Słownik:Język ampiriański

Wymowa

https://jezykotw.webd.pl/wiki/J%C4%99zyk_ampiria%C5%84ski#Fonologia

Uwagi

W nawiasach przy czasownikach podane są nieregularne formy imiesłowów czasowych

A

Abáníá - Albania
abeler - płaszcz
abhúkak - rodzić
abo - placek, ciasto
abor/aboreva - święto
aborevi - świąteczny
aborvavek - święcić
aborveza - świętość
abre - tak bardzo, tyle, do tego stopnia
abrepeliyi - ładny, śliczny
absordu - dowód osobisty
abuhá - narodziny
abuháveg - renesans
aburu - róg (instrument)
acadi - interesujący, ciekawy
acáza - broda, zarost
acíma - mysz (zwierzę)
acímaduv - szczur
adefast - samogłoska
adeniti - pierwotny
adení - pierwszy, domyślny
adeníkan - początek
adeníkanada - początkowo, najpierw
adeníkatada - tylko, jedynie
adeníkati - jedyny, wyjątkowy
adenílogá'ís - premier
adenílumi - poniedziałek
adensminste - monolog, przemowa
aer - widok
afebra - zlot (potocznie spotkanie)
afexren - efekt
afhatahtag/andivayeg - psuć, niszczyć
afuninak atse - być w stanie coś zrobić, kosztować, móc zapłacić za coś
aga - smok
agaia - góra
agaii - górny, wysoki (poziom, temperatura, itd.)
agairen - wyżyna
agawera - rtęć
ahag - mieć
aháyag - umieć/potrafić
ahíyik (ahéy) - sądzić, myśleć, uważać (niereg.)
ahon - chusteczka
ahpetak - rozróżniać, wybierać
aig (ayzí) - zamknąć (niereg.)
aik (aya) - tęsknić (niereg.)
aika - tęsknota
aiki - stęskniony
aion - chusta
aita - kobieta
aiti - żeński, kobiecy
aka - pochodnia
akegak - dziedziczyć
akegati - dziedziczony
akehga - dziedzictwo
akesketa - podróż
akesketag - wędrować, podróżować, błąkać się
akesketár - wędrowiec
aketi - dziedzic
akéná - kot
akévu - promień
akévuren - promieniowanie
akrai - tamta
akrei - tamten
alabla - lekcja
alarag (alara) - mówić (niereg.)
aldawa - wanna
aldek/korég - biec
aldendór - łódź
aldka/koríya - bieg
aleruag - stwierdzić
alker/alkehra - jedzenie, pokarm
alkeramatios - apetyt
alkereg - jeść
alpiyag - wierzyć
alpiyren - wiara
alrag - powiedzieć, wyrazić się
alraren - wyrażenie, opinia
alsi - fałszywy, sztuczny
also - fałsz
aludra - przypadek, coś niespodziewanego
amaiz - o (o godzinie)
amatag - chcieć
amatios - chęć, wola
ambag - chodzić
ambaro - ołówek
amberag - przejmować coś
ambéite - wieczór
ambuag - wystąpić, pojawić się (niereg.)
ambum - pierś
améhr - młotek
Amerígé - Ameryka
amna - skóra
ampircán - dąb
ampriti - groźny, niebezpieczny
amprustag - chrzcić
amprustayi - chrzczony
amprusto - chrzest
amtag - sprzedać
amtata - sprzedaż
amra - nadzieja
anahíag - ożywić
anahíati - ożywiony
anamoreni - przyjacielski, miły
anapu - papuga
andimekari - niestandardowy
andimoren - przeciwnik
andiovza - podział, rozdzielenie
andiovzag - dzielić
andipendren - niepodległość
andipendreti - niepodległy
andivayeg - anulować
andivayeg ke, sóhal ke - odwołać coś, kogoś
andivereg - uniemożliwiać, przeszkadzać
andivíneg - być przeciwko
andumha - glin
andyagá - przeciwność
andyanada (gón) - przeciwnie (do)
anohgiri - jednostronny
aníma/hírdi - zwierzę
anren - jedność
antanarag - wrócić
antsaris - zboże
anudverzag - przewodzić (np. prąd)
anuru ke - kilka
anzá - nie (osobno)
apartiya - właściwość
apaturu - pomidor
apebeg - zgłosić (coś)
aperta/surakemitah - hełm, kask
aperuereg - rozprzestrzenić się
apesé - ryba
apioren - człowieczeństwo
apiorent - socjofobia
apioro - człowiek
apioroc - społeczeństwo
apirhur - hymn, pieśń
apliyi - wierzący
apranko - wiadomość
aproxemtada - około, w przybliżeniu
ara - aura
areko - lód
arenúru - pajak
arenúruent - arachnofobia
arfa - widelec
argag - lać, wlewać
argunag - bić (np. serce)
Arhéntina - Argentyna
arhon/dé - ale
ariera - sufit
arioxag - wydawać pieniądze
arise - dlaczego
ar'íz - skos
arnara - hamak
arokozí - łabędź
aromeo/kuara - zapach
arzí - skośny
arzugara - twierdza
asatta - rozdział w książce
asinag - zamordować
asiná - morderstwo
asíent/gugúnúra - lęk
astrayk - strajk
astraykanag - strajkować
Austria - Astri
Australia - Astrili
asdó - też
asturi - żółty
atsi - własny, swój
atsimletuan - samobójstwo
atugákanaren - wielokrotność
atugú ke - wiele, dużo
auca - sposób
aucáro - po prostu, tylko
auda - wreszcie
aue - danie, potrawa
auravag - czuć się
auri - mąka
ausú - koperta
auxunag - wydychać
auxuren - wydech
avéná - aleja
avyera - litość
avyerai - litościwy
avoruak - oddychać
avoryu - oddech
axador - porażenie
axadoreg - porazić
axadorti - porażony
axamara - opieka
axamarár - opiekun
axamarara - patronat
axamararár - patron
axamarsek - opiekować się
aydéorek - śmiać się
aygi - szary
ayri - o (kimś, czymś)
azarzeg - kleić
azet - kurtka

