Język protowertyński: Różnice pomiędzy wersjami

Z Conlanger
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
 
(Nie pokazano 182 wersji utworzonych przez 2 użytkowników)
Linia 2: Linia 2:
 
| kolor = #e83f33
 
| kolor = #e83f33
 
| nazwa = Język protowertyński
 
| nazwa = Język protowertyński
| nazwa własna = ???
+
| nazwa własna = Vēřtire laurādh
| alfabet u = brak
+
| alfabet u = pierwotnie: brak <br/>aktualnie: pismo wertyńskie <br/>na ziemi: alfabet łaciński
 
| typologia u = aglutynacyjno-fleksyjny, VSO
 
| typologia u = aglutynacyjno-fleksyjny, VSO
 
| faktycznie = tak
 
| faktycznie = tak
Linia 19: Linia 19:
 
}}
 
}}
 
{{słownik}}
 
{{słownik}}
'''Język protowertyński''' - prajęzyk będący przodkiem wszystkich [[Języki wertyńskie|języków wertyńskich]]. Używany był przez protowertów w czasie ich przybycia na tereny dzisiejszej [[Wertynia|Wertynii]], później zaczęły się wyodrębniać dialekty północne, południowe oraz wschodnie, z których to wykształciły się obecne języki.
+
'''Język protowertyński''' (Vēřtire laurādh [ˈʋɛːrtiɾɛ ˈʎawɾaːð]), we [[Język wertyński|współczesnym wertyńskim]] znany jako (...) — język autorstwa [[Użytkownik:F1req|F1rqa]] stworzony w 2020 roku jako jego pierwszy konlang. Język pierwotnie nosił nazwę "język wertyński", po lekkich przeróbkach został przemianowany na "język protowertyński". W świecie [[Kyon|Kyonu]] posługiwali się nim pierwsi wertowie którzy przybyli na tereny dzisiejszej [[Wertynia|Wertynii]]. Jest to prajęzyk który dał początek rodzinie [[Języki wertyńskie|języków wertyńskich]], wyłoniły się z niego 3 dialekty, północny, południowy oraz wschodni, z których to wyłoniły się obecne języki.
=Fonologia=
+
==Fonologia==
==Samogłoski==
+
===Samogłoski ✔===
 +
<hr>
 +
W języku protowertyńskim występują 4 samogłoski, plus ich długie oraz nosowe odpowiedniki.
 
{|class=wikitable style="text-align:center"
 
{|class=wikitable style="text-align:center"
 
|-
 
|-
Linia 43: Linia 45:
 
|colspan=2 align=center | {{IPA|a}} &bull; {{IPA|aː}} &bull; {{IPA|ã}}
 
|colspan=2 align=center | {{IPA|a}} &bull; {{IPA|aː}} &bull; {{IPA|ã}}
 
|}
 
|}
===Dyftongi===
+
====Dyftongi====
W języku proto-wertyńskim występuje 9 dyftongów:
+
<hr>
 +
W języku protowertyńskim występuje 9 dyftongów:
 
<div style="column-count:5;-moz-column-count:5;-webkit-column-count:3">
 
<div style="column-count:5;-moz-column-count:5;-webkit-column-count:3">
*'''au''' - [{{IPA|aw}}] jak w ''ĺauŕaadh'' [ʎ<font color="darkred">aw</font>ɾaːð] (mowa)
+
*'''au''' - [{{IPA|aw}}] jak w ''laurādh'' [ʎ<font color="darkred">aw</font>ɾaːð] (język)
*'''eu''' - [{{IPA|ɛw}}] jak w ''zeurev'' [z<font color="darkred">ɛw</font>rɛʋ] (chodzić)
+
*'''eu''' - [{{IPA|ɛw}}] jak w ''euvařev'' [<font color="darkred">ɛw</font>ʋarɛʋ] (mówić)
*'''ay''' - [{{IPA|aj}}] jak w ''vaylev'' [ʋ<font color="darkred">aj</font>lɛʋ] (dawać)
+
*'''ay''' - [{{IPA|aj}}] jak w [...]
 
*'''ey''' - [{{IPA|ɛj}}] jak w [...]
 
*'''ey''' - [{{IPA|ɛj}}] jak w [...]
 
*'''ae''' - [{{IPA|aɛ}}] jak w [...]
 
*'''ae''' - [{{IPA|aɛ}}] jak w [...]
Linia 56: Linia 59:
 
*'''ue''' - [{{IPA|ʊɛ}}] jak w [...]
 
*'''ue''' - [{{IPA|ʊɛ}}] jak w [...]
 
</div>
 
</div>
Każdy z nich może wystąpić również w wersji długiej.
 
  
==Spółgłoski==
+
===Spółgłoski ✔===
==Akcent i struktura sylaby==
+
<hr>
=Sposoby zapisu=
+
W języku protowertyńskim występuje 28 spółgłosek.
==Transkrypcja łacińska==
+
{| class="wikitable" style=text-align:center
W zapisie łaciński występuje 28 liter oraz 12 dwuznaków.
+
! colspan="2" |
 +
!Wargowe
 +
!Zębowe
 +
!Dziąsłowe
 +
!Podnieb.
 +
!Welarne
 +
!Krtaniowe
 +
|- align="center"
 +
! colspan="2" | Nosowe
 +
|{{IPA|ɱ}}
 +
|
 +
|{{IPA|n}}
 +
|
 +
|{{IPA|ŋ}}
 +
|
 +
|- align="center"
 +
! rowspan="2" |Zwarte
 +
!<small>bezdźwięczne</small>
 +
|{{IPA|p}}
 +
|{{IPA|t}}
 +
|
 +
|
 +
|{{IPA|k}}
 +
|
 +
|-
 +
!<small>dźwięczne</small>
 +
|{{IPA|b}}
 +
|{{IPA|d}}
 +
|
 +
|
 +
|{{IPA|ɡ}}
 +
|
 +
|- align="center"
 +
! rowspan="2" |Afrykaty
 +
!<small>bezdźwięczne</small>
 +
|
 +
|
 +
|{{IPA|t͡s}} &bull; {{IPA|t͡ʃ}}
 +
|
 +
|
 +
|
 +
|-
 +
!<small>dźwięczne</small>
 +
|
 +
|
 +
|{{IPA|d͡z}} &bull; {{IPA|d͡ʒ}}
 +
|
 +
|
 +
|
 +
|- align="center"
 +
! rowspan="2" | Szczelinowe
 +
!<small>bezdźwięczne</small>
 +
|{{IPA|f}}
 +
|{{IPA|θ}}
 +
|{{IPA|s}} &bull; {{IPA|ʃ}}
 +
|
 +
|
 +
|{{IPA|h}}
 +
|-
 +
!<small>dźwięczne</small>
 +
|
 +
|{{IPA|ð}}
 +
|{{IPA|z}} &bull; {{IPA|ʒ}}
 +
|
 +
|
 +
|
 +
|- align="center"
 +
! colspan="2" | Drżące
 +
|
 +
| colspan=2 align=center | {{IPA|r}}
 +
|
 +
|
 +
|
 +
|-
 +
! colspan="2" | Uderzeniowe
 +
|
 +
| colspan=2 align=center | {{IPA|ɾ}}
 +
|
 +
|
 +
|
 +
|-
 +
! colspan="2" | Aproksymanty
 +
|{{IPA|ʋ}}
 +
| colspan=2 align=center | {{IPA|l}}
 +
|{{IPA|j}} &bull; {{IPA|ʎ}}
 +
|{{IPA|w}}
 +
|
 +
|}
 +
 
