Język dolmacki

Z Conlanger
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Język dolmacki
????
Sposoby zapisu: Łacińskie
Typologia: Fleksyjny
VSO
Faktycznie
Utworzenie: Henryk Pruthenia w 2018
W Adnacie
Używany w : brak
Klasyfikacja: j. indoeuropejskie
  • j. dolmacki
Lista conlangów
Nuvola apps bookcase 1 blue.svg.png Zobacz też słownik tego języka.

Język dolmacki - język używany przez Dolmatów zamieszkujących Adnatę.

Procesy fonetyczne

  • eh₂, h₂e > ah₂, h₂a
  • eh₃, h₃e > oh₃, h₃o
  • HV > V
  • VHC > V:
  • Ch₁C > CC
  • s (przed samogłoskami, w nagłosie) > h
  • hm, hn, hl, hr > m, n, l, r (bezdźwięczne)
  • m̥, n̥, l̥, r̥ (dźwięczne czy nie):
    • > um, un, ul, ur (po w, p, b, kw, gw, m)
    • > am, an, al, ar (w reszcie pozycji)
  • kw, gw, gʰw > kʷ, gʷ, gʷʰ
  • Rozwój zwartych:
Spógłoska Między
samogłoskami
Po
szczelinowych
Przed
zwartymi
W reszcie
pozycji
bʰ, dʰ, gʰ ʋ, ð, ɣ b, d, g b, d, g b, d, g
p, t, k f, š, χ p, t, k f, s, χ p, t, k
b, d, g ʋ, ð, ɣ b, d, g f, s, χ b, d, g
  • rozwój zwartych przed laryngałami:
    • Ch₂ > θ, θ, χ
    • Ch₃ > f, f, χ
    • całkowity zanik laryngałów
  • s > h (za wyjątkiem wygłosu i po zwartej)
  • ḱ, ǵ, ḱʷ, ǵ, χ́, χ́ʷ > s, z, š, šʷ
  • f- > ∅-
  • kʷ, gʷ, χʷ, šʷ > p, w, w, š
  • š > s
  • hp, ht, hk, hb, hd, hg > pp, tt, kk
  • p, t, k, b, d, g > p t k (w mocnych pozycjach), b̥, d̥, g̥ (w słabych pozycjach, to jest między samogłoskami i po sonornych)
  • akcent na pierwszą sylabę;
  • ī, ū, ē, ō, ā > ī, ɨ̄, ī, ā, ā
  • i, u, e, o, a > i, ɨ, e, a, a
  • ūy, ēy, ōy, āy > ɨ̄i̯, ī, āi̯, āi̯
  • uy, ey, oy, ay > ē, ē, ei̯, ai̯
  • īw, ēw, ōw, āw > īu̯, ū, eu̯, au̯
  • iw, ew, ow, aw > iɨ̯, eɨ̯, u, aɨ̯
  • i, ī īu̯ > ɨ, ɨ̄, īɨ̯ (przed r, p, b, m, h}
  • w > h-, ∅
  • zmiany ilościowe samogłosek:
    • skrócenie samogłosek przed pp, tt, kk, a także innymi zbitkami zbitkami spółgłoskowymi, za wyjątkiem sekwencji NC/RC, a także w każdej nieakcentowanej sylabie;
    • wzdłużenie samogłosek przed słabymi b, d, g, v, ð, ɣ
    • wypadnięcie nieakcentowane /e/ w dłuższych słowach
  • palatalizacja: χ, ɣ > ç, ʝ (przed j, i, po i-dyftongach}
  • ɣ > ∅
  • CjV > CV
  • mutacje:
    • nazalizacja (po etymologicznym -n, m)
    • osłabienie (po etymologicznej samogłosce, lub sonornych l, r}
    • wzmocnienie (po etymologicznej spółgłosce szczelinowej)
    • zmiękczenie (po etymologicznym j, lub dyftongu z -i)
Spółgłoska Nazalizacja Osłabienie Wzmocnienie Zmiękczenie
p, b m b p h
t, d n d t ð
k, g n g k ʝ
pp mh f
tt nh θ
kk nh χ
f mp ç
v mb h ʝ
  • redukcje samogłosek nieakcentowanych:
    • wygłosowe -e, -i > -∅
    • wygłosowe -a, -ɨ > -e
    • wygłosowe -u > -i
    • uproszczenie dyftongów do głównego elementu
    • skrócenie długich nieakcentowanych
  • wzdłużenie przed słabymi spółgłoskami zwartymi samogłosek;
  • uproszczenia VCtV, VCkV, VCpV > b, d, g, rzadziej w wygłosowych grupach -V:_C
  • zanik wygłosowego -m, -n, -h, -s
  • otwarcie sylab zamkniętych kończących się na -r, -l o -e, w formach zależnych częste wyrównanie do stanu wcześniejszego pod wpływem analogii;
  • sporadyczne uproszczenia Ct, Ck, Cp > b, d, g
  • wygłosowe p, t, k > b, d, g