Á

ácron - mysz (do komputera)
áhdaba - tam
áhgá - wir
áhge'íhmarak - pożyczyć
áhiyi - tutaj
áhrada - wcześnie
áhri - wczesny
áhtahára - świątynia
áhtánéz - mebel
án - nie (z czasownikami)
ántanar - powrót
ántanarag - wrócić, przyjść
ásmablai - susza
ásmabli - suchy
ásmalhag - suszyć
ásmalhati - suszony
ásmalhár - suszarka
áspresag (ke) - podejrzewać
áspresaren - podejrzenie
áspresi - podejrzany
ásta - wąż
ástapu - wąż ogrodowy
ástaze - czosnek
ávtata - kropla
ázlina - benzyna

B

bagár - kucharz
baghera - kuchnia
bahá - zatoka
bahs - ciotka
bai - ona
baidé - jej
bairá - bar
bakayi - balkon
banda - płeć
bandem - rodzaj
bardak/termintuk - kończyć
bardapu - paznokieć
bardaren - koniec, zakończenie
bax - misa
bái - one
bei - on
beidé - jego
Belhía - Belgia
Beluareusú/Narhánireusú - Białoruś
bernos - ogień
bernsi - czerwony
bernua - ognisko
berphak - koić, uspokoić
berpi - nastrojowy
beveveg - kurczyć się, maleć
bé - to
béi - oni
béteno - wy
béteté - wasz
bété - twój
béto - ty
biir - borsuk
bísedé - ich
bog (bou) - trącić, uderzyć (niereg.)
bok (bohk) - kucać (niereg.)
bolda - korona
boldanvayeg - koronować
bordo - kostka (sześcian)
borera - bariera, granica
Bóland - Polska
Bólgaria - Bułgaria
brai - ta
brampeona - skojarzenie
brampeonag - skojarzyć
Brazilheu - Brazylia
bredu - wiek
brei - ten
breigá - szansa
bretig - spóźnić się
bretren - spóźnienie
bríreis - warzywo
broket - brokuły
brubi - następny
bruda - kościół
bruni - nerw
buna'íngi - przekroczony
bunaníag - przekroczyć
bunremzag - przekroczyć granicę
Buznayahérzegovi - Bośnia i Hercegowina
byaro - popiół

