Język kebryjski
| Język kebryjski ???? | |
|---|---|
| Sposoby zapisu: | Łacińskie, abdżad? klinowe? |
| Typologia: | Fleksyjny VSO |
| Faktycznie | |
| Utworzenie: | Henryk Pruthenia w 2018 |
| W Adnacie | |
| Używany w : | brak |
| Klasyfikacja: | j. semickie
|
| Lista conlangów | |
|
Zobacz też słownik tego języka. |
Język kebryjski - język adnackich gnomów. W razrabotkie.
Zmiany fonetyczne
| Proto- semicki |
Akadyjski | Kebryjski | |
|---|---|---|---|
| *b | [b] | b | b |
| *d | [d] | d | d |
| *g | [ɡ] | g | g |
| *p | [p] | p | p, f- |
| *t | [t] | t | t, s- |
| *k | [k] | k | k, ḫ- |
| *ṭ | [tʼ] | ṭ | t' |
| *q | [kʼ] | q | k' |
| *ḏ | [ð]/[d͡ð] | z | dz <zz> |
| *z | [z]/[d͡z] | ||
| *s | [s]/[t͡s] | s | h |
| *š | [ʃ]/[t͡ʃ] | š | s |
| *ṯ | [θ]/[t͡θ] | š | |
| *ś | [ɬ]/[t͡ɬ] | ||
| *ṱ | [θʼ]/[t͡θʼ] | ṣ | ts /z/ |
| *ṣ | [sʼ]/[t͡sʼ] | ||
| *ṣ́ | [ɬʼ]/[t͡ɬʼ] | ||
| *ġ | [ɣ]~[ʁ] | – | – |
| *ʻ | [ʕ] | -4 | -4 |
| *ʼ | [ʔ] | – | – |
| *ḫ | [x]~[χ] | ḫ | ḫ |
| *x̣ | [xʼ] | ||
| *ḥ | [ħ] | -4 | -4 |
| *h | [h] | – | – |
| *m | [m] | m | m |
| *n | [n] | n | n |
| *r | [ɾ] | r | r |
| *l | [l] | l | l |
| *y | [j] | y | y, -0C |
| *w | [w] | w | w, -0C |
| PS | Akadyjski | Kebryjski | ||
|---|---|---|---|---|
| - | + | |||
| *a | a, e, ē | a, e4 | ā, ē | |
| *i | i | i | ī | |
| *u | u | u | ū | |
| *ā | ā, ē | ē | ||
| *ī | ī | ī | ||
| *ū | ū | ū | ||
| *ay | ī | ī | ||
| *aw | ū | ū | ||
- + Obecność wzdłużenia samogłoski
- - Brak wzdłużenia samogłoski
- 4 Choć same spółgłoski wypadły, to pozostawiły po sobie ślad poprzez zabarwienie samogłoski /a/ do /e/.
Inne zmiany
- nagłosowe p, t, k przed samogłoską przeszło w f-, s-, ḫ-
- przesunięcie akcentu na pierwszą sylabę
- brak złamanych liczb mnogich
- rozwinięcie się systemu IV klas czasowników, uproszczenia w koniugacji czasowej czasowników,
- rozwinięcie się czasowników posiłkowych;
- uproszczenie słowotwórstwa;
- rozbicie zbitek wewnątrz wyrazu:
- poprzez wstawienie /i/ przed, lub po sonornych
- poprzez wstawienie /u/ przed /m/, /p/, /b/, /w/
- poprzez wstawienie /a/ w reszcie pozycji
Dźwięki
Samogłoski
- i iː u uː (i ī u ū)
- ɛ ɛː (e ē)
- a aː (a ā)
Spółgłoski
- m n (m n)
- p b t tʼ d k kʼ g (p b t tt d k kk g)
- f s ʃ x~χ h (f s š ḫ h)
- ts͡ dz͡ (z zz)
- w l r j (w l r y)
Akcent
Akcent jest stały i pada zawsze nie pierwszą sylabę.
Gramatyka
Zaimek
Rzeczownik
W języku beryjskim rzeczownik odmienia się przez dwa przypadki (mianownik i biernik), dwie liczby (pojedynczą i mnogą), a także część rzeczowników może odmieniać się przez rodzaje (męski i żeński). Dodatkowo na przynależność deklinacyjną rzeczownika wpływa kategoria żywotności.
Deklinacja
W języku kebryjskim występują dwie klasy deklinacyjne:
- deklinacja I - żywotna;
- deklinacja II - nieżywotna.
| Przypadek | m | f | ||
|---|---|---|---|---|
| Sg | Pl | Sg | Pl | |
| Nom. | malik | malikūn | malikat | malikētum |
| Acc. | malikam | malikīn | malikatam | malikētim |
| Przypadek | m | f | ||
|---|---|---|---|---|
| Sg | Pl | Sg | Pl | |
| Nom. | talil | talilūn | līlat | līlētum |
| Acc. | talilim | talilīn | līlatim | līlētim |
Temat niektórych rzeczowników może zostać rozszerzony w bierniku o dodatkową samogłoskę -ij, np. rab "wielmoża, właściciel" i rabijam "wielmożę, właściciela".
Rzeczowniki złożone
Rzeczowniki złożone pełnią w języku kebryjskim wielką rolę. Rzeczowniki złożone mogę powstać tak z połączenia dwóch rzeczowników, jak i z połączenia rzeczownika z inną częścią mowy. Głównym członem złożenia, inaczej, niż w językach indoeuropejskich, jest lewy jego człon, który też jest odmienny.
Główny człon rzeczownika złożone tworzy się za pomocą specjalnej formy rzeczownika, pochodnej dawnego status constructi, a prawy człon przyjmuje końcówkę -im. Wydziela się cztery typy budowy głównego członu:
- męski - jest to forma tożsama mianownikowi większości rzeczowników r. m, np. malikuninatim "król kraju";
- żeński - jest to forma tożsama mianownikowi większości rzeczowników r. ż, np. malikatuninatim "królowa kraju";
- rozszerzony - jest to forma mianownika rozszerzona o -ij, np. rabijaduritim "właściciel wsi";
- uproszczony - pochodzi od rzeczowników, których temat w przeszłości kończył się dwoma spółgłoskami, np. libēlim "centrum miasta", od libub "serce".
W pozostałych formach rzeczownik główny odmienia się regularnie.
Przymiotnik
Przymiotnik, inaczej niż rzeczownik, odmienia się tylko przez liczby i rodzaje. Występują trzy deklinacje:
- rozszerzona, gdzie w rodzaju żeńskim zostaje dodana samogłoska "+" przed końcówką -t;
- podwojona, gdzie w rodzaju żeńskim zostaje dodana końcówka -at, czasami dochodzi też do wymiany spółgłosek, to jest n, d, z, zz > t, t, š, š;
- i-tematową, gdzie w rodzaju żeńskim przymiotnik zostaje rozszerzony o -i.
| Liczba | C-Deklinacja | CC-Deklinacja | I-Deklinacja | |||
|---|---|---|---|---|---|---|
| m | f | m | f | m | f | |
| Sg | baḫ | baḫat | lemin | lemitat | rab | rabīt |
| Pl | lemīn | lemitēt | ||||