Dźwięki

Samogłoski

  • i ɨ u (i y u)
  • ɛ (e)
  • a (a)
  • iː ɨː uː (i í y ý u ú)
  • ɛː (e é)
  • aː (a á)
  • ɨi̯ (yi)
  • ai̯ (ai)
  • ɨːi̯ (yi ýi)
  • aːi̯ (ai ái)
  • iu̯ ɨu̯ (iw yw)
  • ɛu̯ (ew)
  • au̯ (aw)
  • iːu̯ ɨːu̯ (iw íw yw ýw)
  • ɛːu̯ (ew éw)
  • aːu̯ (aw áw)
  • iɨ̯ (iu )
  • ɛɨ̯ (eu)
  • aɨ̯ (au)
  • iːɨ̯ (iu íu)
  • ɛːɨ̯ (eu éu)
  • aːɨ̯ (au áu)

Spółgłoski

  • m n
  • m̥ n̥
  • p b pp t d tt k g kk
  • f ʋ θ ð s z ç ʝ χ h
  • l r j
  • l̥ r̥

Akcent

Akcent pada na pierwszą sylabę, za wyjątkiem części słów, w których akcent pada na ciężką sylabę ze spółgłoską sonorną.

Zapis

Znak Dźwięk Uwagi
A a /a/, /aː/ Długość zależy od pozycji
Á á /aː/
À à /a/
B b /b̥/
C c /k/
Ck ck /kː/
Ch ch /χ/
D d /d̥/
Dh dh /ð/
E e /ɛ/, /ɛː/ Długość zależy od pozycji
É é /ɛː/
È è /ɛ/
F f /f/
G g /g̥/
H h /h/
I i /i/, /iː/, /j/ Długość zależy od pozycji, /j/ zazwyczaj przed samogłoskami
Í í /iː/
Ì ì /i/
J j /ʝ/
L l /l/
Lh lh /l̥/
M m /m/
Mh mh /m̥/
N n /n/
Nh nh /n̥/
P p /p/
Pp pp /pː/
R r /r/
Rh rh /r̥/
S s /s/
Sh sh /ç/
T t /t/
Tt tt /tː/
Th th /θ/
U u /u/, /uː/ Długość zależy od pozycji
Ú ú /uː/
Ù ù /u/
V v /ʋ/
Y y /ɨ/, /ɨː/ Długość zależy od pozycji
Ý ý /ɨː/
Ỳ ỳ /ɨ/
Z z /z/

Długość nie jest zaznaczana przed spółgłoskami słabymi, to jest półdźwięcznymi, szczelinowymi, i sonornymi; dodatkowo nie jest zaznaczony w wygłosie jednosylabowców. Krótkie samogłoski nie są zaznaczane przed mocnymi spółgłoskami, a także przed zbitkami spółgłoskowymi. Grawisu dla oznaczenia krótkiej samogłoski używa się jedynie przed w jedynie w sylabie przed spółgłoskami słabymi i w wygłosie krótkich jednosylabowców.

Gramatyka

Zaimek

Rzeczownik

Czasownik

W języku dolmackim występują III koniugacje:

  • I - spółgłoskowa, obejmuje wszystkie rzeczowniki, których temat kończy się spółgłoską, która nie zanika w odmianie;
  • II - spółgłoskowa, obejmuje wszystkie rzeczowniki, których temat kończy spółgłoską, która zanika następnie w odmianie lub asymiluje się.
  • III - samogłoskowa; obejmuje wszystkie rzeczowniki, których temat kończy się samogłoską;

Czas teraźniejszy prosty

Koniugacja I
hurr "pracować"
Osoba Sg Du Pl
1. hurre hurrych hurren
2. hurre hurred hurrend
3. hurre hurred hurrend
Koniugacja II
"móc"
Osoba Sg Du Pl
1. mag màgne
2. macht mad magre
3. mad magre
Koniugacja III
ta "dać"
Osoba Sg Du Pl
1. ta tach tan
2. ta tad tan
3. ta tad tand

Czasownik posiłkowy być

Czas teraźniejszy
Osoba Sg Du Pl
1. emh ha mha
2. (h)e ta te
3. (h)ed heta hend