|
|
Język wendlandzki
Vendlånðskje jörek
|
| Sposoby zapisu:
|
łaciński
|
| Typologia:
|
analityczno-fleksyjny
SOV
|
| Faktycznie
|
| Utworzenie:
|
Henryk Pruthenia w 2013
|
| W świecie Zapadki
|
| Używany w :
|
Padonia
|
| Klasyfikacja:
|
J. słowiańskie
|
| Lista conlangów
|
Vendlånðskje jörek ['vɛndlonðɕə 'jøɹək] - język wendlandzki - sztuczny język słowiański wywodzący się z języka prasłowiańskiego.
Zmiany fonetyczne
Spółgłoski
- tj, dj > tt, dd
- t', d' > θ, ð
- šč > sk'
- r' > ř'
- ř' > ʝ
- brak przestawek, za to częste rozpodobnienia
- coś ala czwarta palatalizacja
- sk' > ɕ (zapis skj)
- s', x', š > ɧ (zapis sj)
- k', č > ɕ (zapis kj)
- θ, s > s̠ (θ wszędzie - zapis tj, s przed samogłoską - zapis ss)
- x, k (k tylko przed zwartymi i sonornymi) > s
- rt, rd, rn, rs, rz, rl > ʈ, ɖ, ɳ, ʂ, ʐ, ɭ
- rk, rg > ʈ, ɖ
- ž > ʐ
- c > s̠, k (k przed zbitkami)
- g' > j (zapis g)
- z > ɹ
Samogłoski
- odpadnięcie jerów, ъ, ь > e, 'e, wzdłużenie, iloczas
- a:, o: > å
- a, o > a
- ę > ö. e (w wygłosie)
- ę: > öi, e (w wygłosie)
- ą > au, a (w wygłosie)
- ą: > åu, å (w wygłosie)
- e, y, u > e
- ě > i
Zapis
- Aa - [ɑ], gdy nieakcentowane [ə]
- Åå - [o]
- Bb - [b]
- Cc - [k], [s]
- Dd - [d]
- Ðð - [ð]
- Ee - [ɛ] pod akcentem, gdy nieakcentowane - [ə]
- Ff - [f]
- Gg - [g], przed »i« [j]
- Hh - [h]
- Ii - [i ]
- Jj - [j]
- Kk - [k]
- skj - [ɕ]
- kj - [ɕ]
- Ll - [l]
- Mm - [m]
- Nn - [n]
- Oo - [o]
- Öö - [ø]
- Pp - [p]
- Qq - [gv] - tylko w duwznaku »qu«
- Rr - [ɹ]
- rt - [ʈ]
- rd - [ɖ]
- rn - [ɳ]
- rs - [ʂ]
- rz - [ʐ]
- rl - []ɭ
- Ss - [s]
- Tt - [t]
- Uu - [u]
- Vv - [v]
- Xx - [ks]
- Yy - [i]
- Zz - [z], [s]
Dawniej gj zapisywano jako ğ, a tj jako ç.
Gramatyka
Język charakteryzuje się dużą innowacyjnością i uproszczeniami fleksji. Odmiana czasowników przez osoby zanikła, rodzaj nijaki przestał istnieć, powstała kategoria określoności, deklinacja się uprościła.
Czasownik
Bezokolicznik
Bezokolicznik przyjmuje następujące końcówki:
- -ç, np. betj 'być'
- -kj, np. pekj 'piec'
- -ð, np. måð 'móc'
- -rs, np. irs 'jeść' (jědti > jězti > jězθi > jězθ > jěrθ > jěrs > irs)
- -sç, np. plestj 'pleść'
Supinum
Forma supina tworzona jest od bezokolicznika w następujący sposób:
- betj > bet
- pekj > pekt
- måð > mågd
- irs > irt
- plesç > plest
Czas teraźniejszy
Formy czasu teraźniejszego są podobne do form występujących w języku polskim, jednak pod wpływem form imperfektu i aorystu doszło do zubożenia mnogości form osobowych.
Koniugacja I
| Koniugacja I
nestj "nieść"
|
| Liczba
|
Sg
|
Du
|
Pl
|
| 1.
|
nesa
|
neseva
|
nesem
|
| 2.
|
nese
|
neseva
|
nesetje
|
| 3.
|
nese
|
nesetje
|
nesa
|
Koniugacja II
| Koniugacja II
metj "mieć"
|
| Liczba
|
Sg
|
Du
|
Pl
|
| 1.
|
meje
|
mejeva
|
mejemv
|
| 2.
|
meje
|
mejeva
|
mejetje
|
| 3.
|
meje
|
mejetje
|
meje
|
Koniugacja II
| Koniugacja III
rvalitj "chwalić"
|
| Liczba
|
Sg
|
Du
|
Pl
|
| 1.
|
rvale
|
rvaliva
|
rvalim
|
| 2.
|
rvali
|
rvaliva
|
rvalitje
|
| 3.
|
rvali
|
rvalitje
|
rvale
|
Czasowniki nieregularne
| betj "być"
|
| Liczba
|
Sg
|
Du
|
Pl
|
| 1.
|
jes
|
jeva
|
jem
|
| 2.
|
je
|
jeva
|
jetje
|
| 3.
