Wysoka Mowa
| Wysoka Mowa | |
|---|---|
| Faktycznie | |
| Utworzenie: | Wirczę w 2024 |
| Najnowsza wersja: | 1.0 |
| W | |
| Lista conlangów | |
|
Zobacz też słownik tego języka. |
Wysoka Mowa, znana także jako język ???
Głosownia
Samogłoski
W Wysokiej Mowie występuje 10 samogłosek, w tym 5 krótkich oraz 5 długich.
| Przednie | Centralne | Tylne | ||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| Krótkie | Długie | Krótkie | Długie | Krótkie | Długie | |
| Przymknięte | i | iː | u | uː | ||
| Średnie | ə | əː | ||||
| Otwarte | a | aː | ɒ | ɒː | ||
Dwugłoski
W Wysokiej Mowie występują tylko dwie dwugłoski, choć ich wymowa może się różnić w zależności od narzecza.
- aù - [ai̯], [au̯] jak w katraù [ˈkʰatʰ.rai̯] (...)
- où - [ɒi̯], [ɒu̯] jak w...
Książkowo najczęściej spotykana jest wymowa: [ai̯] oraz [ɒi̯].
Spółgłoski
Wysoka Mowa może pochwalić się posiadaniem 47 spółgłosek.
| Wargowe | Zębowo-dziąsłowe | Podniebienne | Miękkopodniebienne | Języczkowe | Nagłośniowe | Krtaniowe | ||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Nosowe | m | mˤ | n | nˤ | ɲ | ŋ | ||||
| Zwarte | bezdźwięczne | pʰ | tʰ | cʰ | kʰ | qʰ | ʡ | ʔ | ||
| dźwięczne | b | bˤ | d | dˤ | ɟ | ɡ | ɢ | |||
| półdźwięczne | pʼ | tʼ | cʼ | kʼ | qʼ | |||||
| Szczelinowe | bezdźwięczne | s • ʃ | sˤ • ʃˤ | x~χ | ħ | h | ||||
| dźwięczne | z • ʒ | zˤ • ʒˤ | ʝ | ɣ~ʁ | ʕ | |||||
| półdźwięczne | sʼ | xʼ~χʼ | ||||||||
| Drżące | r | rˤ | ʢ | |||||||
| Półotwarte | ɬ~ɮ | j | w | |||||||
Porządek samogłosek
Pismo
Zapis łaciński
W zapisie łacińskim Wysokiej Mowy występują 34 podstawowe znaki oraz 23 dwuznaki.
| a | ā | b | bh | c | ci | d | dh | e | ē | g | gḫ |
| [a] | [aː] | [b] | [bˁ] | [cʰ] | [cʼ] | [d] | [dˤ] | [ə] | [əː] | [ɡ] | [ɢ] |
| gi | ğ | ği | h | ḫ | i | ī | j | k | kḫ | ki | l |
| [ɟ] | [ɣ~ʁ] | [ʝ] | [ʕ] | [ħ] | [i] | [iː] | [j] | [kʰ] | [h] | [kʼ] | [ɬ~ɮ] |
| m | mh | n | nh | ni | ŋ | o | ō | p | pi | q | qḫ |
| [m] | [mˤ] | [n] | [nˤ] | [ɲ] | [ŋ] | [ɒ] | [ɒː] | [pʰ] | [pʼ] | [qʰ] | [ʡ] |
| qi | r | rh | rḫ | s | sh | si | š | šh | t | ti | u |
| [qʼ] | [r] | [rˤ] | [ʢ] | [s] | [sˤ] | [sʼ] | [ʃ] | [ʃˤ] | [tʰ] | [tʼ] | [u] |
| ū | w | ȝ | ȝi | y | z | zh | ž | žh | |||
| [uː] | [w] | [x~χ] | [xʼ~χʼ] | [ʔ] | [z] | [zˤ] | [ʒ] | [ʒˤ] |
Istnieją też dwa dodatkowe znaki, którymi są <à> i <ù>, które używane są dla ułatwienia, jednak mogą być one śmiało pominięte.
