Język zimru
| Język zimru Da Neyrro Zimrye-su | |
|---|---|
| Sposoby zapisu: | ? |
| Typologia: | Agltuynacyjny VSO |
| Faktycznie | |
| Utworzenie: | Henryk Pruthenia w 2025 |
| W Kyon | |
| Używany w : | Ajdynir |
| Klasyfikacja: | j. waraskie
|
| Lista conlangów | |
|
Zobacz też słownik tego języka. |
Fonologia
Dźwięki
Samogłoski
- i~ɪ u~ʊ (i u)
- ɛ ɔ (e o)
- a (a)
Dyftongi:
- ɛɪ̯ aɪ̯ (ey ay)
Samogłoski /i/ oraz /u/ są realizowane jako [i] oraz [u] w sylabach otwartych akcentowanych, oraz jako [ɪ] i [ʊ] w sylabach zamkniętych i sylabach nieakcentowanych.
Spółgłoski
- m n ɲ (m n ny)
- p t ⁿt k (p t nt k)
- b d ⁿd g (b d nd g)
- s z ʃ x~h (s z sh h)
- t͡s ⁿt͡s t͡ʃ (c nc ch)
- w ɾ r j (w r rr y)
Akcent
Akcent pada na pierwszą sylabę rdzenia słowa.
Ortografia
Język zimru używa obecnie do zapisu alfabetu łacińskiego. Jego interesującą cechą jest używanie myślnika. Myślnik używa się, gdy:
- oznacza końcówkę bezokolicznika, np. deyru-ho czcić;
- oznacza klasę rzeczownika, np. rrano-s dom, rupo-r kapłan;
- użyty jest poimek, np. ako-wu pod wodą, ako-hiwu pod wodę, da ako-wu-s pod tę wodę.
Rragul
Pytać Borlacha XD
Zmiany fonetyczne
- wzdłużenie samogłosek w sylabach otwartych akcentowanych:
- i, u, e, a > ī, ū, ē, ā
- V1jV1 > V1:
- nj > ɲ [ny]
- alC > ayC
- wypadnięcie nieakcentowanych samogłosek niewygłosowych:
- a, u > ∅
- l > r
- mb, mp, nt, nd > ⁿt, ⁿd
- ms, ns > ⁿt͡s
- kn, gn > ⁿt͡s, n
- aⁿCV > ⁿCV:
- ng > ɲ [ny]
- nm > m
- hn > t͡sn
- alC > ayC
- a, ā > o, a
- ī, ū, ē > ey, u, ay
- v > w
- VjV > VchV
- k, g, h > t͡s, z, t͡ʃ {_i, _e, _y}
- dj > z
- dl > l
- VrN- > rVN-
- eyn, ayn > eny, any
Gramatyka
Zaimek
| Cas. | Sg. | Pl. | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| I | II | III | I | II | III | |||
| a. | in. | a. | in. | |||||
| Nom. | ka | ha | dor | dazu | tey | romo | dado | danu |
| Poss. | -ku- | -hu- | -to- | -mo- | ||||
Rzeczownik
Klasy
Rozróżnia się dwa rodzaje gramatyczne: ożywione i nieożywione.
