Język nowowaraski: Różnice pomiędzy wersjami
| Linia 156: | Linia 156: | ||
==Przysłówek == | ==Przysłówek == | ||
==Liczebnik == | ==Liczebnik == | ||
{| class="wikitable" | |||
|- | |||
! Nom. | |||
! 1 | |||
! 2 | |||
! 3 | |||
! 4 | |||
! 5 | |||
! 6 | |||
! 7 | |||
! 8 | |||
! 9 | |||
! 10 | |||
|- | |||
! C. | |||
| um | |||
| lûr | |||
| ar | |||
| pol | |||
| êm | |||
| tur | |||
| layno | |||
| yayf | |||
| min | |||
| am | |||
|- | |||
! Ord. | |||
| umše | |||
| lûrše | |||
| arše | |||
| polše | |||
| êmše | |||
| turše | |||
| laynše | |||
| yayše | |||
| minše | |||
| amše | |||
|- | |||
! Nom. | |||
! 11 | |||
! 12 | |||
! 13 | |||
! 14 | |||
! 15 | |||
! 16 | |||
! 17 | |||
! 18 | |||
! 19 | |||
! 20 | |||
|- | |||
! C. | |||
| amun-umše | |||
| amun-lûrše | |||
| amun-arše | |||
| amun-polše | |||
| amun-êmše | |||
| amun-turše | |||
| amun-laynše | |||
| amun-yayfše | |||
| amun-minše | |||
| lunême | |||
|- | |||
! Ord. | |||
| amun-um | |||
| amun-lûr | |||
| amun-ar | |||
| amun-pol | |||
| amun-êm | |||
| amun-tur | |||
| amun-layno | |||
| amun-yayf | |||
| amun-min | |||
| lunêm | |||
|- | |||
! Nom. | |||
| 10 | |||
| 20 | |||
| 30 | |||
| 40 | |||
| 50 | |||
| 60 | |||
| 70 | |||
| 80 | |||
| 90 | |||
| 100 | |||
|- | |||
! C. | |||
| am | |||
| lunêm | |||
| arêm | |||
| polêm | |||
| êmêm | |||
| turêm | |||
| laynêm | |||
| yayvêm | |||
| minêm | |||
| žind | |||
|- | |||
! Ord. | |||
| amše | |||
| lunême | |||
| arême | |||
| polême | |||
| êmême | |||
| turême | |||
| laynême | |||
| yayvême | |||
| minême | |||
| žinde | |||
|- | |||
! Nom. | |||
| 1000 | |||
| 1000000 | |||
|- | |||
! C. | |||
| dofš | |||
| birik | |||
|- | |||
! Ord. | |||
| dofše | |||
| biriše | |||
|} | |||
== Czasownik == | == Czasownik == | ||
==Poimek== | ==Poimek== | ||
[[Kategoria:Użytkownik:Henryk Pruthenia]][[Kategoria:Języki Kyonu|Proto-waraski]] | [[Kategoria:Użytkownik:Henryk Pruthenia]][[Kategoria:Języki Kyonu|Proto-waraski]] | ||
Wersja z 01:20, 8 paź 2025
| Język nowowaraski | |
|---|---|
| Sposoby zapisu: | ? |
| Typologia: | Agltuynacyjny VSO |
| Faktycznie | |
| Utworzenie: | Henryk Pruthenia w 2017 |
| W Kyon | |
| Używany w : | brak |
| Klasyfikacja: | j. waraskie
|
| Lista conlangów | |
| Zobacz też słownik tego języka. |
Język nowowaraski - współczesny język waraski, wywodzący się ze starożytnego języka starowaraskiego. W porównaniu ze swoim przodkiem, współczesny język waraski rozwinął kategorię przypadku (w głównej mierze aglutynacyjne), poszerzył system samogłoskowy i spółgłoskowy. Doszło też do zaniku wielu nieakcentowanych samogłosek, i rozpodobnienia wielu zbitek. Współczesny język waraski posiada też wiele słów zapożyczonych z języka ajdyniriańskiego.
