Przejdź do zawartości

Wysoka Mowa: Różnice pomiędzy wersjami

Z Conlanger
← poprzednia edycjanastępna edycja →
F1req (dyskusja | edycje)
4038 edycji
WizualnieWikikod
mNie podano opisu zmian
F1req (dyskusja | edycje)
4038 edycji
Nie podano opisu zmian
Linia 229: Linia 229:
| šV¹i-
| šV¹i-
| '''šai'''kedār<br><small>(pewny)</small>
| '''šai'''kedār<br><small>(pewny)</small>
| '''šai'''
| '''šoi'''
| '''šai'''
| '''šai'''
|-
|-
Linia 235: Linia 235:
| tV¹i-
| tV¹i-
| '''tai'''kedār<br><small>(pewna)</small>
| '''tai'''kedār<br><small>(pewna)</small>
| '''tai'''
| '''toi'''
| '''tai'''
| '''tai'''
|-
|-
Linia 242: Linia 242:
| V¹šV²-
| V¹šV²-
| '''aši'''kedār<br><small>(pewny)</small>
| '''aši'''kedār<br><small>(pewny)</small>
| '''aši'''
| '''ošu'''
| '''aši'''
| '''aši'''
|-
|-
Linia 248: Linia 248:
| V¹tV²-
| V¹tV²-
| '''atyi'''kedār<br><small>(pewna)</small>
| '''atyi'''kedār<br><small>(pewna)</small>
| '''atyi'''
| '''otu'''
| '''atyi'''
| '''atyi'''
|-
|-
Linia 255: Linia 255:
| V̄²š-
| V̄²š-
| '''īš'''kedār<br><small>(pewny)</small>
| '''īš'''kedār<br><small>(pewny)</small>
| '''īš'''
| '''ūš'''
| '''īš'''
| '''īš'''
|-
|-
Linia 261: Linia 261:
| V̄²t-
| V̄²t-
| '''īt'''kedār<br><small>(pewna)</small>
| '''īt'''kedār<br><small>(pewna)</small>
| '''īt'''
| '''ūt'''
| '''īt'''
| '''īt'''
|}
|}


====Liczba====
====Liczba====
W Wysokiej Mowie występują trzy liczby: liczba pojedyncza, podwójna i mnoga. Tworzy się je na dwa sposoby: poprzez dodanie do rdzenia rzeczownika odpowiedniego przyrostka, włączając do tego liczbę pojedynczą, albo poprzez zmianę samogłosek w rdzeniu. W pierwszym sposobie liczbę pojedynczą tworzy się poprzez przyrostek <-'''V¹'''>, podwójną poprzez przyrostek <-'''V²m'''>, liczbę mnogą zaś poprzez przyrostek <-'''V¹ut'''>.
W Wysokiej Mowie występują trzy liczby: liczba pojedyncza, podwójna i mnoga. Tworzy się je na dwa sposoby: poprzez dodanie do rdzenia rzeczownika odpowiedniego przyrostka, włączając do tego liczbę pojedynczą, albo poprzez zmianę samogłosek w rdzeniu. W pierwszym sposobie liczbę pojedynczą tworzy się poprzez przyrostek <-'''V¹'''>, podwójną poprzez przyrostek <-'''V²m'''>, liczbę mnogą zaś poprzez przyrostek <-'''V¹ut'''>. Drugi sposób odmiany jest spotykany rzadko, przeważnie w przysłowiach, uznawany za przestarzały, choć dalej żywy mniej lub bardziej w niektórych narzeczach, a także używany w książkach.
{| class="wikitable" style="text-align:center"
{| class="wikitable" style="text-align:center"
!
!
Linia 297: Linia 297:


