Wysoka Mowa: Różnice pomiędzy wersjami

Wersja z 22:22, 15 cze 2024

Wysoka Mowa

Faktycznie
Utworzenie:	Wirczę w 2024
Najnowsza wersja:	1.0
W
Lista conlangów

Wysoka Mowa, znana także jako Język [...]

Głosownia

Samogłoski

W Wysokiej Mowie występuje 10 samogłosek, w tym 5 krótkich oraz 5 długich.

	Przednie		Centralne		Tylne
	Krótkie	Długie	Krótkie	Długie	Krótkie	Długie
Przymknięte	i	iː			u	uː
Średnie			ə	əː
Otwarte	a	aː			ɒ	ɒː

Dwugłoski

ai - [ai̯] jak w...
oi - [ɒi̯] jak w...
au - [au̯] jak w...
ou - [ɒu̯] jak w...

Spółgłoski

		Wargowe		Zębowo-dziąsłowe		Podniebienne	Miękkopodniebienne	Języczkowe	Nagłośniowe	Krtaniowe
Nosowe		m	mˤ	n	nˤ	ɲ	ŋ	ɴ
Zwarte	bezdźwięczne	pʰ		tʰ		cʰ	kʰ	qʰ	ʡ	ʔ
	dźwięczne	b	bˤ	d	dˤ	ɟ	ɡ	ɢ
	półdźwięczne	pʼ		tʼ		cʼ	kʼ	qʼ
Szczelinowe	bezdźwięczne			s • ʃ	sˤ • ʃˤ		x	χ	ħ	h
	dźwięczne			z • ʒ	zˤ	ʝ	ɣ		ʕ
	półdźwięczne			sʼ			xʼ	χʼ
Drżące				r	rˤ				ʢ
Półotwarte				ɮ		j	w

Pismo

Zapis ludzki

a	ā	b	bǷ	c	cy	d	dǷ	e	ē	g	gh
[a]	[aː]	[b]	[bˁ]	[cʰ]	[cʼ]	[d]	[dˤ]	[ə]	[əː]	[ɡ]	[ɢ]
gi	ğ	ği	h	h	ḫ	i	ī	j	k	kh	ky
[ɟ]	[ɣ]	[ʝ]	[χ]	[χʼ]	[ħ]	[i]	[iː]	[j]	[kʰ]	[h]	[kʼ]
l	m	mǷ	n	ng	nh	ni	nǷ	o	ō	p	p
[ɮ]	[m]	[mˤ]	[n]	[ŋ]	[ɴ]	[ɲ]	[nˤ]	[ɒ]	[ɒː]	[pʰ]	[pʼ]
q	qh	qy	r	rh	rǷ	s	sǷ	sy	š	šǷ	t
[qʰ]	[ʡ]	[qʼ]	[r]	[ʢ]	[rˤ]	[s]	[sˤ]	[sʼ]	[ʃ]	[ʃˤ]	[tʰ]
ty	u	ū	w	Ƿ	ȝ	ȝy	y	z	zǷ	ž
[tʼ]	[u]	[uː]	[w]	[ʕ]	[x]	[xʼ]	[ʔ]	[z]	[zˤ]	[ʒ]

Gramatyka

Rzeczowniki

Określność

Rzeczownik w Wysokiej Mowie występuje w dwóch postaciach: określonej i nieokreślonej. Postać określoną tworzy się poprzez dodanie odpowiedniego przedrostka, który zależy od dwóch rzeczy: rodzaju oraz odległości danego podmiotu od mówiącego.

		Przedrostek	Kedār, wojownik
Nieokreślony		—	kedār (jakiś)
Określony, (Zwykły)	męs.	šV¹i-	šaikedār (pewny)	šai	šai
Określony, (Zwykły)	żeń.	tV¹i-	taikedār (pewna)	tai	tai
Określony, (Bliski)	męs.	V¹šV²-	ašikedār (pewny)	aši	aši
Określony, (Bliski)	żeń.	V¹tV²-	atyikedār (pewna)	atyi	atyi
Określony, (Odległy)	męs.	V̄²š-	īškedār (pewny)	īš	īš
Określony, (Odległy)	żeń.	V̄²t-	ītkedār (pewna)	īt	īt

Liczba

W Wysokiej Mowie występują trzy liczby: liczba pojedyncza, podwójna i mnoga. Tworzy się je na dwa sposoby: poprzez dodanie do rdzenia rzeczownika odpowiedniego przyrostka, włączając do tego liczbę pojedynczą, albo poprzez zmianę samogłosek w rdzeniu. W pierwszym sposobie liczbę pojedynczą tworzy się poprzez przyrostek <-V¹>, podwójną poprzez przyrostek <-V²m>, liczbę mnogą zaś poprzez przyrostek <-V¹ut>.

