|
|
Język węcki
Vuck jezək
Вуцк ѥзък
|
| Sposoby zapisu:
|
Łacinka/Cyrylica
|
| Typologia:
|
Fleksyjny
SVO
|
| Faktycznie
|
| Utworzenie:
|
Henryk Pruthenia w 2019
|
| W Adnacie
|
| Używany w :
|
brak
|
| Klasyfikacja:
|
j. indoeuropejskie
|
| Lista conlangów
|
Zmiany dźwiękowe
- i, y, ъ > ə
- o-, ǫ-, ə- > vo-, vǫ-, və-
- e > i
- ę, ě > e
- jь- > jė-
- ьj > ėj
- ь > ė, e, ∅ (przed {r, l, t, d, n, s, z, c})
- a- > ja-
- ja, 'a > je, 'e
- TarT, TerT > TaraT
- arT- > varaT-
- š, ž > s, z
- č, dz, dž > c, z, z
- tj, dj > c, dz
- t', d' > c', dz'
- r̥, l̥ > ərə, ələ
- kv', gv' > cv', zv'
- depalatalizacja
- str > tr
- dl, tl > l
Dźwięki
Samogłoski
- i u (i u)
- ɛ e ə ɔ (e ė ə o)
- a (a)
Spółgłoski
- m n (m n)
- p b t d k g (p b t d k g)
- v s z ʃ ʒ x (v s z š ž h)
- ts͡ dz͡ (c dz)
- r l j (r l j)
Spółgłoski /š/ oraz /ž/ występują tylko w zapożyczeniach.
Zapis cyryliczny
| А а |
Б б |
В в |
Г г |
Д д |
Є є |
Ж ж |
Ѕ ѕ
Ꙁ ꙁ |
З з |
И и
|
| a |
b |
v |
g |
d |
e |
ž |
dz |
z |
i
|
| І і |
К к |
Л л |
М м |
Н н |
О о |
П п |
Р р |
С с |
Т т
|
| j |
k |
l |
m |
n |
o |
p |
r |
s |
t
|
| Х х |
Ц ц |
Ш ш |
Ъ ъ |
Ь ь |
Ꙗ ꙗ |
Ѥ ѥ |
Ю ю
|
| h |
c |
š |
ə |
ė |
ja |
je |
ju
|
Gramatyka
Zaimek
I i II osoba
| Cas.
|
Sg.
|
Pl.
|
Refl.
|
| I
|
II
|
I
|
II
|
| Nom
|
je
|
tə
|
mə
|
və
|
|
| Gen
|
mini
|
cibi
|
nas
|
vas
|
sibi
|
| Dat
|
mne
mə
|
tobe
cə
|
nam
|
vam
|
sobe
sə
|
| Acc
|
me
|
ce
|
nə
|
və
|
se
|
| Ins
|
mnu
|
tobu
|
namə
|
namə
|
sobu
|
| Loc.
|
mne
|
tobe
|
nas
|
vas
|
sobe
|
| Poss.
|
moj
|
tvoj
|
nas
|
vas
|
svoj
|
III osoba
| Cas.
|
Sg.
|
Pl.
|
| m
|
f
|
n
|
| Nom
|
von
|
vona
|
vono
|
vonə
|
| Gen
|
jigo
|
jije
|
jigo
|
jeh
|
| Dat
|
jimu
|
jijə
|
jimu
|
jem
|
| Acc
|
von
|
vonu
|
vono
|
vonə
|
| Ins
|
nem
|
nu
|
nem
|
jemə
|
| Loc.
|
nom
|
nijə
|
nom
|
jeh
|
Rzeczownik
Deklinacja I
| Cas.
|
Męska
|
| I
|
II
|
III
|
| Sg.
|
| Nom.
|
vələk
|
kon
|
gosc
|
| Gen.
|
vələk
|
kone
|
gosce
|
| Dat.
|
vələku
|
konu
|
gosce
|
| Acc.
|
vələk
|
kon
|
gosc
|
| Ins.
|
vələkom
|
konem
|
goscem
|
| Loc.
|
vələce
|
kone
|
gosce
|
| Pl.