====Odmiana przez osoby====
====Odmiana przez osoby====
{| width="40%"
 
|
{| class="wikitable" style="text-align:center"
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|-
|-
Linia 311: Linia 310:
|-
|-
! colspan=2 | I.
! colspan=2 | I.
| ?<br><small>''ja''</small>
| gāse, gās'<br><small>''ja''</small>
| -V²w
| -V²w
| kādar'''iw'''<br><small>''walczę''</small>
| kādar'''iw'''<br><small>''walczę''</small>
| šōkob'''uw'''<br><small>''poluję''</small>
| šōhot'''uw'''<br><small>''poluję''</small>
|-
|-
! colspan=2 | II.
! colspan=2 | II.
| ?<br><small>''ty''</small>
| rāhe, rāh'<br><small>''ty''</small>
| -V̄¹n
| -V̄¹n
| kādar'''ān'''<br><small>''walczysz''</small>
| kādar'''ān'''<br><small>''walczysz''</small>
| šōkob'''ōn'''<br><small>''polujesz''</small>
| šōhot'''ōn'''<br><small>''polujesz''</small>
|-
|-
!rowspan=2| III.
!rowspan=2| III.
! męs.
! męs.
| ?<br><small>''on''</small>
| šan<br><small>''on''</small>
| -ğV¹
| -ğV¹
| kādar'''ğa'''<br><small>''walczy''</small>
| kādar'''ğa'''<br><small>''walczy''</small>
| šōkob'''ğo'''<br><small>''poluje''</small>
| šōhot'''ğo'''<br><small>''poluje''</small>
|-
|-
! żeń.
! żeń.
| ?<br><small>''ona''</small>
| tan<br><small>''ona''</small>
| -V¹g
| -V¹g
| kādar'''ag'''<br><small>''walczy''</small>
| kādar'''ag'''<br><small>''walczy''</small>
| šōkob'''og'''<br><small>''poluje''</small>
| šōhot'''og'''<br><small>''poluje''</small>
|-
|-
! colspan="6" | Liczba podwójna
! colspan="6" | Liczba podwójna
Linia 339: Linia 338:
!rowspan=2| I.
!rowspan=2| I.
! ink.
! ink.
| ?<br><small>''my dwoje''<br>(z Tobą)</small>
| gāsem, gās'm<br><small>''my dwoje''<br>(z Tobą)</small>
| -V̄¹r
| -V̄¹r
| kyīdar'''ār'''<br><small>''walczymy''</small>
| kyīdar'''ār'''<br><small>''walczymy''</small>
| šūkob'''ōr'''<br><small>''polujemy''</small>
| šūhot'''ōr'''<br><small>''polujemy''</small>
|-
|-
! eks.
! eks.
| ?<br><small>''my dwoje''<br>(bez Ciebie)</small>
| gāsem, gās'm<br><small>''my dwoje''<br>(bez Ciebie)</small>
| -V¹rmV̄¹
| -V¹rmV̄¹
| kyīdar'''armā'''<br><small>''walczymy''</small>
| kyīdar'''armā'''<br><small>''walczymy''</small>
| šūkob'''ormō'''<br><small>''polujemy''</small>
| šūhot'''ormō'''<br><small>''polujemy''</small>
|-
|-
! colspan=2 | II.
! colspan=2 | II.
| ?<br><small>''wy dwoje''</small>
| rāhem, rāh'm<br><small>''wy dwoje''</small>
| -V̄²nV¹
| -V̄²nV¹
| kyīdar'''īna'''<br><small>''walczycie''</small>
| kyīdar'''īna'''<br><small>''walczycie''</small>
| šūkob'''ūno'''<br><small>''polujecie''</small>
| šūhot'''ūno'''<br><small>''polujecie''</small>
|-
|-
!rowspan=2| III.
!rowspan=2| III.
! męs.
! męs.
| ?<br><small>''oni dwaj''</small>
| šānim<br><small>''oni dwaj''</small>
| -V¹ği
| -V¹ği
| kyīdar'''aği'''<br><small>''walczą''</small>
| kyīdar'''aği'''<br><small>''walczą''</small>
| šūkob'''oği'''<br><small>''polują''</small>
| šūhot'''oği'''<br><small>''polują''</small>
|-
|-
! żeń.
! żeń.
| ?<br><small>''one dwie''</small>
| tānim<br><small>''one dwie''</small>
| -V²žV¹u
| -V²žV¹u
| kyīdar'''ižau'''<br><small>''walczą''</small>
| kyīdar'''ižau'''<br><small>''walczą''</small>
| šūkob'''užou'''<br><small>''polują''</small>
| šūhot'''užou'''<br><small>''polują''</small>
|-
|-
! colspan="6" | Liczba mnoga
! colspan="6" | Liczba mnoga
Linia 373: Linia 372:
!rowspan=2| I.
!rowspan=2| I.
! ink.
! ink.
| ?<br><small>''my''<br>(z Tobą)</small>
| gāsaut<br><small>''my''<br>(z Tobą)</small>
| -V²ḫ
| -V²ḫ
| kadār'''iḫ'''<br><small>''walczymy''</small>
| kadār'''iḫ'''<br><small>''walczymy''</small>
| šokōb'''uḫ'''<br><small>''polujemy''</small>
| šohōt'''uḫ'''<br><small>''polujemy''</small>
|-
|-
! eks.
! eks.
| ?<br><small>''my''<br>(bez Ciebie)</small>
| gāsaut<br><small>''my''<br>(bez Ciebie)</small>
| -we
| -we, -au/-u
| kadār'''we'''<br><small>''walczymy''</small>
| kadār'''we(-au)'''<br><small>''walczymy''</small>
| šokōb'''we'''<br><small>''polujemy''</small>
| šohōt'''we(-u)'''<br><small>''polujemy''</small>
|-
|-
! colspan=2 | II.
! colspan=2 | II.
| ?<br><small>''wy''</small>
| rāhaut<br><small>''wy''</small>
| -V̄¹ngV²
| -V̄¹ngV²
| kadār'''ānii'''<br><small>''walczycie''</small>
| kadār'''ānii'''<br><small>''walczycie''</small>
| šokōb'''ōnu'''<br><small>''polujecie''</small>
| šohōt'''ōnu'''<br><small>''polujecie''</small>
|-
|-
!rowspan=2| III.
!rowspan=2| III.
! męs.
! męs.
| ?<br><small>''oni''</small>
| šānaut<br><small>''oni''</small>
| -V¹žV¹
| -V¹žV¹
| kadār'''aža'''<br><small>''walczą''</small>
| kadār'''aža'''<br><small>''walczą''</small>
| šokōb'''ožo'''<br><small>''polują''</small>
| šohōt'''ožo'''<br><small>''polują''</small>
|-
|-
! żeń.
! żeń.
| ?<br><small>''one''</small>
| tānaut<br><small>''one''</small>
| -gēh
| -gēh
| kadār'''gēh'''<br><small>''walczą''</small>
| kadār'''gēh'''<br><small>''walczą''</small>
| šokōb'''gēh'''<br><small>''polują''</small>
| šohōt'''gēh'''<br><small>''polują''</small>
|}
|}