Procesy fonetyczne
- aɾ, uɾ > oɾ
- am, an > om. on
- mh, nh > f, θ
- _h_, hC > _x_, xC
- hv > ɣ
- sG > zG
- ju > jʉ
- wzdłużenie sylaby otwartej akcentowanej:
- i > i:
- ʉ > ʉ:
- u > u:
- e > e:
- o > o:
- a > a:
- redukcja samogłosek krótkich:
- a > ə (wypada w sylabach nieakcentowanych)
- i > e, əC# (w sylabach nieakcentowanych zamkniętych, potem wypada)
- u > o
- wypadnięcie nieakcentowanego ə
- Cj > CC
- rozwój samogłosek długich:
- i > i: > ai [ai]
- ʉ > ʉ: > ɜ [ë]
- u > u: > au [au]
- e > e: > e [e]
- o > o: > o [o]
- a > a: > o [o]
- rozwój samogłosek krótkich:
- i > i [i]
- ʉ > ʉ [û]
- u > u [u]
- e > ɛ [ê]
- o > ɔ [ô]
- a > ɑ [a]
- ə > ɛ [ê]
- CC > SC
- x, ɣ > š, ž (przed spółgłoskami, przed j, i)
- k, g > š, ž (przed spółgłoskami, przed j, i)
- sC, ZG > šC, žG
- ls, lh sl, hl, tl -l > ɬ
- h > 0
- ɾ, r > r, ð
Dźwięki
Samogłoski
- i ʉ u (i û u)
- e ɜ o (e ë o)
- ɛ ɔ (ê ô)
- ɑ (a)
- ɑi ɑu (ai au)
Spółgłoski
- m n (m n)
- p b t d k g (p b t d k g)
- f v θ ð s z ʃ ʒ x ɣ (f v θ ð s z š ž x ɣ)
- l ɾ j (l r y)
- ɬ (ll)
Akcent
Akcent jest stały i pada na pierwszą sylabę.
Gramatyka
Zaimek
Rzeczwonik
W języku waraskim rzeczowniki posiadają dwa rodzaje: ożywiony i nieożywione. Te rodzaje są naturalne. Rzeczowniki odmieniają się przez liczbę oraz określoność.
| Cas. | a. | in. | ||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| V | C | R | RC | -VN | V | C | R | -VN | ||
| Sg. | ind. | mô raiše | mô gauð | môr odor | môr šarv | mô kayrên | mê maito | mê sogop | mês ender | mê keðên |
| def. | do raišer | do gauðr | dor odor | dor šarvr | do kayrêr | do maitos | do sogopsu | do enders | do keðês | |
| Pl. | ind. | mo raiše | mo gauð | mo odor | mo šarv | mo kayrên | mên maiton | mên sogopnu | mên endern | mên keðên |
| def. | dê raišed | dê gauðêd | dêd odord | dêd šarvêd | dê kayrêd | dên maiton | dên sogopnu | dên ender n | dên keðên | |
Rodzajniki posiadają różne formy przed samogłoskami (i spółgłoskami szczelinowymi, z wyjątkiem "mês") i spółgłoskami.
Przymiotnik
Przysłówek
Liczebnik
| Nom. | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| C. | um | lûr | ar | pol | êm | tur | layno | yayf | min | am |
| Ord. | umše | lûrše | arše | polše | êmše | turše | laynše | yayše | minše | amše |
| Nom. | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 |
| C. | amun-umše | amun-lûrše | amun-arše | amun-polše | amun-êmše | amun-turše | amun-laynše | amun-yayfše | amun-minše | lunême |
| Ord. | amun-um | amun-lûr | amun-ar | amun-pol | amun-êm | amun-tur | amun-layno | amun-yayf | amun-min | lunêm |
| Nom. | 10 | 20 | 30 | 40 | 50 | 60 | 70 | 80 | 90 | 100 |
| C. | am | lunêm | arêm | polêm | êmêm | turêm | laynêm | yayvêm | minêm | žind |
| Ord. | amše | lunême | arême | polême | êmême | turême | laynême | yayvême | minême | žinde |
| Nom. | 1000 | 1000000 | ||||||||
| C. | dofš | birik | ||||||||
| Ord. | dofše | biriše |