Język protogamajski: Różnice pomiędzy wersjami

Z Conlanger
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
m (Gramatyka)
(Gramatyka)
Linia 129: Linia 129:
 
''iighaur'' "język" -> ''iighaur'''a'''r'' "języki"
 
''iighaur'' "język" -> ''iighaur'''a'''r'' "języki"
 
===Czasowniki===
 
===Czasowniki===
 +
====Osoby i odmiana czasowników przez osoby====
 +
{| class="wikitable"
 +
|-
 +
!  osoba 
 +
!  końcówka 
 +
!  aurim - siedzieć
 +
!  tudur - iść
 +
!  zaww - robić
 +
|-
 +
| align="center" | ja
 +
----
 +
'''ghau'''
 +
| align="center" | '''-_²d_'''
 +
| align="center" |  aurim'''iid''' - siedzę
 +
| align="center" |  tudur'''uud''' - idę
 +
| align="center" |  zaww'''aad''' - robię
 +
|-
 +
| align="center" | ty
 +
----
 +
'''lii'''
 +
| align="center" | '''-_ph'''
 +
| align="center" |  aurim'''iph''' - siedzisz
 +
| align="center" |  tudur'''uph''' - idziesz
 +
| align="center" |  zaww'''aph''' - robisz
 +
|-
 +
| align="center" | ty grzecznościowe
 +
----
 +
'''dhilii'''
 +
| align="center" | '''-_²ph'''
 +
| align="center" |  aurim'''iiph''' - siedzisz
 +
| align="center" |  tudur'''uuph''' - idziesz
 +
| align="center" |  zaww'''aaph''' - robisz
 +
|-
 +
| align="center" | on/ona/ono
 +
----
 +
'''pay'''
 +
| align="center" | '''-_say'''
 +
| align="center" |  aurim'''isay''' - siedzi
 +
| align="center" |  tudur'''usay''' - idzie
 +
| align="center" |  zaww'''asay''' - robi
 +
|-
 +
| align="center" | on/ona/ono grzecznościowe
 +
----
 +
'''dhipay'''
 +
| align="center" | '''-_²say'''
 +
| align="center" |  aurim'''iisay''' - siedzi
 +
| align="center" |  tudur'''uusay''' - idzie
 +
| align="center" |  zaww'''aasay''' - robi
 +
|-
 +
| align="center" | my
 +
----
 +
'''zifa'''
 +
| align="center" | '''-_'''
 +
| align="center" |  aurim'''i''' - siedzimy
 +
| align="center" |  tudur'''u''' - idziemy
 +
| align="center" |  zaww'''a''' - robimy
 +
|-
 +
| align="center" | wy
 +
----
 +
'''uur'''
 +
| align="center" | '''-_gh'''
 +
| align="center" |  aurim'''igh''' - siedzicie
 +
| align="center" |  tudur'''ugh''' - idziecie
 +
| align="center" |  zaww'''agh''' - robicie
 +
|-
 +
| align="center" | wy grzecznościowe
 +
----
 +
'''dhinuur'''
 +
| align="center" | '''-_²gh'''
 +
| align="center" |  aurim'''iigh''' - siedzicie
 +
| align="center" |  tudur'''uugh''' - idziecie
 +
| align="center" |  zaww'''aagh''' - robicie
 +
|-
 +
| align="center" | oni
 +
----
 +
'''qa'''
 +
| align="center" | '''-_ħ'''
 +
| align="center" |  aurim'''iħ''' - siedzą
 +
| align="center" |  tudur'''uħ''' - idą
 +
| align="center" |  zaww'''aħ''' - robią
 +
|-
 +
| align="center" | oni grzecznościowe
 +
----
 +
'''dhiqa'''
 +
| align="center" | '''-_ħ'''
 +
| align="center" |  aurim'''iħ''' - siedzą
 +
| align="center" |  tudur'''uħ''' - idą
 +
| align="center" |  zaww'''aħ''' - robią
 +
|}
 +
* Oznaczenie _ wskazuje na samogłoskę pasującą do systemu harmonii.
 +
* Oznaczenie '''_²''' wskazuje na długi wariant harmonizowanej samogłoski.
 +
====Aspekty====
 +
 +
====Czasy====
  
 
===Rzeczowniki===
 
===Rzeczowniki===

Wersja z 15:42, 11 lis 2018

Język protogamajski (Raħ ghammasa iighaur [raħ' ɣam:a'sa i:ɣawr']) to prajęzyk, będący przodkiem wszystkich innych języków gamajskich, rodziny językowej rozwijanej w ramach wspólnego forumowego projektu. Jest to język aglutynacyjny, o szyku SVO, charakteryzujący się sporą liczbą głosek szczelinowych, w tym charakterystycznej dla języka spółgłoski [ɣ].