|
| Nom.
|
vələcə
|
koni
|
gosci
|
| Gen.
|
vələk
|
kon
|
goscėj
|
| Dat.
|
vələkom
|
konem
|
goscem
|
| Acc.
|
vələkə
|
konə
|
goscə
|
| Ins.
|
vələkə
|
konə
|
goscə
|
| Loc.
|
vələceh
|
koneh
|
gosceh
|
Deklinacja II
| Cas.
|
Żeńska
|
| I
|
II
|
III
|
| Sg.
|
| Nom.
|
zina
|
duse
|
kosc
|
| Gen.
|
zinə
|
duse
|
koscə
|
| Dat.
|
zine
|
dusə
|
koscə
|
| Acc.
|
zinu
|
dusu
|
koscu
|
| Ins.
|
zinu
|
dusu
|
koscu
|
| Loc.
|
zine
|
dusə
|
koscə
|
| Pl.
|
| Nom.
|
zinə
|
dusə
|
koscə
|
| Gen.
|
zin
|
dus
|
koscėj
|
| Dat.
|
zinam
|
dusem
|
koscem
|
| Acc.
|
zinə
|
dusə
|
koscə
|
| Ins.
|
zinami
|
dusemi
|
koscemi
|
| Loc.
|
zinah
|
duseh
|
kosceh
|
Deklinacja III
| Cas.
|
Nijaka
|
| I
|
II
|
| Sg.
|
| Nom.
|
leto
|
poli
|
| Gen.
|
leta
|
pole
|
| Dat.
|
letu
|
polu
|
| Acc.
|
leto
|
poli
|
| Ins.
|
letom
|
polim
|
| Loc.
|
lece
|
polə
|
| Pl.
|
| Nom.
|
leta
|
pole
|
| Gen.
|
let
|
pol
|
| Dat.
|
letom
|
polim
|
| Acc.
|
leta
|
pole
|
| Ins.
|
letə
|
polə
|
| Loc.
|
leceh
|
poləh
|
Deklinacja IV
| Cas.
|
Spółgłoskowa
|
| I
|
II
|
III
|
IV
|
V
|
VI
|
| Sg.
|
| Nom.
|
sən
|
kamə
|
vəme
|
cile
|
krə
|
macə
|
| Gen.
|
sənovi
|
kamini
|
vəmini
|
cileci
|
krəvi
|
maciri
|
| Dat.
|
sənovə
|
kaminə
|
vəminə
|
cilecə
|
krəvə
|
macirə
|
| Acc.
|
sənov
|
kamin
|
vəmin
|
cilec
|
krəv
|
macir
|
| Ins.
|
sənovem
|
kaminem
|
vəminem
|
cilecem
|
krəvu
|
maciru
|
| Loc.
|
sənovi
|
kamini
|
vəmini
|
cileci
|
krəvi
|
maciri
|
| Pl.
|
| Nom.
|
sənovə
|
kaminə
|
vəminə
|
cilecə
|
krəvə
|
macirə
|
| Gen.
|
sənov
|
kamin
|
vəmin
|
cilet
|
krəv
|
macir
|
| Dat.
|
sənovem
|
kaminem
|
vəminem
|
cilecem
|
krəvem
|
macirem
|
| Acc.
|
sənovə
|
kaminə
|
vəminə
|
cilecə
|
krəvə
|
macirə
|
| Ins.
|
sənovmə
|
kaminmə
|
vəminmə
|
cilecmə
|
krəvmə
|
macirmə
|
| Loc.
|
sənovəh
|
kaminəh
|
vəminəh
|
ciletəh
|
krəvəh
|
macirəh
|
Przymiotnik
Deklinacja I
| Cas.
|
Sg.
|
Pl.
|
| m
|
f
|
n
|
| Nom
|
star
|
stara
|
staro
|
starə
|
| Gen
|
stara
|
staroje
|
stara
|
stareh
|
| Dat
|
staromu
|
starojə
|
staromu
|
starom
|
| Acc
|
star
|
staru
|
staro
|
starə
|
| Ins
|
starom
|
staru
|
starom
|
starə
|
| Loc.