Mownia
Rzeczowniki
Określność
Rzeczownik w Wysokiej Mowie występuje w dwóch postaciach: określonej i nieokreślonej. Postać określoną tworzy się poprzez dodanie odpowiedniego przedrostka, który zależy od odległości, jaka dzieli podmiot od mówiącego.
| Przedrostek | Tebām, przybysz |
Megōš, matka |
Šeȝōt, myśliwy | ||
|---|---|---|---|---|---|
| Nieokreślony | — | tebām (jakiś) |
megōš (jakaś) |
šeȝōt (jakiś) | |
| Określony, (Zwykły) |
hV¹ù- | haùtebām (pewny) |
hoùmegōš (pewna) |
haùšeȝōt (pewny) | |
| Określony, (Bliski) |
V¹hV²- | ahitebām (pewny) |
ohumegōš (pewna) |
ahišeȝōt (pewny) | |
| Określony, (Odległy) |
yV̄²h- | yīhtebām (pewny) |
yūhmegōš (pewna) |
yīhšeȝōt (pewny) | |
Liczba
W Wysokiej Mowie występują trzy liczby: liczba pojedyncza, podwójna i mnoga. Tworzy się je na dwa sposoby: poprzez dodanie do rdzenia rzeczownika odpowiedniego przyrostka, włączając do tego liczbę pojedynczą, albo poprzez zmianę samogłosek w rdzeniu. W pierwszym sposobie liczbę pojedynczą tworzy się poprzez przyrostek <-V¹>, podwójną poprzez przyrostek <-V²m>, liczbę mnogą zaś poprzez przyrostek <-V¹t>. Drugi sposób obecny jest tylko przy odmianie niektórych rzeczowników.
Oba sposoby są poprawne, jednak sposób pierwszy jest potoczny i odradzane jest jego używanie w wyższym towarzystwie.
|
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Wszystkie inne rzeczowniki, które nie pasują do podanych wzorów, odmieniane są przy pomocy pierwszego sposobu.
- odūšmo (motyka) - odūšmum (dwie motyki) - odūšmot (motyki)
Przypadki
Wysoka Mowa posiada zestaw dziewięciu przypadków.
| Przypadek | Przyrostek | Znaczenie | Ḫepān, kochanek |
Megōš, matka | |
|---|---|---|---|---|---|
| I. | Absolutyw | — | kto? co? Odbiorca czynności |
ḫepān | megōš |
| II. | Ergatyw | -V¹b
-bV¹ |
kto? co? Wykonawca czynności |
ḫepānab | megōšbo |
| III. | Ablatyw | -V¹ùȝ
-ēȝ |
odkąd? od kogo? od czego? Wyraża ruch od podmiotu |
ḫepanaùȝ | megošēȝ |
| IV. | Dopełniacz | -V¹tV̄¹
-etV̄¹ |
kogo? czego? Wyraża posiadanie |
ḫepānatā | megōšetō |
| V. | Allatyw | -V̄¹s
-ēs |
dokąd? do kogo? do czego? Wyraża ruch w stronę podmiotu |
ḫepanās | megošēs |
| VI. | Narzędnik | -V²c | kim? czym? Wyraża narzędzie i sposób wykonania czynności |
ḫepānic | megōšuc |
| VII. | Antesyw | -V¹še, -V̄¹š'
-e¹še, -ēš' |
przed kim? przed czym? Wyraża wykonywanie czynności przed podmiotem |
ḫepānaše, ḫepanāš' |
megōšeše, megošēš' |
| VIII. | Komitatyw | -V¹qrV̄¹
-eqrV̄¹ |
z kim? z czym? Wyraża wykonywanie czynności wraz z podmiotem |
ḫepānaqrā | megōšeqrō |
| IX. | Wołacz | -V̄²zV¹ | — Bezpośredni zwrot do podmiotu |
ḫepanīza | megošūzo |