 +
===Akcent i struktura sylaby===
 +
<hr>
 +
W języku protowertyńskim akcent zawsze pada na pierwszą sylabę.
 +
 
 +
==Sposoby zapisu==
 +
Język protowertyński w swojej pierwotnej formie nie posiadał sposobów zapisu, dopiero w późniejszych wiekach powstał zapis w alfabecie wertyńskim stworzony przez kapłanów. Na potrzeby realnego świata protowertyński posiada również zapis w alfabecie łacińskim.
 +
===Transkrypcja łacińska ✔===
 +
<hr>
 +
W zapisie łacińskim języka protowertyńskiego występuje 31 liter oraz 9 dwuznaków.
 
{| cellspacing="10" style="text-align: center;"
 
{| cellspacing="10" style="text-align: center;"
 
|- style="font-size: 2.0em;"
 
|- style="font-size: 2.0em;"
|  a  ||  aa ||  ą  ||  b  ||  d  ||  ds  ||  dj ||  dh  ||  e  ||  ee
+
|  a  ||  ā ||  ą  ||  b  ||  d  ||  ds  ||  ||  dh  ||  e  ||  ē
 
|-
 
|-
 
| [{{IPA|a}}] || [{{IPA|aː}}] || [{{IPA|ã}}] || [{{IPA|b}}] || [{{IPA|d}}] || [{{IPA|d͡z}}] || [{{IPA|d͡ʒ}}] || [{{IPA|ð}}] || [{{IPA|ɛ}}] || [{{IPA|ɛː}}]
 
| [{{IPA|a}}] || [{{IPA|aː}}] || [{{IPA|ã}}] || [{{IPA|b}}] || [{{IPA|d}}] || [{{IPA|d͡z}}] || [{{IPA|d͡ʒ}}] || [{{IPA|ð}}] || [{{IPA|ɛ}}] || [{{IPA|ɛː}}]
 
|- style="font-size: 2.0em;"
 
|- style="font-size: 2.0em;"
|  ę  ||  f  ||  g  ||  x  ||  i  ||  ii ||  į  ||  y  ||  q  ||  l
+
|  ę  ||  f  ||  g  ||  x  ||  i  ||  ī ||  į  ||  y  ||  q  ||  l
 
|-
 
|-
| [{{IPA|ɛ̃}}] || [{{IPA|f}}] || [{{IPA|g}}] || [{{IPA|h}}] || [{{IPA|i}}] || [{{IPA|iː}}] || [{{IPA|ĩ}}] || [{{IPA|j}}] || [{{IPA|k}}] || [{{IPA|l}}]
+
| [{{IPA|ɛ̃}}] || [{{IPA|f}}] || [{{IPA|ɡ}}] || [{{IPA|h}}] || [{{IPA|i}}] || [{{IPA|iː}}] || [{{IPA|ĩ}}] || [{{IPA|j}}] || [{{IPA|k}}] || [{{IPA|ʎ}}]
 
|- style="font-size: 2.0em;"
 
|- style="font-size: 2.0em;"
ĺ ||  m  ||  n  ||  ng  ||  p  ||  r  ||  ŕ ||  s  ||  sh ||  t
+
ll ||  m  ||  n  ||  ng  ||  p  ||  r  ||  ř ||  s  ||  š ||  t
 
|-
 
|-
| [{{IPA|}}] || [{{IPA|ɱ}}] || [{{IPA|n}}] || [{{IPA|ŋ}}] || [{{IPA|p}}] || [{{IPA|r}}] || [{{IPA|ɾ}}] || [{{IPA|s}}] || [{{IPA|ʃ}}] || [{{IPA|t}}]
+
| [{{IPA|l}}] || [{{IPA|ɱ}}] || [{{IPA|n}}] || [{{IPA|ŋ}}] || [{{IPA|p}}] || [{{IPA|ɾ}}] || [{{IPA|r}}] || [{{IPA|s}}] || [{{IPA|ʃ}}] || [{{IPA|t}}]
 
|- style="font-size: 2.0em;"
 
|- style="font-size: 2.0em;"
||  ts  ||  tz ||  th  ||  u  ||  uu ||  ų  ||  v  ||  w  ||  z  ||  j
+
||  ts  ||  ||  th  ||  u  ||  ū ||  ų  ||  v  ||  w  ||  z  ||  ž
 
|-
 
|-
 
| [{{IPA|t͡s}}] || [{{IPA|t͡ʃ}}] || [{{IPA|θ}}] || [{{IPA|ʊ}}] || [{{IPA|ʊː}}] || [{{IPA|ʊ̃}}] || [{{IPA|ʋ}}] || [{{IPA|w}}] || [{{IPA|z}}] || [{{IPA|ʒ}}]
 
| [{{IPA|t͡s}}] || [{{IPA|t͡ʃ}}] || [{{IPA|θ}}] || [{{IPA|ʊ}}] || [{{IPA|ʊː}}] || [{{IPA|ʊ̃}}] || [{{IPA|ʋ}}] || [{{IPA|w}}] || [{{IPA|z}}] || [{{IPA|ʒ}}]
 