===Przymiotniki===
===Zaimki===
<hr>
<hr>
====Zaimki rzeczowe====
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|-
! colspan=3 rowspan=2 | Osoba
! colspan="6" | Przypadek
|-
!II.
!III.
!IV.
!V.
!VI.
|-
! colspan=2 | I.
| gāse, gās'<br><small>''ja''</small>
| g'''u'''s'''ū'''<br><small>''ode mnie''</small>
| '''a'''ğ'''a'''s<br><small>''mnie''</small>
| '''ī'''ğ'''e'''s, '''ī'''k'š<br><small>''do mnie''</small>
| '''e'''g'''ō'''s<br><small>''mną''</small>
| '''u'''kš'''o'''<br><small>''mnie''</small>
|-
! colspan=2 | II.
| rāhe, rāh'<br><small>''ty''</small>
| r'''u'''h'''ū'''<br><small>''od ciebie''</small>
| '''a'''r'''a'''h<br><small>''ciebie''</small>
| '''ī'''r'''e'''h, '''ī'''r'h <br><small>''do ciebie''</small>
| '''e'''r'''ō'''h<br><small>''tobą''</small>
| '''u'''rh'''o'''<br><small>''ciebie''</small>
|-
!rowspan=2| III.
! męs.
| šan<br><small>''on''</small>
| š'''u'''n'''ū'''<br><small>''od niego''</small>
| '''a'''š'''a'''n<br><small>''jego''</small>
| '''ī'''š'''e'''n, '''ī'''š'n<br><small>''do niego''</small>
| '''e'''š'''ō'''n<br><small>''nim''</small>
| '''u'''šn'''o'''<br><small>''go''</small>
|-
! żeń.
| tan<br><small>''ona''</small>
| t'''u'''n'''ū'''<br><small>''od niej''</small>
| '''a'''t'''a'''n<br><small>''jej''</small>
| '''ī'''t'''e'''n, '''ī''''n<br><small>''do niej''</small>
| '''e'''t'''ō'''n<br><small>''nią''</small>
| '''u''''n'''o'''<br><small>''ją''</small>
|}
[[Kategoria:Języki sztuczne]]
[[Kategoria:Języki sztuczne]]

