Bâleybelen

Z Conlanger
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Fragment tekstu w języku bâleybelen. Zawiera liczby.

Bâleybelen, باليبلن (dający język niemym) - pierwszy na świecie sztuczny język utworzony przez Muhyî-i Gülşeni (1528-1604) w roku 1574 w celu ukrycia wiedzy teologicznej przed prostym ludem oraz stworzenia wspólnego języka kultury dla Imperium Osmańskiego.

Muhyî napisał w bâleybelenie 200 dzieł. Jego uczniowie próbowali dalej rozwijać bâleybelen, ale wraz ze śmiercią Muhyîego język przestał być używany. Do dnia dzisiejszego przetrwało bardzo niewiele z dzieł napisanych w tym języku.

Jego słownictwo pochodzi z języków perskiego, tureckiego i arabskiego, a jego gramatyka jest aglutynacyjna jak turecka. Język był zapisywany abdżadem arabskim w wersji osmańskiej.

Odczytanie języka

Francuski badacz Jean-Jacques Rousseau natrafił w Aleppo na książkę w nieznanym języku. Wysłał ją znanemu historykowi specjalizującemu się w dziejach Imperium Osmańskiego Hammerowi, będącym wtedy niemieckim attaché w Stambule. Hammer nie potrafiąc odczytać zapisu poprosił o pomoc Sylvestre de Sacy'ego z paryskiej Szkoły Języków Wschodnich. Sasy pomimo ośmiu lat badań nie był w stanie stwierdzić, kto, dlaczego i na jakiej zasadzie utworzył ten język. Uznał w końcu, że musiał on być językiem jakiegoś zapomnianego ludu i napisał o tym artykuł.

Pierwszą naukową pracą o języku bâleybelen był napisany w roku 1966 artykuł prof. dr. Mithata Sertoğlu z Wydziału Literatury Uniwersytetu Stambulskiego pt. Pierwszy język międzynarodowy wymyślił Turek (tur. İlk Milletlerarası Dili Bir Türk İcat Etmişti). Szyfr języka bâleybelen jako pierwszy złamał językoznawca Mustafa Koç po pięciu latach badań. Swoje ustalenia opublikował w roku 2006 w książce Bâleybelen, pierwszy język sztuczny (tur. Bâleybelen / İlk Yapma Dil).

Źródła: http://tr.wikipedia.org/wiki/B%C3%A2leybelen, http://en.wikipedia.org/wiki/Balaibalan, http://library.princeton.edu/projects/islamic/language.html