|}
 
|}
  
=Gramatyka=
+
===Pismo wertyńskie===
==Czasowniki==
+
<hr>
===Odmiana przez osoby===
+
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
 +
! rowspan=2| Litera
 +
! colspan=2| Nazwa
 +
! rowspan=2| Wymowa
 +
! rowspan=2| Transkrypcja
 +
|-
 +
! Zapis
 +
! Wymowa
 +
|-
 +
| align="center" |
 +
| align="center" | ''a''
 +
| align="center" | /a/
 +
| align="center" | /a/
 +
| align="center" | ''a''
 +
|-
 +
| align="center" |
 +
| align="center" | ''aay''
 +
| align="center" | /aːj/
 +
| align="center" | /a:/
 +
| align="center" | ''aa''
 +
|-
 +
| align="center" |
 +
| align="center" | ''ą''
 +
| align="center" | /ã/
 +
| align="center" | /ã/
 +
| align="center" | ''ą''
 +
|-
 +
| align="center" |
 +
| align="center" | ''bay''
 +
| align="center" | /baj/
 +
| align="center" | /b/
 +
| align="center" | ''b''
 +
|-
 +
| align="center" |
 +
| align="center" | ''day''
 +
| align="center" | /daj/
 +
| align="center" | /d/
 +
| align="center" | ''d''
 +
|-
 +
| align="center" |
 +
| align="center" | ''dsay''
 +
| align="center" | /d͡zaj/
 +
| align="center" | /d͡z/
 +
| align="center" | ''ds''
 +
|-
 +
| align="center" |
 +
| align="center" | ''djay''
 +
| align="center" | /d͡ʒaj/
 +
| align="center" | /d͡ʒ/
 +
| align="center" | ''dj''
 +
|-
 +
| align="center" |
 +
| align="center" | ''dhay''
 +
| align="center" | /ðaj/
 +
| align="center" | /ð/
 +
| align="center" | ''dh''
 +
|-
 +
| align="center" |
 +
| align="center" | ''e''
 +
| align="center" | /ɛ/
 +
| align="center" | /ɛ/
 +
| align="center" | ''e''
 +
|-
 +
| align="center" |
 +
| align="center" | ''eey''
 +
| align="center" | /ɛːj/
 +
| align="center" | /ɛː/
 +
| align="center" | ''ee''
 +
|-
 +
| align="center" |
 +
| align="center" | ''ę''
 +
| align="center" | /ɛ̃/
 +
| align="center" | /ɛ̃/
 +
| align="center" | ''ę''
 +
|-
 +
| align="center" |
 +
| align="center" | ''fay''
 +
| align="center" | /faj/
 +
| align="center" | /f/
 +
| align="center" | ''f''
 +
|-
 +
| align="center" |
 +
| align="center" | ''gay''
 +
| align="center" | /gaj/
 +
| align="center" | /g/
 +
| align="center" | ''g''
 +
|-
 +
| align="center" |
 +
| align="center" | ''xay''
 +
| align="center" | /haj/
 +
| align="center" | /h/
 +
| align="center" | ''x''
 +
|-
 +
| align="center" |
 +
| align="center" | ''i''
 +
| align="center" | /i/
 +
| align="center" | /i/
 +
| align="center" | ''i''
 +
|-
 +
| align="center" |
 +
| align="center" | ''iiy''
 +
| align="center" | /iːj/
 +
| align="center" | /iː/
 +
| align="center" | ''ii''
 +
|-
 +
| align="center" |
 +
| align="center" | ''į''
 +
| align="center" | /ĩ/
 +
| align="center" | /ĩ/
 +
| align="center" | ''į''
 +
|-
 +
| align="center" |
 +
| align="center" | ''yay''
 +
| align="center" | /jaj/
 +
| align="center" | /j/
 +
| align="center" | ''y''
 +
|-
 +
| align="center" |
 +
| align="center" | ''qay''
 +
| align="center" | /kaj/
 +
| align="center" | /k/
 +
| align="center" | ''q''
 +
|-
 +
| align="center" |
 +
| align="center" | ''lay''
 +
| align="center" | /laj/
 +
| align="center" | /l/
 +
| align="center" | ''l''
 +
|-
 +
| align="center" |
 +
| align="center" | ''ĺay''
 +
| align="center" | /ʎaj/
 +
| align="center" | /ʎ/
 +
| align="center" | ''ĺ''
 +
|-
 +
| align="center" |
 +
| align="center" | ''may''
 +
| align="center" | /ɱaj/
 +
| align="center" | /ɱ/
 +
| align="center" | ''m''
 +
|-
 +
| align="center" |
 +
| align="center" | ''nay''
 +
| align="center" | /naj/
 +
| align="center" | /n/
 +
| align="center" | ''n''
 +
|-
 +
| align="center" |
 +
| align="center" | ''ngay''
 +
| align="center" | /ŋaj/
 +
| align="center" | /ŋ/
 +
| align="center" | ''ng''
 +
|-
 +
| align="center" |
 +
| align="center" | ''pay''
 +
| align="center" | /paj/
 +
| align="center" | /p/
 +
| align="center" | ''p''
 +
|-
 +
| align="center" |
 +
| align="center" | ''ray''
 +
| align="center" | /raj/
 +
| align="center" | /r/
 +
| align="center" | ''r''
 +
|-
 +
| align="center" |
 +
| align="center" | ''ŕay''
 +
| align="center" | /ɾaj/
 +
| align="center" | /ɾ/
 +
| align="center" | ''ŕ''
 +
|-
 +
| align="center" |
 +
| align="center" | ''say''
 +
| align="center" | /saj/
 +
| align="center" | /s/
 +
| align="center" | ''s''
 +
|-
 +
| align="center" |
 +
| align="center" | ''shay''
 +
| align="center" | /ʃaj/
 +
| align="center" | /ʃ/
 +
| align="center" | ''sh''
 +
|-
 +
| align="center" |
 +
| align="center" | ''tay''
 +
| align="center" | /taj/
 +
| align="center" | /t/
 +
| align="center" | ''t''
 +
|-
 +
| align="center" |
 +
| align="center" | ''tsay''
 +
| align="center" | /t͡saj/
 +
| align="center" | /t͡s/
 +
| align="center" | ''ts''
 +
|-
 +
| align="center" |
 +
| align="center" | ''tzay''
 +
| align="center" | /t͡ʃaj/
 +
| align="center" | /t͡ʃ/
 +
| align="center" | ''tz''
 +
|-
 +
| align="center" |
 +
| align="center" | ''thay''
 +
| align="center" | /θaj/
 +
| align="center" | /θ/
 +
| align="center" | ''th''
 +
|-
 +
| align="center" |
 +
| align="center" | ''u''
 +
| align="center" | /ʊ/
 +
| align="center" | /ʊ/
 +
| align="center" | ''u''
 +
|-
 +
| align="center" |
 +
| align="center" | ''uuy''
 +
| align="center" | /ʊːj/
 +
| align="center" | /ʊ:/
 +
| align="center" | ''uu''
 +
|-
 +
| align="center" |
 +
| align="center" | ''ų''
 +
| align="center" | /ʊ̃/
 +
| align="center" | /ʊ̃/
 +
| align="center" | ''ų''
 +
|-
 +
| align="center" |
 +
| align="center" | ''vay''
 +
| align="center" | /ʋaj/
 +
| align="center" | /ʋ/
 +
| align="center" | ''v''
 +
|-
 +
| align="center" |
 +
| align="center" | ''way''
 +
| align="center" | /waj/
 +
| align="center" | /w/
 +
| align="center" | ''w''
 +
|-
 +
| align="center" |
 +
| align="center" | ''zay''
 +
| align="center" | /zaj/
 +
| align="center" | /z/
 +
| align="center" | ''z''
 +
|-
 +
| align="center" |
 +
| align="center" | ''jay''
 +
| align="center" | /ʒaj/
 +
| align="center" | /ʒ/
 +
| align="center" | ''j''
 +
|}
 +
 
 +
==Gramatyka==
 +
===Czasowniki===
 +
<hr>
 +
====Bezokoliczniki ✔====
 +
<hr>
 +
Bezokoliczniki tworzy się poprzez dodanie do rdzenia czasownika sufiksu '''-ev'''.
 +
*''zeuř'''ev''''' - chodzić
 +
*''euvař'''ev''''' - mówić
 +
*''yauret'''ev''''' - nazywać
 +
 
 +
====Odmiana przez osoby ====
 +
<hr>
 
Czasowniki regularne odmienia się przez osoby poprzez dodanie odpowiedniego sufiksu. Wszystkie czasowniki regularne w bezokoliczniku kończą się na '''-ev'''.
 
