Szebaski
|
Zobacz też słownik tego języka. |
Język szebaski, szebaszwiu, język szebaszwijski (Sjebasvju /ʃəbˠaʃvʲu/) to język sztuczny tworzony przez Milyamda na przełomie roku 2010 i 2011.
Fonologia
| Spółgłoski | Wargowe | Dziąsłowe | Zadz. | Podn. | Welarne | |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Nosowe | mˠ m |
mʲ mj |
nˠ n |
ɲ nj |
||
| Zwarte | pˠ bˠ p b |
pʲ bʲ pj bj |
tˠ dˠ t d |
tʃ dʒ tj dj |
c | k g |
| Szczelinowe | vˠ (f) v |
vʲ vj |
sˠ zˠ s z |
ʃ ʒ sj zj |
ɕ ʑ ś ź |
x h |
| Boczne | ɫ l |
ʎ lj |
||||
| Półsamogłoski | (w) | ɾ r |
j | |||
| Samogłoski | Fonem | Alofony |
|---|---|---|
| i | /i/ | [ɪ] |
| í | /i:/ | [iː] |
| į | /ĩ/ | [ĩː] |
| u | /u/ | [ʊ̞] |
| ú | /u:/ | [uː] |
| ų | /ũ/ | [ũː] |
| a | /a/ | [ɐ] |
| á | /a:/ | [aː] |
| ą | /ã/ | [ä̃ː] |
| e | /ə/ | [ə] |
| o | /ɒ/ | [ɔ̞] |
Gramatyka
W szebaszwiu częste są wymiany długościowe: á:a, ú:u, í:i, e:0.
Rzeczowniki
Gramatyka wyróżnia trzy rodzaje w liczbie pojedynczej i jeden w liczbie mnogiej.
Jedynie w rodzaju męskim w liczbie pojedynczej odróżnia się mianownik od biernika (który tu łączy się z narzędnikiem):
| Singular | Plural | |
|---|---|---|
| N. | kelpák (winowajca) | kelpake |
| G. | kelpaker | kelpákre |
| D. | kelpaku | kelpákve |
| A. | kelpakų | kelpake |
| I. | kelpakų | kelpákne |
W rodzaju żeńskim wyróżnia się cztery formy:
| Singular | Plural | |
|---|---|---|
| NA. | matra (matka) | matre |
| G. | matrar | materre |
| D. | matro | materve |
| I. | matrą | materne |
W rodzaju nijakim mianownik łączy się z celownikiem (ma to miejsce również w niektórych zaimkach):
| Singular | Plural | |
|---|---|---|
| NA. | śibinu (niebo) | śibine |
| G. | śibinur | śibínre |
| D. | śibinu | śibínve |
| I. | śibinų | śibinne |
Czasowniki
Czasowniki odmieniają się regularnie, najprostszy to ir - być. Pozostałe czasowniki zawierają jego formy jako końcówki.
| Os. | L. poj. | L. mn. |
|---|---|---|
| Tr. oznajmujący | ||
| Cz. teraźniejszy | ||
| 1. | į | |
| 2. | is | it |
| 3. | i | í |
| Cz. przeszły | ||
| 1. | ijį | |
| 2. | ijs | ijt |
| 3. | ij | ije |
| Cz. przyszły | ||
| 1. | izį | |
| 2. | izis | izit |
| 3. | izi | izí |
| Tr. rozkazujący | ||
| * | il | ile |
| Tr. przypuszczający | ||
| 1. | ibį | |
| 2. | ibis | ibit |
| 3. | ibi | ibí |
Zaimki
Zaimki odmieniają się bardzo podobnie do rzeczowników.
Zaimki osobowe
| Ja | Ty | Pan | Pani | On | Ona | Ono | My | Wy | Oni | |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| N. | mu | tu | Et | Ta | el | la | lu | mú | tú | le |
| G. | mur | tur | Ter | Tar | ler | lar | lur | mure | ture | lere |
| D. | mu | tu | Tu | To | lu | lo | lu | muve | tuve | leve |
| A. | mų | tų | Tų | Tą | lų | lą | lų | mú | tú | le |
| I. | mų | tų | Tų | Tą | lų | lą | lų | mune | tune | lene |
Zaimki dzierżawcze
Podano na przykładzie múj (mój) i mej (nasz):
| R. męski | R. żeński | R. nijaki | L. mnoga | |
|---|---|---|---|---|
| N. | múj / mej | muja / mja | muju / mju | muje / mje |
| G. | mujer / mjer | mujar / mjar | mujur / mjur | mújre / mejre |
| D. | muju / mju | mujo / mjo | muju / mju | mújve / mejve |
| A. | mujų / mjų | muja / mja | muju / mju | muje / mje |
| I. | mujų / mjų | mują / mją | mujų / mjų | mújne / mejne |