Język pojski

Пой таал język pojski
Sposoby zapisu:	cyrylica
Typologia:	SVO
W Kyonie
Utworzenie:	Spiritus w 2015 (pierwsze wersje wcześniej)
Regiony :	Pojka
Liczba użytkowników	do ustalenia
Klasyfikacja:	??
Kody
conlanger-3	kyn.poj.spr
Przykład
Чө мұҗ-ін фий қа зі Суед фий ка То віжұ чө лээх, сіх чө мұҗ-ін фий қа дэ чө фоох дэ чө пил-ін мїкі, фа жее чи Суед фий ка мі тіс лі.
Lista conlangów

Język pojski (Пой таал [pɔj tɑːɮ]) — język Kyonu używany przez Pojów północno-zachodniej części Dewii, zwanej Pojką.

Zapis i wymowa

Samogłoski

Pojski system samogłoskowy składa się łącznie z 36 samogłosek. W standardowej pojszczyźnie znaleźć można 9 podstawowych fonemów samogłoskowych, idących zgodnie ze schematem: otwarte — 2 (/æ/, /ɑ/), średnie — 3 (/e/, /ə/, /o/) przymknięte — 4 (/i/, /ʏ/, /ɨ/, /u/). Historycznie pojski posiadał 5 "klasycznych" samogłosek; nowe powstały w wyniku przegłosu:

• /æ/ i /ɑ/ przegłaszają się nawzajem,
• /e/ i /o/ przegłaszają się do /ə/ (historycznie dwa osobne dźwięki),
• /i/ przegłasza się do /ɨ/, /u/ do /ʏ/.

Poniższa grafika przedstawia podstawowe pojskie fonemy samogłoskowe:

	Przednie		Centralne		Tylne
Przymknięte	i ʏ ɨ u o e ə æ ɑ
Prawie przymknięte
Półprzymknięte
Średnie
Półotwarte
Prawie otwarte
Otwarte

Oprócz rozróżnienia ze względu na barwę, pojski odróżnia samogłoski również na podstawie przydechu i długości. Oba te procesy są fonemiczne (мі [mi] trzy : мї [miː] spokojny, łagodzić; бе [be] stół, w pewnych kontekstach dwa : бех [be̤] dziób, warga, przygryzać wargę) oraz mogą na siebie zachodzić (маах [mɑ̤ː] robić, tworzyć, praca). Łącznie więc pojski posiada, jak wyżej zostało już napisane, 36 fonemicznych samogłosek.

Spółgłoski

		Wargowe	Dziąsłowe		Podniebienne	Miękko- podniebienne	Języczkowe
			sybilanty	boczne
Nosowe		m м	n н			ŋ~ɴ ң
Zwarte	dźwięczne	b б	d д			g г	ɢ ґ
	bezdźwięczne	p п	t т			k к	q қ
Szczelinowe	dźwięczne	v~β в	z з	ɮ л	ʑ ж	ɣ~ʝ ғ	ʁ р
	bezdźwięczne	f~ɸ ф	s с	ɬ ӆ	ɕ ш	x~ç х	χ ҳ
Afrykaty	dźwięczne		d͡z ѕ	d͡ɮ ђ	d͡ʑ җ
	bezdźwięczne		t͡s ҭ	t͡ɬ ћ	t͡ɕ ч
Aproksymanty	ustne	w ў			j й

Morfologia

Zaimki

Osobowe

Honoryfikatywność 0

			Sing.	Dual.	Plur.
I	ekskl.	m	ө	ба-ва	ва
		f		бі-ві	ві
		n		ба-ваа	ваа
	inkl.	m		ба-сан	сан
		f		бі-шін	шін
		n		ба-саан	саан
II		m	җа	бе-лей	лей
		f	жі зи( й)	бі-лі	лі
		n		бу-луй	луй
III		m	та	бе-фей	фей
		f	чі ти( й)	бі-фі	фі
		n	и	бу-фуй	фуй

Honoryfikatywność +

		Sing.	Dual.	Plur.
II	m	ѕоһ	ба-ћа	ћа-лей
	f	ѕїһн	бі-ћі	ћі-лі
	n		ба-ћаа	ћаа-лаа
III	m	фееһ	ба-фаһ	фаһ
	f	фїһн	бі-фіһ	фіһ
	n		бу-фааһ	фааһ

Honoryfikatywność -

		Sing.	Dual.	Plur.
I ekskl.	m, f	а-ңа	ба-ва-ң	ва-ңа
	n		ба-ваа-ң	ваа-ңа
III	m	та-ңа	ба-фа-ң	фа-ңа
	f	ча-ңа
	n