|
je
|
jetje
|
sa
|
| dåtj "dać"
|
| Liczba
|
Sg
|
Du
|
Pl
|
| 1.
|
dåm
|
dåva
|
dåm
|
| 2.
|
då
|
dåva
|
dåtje
|
| 3.
|
då
|
dåtje
|
dåm
|
| viðitj "wiedzieć"
|
| Liczba
|
Sg
|
Du
|
Pl
|
| 1.
|
vim
|
viva
|
vim
|
| 2.
|
vi
|
viva
|
vitje
|
| 3.
|
vi
|
vitje
|
vim
|
| irs "jeść"
|
| Liczba
|
Sg
|
Du
|
Pl
|
| 1.
|
im
|
iva
|
im
|
| 2.
|
i
|
iva
|
itje
|
| 3.
|
i
|
itje
|
im
|
Czas przeszły
Czas przeszły tworzy się za pomocą form czasu teraźniejszego czasownika "betj" oraz formy przeszłej.
- betj > bel
- pekj > pek
- måð > måg
- irs > ir
- plestj > plet
| Forma przeszła
|
| Liczba
|
m
|
f
|
| Sg
|
måg
|
måga
|
| Du
|
mågama
|
mågåma
|
| Pl
|
mågi
|
Czas przyszły
Tworzy się go analitycznie za pomocą czasownika betj w formie przyszłej oraz bezokolicznika (dla niedokonanych) bądź supinum (dla dokonanych).
Np. bauda irs 'będę jadł', bauda rirt 'zjem'
| betj "być"
|
| Liczba
|
Sg
|
Du
|
Pl
|
| 1.
|
bauda
|
bauðeva
|
bauðem
|
| 2.
|
bauðe
|
bauðeva
|
bauðetje
|
| 3.
|
bauðe
|
bauðetje
|
bauda
|
Tryb rozkazujący
Większość form trybu rozkazującego tworzy się analitycznie poprzez dodanie po czasowniku 'iść' w formie rozkazującej iði (l.p), iðiva (l.pdw.), iðim/iðiçe (l.mn) oraz supinum, np. iði met! - myj!, iðiva pekt! - wy/my dwaj pieczmy! etc. Ale istnieje parę skostniałych form trybu rozkazującego, są to:
- båuð! - bądź!
- dåð! - daj!
- við! - wiedz
- slesj! - słuchaj!
- iði! - idź!
- verm! - weż!
Rzeczownik
Deklinacja I
| Deklinacja I
żywotna
|
| Liczba
|
Sg
|
Du
|
Pl
|
| NOM
|
sen
|
senama
|
sene
|
| GEN
|
sena
|
senåv
|
| DAT
|
senu
|
sene
|
| ACC
|
sena
|
senåv
|
| LOC
|
senu
|
sene
|
| Deklinacja I
nieżywotna
|
| Liczba
|
Sg
|
Du
|
Pl
|
| NOM
|
dåm
|
damama
|
dame
|
| GEN
|
dama
|
damåv
|
| DAT
|
damu
|
dame
|
| ACC
|
dåm
|
dame
|
| LOC
|
damu
|
dame
|
Deklinacja II
| Deklinacja II
żywotna
|
| Liczba
|
Sg
|
Du
|
Pl
|
| NOM
|
gåstj
|
gastjema
|
gastji
|
| GEN
|
gastji
|
gastjej
|
| DAT
|
gastji
|
gastji
|
| ACC
|
gastji
|
gastjej
|
| LOC
|
gastji
|
gastji
|
| Deklinacja II
nieżywotna
|
| Liczba
|
Sg
|
Du
|
Pl
|
| NOM
|
jemen
|
jemenema
|
jemeni
|
| GEN
|
jemeni
|
jemenej
|
| DAT
|
jemeni
|
jemeni
|
| ACC
|
jemen
|
jemeni
|
| LOC
|
jemeni
|
jemeni
|
Deklinacja III
| Deklinacja III
|
| Liczba
|
Sg
|
Du
|
Pl
|
| NOM
|
vada
|
vadama
|
vade
|
| GEN
|
vade
|
våd
|
| DAT
|
vaði
|
vade
|
| ACC
|
vada
|
vade
|
| LOC
|
vaði
|
vade
|
Deklinacja IV
| Deklinacja IV
|
| Liczba
|
Sg
|
Du
|
Pl
|
| NOM
|
kåstj
|
kastjema
|
kastji
|
| GEN
|
kastje
|
kastjej
|
| DAT
|
kastji
|
kastji
|
| ACC
|
kastje
|
kastji
|
| LOC
|
kastji
|
kastji
|
Deklinacja V
| Deklinacja V
|
| Liczba
|
Sg
|
Du
|
Pl
|
| NOM
|
lita
|
litama
|
lite
|
| GEN
|
lita
|
lit
|
| DAT
|
lita
|
lite
|
| ACC
|
lita
|
lite
|
| LOC
|
lita
|
lite
|
Deklinacja VI
| Deklinacja VI
|
| Liczba
|
Sg
|
Du
|
Pl
|
| NOM
|
sloves
|
slavesama
|
slavese
|
| GEN
|
slavessa
|
slavesåv
|
| DAT
|
slavesji
|
slavese
|
| ACC
|
slavessa
|
slavese
|
| LOC
|
slavesji
|
slavese
|
Przymiotnik =