C

cagak - podjąć, rzucić, puścić, prowadzić
cagak atse an - jednoczyć się
cagak an - jednoczyć
caganani - zjednoczony
caremya - zaćma
cargak - pójść, udać się
catag - kopać (coś, kogoś)
cára - wieża
cáro - tylko
Cáyina - Chiny
cehél - burza
celera - seler
celere - zakręt
cenah - senat
cera - kosz (w sporcie)
cerapu - klatka piersiowa, kosz (np. wiklinowy)
céhan - głowa
céhandorya - ból głowy
céná - wybór
cénák - wybrać
cénáos - wybory
Céhú - Czechy
ciera - nerka
ciga - zakładka
Cipra - Cypr
Cirp - Serbia
citatak - cytować
cito - cytat
cídara - pościg
cídarag - ścigać
cíná - kolano
cmeutara - cmentarz
comyonta - komentarz
comyontak - komentować
cora - tor (np. jazdy)
corheidak - połykać
cozi - krótki
cózin - ulica
cru'ísta - krzyż
cúkulade - czekolada
cúmrada - niezręcznie
cúmri - nieporadny, niezręczny
cúranda - fontanna
cúrembet - prysznic

D

daháda - dobrze
dahí - dobry
daidé - dzisiaj
dalár - nóż
dara - lot
darak - latać
darintyi - samolot
data - symbol
dazdamada - zboczenie
dazdamatoc - zboczeniec
dárdi - szczery
dásde - gdzie
dásdedero - gdziekolwiek, gdzieś
debera - przed (czymś)
debri - przed (kimś)
defero - prezent
defienda - ochrona
defiendag - chronić
defiendaren - ochrona (fizyczna)
defiendii - chroniony
dehta - dieta
deihér'ístok/lihákak - cieszyć się
demokrasiya - demokracja
dendéanag (atse) - dołączyć (się)
Denmak - Dania
dentán - szop
dentin - dziąsło
deraz - życzenie
derazeg - życzyć
desisag (aryi) - decydować (o)
desisiya - decyzja
destreak - łamać, wyłamać
destrei - łamliwy, wrażliwy
devárantiya - zasięg
deveag - mieszkać
dexepesna - zawieszenie
dexepesoneg (ke) - zawiesić (kogoś)
deyek - kłaniać się
deylerek - wyczerpać
deyton - klamka
dezak - roznąć
deze - wzrost
dezosta - ciało
dezum - mięso
déa - trasa
dhami - diamentowy
dhamo - diament
dhamon - demon
di/luminata - dzień
dilyan - zegar
distansya - dystans
distansyati - zdystansowany
distog - rozgazać
distura - rozkaz
ditití - inny
dizahéíhre - wczoraj
dígá - starość, starzec
dígí - stary
dléttá - pisownia
Docén - Niemcy
domoha - rosa
doreak - rozumieć
dor - wszystko
dori - każdy
doris - wszyscy
dorka - porozumienie
dorohgirada - wszechstronność, wszechstronnie
dorohgiri - wszechstronny
dost - brak
dostroak/andisolag - niszczyć
dostuneg - brakować
dókani/dukani - podwójny
dráitak - pisać
dráitahágra - biuro
drene/ví - wtedy
drihau - lew
droga - występ (na scenie, w teatrze)
drogera - występ (w telewizji)
drogerak - występować, pojawiać się
drogeren - występowania
droha - swoboda
drohi - swobodny
dromek - okazać
dromnik - okazać się
droyiti - ekscytujący
droyitig - ekscytować się
drudha - ruch (zmiana położenia)
drudoak - ruszać, zaczynać, startować
drudoren - ruch (cel polityczny)
druhdhak - szarżować
druhdiya - szarża
dukasexozú/bisexozú - biseksualizm
durtaná - wiśnia
dúteak (atse) - czesać (się)
duxionag - znaleźć
dyan - poszwa
dzacán - drzewo
dzaka - drewno