Wskazujące, pytające, względne

		Wskazujące			Pytające /względne
		tu, (blisko nadawcy	tam, (blisko odbiorcy	tam (daleko od obu
Przedmiot		с-и	қоп-и	ҭ-и	ҳ-и
Osoba					ҳ-ай
Czas		сө-мееһн	ко(п)-мееһн	ҭө-мееһн	ҳө-мееһн
Mijesce	w	сө-ўай	коп-ўай	ҭө-ўай	ҳө-ўай
	do	сө-віһ	ко(п)-віһ	ҭө-віһ	ҳө-віһ
	z	с-аан	коп-аан	ҭ-аан	ҳ-аан
	przez	сө-җо	ко(п)-җо	ҭө-җо	ҳө-җо
Sposób		с-ээт	коп-ээт	ҭ-ээт	ҳ-ээт

Czasowniki

		Forma teraźniejsza	Froma przeszła
Regularne	1 zmiana	боок	бөөк
	2 zmiany	дас	дэш
	3 zmiany	ґаал	ґуээж
Nieregularne	anomalne	мий	мее
	supletywne	ґаай	жір

Partykuły funkcji gramatycznych

		Zależne				Niezależne
		Podmiotowe		Dopełnieniowe
		Ożywione	Nieożywione	Ożywione	Nieożywione
Zaimkowe /własne		и (V )й		a а(-й-V)		і й( V)
Nieokreślone	pełne	нұ	на	ни	нө
	cząstkowe			ги	гө
Określone	pełne	чұ	ка	ки	чө
	cząstkowe			гич	гөч
Honoryfikatywne +		таһ		а-таһ		таһ
Honoryfikatywne -		ңа		а-ңа		ңа

Składnia

Język pojski jest zachowuje się ewidentnie izolująco, choć posiada również elementy syntetyczne (strony czasownika, czasy proste).

Podstawowym szykiem zdania jest SVO, który właściwie nie ulega zmianie, nawet w celach dodania emfazy. Większość słów w tekstach to jednosylabowe morfemy, mogące mieć znaczenie zarówno rzeczownikowe, czasownikowe, przymiotnikowe, przysłówkowe czy nawet liczebnikowe. Gramatyka pojska opiera się więc przede wszystkim na specjalnych partykułach, zaimkach i przyimkach, które nadają słowom ukierunkowane znaczenie i określają ich funkcję w zdaniu.

On		zjadł		ciastko.
Ти	й	мее	нө	ноок.
3SG.m	PRT.SUB.PRN	jeść-PST	IDF.PRT.OB.	ciastko
PODMIOT	PARTYKUŁA	ORZECZENIE	RODZAJNIK PARTYKUŁA	DOPEŁNIENIE

W powyższym przykładzie:

• ти jest zaimkiem 3.os. l.poj. r.oż.m.,
• й jest zredukowaną partykułą и służąca do oznaczania jako podmiotu zaimka osobowego I grupy — stoi pomiędzy zaimkiem i czasownikiem,
• мее jest czasownikiem мий jeść odmienionym w formie czasu przeszłego dalszego (prostego),
• нө jest partykułą oznaczającą nieożywione, nieokreślone dopełnienie bliższe w liczbie pojedynczej — stoi między czasownikiem i rzeczownikiem,
• ноок jest rzeczownikiem pospolitym o znaczeniu ciastko.

W czasach złożonych miejsce partykuły podmiotu zajmuje partykuła czasu. Jeśli partykuła podmiotu była ściągnięta z rodzajnikiem, ten "wraca" przed rzeczownik:

	Dziecko		je		ciastko.
Нө	бұс	са	мий	нө	ноок.
IDF	dziecko	PRT.FUT.	jeść-FUT	IDF.PRT.OB.	ciastko
RODZAJNIK	PODMIOT	PARTYKUŁA	ORZECZENIE	RODZAJNIK PARTYKUŁA	DOPEŁNIENIE

Jednakże kiedy podmiotem jest zaimek, partykuła podmiotu znika zupełnie:

Jestem		zmęczony/a.
Ө	ші	гуээж.
1SG	PRT.PST	zmęczony-PST
PODMIOT	PARTYKUŁA	ORZECZENIE

Ta sama partykuła nie znika jednak, gdy podmiotem jest rzeczownik własny; przyjmuje ona oczywiście formę prenominalną:

	Ruung jest		zmęczony.
І	Рууң	ші	гуээж.
PRT.PRR	Ruung	PRT.PST	zmęczony-PST
RODZAJNIK POARTYKUŁA	PODMIOT	PARTYKUŁA	ORZECZENIE