Czasowniki regularne odmienia się przez osoby poprzez dodanie odpowiedniego sufiksu. Wszystkie czasowniki regularne w bezokoliczniku kończą się na '''-ev'''.
 +
{| class="wikitable" style="text-align:center"
 +
!Osoba
 +
!Liczba pojedyncza
 +
!Liczba mnoga
 +
|-
 +
! 1.
 +
| -au<br>''zeuř'''au'''''  - chodzę
 +
| -uti<br>''zeuř'''uti''''' - chodzimy
 +
|-
 +
! 2.
 +
| -ay<br>''zeuř'''ay''''' - chodzisz
 +
| -avi<br>''zeuř'''avi''''' - chodzicie
 +
|-
 +
! 3.
 +
| -an<br>''zeuř'''an''''' - chodzi
 +
| -eni<br>''zeuř'''eni''''' - chodzą
 +
|}
 +
 +
====Czasy ✔====
 +
<hr>
 +
W języku protowertyńskim występują trzy czasy: przeszły, teraźniejszy oraz przyszły. Tworzy się je za pomocą odpowiedniego przedimka. Czas teraźniejszy zawiera się w domyślnym rdzeniu czasownika, czas przeszły tworzy się poprzez dodanie przedimka '''vir''', czas przyszły natomiast poprzez dodanie przedimka '''xer'''.
 +
{| class="wikitable" style="text-align:center"
 +
!Czas
 +
!Przedimek
 +
!Przykład
 +
!Znaczenie
 +
|-
 +
! Przeszły
 +
! vir
 +
| '''vir''' zeuřau
 +
----
 +
'''vir''' euvařau
 +
----
 +
'''vir''' yauretau
 +
| ''chodziłem''
 +
----
 +
''mówiłem''
 +
----
 +
''nazywałem''
 +
|-
 +
! Teraźniejszy
 +
! —
 +
| zeuřau
 +
----
 +
euvařau
 +
----
 +
yauretau
 +
| ''chodzę''
 +
----
 +
''mówię''
 +
----
 +
''nazywam''
 +
|-
 +
! Przyszły
 +
! xer
 +
| '''xer''' zeuřau
 +
----
 +
'''xer''' euvařau
 +
----
 +
'''xer''' yauretau
 +
| ''będę chodził''
 +
----
 +
''będę mówił''
 +
----
 +
''będę nazywał'' 
 +
|}
 +
 +
====Tryby ✔====
 +
<hr>
 +
W języku protowertyńskim występują 4 tryby: tryb oznajmujący, tryb potencjalny, tryb przypuszczający oraz tryb rozkazujący. Tworzy się je dodając odpowiednią partykułę. Tryb oznajmujący zawiera się w rdzeniu czasownika, tryb potencjalny tworzy się poprzez dodanie partykuły '''xan''', tryb przypuszczający tworzy się poprzez dodanie partykuły '''qin''', tryb rozkazujący natomiast za pomocą partykuły '''ven'''.
 +
{| class="wikitable" style="text-align:center"
 +
!Tryb
 +
!Partykuła
 +
!Przykład
 +
!Znaczenie
 +
|-
 +
! Oznajmujący
 +
! —
 +
| zeuřay
 +
----
 +
euvařay
 +
----
 +
yauretay
 +
| ''chodzisz''
 +
----
 +
''mówisz''
 +
----
 +
''nazywasz''
 +
|-
 +
! Potencjalny
 +
! xan
 +
| zeuřay '''xan'''
 +
----
 +
euvařay '''xan'''
 +
----
 +
yauretay '''xan'''
 +
| ''może chodzisz''
 +
----
 +
''może mówisz''
 +
----
 +
''może nazywasz''
 +
|-
 +
! Przypuszczający
 +
! qin
 +
| zeuřay '''qin'''
 +
----
 +
euvařay '''qin'''
 +
----
 +
yauretay '''qin'''
 +
| ''chodziłbyś''
 +
----
 +
''mówiłbyś''
 +
----
 +
''nazywałbyś''
 +
|-
 +
! Rozkazujący
 +
! ven
 +
| zeuřay '''ven'''
 +
----
 +
euvařay '''ven'''
 +
----
 +
yauretay '''ven'''
 +
| ''chodź (ty)''
 +
----
 +
''mów (ty)''
 +
----
 +
''nazywaj (ty)'' 
 +
|}
 +
 +
====Negacja czasowników ✔====
 +
<hr>
 +
Negacja czasowników odbywa się poprzez dodanie partykuły '''rev''' za czasownikiem.
 +
*zeuřau '''rev''' — nie chodzę
 +
*euvařau '''rev''' - nie mówisz
 +
*yauretau '''rev''' - nie nazywam
 +
 +
===Przymiotniki ✔===
 +
<hr>
 +
====Przymiotniki odrzeczownikowe ✔====
 +
<hr>
 +
Przymiotniki odrzeczownikowe tworzymy poprzez dodanie odpowiedniego sufiksu, zazwyczaj jest to '''-e''', w przypadku wyrazów zakończonych '''-a''' dajemy sufiks '''-ve''', natomiast w przypadku wyrazów zakończonych '''-i''' dajemy sufiks '''-se'''
 +
{| class="wikitable"
 +
|-
 +
! rzeczownik
 +
! przymiotnik
 +
|-
 +
| vēřtir
 +
(wert)
 +
| vēřtir'''e'''
 +
(wertyński)
 +
|-
 +
| ivra
 +
(płomień)
 +
| ivra'''ve'''
 +
(płomienisty)
 +
|-
 +
| nevāri
 +
(robak)
 +
| nevāri'''se'''
 +
(robacki)
 +
|}
 +
 +
====Stopniowanie przymiotników ✔====
 +
<hr>
 +
Występują 3 stopnie przymiotników: równy, wyższy i najwyższy. Stopniuje się poprzez dodanie odpowiedniego sufiksu. Stopień równy jest podstawowym przymiotnikiem, stopień wyższy tworzy się za pomocą sufiksu '''-ate''', wyższy zaś za pomocą sufiksu '''-avre'''.
 +
<div style="width:300px; height:auto; margin:0px auto; float:left;">
 +
'''Stopień równy:'''
 +
*vēřtire — wertyński
 +
*ivrave — płomienisty
 +
*nevārise — robacki
 +
</div>
 +
 +
<div style="width:300px; height:auto; margin:0px auto; float:left;">
 +
'''Stopień wyższy:'''
 +
*vēřtir'''ate''' — bardziej wertyński
 +
*ivrav'''ate''' — bardziej mniejszy
 +
*nevāris'''ate''' — bardziej robacki
 +
</div>
 +
 +
<div style="width:300px; height:auto; margin:0px auto; float:left;">
 +
'''Stopień najwyższy:'''
 +
:vēřtir'''avre''' — najbardziej wertyński
 +
:ivrav'''avre''' — najbardziej płomienisty
 +
:nevāris'''avre''' — najbardziej robacki
 +
</div>
 +
<br clear="all" />
 +
 +
====Imiesłowy ✔====
 +
<hr>
 +
W języku protowertyńskim imiesłowy czynne tworzy się poprzez dodanie sufiksu '''-eti''', a imiesłów bierny poprzez dodanie sufiksu '''-ari'''.
 