| Cl. | -C- | -VC- | -V- | |||
|---|---|---|---|---|---|---|
| Sg. | Pl. | Sg. | Pl. | Sg. | Pl. | |
| A. | ⬛C-r | ⬛C-odo | ⬛VC-r | ⬛VC-do | ⬛V-r | ⬛V-do |
| In. | ⬛C-su | ⬛C-nu | ⬛VC-su | ⬛VC-nu | ⬛V-s | ⬛V-nu |
Określoność
Nieokreślony
| Cas. | -C- | -V- | ||
|---|---|---|---|---|
| Sg. | Pl. | Sg. | Pl. | |
| A. | mar ⬛C-∅ | ma ⬛C-∅ | mar ⬛V-∅ | ma -⬛V∅ |
| In. | mas ⬛C-∅ | man ⬛C-on | mas ⬛V-∅ | man -⬛Vn |
Określony
| Cas. | -C- | -VC- | -V- | |||
|---|---|---|---|---|---|---|
| Sg. | Pl. | Sg. | Pl. | Sg. | Pl. | |
| A. | da ⬛C-r | dad ⬛C-odo | da ⬛VC-r | dad ⬛VC-do | da ⬛V-r | dad ⬛V-do |
| In. | da ⬛C-su | dan ⬛C-nu | da ⬛VC-su | dan ⬛VC-nu | da ⬛V-s | dan ⬛V-nu |
Struktura aglutynacyjna
Poszczególne morfemy są doklejane do rzeczownika według ściśle określonej kolejności:
rodzajnik rzeczownik+poimek+forma dzierżawcza+klasa/końcówka określoności
Jeżeli rzeczownik występuje z przymiotnikiem, większość morfemów przeskakuje na przymiotnik:
rodzajnik rzeczownik przymiotnik+poimek+forma dzierżawcza+klasa/końcówka określoności
Przymiotnik
| Cas. | -C- | -V- | ||
|---|---|---|---|---|
| Sg. | Pl. | Sg. | Pl. | |
| A. | ⬛C-r | ⬛C-∅ | ⬛V-r | ⬛V-∅ |
| In. | ⬛C-su | ⬛C-∅ | ⬛V-su | ⬛V-∅ |
Stopniowanie
Przymiotnik stopniuje się za pomocą prefiksów:
- ka- - stopień wyższy
- shtey- - stopień najwyższy
Przymiotniki odrzeczowne
Przymiotniki odrzeczowne tworzy się za pomocą sufiksu -ye.
Przysłówek
Przysłówki mogą przyjmować dowolną formę. Przysłówki odprzymiotne tworzy się za pomocą sufiksu -shye.
Liczebnik
| Nom. | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| C. | un | rrun | hor | porr | chem | tur | rrenyu | eywi | mim | hom |
| Ord. | unye | rrunye | cherye | perrye | chemye | turye | rrenye | eywye | mimye | tayshye |
| Nom. | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 |
| C. | hom-un | hom-rrun | hom-hor | hom-porr | hom-chem | hom-tur | hom-rrenyu | hom-eywi | hom-mim | rrachem |
| Ord. | hom-unye | hom-rrunye | hom-cherye | hom-perrye | hom-chemye | hom-turye | hom-rrenye | hom-eywye | hom-mimye | rrachemye |
| Nom. | 10 | 20 | 30 | 40 | 50 | 60 | 70 | 80 | 90 | 100 |
| C. | hom | rrachem | hor-hom | porr-hom | chem-hom | tur-hom | rrenyu-hom | eywi-hom | mim-hom | cintu |
| Ord. | tayshye | rrachemye | hor-tayshye | porr-tayshye | chem-tayshye | tur-tayshye | rrenyu-tayshye | eywi-tayshye | mim-tayshye | cincye |
| Nom. | 1000 | |||||||||
| C. | davish | |||||||||
| Ord. | davishye |
Czasownik
| VC | ||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Pers | Sg. | Pl. | ||||||
| I | II | III a. | III in. | I | II | III a. | III in. | |
| Prs. | -k | -h | -r | -su | -t | -m | -do | -nu |
| Pst. act. | -o-k | -o-h | -o-r | -o-su | -o-t | -o-m | -o-do | -o-nu |
| Pst. pass. | -i-ku | -i-hu | -i-ru | -i-su | -i-tu | -i-mu | -i-dod | -i-nu |
| Fut. act. | -rro-k | -rro-h | -rro-r | -rro-su | -rro-t | -rro-m | -rro-do | -rro-nu |
| Fut. pass. | -rro-ku | -rro-hu | -rro-ru | -rro-su | -rro-tu | -rro-mu | -rro-dod | -rro-nu |
| Subj. act. | -mo-k | -mo-h | -mo-r | -mo-su | -mo-t | -mo-m | -mo-do | -mo-nu |
