|
|
Język alański
????
|
| Sposoby zapisu:
|
Łacińskie
|
| Typologia:
|
Fleksyjny
SVO
|
| Faktycznie
|
| Utworzenie:
|
Henryk Pruthenia w 2018
|
| W Adnacie
|
| Używany w :
|
brak
|
| Klasyfikacja:
|
j. indoeuropejskie
|
| Lista conlangów
|
Język radamantyjski -
Głoski
Samogłoski
- i ʉ u (i ů u)
- ɛ ɔ (e o)
- æ (ä)
- a ɑ (a å)
Spółgłoski
- m n ŋ (m n ng)
- pʰ tʰ kʰ qʰ ʔ (p t k q ')
- f s z ʃ x χ h (f s z š x x̣ h)
- ts͡ kx͡ (ṭ ḳ)
- w l ʀ j r (w l r j ȓ)
Akcent
Akcent pada zawsze na pierwszą sylabę wyrazu.
Zmiany fonetyczne
- ô, ǫ̂ > ɛ
- θ, ð > s, z
- β-, ð-, ɣ- > b-, d-, g-
- ka- > qa
- kk > q
- kt, gd > χ
- h > h, x
- Rx > Rh
- w- > gʷ-
- f- > ∅-
- β ɣ > β̥ ɣ̥ > f, x
- k- > kx-
- t-, tt > ts
- -ww-, -jj- > ggʷ, ddj
- dd, gg > ʔ
- xʷ, kʷ, gʷ > x, kx, p-/fχ
- b, d, g > pʰ, tʰ, kʰ
- sw > w
- i-mutacja:
- u, ū > y, ȳ
- o, ō > ø, ø̄
- a, ā > æ, ǣ
- au, ōu > æy, ø̄y
- r > ʀ (za wyjątkiem pozycji po /h/)
- hw, hr, hl, hm, hn > x, r, h, mx, nx
- eu, iu > ø, y
- ai, ōi > ei, ø̄y
- e > i
- ei > æi
- ū > ʉ̄
- ōu > ū
- hj, lj > j
- VlV > VrV
- sk, st, sp > kʰ, ts, pʰ
- ō > ū
- au > ō
- a-mutacja:
- y > i
- ʉ̄ > ɵʉ
- ō > ou
- ā > ɑu
- ē > ei
- ū > ʉw
- ī > æi
- ȳ > øy
- ø̄y > øy
- ǣ > æi
- ø̄ > ʉw
- u > ʉ
- CC, Cj > C
- ei > i
- ʉw > ʉ
- æi > ɛ
- æy > æ
- ou, oʉ > u
- ø, øy, ɵʉ > ɛ
- ɑu > ɑ
- a > ɑ (w zamkniętej)
- -p, -t, -ts, -k > -f, -s, -s, -χ
- V́¹CN > V́¹CV¹N
- V́¹NC > V́NV¹C
Gramatyka
Zaimek
Rzeczownik
a- m'
akar "pole"
| Cas.
|
SG
|
PL
|
| Nom.
|
akar as
|
akarů
|
| Acc.
|
akar a
|
a- n'
afal "siła"
| Cas.
|
SG
|
PL
|
| Nom.
|
afal a
|
afalů
|
| Acc.
|
afal a
|
u- m'
er "sługa"
| Cas.
|
SG
|
PL
|
| Nom.
|
er S
|
erif i
|
| Acc.
|
er
|
i- m'
äls "wiek"
| Cas.
|
SG
|
PL
|
| Nom.
|
äls is
|
älte i
|
| Acc.
|
ält i
|
ō- f'
aȓasana "szydło"
| Cas.
|
SG
|
PL
|
| Nom.
|
aȓasana
|
aȓasane
|
| Acc.
|
aȓasanan
|
ô- m'
exe "pan, władca"
| Cas.
|
SG
|
PL
|
| Nom.
|
exe
|
exän i
|
| Acc.
|
exan
|
Czasownik
Został zachowany podział czasowników na mocne i słabe. Zanikły imiesłowy oraz bezokolicznik. Rozwinął się system dwóch czasów:
- czas teraźniejszo-przyszły;
- czas przeszły.
Koniugacja
Koniugacja czasowników mocnych i słabych
| Kl.
|
Znaczenie
|
Teraźniejszy
|
Przeszły
|
| Sg.
|
Pl.
|
| I
|
wiedzieć
|
pet
|
petån
|
pes
|
| II
|
próbować
|
ḳis
|
ḳesån
|
ḳus
|
| rosnąć
|
liz
|
lezån
|
luz
|
| pękać
|
klif
|
klefån
|
kluf
|
| martwić się
|
ȓifx̣
|
ȓifx̣ån
|
ȓufx̣
|
| nurkować
|
tef
|
tefån
|
tuf
|
| III
|
pić
|
trinix
|
trinikån
|
tranax
|
| pływać
|
wim
|
wimån
|
wam
|
| pomagać
|
hilif
|
hilipån
|
halaf
|
| IV
|
łamać
|
prix
|
prikån
|
prax
|
| przyjść
|
ḳim
|
ḳimån
|
ḳam
|
| V
|
jeść
|
is
|
itån
|
as
|
| leżeć
|
lix
|
lixån
|
lax
|
| VI
|
stać
|
ṭän
|
ṭånån
|
ṭůs
|
| mieć
|
häf
|
hafån
|
haf
|
| VII
|
nazywać się
|
hes
|
hetån
|
heṭs
|
| czerpać
|
es
|
usån
|
us
|
| umierać
|
täw
|
tawån
|
taw
|
| ciosać
|
häfx̣iz
|
hafx̣ån
|
hus
|
| chodzić
|
päläkiz
|
palakån
|
palax
|
| walczyć
|
pixiz
|
pixån
|
pix
|
| grzać
|
piy
|
piyån
|
půs
|
| darować
|
plůt
|
plůtån
|
plůṭs
|
| SŁABE
|
chronić
|
ez
|
ezůn
|
eziz
|
| naciskać
|
häm
|
hamån
|
hamiz
|
Czas teraźniejszy
W czasie teraźniejszym czasownik przyjmuje dwie formy:
- pojedynczą - cechuje się przegłosem we wszystkich formach mocnych i większości słabych (pochodne -janą), wyjątkiem są formy kończące się na dawne -ōną; drugą ważnym zjawiskiem jest przechodzenie zwartych w szczelinowe w wygłosie;
- mnogą - podstawowa forma czasownika, podawana często w słownikach na pierwszym miejscu;
Czas przeszły
Posiada tylko jedną formę dla obu liczb. Czasowniki mocne tworzą swoje formy poprzez przegłos, a słabe poprzez dodanie końcówki -iz, która nie wywołuje przegłosu miękkiego.
Zgodność czasowników
Jako że w j. radamantyjskim nie ma bezokolicznika, połączenia czasowników (w tym konstrukcje modalne) zgadzają się co do czasu i liczby.