|
stare
|
starojə
|
stare
|
stareh
|
Koniugacja II
| Cas.
|
Sg.
|
Pl.
|
| m
|
f
|
n
|
| Nom
|
lecėn
|
lecne
|
lecni
|
lecnə
|
| Gen
|
lecna
|
lecnije
|
lecna
|
lecneh
|
| Dat
|
lecnimu
|
lecnijə
|
lecnimu
|
lecnem
|
| Acc
|
lecėn
|
lecnu
|
lecni
|
lecnə
|
| Ins
|
lecnim
|
lecnu
|
lecnim
|
lecnə
|
| Loc.
|
lecne
|
lecnijə
|
lecne
|
lecneh
|
Przysłówek
Czasownik
Czas teraźniejszy i przyszły dokonany
Koniugacja I
| Pers.
|
Sg
|
Pl
|
Sg
|
Pl
|
Sg
|
Pl
|
Sg
|
Pl
|
| I
|
nisu
|
nisim
|
riku
|
ricim
|
məju
|
məjim
|
dzekoju
|
dzekujim
|
| II
|
nisis
|
nisici
|
ricis
|
ricici
|
məjis
|
məjici
|
dzekujis
|
dzekujici
|
| III
|
nisit
|
nisut
|
ricit
|
rikut
|
məjit
|
məjut
|
dzekujit
|
dzekojut
|
Koniugacja II
| Pers.
|
Sg
|
Pl
|
| I
|
sluham
|
sluham
|
| II
|
sluhasə
|
sluhaci
|
| III
|
sluhat
|
sluhajut
|
Koniugacja III
| Pers.
|
Sg
|
Pl
|
| I
|
hvaləm
|
hvaləm
|
| II
|
hvaləs
|
hvaləci
|
| III
|
hvalət
|
hvalet
|
Koniugacja IV
| Pers.
|
Sg
|
Pl
|
Sg
|
Pl
|
Sg
|
Pl
|
| I
|
dam
|
dasm
|
vem
|
vesm
|
jem
|
jesm
|
| II
|
dasə
|
dasci
|
vesə
|
vesci
|
jesə
|
jesci
|
| III
|
dast
|
dadzet
|
vest
|
vedzet
|
jest
|
jedzet
|
Czasowniki bəci
| Aff.
|
Neg.
|
Inter.
|
| Sg
|
Pl
|
Sg
|
Pl
|
Sg
|
Pl
|
| jim
|
jism
|
nem
|
nesm
|
ləm
|
ləsm
|
| jisə
|
jisci
|
nesə
|
nesci
|
ləsə
|
ləsci
|
| jist
|
sut
|
nemast
|
nisut
|
ləst
|
lə sut
|
Czas przeszły
Koniugacja samogłoskowa
| Pers.
|
Sg
|
Pl
|
| m
|
f
|
n
|
| I
|
bəh dal
|
bəh dala
|
–
|
bəhom dalə
|
| II
|
bəsə dal
|
bəsə dala
|
–
|
bəsci dalə
|
| III
|
bə da
|
bəse dalə
|
Koniugacja spółgłoskowa
| Pers.
|
Sg
|
Pl
|
| m
|
f
|
n
|
| I
|
bəh nisəh
|
bəh nisah
|
–
|
bəhom nislə
|
| II
|
bəsə nis
|
bəsə nis
|
–
|
bəsci nislə
|
| III
|
bə nis
|
bəse nislə
|
Czas przyszły niedokonany
Koniugacja samogłoskowa
| Pers.
|
Sg
|
Pl
|
| m
|
f
|
n
|
| I
|
mam dal
|
bəh dala
|
–
|
masm dalə
|
| II
|
masə dal
|
bəsə dala
|
–
|
masci dalə
|
| III
|
mast dal
|
mast dala
|
mast dalo
|
majut dalə
|
Koniugacja spółgłoskowa
| Pers.
