Język lugijski
| Język lugijski Lagastia Spriagia | |
|---|---|
| Sposoby zapisu: | Łacińskie |
| Typologia: | Fleksyjny SVO |
| Faktycznie | |
| Utworzenie: | Henryk Pruthenia w 2019 |
| W Adnacie | |
| Używany w : | brak |
| Klasyfikacja: | j. indoeuropejskie
|
| Lista conlangów | |
| Zobacz też słownik tego języka. |
Dźwięki
Samogłoski
- i iː u uː (i ī u ū)
- e eː o oː (e ē o ō)
- a aː (a ā)
- au (au)
Spółgłoski
- m n (m n)
- p b t d k g (p b t d c g)
- s z x ɣ (s~ss s ch gg)
- w l r j (w l r i)
Zmiany dźwiękowe
- sk > ʃ
- s_ > ʃ {r, l, n, m, t, p, k, w, f}
- z > z
- hr-, hl-, hn-, hm-, hw- > zr, zl, zn, zm, zw
- i, u, e, a > a
- -ô > -e
- -ǭ, -ō > -o, a
- ē > ia
- ī, ō, ū, ā > i, o, u, a
- nd, mb > nn, mm
- kj, gj > tj, dj (nieregularnie)
- b, d, g > w, z, ɣ V_V, R_, N_
- p, t, k > b, d, g V_V, R_, N_
- CC > C (za wyjątkiem S)
- ai > e
- Ṽ > õ > o
- VnS > V̄S
- Vh, Vf > V̄
- h, f > ∅
- þ > s
- -Vt > V̄
- z > s
- gn, ng > nn
- ks, ts > xs
- kw > gw
Zapis
| A a | B b | C c | D d | Ð ð | E e | F f | G g | Ǥ ǥ | Gw gw |
| [a], [ɒ:] | [b] | [kʰ] | [d] | [ð] | [ɛ]~[e:] | [f] | [g] | [ɣ] | [gʷ] |
Gramatyka
Zaimek
Zaimek osobowy
| Cas. | Sg | Pl | Refl. | ||
|---|---|---|---|---|---|
| I | II | I | II | ||
| Nom. | ak | su | wis | ius | |
| Gen. | min | sin | ūsarin | iswarin | salin |
| Dat. | mas | sas | ūsas | iswas | salas |
| Acc. | ma | sa | ūs | iswa | sala |
| Ins. | mo | so | ūsas | iswas | salo |
| Poss. | minas | sinas | ūsaras | iswaras | salas |
| Cas. | Sg | Pl | ||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| m | f | n | m | f | n | |
| Nom. | as | si | i | is | ies | io |
| Gen. | ias | sasas | ias | ase | ||
| Dat. | ame | sase | ame | amas | ||
| Acc. | ano | sio | i | īs | ies | io |
| Ins. | ano | saso | ano | amas | ||
Zaimek nieokreślony
Zaimki nieokreślone tworzone są za pomocą rozszerzenia tematu zaimka o odmienną końcówkę -sannas, np. swas "jaki" > swasannas "jakiś".
Rzeczownik
| Cas. | I (a) | II (i) | III (u) | IV (a) | V | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| m | n | m | n | m | n | f | f | f, m | n | m, f, n | |
| Sg | |||||||||||
| Nom. | as | o | as | o | as | o | a | o | s | e | e |
| Gen. | as | is | aus | as | onas | as | as | Cas | |||
| Dat. | e | i | awa | e | ona | a | a | Ca | |||
| Acc. | o | o | o | o | ono | o | e | Co | |||
| Ins. | o | i | u | o | onia | ia | ia | Cia | |||
| Pl | |||||||||||
| Nom. | os | os | is | os | awas | awos | es | onas | as | os | Cas |
| Gen. | e | e | awo | e | one | e | e | Ce | |||
| Dat. | amas | amas | amas | omas | omas | amas | amas | Camas | |||
| Acc. | ās | os | īs | os | ūs | awos | os | onūs | ūs | os | Cūs |
| Ins. | amas | amas | amas | omas | omas | amas | amas | Camas | |||
Przymiotnik
Przymiotniki odmieniają się według rzeczownikowych wzorów deklinacyjnych.
Przysłówek
Przysłówek odprzymiotnikowy przyjmuje formę narzędnika lub celownika przymiotnika w rodzaju męskim liczby pojedynczej.