Wersja z 03:11, 17 cze 2024

Wysoka Mowa
Faktycznie
Utworzenie: Wirczę w 2024
Najnowsza wersja: 1.0
W
Lista conlangów
Zobacz też słownik tego języka.

Wysoka Mowa, znana także jako język kitrzański

Głosownia

Samogłoski

W Wysokiej Mowie występuje 10 samogłosek, w tym 5 krótkich oraz 5 długich.

Przednie Centralne Tylne
Krótkie Długie Krótkie Długie Krótkie Długie
Przymknięte i iː u uː
Średnie ə əː
Otwarte a aː ɒ ɒː

Dwugłoski

  • ai - [ai̯] jak w...
  • oi - [ɒi̯] jak w...
  • au - [au̯] jak w...
  • ou - [ɒu̯] jak w...

Spółgłoski

Wargowe Zębowo-dziąsłowe Podniebienne Miękkopodniebienne Języczkowe Nagłośniowe Krtaniowe
Nosowe m mˤ n nˤ ɲ ŋ ɴ
Zwarte bezdźwięczne pʰ tʰ cʰ kʰ qʰ ʡ ʔ
dźwięczne b bˤ d dˤ ɟ ɡ ɢ
półdźwięczne pʼ tʼ cʼ kʼ qʼ
Szczelinowe bezdźwięczne s • ʃ sˤ • ʃˤ x χ ħ h
dźwięczne z • ʒ zˤ ʝ ɣ ʕ
półdźwięczne sʼ xʼ χʼ
Drżące r rˤ ʢ
Półotwarte ɮ j w

Pismo

Zapis ludzki

a ā b bǷ c cy d dǷ e ē g gh
[a] [aː] [b] [bˁ] [cʰ] [cʼ] [d] [dˤ] [ə] [əː] [ɡ] [ɢ]
gi ğ ği h h ḫ i ī j k kh ky
[ɟ] [ɣ] [ʝ] [χ] [χʼ] [ħ] [i] [iː] [j] [kʰ] [h] [kʼ]
l m mǷ n ng nh ni nǷ o ō p p
[ɮ] [m] [mˤ] [n] [ŋ] [ɴ] [ɲ] [nˤ] [ɒ] [ɒː] [pʰ] [pʼ]
q qh qy r rh rǷ s sǷ sy š šǷ t
[qʰ] [ʡ] [qʼ] [r] [ʢ] [rˤ] [s] [sˤ] [sʼ] [ʃ] [ʃˤ] [tʰ]
ty u ū w Ƿ ȝ ȝy y z zǷ ž
[tʼ] [u] [uː] [w] [ʕ] [x] [xʼ] [ʔ] [z] [zˤ] [ʒ]

Gramatyka

Rzeczowniki

Określność

Rzeczownik w Wysokiej Mowie występuje w dwóch postaciach: określonej i nieokreślonej. Postać określoną tworzy się poprzez dodanie odpowiedniego przedrostka, który zależy od dwóch rzeczy: rodzaju oraz odległości danego podmiotu od mówiącego.