|
Sg
|
Pl
|
| m
|
f
|
n
|
| I
|
mam nis
|
bəh nisla
|
–
|
masm nislə
|
| II
|
masə nis
|
bəsə nisla
|
–
|
masci nislə
|
| III
|
mast nis
|
mast nisla
|
mast nislo
|
majut nislə
|
Tryb przypuszczający
Koniugacja samogłoskowa
| Pers.
|
Sg
|
Pl
|
| m
|
f
|
n
|
| I
|
bəm dal
|
bəm dala
|
–
|
bəm dalə
|
| II
|
bəs dal
|
bəs dala
|
–
|
bəci dalə
|
| III
|
bə dal
|
bə dala
|
bə dalo
|
bet dalə
|
Koniugacja spógłoskowa
| Pers.
|
Sg
|
Pl
|
| m
|
f
|
n
|
| I
|
bəm nis
|
bəm nisla
|
–
|
bəm nislə
|
| II
|
bəs nis
|
bəs nis
|
–
|
bəci nislə
|
| III
|
bə nis
|
bə nisla
|
bə nislo
|
bet nislə
|
Tryb rozkazujący
| Pers.
|
Sg
|
Pl
|
Sg
|
Pl
|
Sg
|
Pl
|
Sg
|
Pl
|
Sg
|
Pl
|
Sg
|
Pl
|
Sg
|
Pl
|
Sg
|
Pl
|
Sg
|
Pl
|
Sg
|
Pl
|
| II
|
nis
|
nisci
|
rik
|
rikci
|
məj
|
məjci
|
dzekuj
|
dzekujci
|
sluhaj
|
sluhajci
|
hval
|
hvalci
|
dadz
|
dadzci
|
vedz
|
vedzci
|
jedz
|
jedzci
|
budz
|
budzci
|
Imiesłowy
| Imiesłów
|
Prs.
|
Perf.
|
| Act.
|
nisə, vədze
|
nisəsə, vədzəsə
|
| Pass.
|
nisomo, vədzimo
|
nisino, vədzino
|
| Imiesłów
|
Prs.
|
Perf.
|
| Act.
|
nisuc, vədzec
|
nisəs, vədzəs
|
| Pass.
|
nisom, vədzim
|
nisin, vədzin
|
| L-part.
|
nis, vədze
nisla, vədzela
|
Tekst
| Owca i konie
|
Vovce a koni
|
Вовцє а кони
|
| Na wzgórzu owca, która nie miała wełny, zobaczyła konie: jeden ciągnął ciężki wóz, drugi dźwigał wielki ładunek, a trzeci wiózł szybko człowieka. Owca rzekła do koni: „Serce mnie boli, widząc, co człowiek nakazuje robić koniom”. Konie odpowiedziały: „Słuchaj, owco, serca nas bolą, kiedy widzimy, jak człowiek, pan, zabiera twoją wełnę na płaszcz dla samego siebie. I owca nie ma wełny”. Usłyszawszy to, owca pobiegła przez równinę.
|
Na pogorə vovce, kəje ni bə me vələnu, svədze koni: idzėn ceg cesk voz, drug dzvəga vilko baramin, a tric viz bərəzo clovek. Vovce rik do kon: „Sərədz moj bolət, vədze, cto clovek vəsmələvət dzelacə konem.” Koni bəse otriklə: „Sluhaj, vovce, sərədzi nasə bolet, kog vədzəm, jeko clovek, gospodz, birit tvoju vələnu na plasc samomu sobe. A vovce ni mast vələnu”. Usləsesə vovo, vovce bə pobeg paraz rovi.
|
На погоръ вовцє, къѥ ни бъ мє вълъну, свъѕє кони: иѕьн цєг цєск воз, друг ѕвъга вилко барамин, а триц виз бъръзо цловєк. Вовцє рик до кон: „Съръѕ моі болът, въѕє, цто цловєк въсмълъвът ѕєлацъ конєм.” Кони бъсє отриклъ: „Слухаі, вовцє, съръѕи насъ болєт, ког въѕєм, ѥко цловєк, госпоѕ, бирит твою вълъну на пласц самому собє. А вовцє ни маст вълъну”. Услъсєсъ вово, вовцє бъ побєг параз рови.
|