	Kedār, wojownik
Pojedyncza	kedār	kedāra	o
Podwójna	koder, kōd'r	kedārim	um
Mnoga	kādir	kedāraut	out

Przypadki

Czasowniki

Odmiana przez osoby

Odmiana I.
Osoba			Przyrostek	Przykład I	Przykład II
Liczba pojedyncza
I.		? ja	-V²w	kādariw walczę	šōkobuw poluję
II.		? ty	-V̄¹n	kādarān walczysz	šōkobōn polujesz
III.	męs.	? on	-ğV¹	kādarğa walczy	šōkobğo poluje
III.	żeń.	? ona	-V¹g	kādarag walczy	šōkobog poluje
Liczba podwójna
I.	ink.	? my dwoje (z Tobą)	-V̄¹r	kyīdarār walczymy	šūkobōr polujemy
I.	eks.	? my dwoje (bez Ciebie)	-V¹rmV̄¹	kyīdararmā walczymy	šūkobormō polujemy
II.		? wy dwoje	-V̄²nV¹	kyīdarīna walczycie	šūkobūno polujecie
III.	męs.	? oni dwaj	-V¹ği	kyīdaraği walczą	šūkoboği polują
III.	żeń.	? one dwie	-V²žV¹u	kyīdarižau walczą	šūkobužou polują
Liczba mnoga
I.	ink.	? my (z Tobą)	-V²ḫ	kadāriḫ walczymy	šokōbuḫ polujemy
I.	eks.	? my (bez Ciebie)	-we	kadārwe walczymy	šokōbwe polujemy
II.		? wy	-V̄¹ngV²	kadārānii walczycie	šokōbōnu polujecie
III.	męs.	? oni	-V¹žV¹	kadāraža walczą	šokōbožo polują
III.	żeń.	? one	-gēh	kadārgēh walczą	šokōbgēh polują