E

eba'íston - wysiłek, praca fizyczna
ebardi - skończony
ebére - kiedykolwiek
edásde - dokąd
editag - edytować
edsíya - edycja
ef - jajo
efot - gwarancja
efotur - pierwiastek
eg (gi) - spać (niereg.)
egeeg - zasnąć
egéezeg - mylić się, błądzić
eghágra - sypialnia
egurada - właściwie, poprawnie
eguru - poziom, etap
ehbalasái - koc
ehbaraz - problem
ehbaravayti - problematyczny
ehda - nad
ehédra - przykład
ehénere - partner
ehéttéa - droga
ehéttéaiai drudha - ruch drogowy
ehnalektek - żałować
ehnálkta - żal
ehpetak (yaprero nez yaprero) - odróżnić (coś od czegoś)
Ehropa - Europa
eima - laska
eístanag - powodować
ek (ki) - krzyczeć (niereg.)
ek e áhgá - skandować
ekleynsteg - uważać (na coś)
ekuha - woda
ekuhatuve/ekuharelehre - wodospad
elba - trawa
eldera - jeszcze
elebeilá - ulewa
elee - pokój, zgoda
elktri - elektryczny
elektrisaren - elektryczność
elelkesú - jaskinia
elédár - czytelnik
elédeg - czytać (niereg.)
elédega - czytanie
elédintyi - czytający
elévaitag - wstać, podnieść się
elkési - alergia
elkike - wtyczka
elkuzá - sieć
elkuzá ke arenúru - pajęczyna
elma - zbroja
elmet - tarcza
elm'ísteg (elmésta) - słyszeć
elmueci - niski (wzrost)
elpeki - małpa
elpepak - spowolnić
elpepe - żółw
elpeyehéheg - sięgać
elps - znak
elpumgratag - wiązać
elpumta - wiązanie
eltéite - lato
eluge - naczynie
elú/erú - błąd
embeehti - spruchniały
embra - gorączka
emek - zaznaczyć, określić
Emén - Armenia
emganág - wygrać
emganáren - wygrana
emida - legenda
emotianadai - emocjonujący
emotitii - emocjonalny
emotiya - emocja
empak - stukać, dotykać, irytować
empebeg - ukrywać, kryć, chować, zataić
empetak - uchylić, otworzyć
empriya - nostalgia
empriyada - nostalgicznie
emprusurár/prezident - prezydent
emprusuren - rząd
emprusurig - rządzić
empusuri - żyzny
emteg - kochać
epehéhó - łosoś
erana - cukier
erde - jednak
eren - ścieżka, droga
erhóso - bohater
erigéneg - śledzić, podążać
erígág - lubić
erma - szafka
ersaeriariya - częstotliwość
ersaerhag - powtarzać
ersarag - całować
esa - firma
esáda - tak samo, tyle samo
esbarta - ankieta
esen - wrak
esid - kwas
esitag (atse nez) - uciekać, odcinać się
esito - ucieczka
Esí - Azja
esía - bizon
esplorag - odkrywać, szukać
Estoníun - Estonia
e - w
eteseg - stać na nogach
eti - pusty
etlyonzonoh - kotlina
etru (ke), e etru, ke dor (ke) - pomiędzy, wśród
evakuasiya - ewakuacja
eversak - zginąć, umrzeć
everti - wpatrzony
evi - zbyt
evnetehágatáteg - mieć coś zrobić, musieć (przymus narzucony)
evérewa - dynia
examyan - egzamin
examyanag - pisać egzamin
examyanár - egzaminator
examyaneag - zdać (egzamin)
examyani - egzaminowany
exasa - uchylenie
exasamnag - uchylić (w sądzie)
exesemeg - otworzyć
exesemi - otwarty

É

éftéiti - rozdarty (mentalnie)
éhteahúpter - kompas
ékná - krzak
ékru - sprawa, kwestia
élari - opanowany, spokojny
élaren - opanowanie
élbelha - odra
énasá - butelka plastikowa
énkesúru - jezioro
énslaisag - obrać, oderwać
ésgéreag - słyszeć, słuchać
ésgéren - słuch
éspe - przykład (gón éspe - na przykład)
ésplorum - odkrycie
ést - połowa
éstikerzu - półwysep
évgu - palec