| Subj. pass. | -mo-ku | -mo-hu | -mo-ru | -mo-su | -mo-tu | -mo-mu | -mo-dod | -mo-nu |
| Imp. | -hu | -mu | ||||||
| Inf. | -ho | |||||||
| Part. act. | -o-r -o-su | |||||||
| Part. pass. | -i-r -i-su | |||||||
| V | ||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Pers | Sg. | Pl. | ||||||
| I | II | III a. | III in. | I | II | III a. | III in. | |
| Prs. | -k | -h | -r | -su | -t | -m | -do | -nu |
| Pst. act. | -t-o-k | -t-o-h | -t-o-r | -t-o-su | -t-o-t | -t-o-m | -t-o-do | -t-o-nu |
| Pst. pass. | -t-i-ku | -t-i-hu | -t-i-ru | -t-i-su | -t-i-tu | -t-i-mu | -t-i-dod | -t-i-nu |
| Fut. act. | -rro-k | -rro-h | -rro-r | -rro-su | -rro-t | -rro-m | -rro-do | -rro-nu |
| Fut. pass. | -rro-ku | -rro-hu | -rro-ru | -rro-su | -rro-tu | -rro-mu | -rro-dod | -rro-nu |
| Subj. act. | -mo-k | -mo-h | -mo-r | -mo-su | -mo-t | -mo-m | -mo-do | -mo-nu |
| Subj. pass. | -mo-ku | -mo-hu | -mo-ru | -mo-su | -mo-tu | -mo-mu | -mo-dod | -mo-nu |
| Imp. | -hu | -mu | ||||||
| Inf. | -ho | |||||||
| Part. act. | -t-o-r -t-o-su | |||||||
| Part. pass. | -y-r -y-su | |||||||
| C | ||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Pers | Sg. | Pl. | ||||||
| I | II | III a. | III in. | I | II | III a. | III in. | |
| Prs. | -u-k | -u-h | -u-r | -u-su | -u-t | -u-m | -u-do | -u-nu |
| Pst. act. | -o-k | -o-h | -o-r | -o-su | -o-t | -o-m | -o-do | -o-nu |
| Pst. pass. | -i-ku | -i-hu | -i-ru | -i-su | -i-tu | -i-mu | -i-dod | -i-nu |
| Fut. act. | -rro-k | -rro-h | -rro-r | -rro-su | -rro-t | -rro-m | -rro-do | -rro-nu |
| Fut. pass. | -rro-ku | -rro-hu | -rro-ru | -rro-su | -rro-tu | -rro-mu | -rro-dod | -rro-nu |
| Subj. act. | -mo-k | -mo-h | -mo-r | -mo-su | -mo-t | -mo-m | -mo-do | -mo-nu |
| Subj. pass. | -mo-ku | -mo-hu | -mo-ru | -mo-su | -mo-tu | -mo-mu | -mo-dod | -mo-nu |
| Imp. | -hu | -mu | ||||||
| Inf. | -ho | |||||||
| Part. act. | -o-r -o-su | |||||||
| Part. pass. | -i-r -i-su | |||||||
Czasownik być
| pa-ho "być" | ||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Pers | Sg. | Pl. | ||||||
| I | II | III a. | III in. | I | II | III a. | III in. | |
| Prs. | pa-k | pa-h | pa-r | pa-su | pa-t | pa-m | pa-do | pa-nu |
| Pst. act. | pah-o-k | pah-o-h | pah-o-r | pah-o-su | pah-o-t | pah-o-m | pah-o-do | pah-o-nu |
| Fut. act. | pa-rro-k | pa-rro-h | pa-rro-r | pa-rro-su | pa-rro-t | pa-rro-m | pa-rro-do | pa-rro-nu |
| Subj. act. | pa-mo-k | pa-mo-h | pa-mo-r | pa-mo-su | pa-mo-t | pa-mo-m | pa-mo-do | pa-mo-nu |
| Imp. | pa-hu | pa-mu | ||||||
| Inf. | pa-ho | |||||||
| Part. act. | pah-o-r pah-o-su | |||||||
Poimek
| -ho- | GEN |
|---|---|
| -we- | INS |
| -rrot- | bez + GEN |
| -yu- | LOC, w + LOC |
| -po- | na + LOC |
| -hi-po- | na + INS |
| -bu- | do + GEN |
| -rrig- | od + GEN |
| -rrop- | za + INS |
| -hi-rrop- | za + ACC |
| -gon- | przed + INS |
| -hi-gon- | przed + ACC |
| -shet- | nad + INS |
| -hi-shet- | nad + ACC |
| -wu- | pod + INS |
| -hi-wu- | pod + ACC |
| -rod- | obok + GEN, przy + GEN |
| -hi-rod- | obok + GEN, przy + GEN (ruch) |
| -hik- | przez + ACC |