Czasownik
Występują dwa czasy przeszłe. Należy pamiętać, że imiesłów w czasie perfekt zgadza się co do rodzaju z podmiotem zdania.
| Czas. | Słabe | Mocne | ||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| Prs | ||||||
| Pers. | Sg | Pl. | Sg | Pl. | Sg | Pl. |
| I | esa | esamas | saggia | saggiamas | alba | albamas |
| II | esas | esad | saggias | saggiad | albas | albad |
| III | esa | esās | saggia | saggiās | alba | albās |
| Imp. | ||||||
| Pers. | Sg | Pl. | Sg | Pl. | Sg | Pl. |
| I | esas | esasam | saggas | saggasam | alb | albam |
| II | esasd | esasasd | saggasd | saggasasd | albad | albasd |
| III | esas | esasan | saggas | saggasan | alb | alban |
| Perf. | ||||||
| Pers. | Sg | Pl. | Sg | Pl. | Sg | Pl. |
| I | awia esasas |
awiamas esasas |
awia saggasas |
awiamas saggasas |
awia albanas |
awiamas albanas |
| II | awias esasas |
awiad esasas |
awias saggasas |
awiad saggasas |
awias albanas |
awiad albanas |
| III | awia esasas |
awiās esasas |
awia saggasas |
awiās saggasas |
awia albanas |
awiās albanas |
| Imper. | ||||||
| Pers. | Sg | Pl. | Sg | Pl. | Sg | Pl. |
| II | es | esad | sagg | saggiad | alb | albad |
| Inf. | esan | saggian | alban | |||
| Part. Perf. | esasas | saggasas | albanas | |||
| Part. Act. | esannas | saggiannas | albannas | |||
Czasowniki mocne
W języku lugijskim zachowała się szeroka grupa czasowników mocnych. System alternacji samogłoskowych uległ jednak gruntownej przebudowie, rozwinęła się też dość liczna grupa czasowników nieregularnych. VII koniugacja rozpadła się - dawniej należące czasowniki zasiliły grupę czasowników nieregularnych.
| Kl. | Bezokolicznik | Imperfekt | Perfekt. | |
|---|---|---|---|---|
| I | I | i | e | a |
| II | II | au | au | a |
| a | au | a | ||
| u | au | a | ||
| III | III, IV, V, VI | a | a | a |
| IV | VI | a | o | a |
| Kl. | Bezokolicznik | Imperfekt | Perfekt | Znaczenie |
|---|---|---|---|---|
| I | widan | wed | wadanas | wiedzieć |
| II | kausan | kaus | kasanas | próbować |
| lausan | laus | lasanas | rosnąć | |
| klauwan | klau | klawanas | pękać, trzaskać | |
| srawan | srau | srawanas | martwić się | |
| duwan | dau | dawanas | nurkować | |
| III | swaman | swam | swamanas | pływać |
| alban | alb | albanas | pomagać | |
| gwaman | gwam | gwamanas | przyjść | |
| awian | ab | abas | mieć | |
| baran | bar | baranas | ciągnąć | |
| IV | aran | or | aranas | wieźć, jechać |
Czasowniki nieregularne
| Bezokolicznik | Imperfekt | Perfekt | Znaczenie |
|---|---|---|---|
| adan | iad | adanas | jeść |
| laggian | lā | lagganas | leżeć |
| bragan | brā | braganas | łamać |
| drannan | drā | drannanas | pić |
| stansan | stos | stasanas | stać |
| edan | ies | edanas | nazwyać się |
| ausan | iaus | ausanas | czerpać |
| dawian | dasau | dawanas | umierać |
| awan | iau | awanas | ciosać |
| walgan | wawāl | walganas | chodzić |
| biaggan | bawiā | biagganas | walczyć |
| biān | bawod | biānas | grzać |
| blodan | bawlos | blodanas | prosić |
| sāwan | sā | sāwanas | widzieć |
| draggan | dro | dragganas | dźwigać |
Tekst
| Owca i Konie | Siabo anna māros |
|---|---|
| Na wzgórzu owca, która nie miała wełny, zobaczyła konie: jeden ciągnął ciężki wóz, drugi dźwigał wielki ładunek, a trzeci wiózł szybko człowieka. Owca rzekła do koni: „Serce mnie boli, widząc, co człowiek nakazuje robić koniom”. Konie odpowiedziały: „Słuchaj, owco, serca nas bolą, kiedy widzimy, jak człowiek, pan, zabiera twoją wełnę na płaszcz dla samego siebie. I owca nie ma wełny”. Usłyszawszy to, owca pobiegła przez równinę. | An ali siabo, swaligo na ab walo, sā mārās: enas bar awiggo wanno, āsaras dro graudo osro, anna srasias or gwagwo mano. Siabo saggas māramas: „Arde mino aga ma, sāwanno, swa mans bausa dan māramas”. Māros annaswarasan: „Aus, siabo, ardos ūsaros agās ūs, swania wis sāwamas, swo mans, raus, nama walo sino ara peso salas salawe. Anna siabo na awia walo”. Swania ausas i, siabo slawas ār alono. |