{| class="wikitable"
 
{| class="wikitable"
 
|-
 
|-
!   osoba 
+
! czasownik
!   sufiks 
+
! imiesłów czynny
!   zeurev - chodzić
+
! imiesłów bierny
!  euvarev - mówić
+
|-  
!  vaylev - dawać
+
| euvařev
 +
(mówić)
 +
| euvař'''eti'''
 +
(mówiący)
 +
| euvař'''ari'''
 +
(mówiony)
 
|-
 
|-
| align="center" | ja - '''fiŕ'''
+
| zeuřev
| align="center" | '''-au'''
+
(chodzić)
| align="center" |  zeur'''au''' - chodzę
+
| zeuř'''eti'''
| align="center" |  euvar'''au''' - mówię
+
(chodzący)
| align="center" |  vayl'''au''' - daję
+
| zeuř'''ari'''
 +
(chodzony)
 
|-
 
|-
| align="center" | ty - '''weŕi'''
+
| yauretev
| align="center" | '''-ey'''
+
(nazywać)
| align="center" |  zeur'''ey''' - chodzisz
+
| yauret'''eti'''  
| align="center" |  euvar'''ey''' - mówisz
+
(nazywający)
| align="center" |  vayl'''ey''' - dajesz
+
| yauret'''ari'''
 +
(nazywany)
 +
|}
 +
 
 +
====Negacja przymiotników ✔====
 +
<hr>
 +
Negacja przymiotników odbywa się poprzez dodanie partykuły '''rev''' za przymiotnikiem.
 +
*vēřtire '''rev''' - nie wertyński
 +
*ivrave '''rev''' - nie płomienisty
 +
*nevārise '''rev''' - nie robacki
 +
 
 +
===Zaimki===
 +
<hr>
 +
====Zaimki rzeczowe ✔====
 +
<hr>
 +
{| class="wikitable" style="text-align:center;" border
 +
! rowspan="3" | Przypadek
 +
! colspan="5" | Liczba pojedyncza
 +
! colspan="3" | Liczba mnoga/absolutna
 
|-
 
|-
| align="center" | on - '''shiŕ'''
+
! rowspan="2" | 1. os.
| align="center" | '''-??'''
+
! rowspan="2" | 2. os.
| align="center" | zeur'''??''' - on chodzi
+
! colspan="3" | 3. os.
| align="center" | euvar'''??''' - on mówi
+
! rowspan="2" | 1. os.
| align="center" | vayl'''??''' - on daje
+
! rowspan="2" | 2. os.
 +
! rowspan="2" | 3. os.
 
|-
 
|-
| align="center" | ona - '''leŕa'''
+
! m
| align="center" | '''-??'''
+
! f
| align="center" |  zeur'''??''' - ona chodzi
+
! n
| align="center" |  euvar'''??''' - ona mówi
 
| align="center" |  vayl'''??''' - ona daje
 
 
|-
 
|-
| align="center" | ono - '''neŕe'''
+
! Nominativus
| align="center" | '''-??'''
+
| width="10%" | fīr (''ja'')
| align="center" | zeur'''??''' - ono chodzi
+
| width="10%" | werī (''ty'')
| align="center" | euvar'''??''' - ono mówi
+
| width="10%" | šīr (''on'')
| align="center" | vayl'''??''' - ono daje
+
| width="10%" | llēra (''ona'')
 +
| width="10%" | nerī (''ono'')
 +
| width="10%" | arey (''my'')
 +
| width="10%" | evey (''wy'')
 +
| width="10%" | verey (''oni'')
 
|-
 
|-
| align="center" | my - '''aŕay'''
+
! Genetivus
| align="center" | '''-??'''
+
| fīresi (''mnie'')
| align="center" |  zeur'''??''' - chodzimy
+
| werīsa (''ciebie'')
| align="center" |  euvar'''??''' - mówimy
+
| šīresi (''jego/go'')
| align="center" |  vayl'''??''' - dajemy
+
| llērase (''jej/niej'')
 +
| nerīsa (''jego/go/niego'')
 +
| areyesi (''nas'')
 +
| eveyesi (''was'')
 +
| vereyesi (''ich/nich'')
 
|-
 
|-
| align="center" | wy - '''evay'''
+
! Dativus
| align="center" | '''-??'''  
+
| fīrevi (''mnie/mi'')
| align="center" |  zeur'''??''' - chodzicie
+
| werīva (''tobie/ci'')
| align="center" |  euvar'''??''' - mówicie
+
| šīrevi (''jemu/mu/niemu'')
| align="center" |  vayl'''??''' - dajecie
+
| llērave (''jej/niej'')
 +
| nerīva (''jemu/mu/niemu'')
 +
| areyevi (''nam'')
 +
| eveyevi (''wam'')
 +
| vereyevi (''im/nim'')
 
|-
 
|-
| align="center" | oni - '''veŕay'''
+
! Accusativus
| align="center" | '''-??'''
+
| fīreri (''mnie/mię'')
| align="center" |  zeur'''??''' - chodzą
+
| werīra (''ciebie/cię'')
| align="center" |  euvar'''??''' - mówią
+
| šīreri (''jego/go/niego'')
| align="center" |  vayl'''??''' - dają
+
| llērare (''ją/nią'')
 +
| nerīra (''je/nie'')
 +
| areyeri (''nas'')
 +
| eveyeri (''was'')
 +
| vereyeri (''ich/nich'')
 
|-
 
|-
 +
! Comitativus
 +
| fīrene (''ze mną'')
 +
| werīna (''z tobą'')
 +
| šīrene (''z nim'')
 +
| llērani (''z nią'')
 +
| nerīna (''z nim'')
 +
| areyene (''z nami'')
 +
| eveyene (''z wami'')
 +
| vereyene (''z nimi'')
 +
|-
 +
! Ablativus
 +
| fīreur (''ode mnie'')
 +
| werīvr (''od ciebie'')
 +
| šīreur (''od niego'')
 +
| llēraur (''od niej'')
 +
| nerīvr (''od tego'')
 +
| areyeur (''od nas'')
 +
| eveyeur (''od was'')
 +
| vereyeur (''od nich'')
 +
|-
 +
! Allativus
 +
| fīreut (''do mnie'')
 +
| werīvt (''do ciebie'')
 +
| šīreut (''do niego'')
 +
| llēraut (''do niej'')
 +
| nerīvt (''do tego'')
 +
| areyeut (''do nas'')
 +
| eveyeut (''do was'')
 +
| vereyeut (''do nich'')
 
|}
 
|}
  
==Rzeczowniki==
+
===Rzeczowniki===
 +
<hr>
 +
====Liczba====
 +
<hr>
 +
Język protowertyński posiada 4 liczby - liczbę pojedynczą, zerową, mnogą i absolutną.
 
