m | m, mɲ[1] | m | |
| mː | m, mɲ[1] | ːm, ːmɲ[1] | ːm |
| n | n, ɲ[1] | n | |
| nː | n | ːn | |
| r | r, rʲ[1] | r | |
| rː | r̥, rʲ[1] | ːr, ːrʲ[1] | ːr |
| l | w, ʎ[1] | w | |
| lː | l, ʎ[1] | l | |
| j | j | Vː[3] | j |
| jː | d͡z, d͡ʑ[1] | d͡z | |
| w | v, ʑ[1] | Vː[3] | v |
| wː | ɣ, j[1], ʒ[2] | ɣ | |
Fonologja
Samogłoski
Język naumowski mocno zmienił system samogłosek od czasów pragammajskich. Zanikł dwukrotnie iloczas, za to powstały samogłoski zredukowane. Posiada jednak archaiczne dychwtongi ai au zachowane od czasów pragammajskich.
Pełne
| Przednie | Tylne | ||
|---|---|---|---|
| Niezaokrąglone | Zaokrąglone | ||
| Przymknięte | i (i) | y (ü) | u (u) |
| Środkowe | e̞ (e) | o̞ (o) | |
| Prawie otwarte | æ (a) | ɔ̞ (å) | |
Ponadto występują cztery dyftongi, ai, au, ei oraz ou.
Zredukowane
| Środkowa | ə (ĕ) |
| Prawie otwarta | ɐ (ă) |
Alochwonia
Samogłoski posiadają kilka dodatkowych alochwonów:
- a - [ä] (po welarnej, v i na początku słowa)
- å - [ɑ] (po welarnej), [ä] (po ł).
- o - [ø̞] (w grupie voP), [ɤ̞] (po welarnej)
Spółgłoski
| Wargowe | Zębowe | Dziąsłowe | Z retrofleksją | Podniebienne | Welarne | ||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Nosowe | m (m) | n (n) | ɲ (ń) | ŋ (ŋ, n) | |||
| Zwarte | bezdźwięczne | p (p) | t (t) | c (ť) | k (k) | ||
| dźwięczne | b (b) | d (d) | ɟ (ď) | g (g) | |||
| Afrykaty | bezdźwięczne | ts (c) | tʃ (č) | tɕ (ć) | |||
| dźwięczne | dz (y) | dʒ (y̌) | dʑ (ý) | ||||
| Szczelinowe | bezdźwięczne | f (f) | s (s) | ʃ (š) | ʂ (ş) | ɕ (ś) | x (ch) |
| dźwięczne | v (v) | z (z) | ʒ (ž) | ʑ (ź) | ɣ (gh) | ||
| Drżące | bezdźwięczne | r̥ (hr) | |||||
| dźwięczne | r (r) | rʲ (ŕ) | |||||
| Boczne, Półsamogłoski | l (l) | ʎ (ĺ), j (j) | w (ł) | ||||
Język ten należy do grupy centralnej, zatem wykazuje historyczną zmianę [ɣ] na [ŋ]. Jednakże w późniejszej drodze rozwoju, w odróżnieniu od innych języków centralnych, dźwięk ten się nie zachował w jednolitej postaci, w wielu przypadkach zmieniał barwę i obecne wystąpienia jego wychodzą jedynie z geminacji grupy pɣ. ngh > nŋ > ŋŋ, pozycji wygłosowej (jako grupa ŋk, zapisana nk) i zapożyczeń.
Bardzo charakterystycznym fonemem j. naumowskiego jest bezdźwięczne r (MAF: [r̥], transkrypcja: hr). Pochodzi ono z dawnej geminaty *rr na początku słowa i po spółgłosce. Historycznie wszystkie sonoranty (łącznie z ŋ) miały bezdźwięczne odmianki, ale prócz hr wszystkie się udźwięczniły, Samo hr udźwięczniło się również po palatalizacji i spółgłosce dźwięcznej. Przykład słowa z hr: hrau (zwierzę).
Inną charakterystyczną cechą jest poczwórne rozróżnienie s-š-ş-ś, odpowiednio zębowego, zadziąsłowego, retrofleksyjnego i palatalizowanego. Jest to wyjątkowe pośród języków gammajskich.
Gramatyka
Przypisy
- ↑ 1,00 1,01 1,02 1,03 1,04 1,05 1,06 1,07 1,08 1,09 1,10 1,11 1,12 1,13 1,14 1,15 1,16 1,17 1,18 1,19 1,20 1,21 1,22 1,23 1,24 1,25 1,26 1,27 1,28 1,29 1,30 1,31 1,32 1,33 1,34 w wyniku zmiękczenia w pierwszej palatalizacji
- ↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 2,6 2,7 w wyniku zmiękczenia w drugiej palatalizacji
- ↑ 3,0 3,1 3,2 3,3 Vː oznacza, że doszło do ściągnięcia dwóch samogłosek wokół
- ↑ z pragammajskiej grupy *ngh
- ↑ z pragammajskiej grupy *ngh i palatalizowane