Przedrostek Kedār,
wojownik
Nieokreślony — kedār
(jakiś)
Określony,
(Zwykły) 		męs. šV¹i- šaikedār
(pewny) 		šoi šai
żeń. tV¹i- taikedār
(pewna) 		toi tai
Określony,
(Bliski) 		męs. V¹šV²- ašikedār
(pewny) 		ošu aši
żeń. V¹tV²- atyikedār
(pewna) 		otu atyi
Określony,
(Odległy) 		męs. V̄²š- īškedār
(pewny) 		ūš īš
żeń. V̄²t- ītkedār
(pewna) 		ūt īt

Liczba

W Wysokiej Mowie występują trzy liczby: liczba pojedyncza, podwójna i mnoga. Tworzy się je na dwa sposoby: poprzez dodanie do rdzenia rzeczownika odpowiedniego przyrostka, włączając do tego liczbę pojedynczą, albo poprzez zmianę samogłosek w rdzeniu. W pierwszym sposobie liczbę pojedynczą tworzy się poprzez przyrostek <-V¹>, podwójną poprzez przyrostek <-V²m>, liczbę mnogą zaś poprzez przyrostek <-V¹ut>. Drugi sposób odmiany jest spotykany rzadko, przeważnie w przysłowiach, uznawany za przestarzały, choć dalej żywy mniej lub bardziej w niektórych narzeczach, a także używany w książkach.

Kedār,
wojownik 		?,
?
Pojedyncza kedār kedāra o
Podwójna koder,
kōd'r 		kedārim um
Mnoga kādir kedāraut out

Przypadki

Czasowniki

Odmiana przez osoby

Odmiana I.
Osoba Przyrostek Przykład I Przykład II
Liczba pojedyncza
I. gāse, gās'
ja 		-V²w kādariw
walczę 		šōhotuw
poluję
II. rāhe, rāh'
ty 		-V̄¹n kādarān
walczysz 		šōhotōn
polujesz
III. męs. šan
on 		-ğV¹ kādarğa
walczy 		šōhotğo
poluje
żeń. tan
ona 		-V¹g kādarag
walczy 		šōhotog
poluje
Liczba podwójna
I. ink. gāsem, gās'm
my dwoje
(z Tobą) 		-V̄¹r kyīdarār
walczymy 		šūhotōr
polujemy
eks. gāsem, gās'm
my dwoje
(bez Ciebie) 		-V¹rmV̄¹ kyīdararmā
walczymy 		šūhotormō
polujemy
II. rāhem, rāh'm
wy dwoje 		-V̄²nV¹ kyīdarīna
walczycie 		šūhotūno
polujecie
III. męs. šānim
oni dwaj 		-V¹ği kyīdaraği
walczą 		šūhotoği
polują
żeń. tānim
one dwie 		-V²žV¹u kyīdarižau
walczą 		šūhotužou
polują
Liczba mnoga
I. ink. gāsaut
my
(z Tobą) 		-V²ḫ kadāriḫ
walczymy 		šohōtuḫ
polujemy
eks. gāsaut
my
(bez Ciebie) 		-we, -au/-u kadārwe(-au)
walczymy 		šohōtwe(-u)
polujemy
II. rāhaut
wy 		-V̄¹ngV² kadārānii
walczycie 		šohōtōnu
polujecie
III. męs. šānaut
oni 		-V¹žV¹ kadāraža
walczą 		šohōtožo
polują
żeń. tānaut
one 		-gēh kadārgēh
walczą 		šohōtgēh
polują

Zaimki

Zaimki rzeczowe

Osoba Przypadek
II. III. IV. V. VI.
I. gāse, gās'
ja 		gusū
ode mnie 		ağas
mnie 		īğes, īk'š
do mnie 		egōs
mną 		ukšo
mnie
II. rāhe, rāh'
ty 		ruhū
od ciebie 		arah
ciebie 		īreh, īr'h
do ciebie 		erōh
tobą 		urho
ciebie
III. męs. šan
on 		šunū
od niego 		ašan
jego 		īšen, īš'n
do niego 		ešōn
nim 		ušno
go
żeń. tan
ona 		tunū
od niej 		atan
jej 		īten, ī'n
do niej 		etōn
nią 		u'no
ją
Źródło: „https://jezykotw.webd.pl/w/index.php?title=Wysoka_Mowa&oldid=56737”