{| class="wikitable"
 
{| class="wikitable"
 
|-
 
|-
! L. pojedyncza
+
! l.zerowa
! L. mnoga  
+
! l.pojedyncza
 +
! l.mnoga  
 +
! l.absolutna
 
|-
 
|-
| align="center" | xaŕeedh
+
| align="center" | xarēdh'''erį'''
(miecz)
+
(żaden miecz)
| align="center" | xaŕeedh'''ay'''  
+
| align="center" | xarēdh
 +
(miecz)  
 +
| align="center" | xarēdh'''ey'''  
 
(miecze)
 
(miecze)
 +
| align="center" | xarēdh'''eye'''
 +
(wszystkie miecze)
 +
|-
 +
| align="center" | nevār'''irą'''
 +
(żaden robak)
 +
| align="center" | nevāri
 +
(robak)
 +
| align="center" | nevār'''iyi'''
 +
(robaki)
 +
| align="center" | nevār'''iya'''
 +
(wszystkie robaki)
 +
|}
 +
 +
===Przypadki===
 +
<hr>
 +
W języku protowertyńskim występuje 8 przypadków.
 +
{| class="wikitable"
 +
|-
 +
!
 +
! Przypadek
 +
! Pytanie
 +
|-
 +
| I.
 +
| Nominativus
 +
| Kto?, Co?
 +
|-
 +
| II.
 +
| Genetivus
 +
| Kogo?, Czego?
 +
|-
 +
| III.
 +
| Dativus
 +
| Komu?, Czemu?
 +
|-
 +
| IV.
 +
| Accusativus
 +
| Kogo?, Co?
 +
|-
 +
| V.
 +
| Comitativus
 +
| Z kimś, Z czymś.
 +
|-
 +
| VI.
 +
| Ablativus
 +
| Skąd?, Od kogo?, Od czego?
 +
|-
 +
| VII.
 +
| Allativus
 +
| Dokąd?, Do kogo?, Do czego?
 +
|-
 +
| VIII.
 +
| Vocativus
 +
| [Wołacz]
 +
|}
 +
====Odmiana rzeczowników ✔====
 +
<hr>
 +
Odmiana zachodzi poprzez dodanie odpowiedniego sufiksu.
 +
{| class="wikitable"
 +
|-
 +
!
 +
! l.zerowa
 +
! l.pojedyńcza
 +
! l.mnoga
 +
! l.absolutna
 +
|-
 +
| I.
 +
| -erį / -arę / -irą
 +
| -ø / -a / -i
 +
| -ey / -aye / -iyi
 +
| -eye / -ayi / -iya
 +
|-
 +
| II.
 +
| -erv / -arv / -irv
 +
| -esi / -ase / -isa
 +
| -eyu / -ayu / -iyu
 +
| -esir / -aser / -isar
 +
|-
 +
| III.
 +
| -erex / -arix / -irax
 +
| -evi / -ave / -iva
 +
| -eviy / -avey / -ivay
 +
| -eres / -aris / -iras
 +
|-
 +
| IV.
 +
| -eviv / -avev / -ivav
 +
| -eri / -are / -ira
 +
| -euni / -auna / -ivna
 +
| -etiv / -atev / -itav
 +
|-
 +
| V.
 +
| -esex / -asix / -isax
 +
| -ene / -ani / -ina
 +
| -etis / -ates / -itas
 +
| -esiv / -asev / -isav
 +
|-
 +
| VI.
 +
| -evin / -aven / -ivun
 +
| -eur / -aur / -ivr
 +
| -evir / -aver / -ivar
 +
| -erin / -aren / -iran
 +
|-
 +
| VII.
 +
| -enis / -anus / -inas
 +
| -eut / -aut / -ivt
 +
| -enev / -aniv / -inav
 +
| -eney / -aniy / -inay
 +
|-
 +
| VIII.
 +
| -evus / -avis / -ivas
 +
| -eru / -aru / -iru
 +
| -esuy / -asay / -isey
 +
| -evų / -avą / -ivę
 
|}
 
|}
==Przypadki==
 
ke:rtir xe:m torɣad
 
  
=Słowniczek=
+
====Odmiana przymiotników====
#'''fiŕ''' /fiɾ/ - ja
+
<hr>
#'''weŕi''' /wɛɾi/- ty
 
#'''shiŕ''' /ʃiɾ/ - on
 
#'''leŕa''' /lɛɾa/ - ona
 
#'''neŕe''' /nɛɾɛ/ - ono
 
#'''aŕay''' /aɾaj/ - my
 
#'''evay''' /ɛʋaj/ - wy
 
#'''veŕay''' /ʋɛɾaj/ - oni
 
#'''ĺauŕaadh''' /lʲawɾaːð/ - mowa
 
#'''veryaadh''' /ʋɛrʲaːð/ - naprzód
 
#'''yauneevaŕ''' /jawnɛːʋaɾ/ - terytorium
 
#'''xaŕeedh''' /haɾɛːð/ - miecz
 
#'''vaylev''' /ʋajlɛʋ/ - dawać
 
#'''euvarev''' /ɛwʋarɛʋ/ - mówić
 
#'''zeurev''' /zɛwrɛʋ/ - chodzić
 
#'''nevaaŕi''' /nɛʋaːɾi/ - robak/larwa
 
  
=Rozwój fonetyki=
+
==Rozwój fonetyki==
 
*'''JĘZYK PRAPOŁUDNIOWOWERTYŃSKI'''
 
*'''JĘZYK PRAPOŁUDNIOWOWERTYŃSKI'''
 +
/ɛ̃/ > /ɛ̃ŋ/, inne nosówki analogicznie. <br>
 
*'''JĘZYK PRAPÓŁNOCNOWOWERTYŃSKI'''
 
*'''JĘZYK PRAPÓŁNOCNOWOWERTYŃSKI'''
 +
/ɛ̃/ > /ɛn/, inne nosówki analogicznie. <br>
 
*'''JĘZYK PRAWSCHODNIOWOWERTYŃSKI'''
 
*'''JĘZYK PRAWSCHODNIOWOWERTYŃSKI'''
 +
/ɛ̃/ > /ɛ/, inne nosówki analogicznie. <br>

Aktualna wersja na dzień 15:01, 29 lis 2020

Język protowertyński
Vēřtire laurādh
Sposoby zapisu: pierwotnie: brak
aktualnie: pismo wertyńskie
na ziemi: alfabet łaciński
Typologia: aglutynacyjno-fleksyjny, VSO
Faktycznie
Utworzenie: F1req w 2020
Najnowsza wersja: 1
W Kyon
Używany w : ???
Klasyfikacja: Języki wertyńskie
Przykład
???
???
Lista conlangów
Nuvola apps bookcase 1 blue.svg.png Zobacz też słownik tego języka.