Przymiotniki

@@ Linia 211: / Linia 211: @@
 ====Określność====
+Rzeczownik w Wysokiej Mowie występuje w dwóch postaciach: określonej i nieokreślonej. Postać określoną tworzy się poprzez dodanie odpowiedniego przedrostka, który zależy od dwóch rzeczy: rodzaju oraz odległości danego podmiotu od mówiącego.
+{| class="wikitable" style="text-align:center"
+! colspan=2 |
+!Przedrostek
+! Kedār,<br><small>''wojownik''</small>
+!
+!
+|-
+!colspan=2| Nieokreślony
+| —
+| kedār<br><small>(jakiś)</small>
+|
+|
+|-
+!rowspan=2| Określony,<br><small>(Zwykły)</small>
+! męs.
+| šV¹i-
+| '''šai'''kedār<br><small>(pewny)</small>
+| '''šai'''
+| '''šai'''
+|-
+! żeń.
+| tV¹i-
+| '''tai'''kedār<br><small>(pewna)</small>
+| '''tai'''
+| '''tai'''
+|-
+!rowspan=2| Określony,<br><small>(Bliski)</small>
+! męs.
+| V¹šV²-
+| '''aši'''kedār<br><small>(pewny)</small>
+| '''aši'''
+| '''aši'''
+|-
+! żeń.
+| V¹tV²-
+| '''atyi'''kedār<br><small>(pewna)</small>
+| '''atyi'''
+| '''atyi'''
+|-
+!rowspan=2| Określony,<br><small>(Odległy)</small>
+! męs.
+| V̄²š-
+| '''īš'''kedār<br><small>(pewny)</small>
+| '''īš'''
+| '''īš'''
+|-
+! żeń.
+| V̄²t-
+| '''īt'''kedār<br><small>(pewna)</small>
+| '''īt'''
+| '''īt'''
+|}
 ====Liczba====
@@ Linia 248: / Linia 301: @@
 {| class="wikitable" style="text-align:center"
 |-
-! colspan="5" | ''Odmiana I.''
+! colspan="6" | ''Odmiana I.''
 |-
 ! colspan=3 | Osoba
 !Przyrostek
-!Przykład
+!Przykład I
+!Przykład II
 |-
-! colspan="5" | Liczba pojedyncza
+! colspan="6" | Liczba pojedyncza
 |-
 ! colspan=2 | I.
@@ Linia 260: / Linia 314: @@
 | -V²w
 | kādar'''iw'''<br><small>''walczę''</small>
+| šōkob'''uw'''<br><small>''poluję''</small>
 |-
 ! colspan=2 | II.
@@ Linia 265: / Linia 320: @@
 | -V̄¹n
 | kādar'''ān'''<br><small>''walczysz''</small>
+| šōkob'''ōn'''<br><small>''polujesz''</small>
 |-
 !rowspan=2| III.
@@ Linia 271: / Linia 327: @@
 | -ğV¹
 | kādar'''ğa'''<br><small>''walczy''</small>
+| šōkob'''ğo'''<br><small>''poluje''</small>
 |-
 ! żeń.
@@ Linia 276: / Linia 333: @@
 | -V¹g
 | kādar'''ag'''<br><small>''walczy''</small>
+| šōkob'''og'''<br><small>''poluje''</small>
 |-
-! colspan="5" | Liczba podwójna
+! colspan="6" | Liczba podwójna
 |-
 !rowspan=2| I.
@@ Linia 284: / Linia 342: @@
 | -V̄¹r
 | kyīdar'''ār'''<br><small>''walczymy''</small>
+| šūkob'''ōr'''<br><small>''polujemy''</small>
 |-
 ! eks.
@@ Linia 289: / Linia 348: @@
 | -V¹rmV̄¹
 | kyīdar'''armā'''<br><small>''walczymy''</small>
+| šūkob'''ormō'''<br><small>''polujemy''</small>
 |-
 ! colspan=2 | II.
@@ Linia 294: / Linia 354: @@
 | -V̄²nV¹
 | kyīdar'''īna'''<br><small>''walczycie''</small>
+| šūkob'''ūno'''<br><small>''polujecie''</small>
 |-
 !rowspan=2| III.
@@ Linia 300: / Linia 361: @@
 | -V¹ği
 | kyīdar'''aği'''<br><small>''walczą''</small>
+| šūkob'''oği'''<br><small>''polują''</small>
 |-
 ! żeń.
@@ Linia 305: / Linia 367: @@
 | -V²žV¹u
 | kyīdar'''ižau'''<br><small>''walczą''</small>
+| šūkob'''užou'''<br><small>''polują''</small>
 |-
-! colspan="5" | Liczba mnoga
+! colspan="6" | Liczba mnoga
 |-
 !rowspan=2| I.
@@ Linia 313: / Linia 376: @@
 | -V²ḫ
 | kadār'''iḫ'''<br><small>''walczymy''</small>
+| šokōb'''uḫ'''<br><small>''polujemy''</small>
 |-
 ! eks.
@@ Linia 318: / Linia 382: @@
 | -we
 | kadār'''we'''<br><small>''walczymy''</small>
+| šokōb'''we'''<br><small>''polujemy''</small>
 |-
 ! colspan=2 | II.
 | ?<br><small>''wy''</small>
 | -V̄¹ngV²
-| kadār'''āngi'''<br><small>''walczycie''</small>
+| kadār'''ānii'''<br><small>''walczycie''</small>
+| šokōb'''ōnu'''<br><small>''polujecie''</small>
 |-
 !rowspan=2| III.
@@ Linia 329: / Linia 395: @@
 | -V¹žV¹
 | kadār'''aža'''<br><small>''walczą''</small>
+| šokōb'''ožo'''<br><small>''polują''</small>
 |-
 ! żeń.
@@ Linia 334: / Linia 401: @@
 | -gēh
 | kadār'''gēh'''<br><small>''walczą''</small>
+| šokōb'''gēh'''<br><small>''polują''</small>
 |}
 ===Przymiotniki===
 <hr>
 [[Kategoria:Języki sztuczne]]