Fonologia

Samogłoski

Przednie Tylnie
Przymknięte i i: u u:
Otwarte a a:

Dyftongi

Występują jedynie dwa dyftongi: [aj] oraz [aw].

Spółgłoski

Wargowe Zębowo-dziąsłowe Podniebienne Weralne Języczkowe Gardłowe
Nosowe m n
Zwarte bezdźwięczne p t k q
dźwięczne b d g
Szczelinowe bezdźwięczne f θ s h ħ
dźwięczne ð z ɣ
Drżące r
Aproksymanty l j w

Geminaty

W protogamajskim występowała znaczna liczba geminatów: [n:] [m:] [r:] [l:] [j:] oraz [w:].

Akcent

Akcent pada zwykle na pierwszą sylabę, chociaż pojawiają się wyjątki od tej zasady.

Struktura sylaby

Struktura sylaby to (C)V(C), gdzie V może być samogłoską/dyftongiem, a C spółgłoską/geminatą.

Zapis łaciński

Język protogamajski nie posiadał własnego pisma, używany był przez społeczność niepiśmienną. Dla ułatwienia stosuje się jednak zapis łaciński.

i ii u uu a aa au ay
[i] [] [u] [u:] [a] [a:] [aw] [aj]
m n p t k q b d
[m] [n] [p] [t] [k] [q] [b] [d]
g f ph s h ħ dh z
[g] [f] [θ] [s] [h] [ħ] [ð] [z]
gh r l y w
[ɣ] [r] [l] [j] [w]

Gramatyka

Harmonia samogłoskowa

W protogamajskim występuje harmonia progresywna samogłosek. Samogłoska pierwszej sylaby sufiksów dołączanych do słowa musi zgadzać się z samogłoską ostatniej sylaby podstawowego słowa.

 
 Ostatnia samogłoska słowa <---> Pierwsza samogłoska sufiksu    
                      i ii <---> i ii
                      u uu <---> u uu
                a aa ay au <---> a aa  

Np.
faqiih "sen" -> faqiihir "sny"
pirrun "drzewo" -> pirrunur "drzewa"
iighaur "język" -> iighaurar "języki"

Czasowniki

Osoby i odmiana czasowników przez osoby

osoba końcówka aurim - siedzieć tudur - iść zaww - robić
ja

ghau

-_²d_ aurimiid - siedzę tuduruud - idę zawwaad - robię
ty

lii

-_ph aurimiph - siedzisz tuduruph - idziesz zawwaph - robisz
ty grzecznościowe

dhilii

-_²ph aurimiiph - siedzisz tuduruuph - idziesz zawwaaph - robisz
on/ona/ono

pay

-_say aurimisay - siedzi tudurusay - idzie zawwasay - robi
on/ona/ono grzecznościowe

dhipay

-_²say aurimiisay - siedzi tuduruusay - idzie zawwaasay - robi
my

zifa

-_ aurimi - siedzimy tuduru - idziemy zawwa - robimy
wy

uur

-_gh aurimigh - siedzicie tudurugh - idziecie zawwagh - robicie
wy grzecznościowe

dhinuur

-_²gh aurimiigh - siedzicie tuduruugh - idziecie zawwaagh - robicie
oni

qa

-_ħ aurim - siedzą tudur - idą zaww - robią
oni grzecznościowe

dhiqa

-_ħ aurim - siedzą tudur - idą zaww - robią
  • Oznaczenie _ wskazuje na samogłoskę pasującą do systemu harmonii.
  • Oznaczenie wskazuje na długi wariant harmonizowanej samogłoski.

Aspekty

Czasy

Rzeczowniki

Odmiana przez przypadki

Określoność

Przymiotniki

Liczebniki

Przypisy