Język protowertyński (Vēřtire laurādh [ˈʋɛːrtiɾɛ ˈʎawɾaːð]), we współczesnym wertyńskim znany jako (...) — język autorstwa F1rqa stworzony w 2020 roku jako jego pierwszy konlang. Język pierwotnie nosił nazwę "język wertyński", po lekkich przeróbkach został przemianowany na "język protowertyński". W świecie Kyonu posługiwali się nim pierwsi wertowie którzy przybyli na tereny dzisiejszej Wertynii. Jest to prajęzyk który dał początek rodzinie języków wertyńskich, wyłoniły się z niego 3 dialekty, północny, południowy oraz wschodni, z których to wyłoniły się obecne języki.

Fonologia

Samogłoski ✔


W języku protowertyńskim występują 4 samogłoski, plus ich długie oraz nosowe odpowiedniki.

Przednie Tylne
Przymknięte iĩ
Prawie przymknięte ʊʊːʊ̃
Półotwarte ɛɛːɛ̃
Otwarte aã

Dyftongi


W języku protowertyńskim występuje 9 dyftongów:

  • au - [aw] jak w laurādhawɾaːð] (język)
  • eu - [ɛw] jak w euvařev [ɛwʋarɛʋ] (mówić)
  • ay - [aj] jak w [...]
  • ey - [ɛj] jak w [...]
  • ae - [] jak w [...]
  • ea - [ɛa] jak w [...]
  • uy - [ʊj] jak w [...]
  • ua - [ʊa] jak w [...]
  • ue - [ʊɛ] jak w [...]

Spółgłoski ✔


W języku protowertyńskim występuje 28 spółgłosek.

Wargowe Zębowe Dziąsłowe Podnieb. Welarne Krtaniowe
Nosowe ɱ n ŋ
Zwarte bezdźwięczne p t k
dźwięczne b d ɡ
Afrykaty bezdźwięczne t͡st͡ʃ
dźwięczne d͡zd͡ʒ
Szczelinowe bezdźwięczne f θ sʃ h
dźwięczne ð zʒ
Drżące r
Uderzeniowe ɾ
Aproksymanty ʋ l jʎ w

Akcent i struktura sylaby


W języku protowertyńskim akcent zawsze pada na pierwszą sylabę.

Sposoby zapisu

Język protowertyński w swojej pierwotnej formie nie posiadał sposobów zapisu, dopiero w późniejszych wiekach powstał zapis w alfabecie wertyńskim stworzony przez kapłanów. Na potrzeby realnego świata protowertyński posiada również zapis w alfabecie łacińskim.

Transkrypcja łacińska ✔


W zapisie łacińskim języka protowertyńskiego występuje 31 liter oraz 9 dwuznaków.

a ā ą b d ds dh e ē
[a] [] [ã] [b] [d] [d͡z] [d͡ʒ] [ð] [ɛ] [ɛː]
ę f g x i ī į y q l
[ɛ̃] [f] [ɡ] [h] [i] [] [ĩ] [j] [k] [ʎ]
ll m n ng p r ř s š t
[l] [ɱ] [n] [ŋ] [p] [ɾ] [r] [s] [ʃ] [t]
ts th u ū ų v w z ž
[t͡s] [t͡ʃ] [θ] [ʊ] [ʊː] [ʊ̃] [ʋ] [w] [z] [ʒ]

Pismo wertyńskie


Litera Nazwa Wymowa Transkrypcja
Zapis Wymowa
a /a/ /a/ a
aay /aːj/ /a:/ aa
ą /ã/ /ã/ ą
bay /baj/ /b/ b
day /daj/ /d/ d
dsay /d͡zaj/ /d͡z/ ds
djay /d͡ʒaj/ /d͡ʒ/ dj
dhay /ðaj/ /ð/ dh
e /ɛ/ /ɛ/ e
eey /ɛːj/ /ɛː/ ee
ę /ɛ̃/ /ɛ̃/ ę
fay /faj/ /f/ f
gay /gaj/ /g/ g
xay /haj/ /h/ x
i /i/ /i/ i
iiy /iːj/ /iː/ ii
į /ĩ/ /ĩ/ į
yay /jaj/ /j/ y
qay /kaj/ /k/ q
lay /laj/ /l/ l
ĺay /ʎaj/ /ʎ/ ĺ
may /ɱaj/ /ɱ/ m
nay /naj/ /n/ n
ngay /ŋaj/ /ŋ/ ng
pay /paj/ /p/ p
ray /raj/ /r/ r
ŕay /ɾaj/ /ɾ/ ŕ
say /saj/ /s/ s
shay /ʃaj/ /ʃ/ sh
tay /taj/ /t/ t
tsay /t͡saj/ /t͡s/ ts
tzay /t͡ʃaj/ /t͡ʃ/ tz
thay /θaj/ /θ/ th
u /ʊ/ /ʊ/ u
uuy /ʊːj/ /ʊ:/ uu
ų /ʊ̃/ /ʊ̃/ ų
vay /ʋaj/ /ʋ/ v
way /waj/ /w/ w
zay /zaj/ /z/ z
jay /ʒaj/ /ʒ/ j

Gramatyka

Czasowniki


Bezokoliczniki ✔


Bezokoliczniki tworzy się poprzez dodanie do rdzenia czasownika sufiksu -ev.

  • zeuřev - chodzić
  • euvařev - mówić
  • yauretev - nazywać

Odmiana przez osoby ✔


Czasowniki regularne odmienia się przez osoby poprzez dodanie odpowiedniego sufiksu. Wszystkie czasowniki regularne w bezokoliczniku kończą się na -ev.

Osoba Liczba pojedyncza Liczba mnoga
1. -au
zeuřau - chodzę
-uti
zeuřuti - chodzimy
2. -ay
zeuřay - chodzisz
-avi
zeuřavi - chodzicie
3. -an
zeuřan - chodzi
-eni
zeuřeni - chodzą

Czasy ✔


W języku protowertyńskim występują trzy czasy: przeszły, teraźniejszy oraz przyszły. Tworzy się je za pomocą odpowiedniego przedimka. Czas teraźniejszy zawiera się w domyślnym rdzeniu czasownika, czas przeszły tworzy się poprzez dodanie przedimka vir, czas przyszły natomiast poprzez dodanie przedimka xer.

Czas Przedimek Przykład Znaczenie
Przeszły vir vir zeuřau

vir euvařau


vir yauretau

chodziłem

mówiłem


nazywałem

Teraźniejszy zeuřau

euvařau


yauretau

chodzę

mówię


nazywam

Przyszły xer xer zeuřau

xer euvařau


xer yauretau

będę chodził

będę mówił


będę nazywał

Tryby ✔


W języku protowertyńskim występują 4 tryby: tryb oznajmujący, tryb potencjalny, tryb przypuszczający oraz tryb rozkazujący. Tworzy się je dodając odpowiednią partykułę. Tryb oznajmujący zawiera się w rdzeniu czasownika, tryb potencjalny tworzy się poprzez dodanie partykuły xan, tryb przypuszczający tworzy się poprzez dodanie partykuły qin, tryb rozkazujący natomiast za pomocą partykuły ven.

Tryb Partykuła Przykład Znaczenie
Oznajmujący zeuřay

euvařay


yauretay

chodzisz

mówisz


nazywasz

Potencjalny xan zeuřay xan

euvařay xan


yauretay xan

może chodzisz

może mówisz


może nazywasz

Przypuszczający qin zeuřay qin

euvařay qin


yauretay qin

chodziłbyś

mówiłbyś


nazywałbyś

Rozkazujący ven zeuřay ven

euvařay ven


yauretay ven

chodź (ty)

mów (ty)


nazywaj (ty)

Negacja czasowników ✔


Negacja czasowników odbywa się poprzez dodanie partykuły rev za czasownikiem.

  • zeuřau rev — nie chodzę
  • euvařau rev - nie mówisz
  • yauretau rev - nie nazywam

Przymiotniki ✔


Przymiotniki odrzeczownikowe ✔


Przymiotniki odrzeczownikowe tworzymy poprzez dodanie odpowiedniego sufiksu, zazwyczaj jest to -e, w przypadku wyrazów zakończonych -a dajemy sufiks -ve, natomiast w przypadku wyrazów zakończonych -i dajemy sufiks -se

rzeczownik przymiotnik
vēřtir

(wert)

vēřtire

(wertyński)

ivra

(płomień)

ivrave

(płomienisty)

nevāri

(robak)

nevārise

(robacki)

Stopniowanie przymiotników ✔


Występują 3 stopnie przymiotników: równy, wyższy i najwyższy. Stopniuje się poprzez dodanie odpowiedniego sufiksu. Stopień równy jest podstawowym przymiotnikiem, stopień wyższy tworzy się za pomocą sufiksu -ate, wyższy zaś za pomocą sufiksu -avre.

Stopień równy:

  • vēřtire — wertyński
  • ivrave — płomienisty
  • nevārise — robacki

Stopień wyższy:

  • vēřtirate — bardziej wertyński
  • ivravate — bardziej mniejszy
  • nevārisate — bardziej robacki

Stopień najwyższy:

vēřtiravre — najbardziej wertyński
ivravavre — najbardziej płomienisty
nevārisavre — najbardziej robacki


Imiesłowy ✔


W języku protowertyńskim imiesłowy czynne tworzy się poprzez dodanie sufiksu -eti, a imiesłów bierny poprzez dodanie sufiksu -ari.

czasownik imiesłów czynny imiesłów bierny
euvařev

(mówić)

euvařeti

(mówiący)

euvařari

(mówiony)

zeuřev

(chodzić)

zeuřeti

(chodzący)

zeuřari

(chodzony)

yauretev

(nazywać)

yaureteti

(nazywający)

yauretari

(nazywany)

Negacja przymiotników ✔


Negacja przymiotników odbywa się poprzez dodanie partykuły rev za przymiotnikiem.

  • vēřtire rev - nie wertyński
  • ivrave rev - nie płomienisty
  • nevārise rev - nie robacki

Zaimki


Zaimki rzeczowe ✔


Przypadek Liczba pojedyncza Liczba mnoga/absolutna
1. os. 2. os. 3. os. 1. os. 2. os. 3. os.
m f n
Nominativus fīr (ja) werī (ty) šīr (on) llēra (ona) nerī (ono) arey (my) evey (wy) verey (oni)
Genetivus fīresi (mnie) werīsa (ciebie) šīresi (jego/go) llērase (jej/niej) nerīsa (jego/go/niego) areyesi (nas) eveyesi (was) vereyesi (ich/nich)
Dativus fīrevi (mnie/mi) werīva (tobie/ci) šīrevi (jemu/mu/niemu) llērave (jej/niej) nerīva (jemu/mu/niemu) areyevi (nam) eveyevi (wam) vereyevi (im/nim)
Accusativus fīreri (mnie/mię) werīra (ciebie/cię) šīreri (jego/go/niego) llērare (ją/nią) nerīra (je/nie) areyeri (nas) eveyeri (was) vereyeri (ich/nich)
Comitativus fīrene (ze mną) werīna (z tobą) šīrene (z nim) llērani (z nią) nerīna (z nim) areyene (z nami) eveyene (z wami) vereyene (z nimi)
Ablativus fīreur (ode mnie) werīvr (od ciebie) šīreur (od niego) llēraur (od niej) nerīvr (od tego) areyeur (od nas) eveyeur (od was) vereyeur (od nich)
Allativus fīreut (do mnie) werīvt (do ciebie) šīreut (do niego) llēraut (do niej) nerīvt (do tego) areyeut (do nas) eveyeut (do was) vereyeut (do nich)

Rzeczowniki


Liczba


Język protowertyński posiada 4 liczby - liczbę pojedynczą, zerową, mnogą i absolutną.

l.zerowa l.pojedyncza l.mnoga l.absolutna
xarēdherį

(żaden miecz)

xarēdh

(miecz)

xarēdhey

(miecze)

xarēdheye

(wszystkie miecze)

nevārirą

(żaden robak)

nevāri

(robak)

nevāriyi

(robaki)

nevāriya

(wszystkie robaki)

Przypadki


W języku protowertyńskim występuje 8 przypadków.

Przypadek Pytanie
I. Nominativus Kto?, Co?
II. Genetivus Kogo?, Czego?
III. Dativus Komu?, Czemu?
IV. Accusativus Kogo?, Co?
V. Comitativus Z kimś, Z czymś.
VI. Ablativus Skąd?, Od kogo?, Od czego?
VII. Allativus Dokąd?, Do kogo?, Do czego?
VIII. Vocativus [Wołacz]

Odmiana rzeczowników ✔


Odmiana zachodzi poprzez dodanie odpowiedniego sufiksu.

l.zerowa l.pojedyńcza l.mnoga l.absolutna
I. -erį / -arę / -irą -ø / -a / -i -ey / -aye / -iyi -eye / -ayi / -iya
II. -erv / -arv / -irv -esi / -ase / -isa -eyu / -ayu / -iyu -esir / -aser / -isar
III. -erex / -arix / -irax -evi / -ave / -iva -eviy / -avey / -ivay -eres / -aris / -iras
IV. -eviv / -avev / -ivav -eri / -are / -ira -euni / -auna / -ivna -etiv / -atev / -itav
V. -esex / -asix / -isax -ene / -ani / -ina -etis / -ates / -itas -esiv / -asev / -isav
VI. -evin / -aven / -ivun -eur / -aur / -ivr -evir / -aver / -ivar -erin / -aren / -iran
VII. -enis / -anus / -inas -eut / -aut / -ivt -enev / -aniv / -inav -eney / -aniy / -inay
VIII. -evus / -avis / -ivas -eru / -aru / -iru -esuy / -asay / -isey -evų / -avą / -ivę

Odmiana przymiotników


Rozwój fonetyki

  • JĘZYK PRAPOŁUDNIOWOWERTYŃSKI

/ɛ̃/ > /ɛ̃ŋ/, inne nosówki analogicznie.

  • JĘZYK PRAPÓŁNOCNOWOWERTYŃSKI

/ɛ̃/ > /ɛn/, inne nosówki analogicznie.

  • JĘZYK PRAWSCHODNIOWOWERTYŃSKI

/ɛ̃/ > /ɛ/, inne nosówki analogicznie.