|
|
Język zylingijski
Do Tala Zilinnenskar
|
| Sposoby zapisu:
|
Łacińskie
|
| Typologia:
|
Fleksyjny
SVO
|
| Faktycznie
|
| Utworzenie:
|
Henryk Pruthenia w 2019
|
| W Adnacie
|
| Używany w :
|
brak
|
| Klasyfikacja:
|
j. indoeuropejskie
|
| Lista conlangów
|
Dźwięki
Samogłoski
Spółgłoski
Zmiany dźwiękowe
- sk > ʃ
- -ô > -e
- -ǭ, -ō > -a
- s_ > ʃ {r, l, n, m, t, p, k, w, f}
- z > z
- hr-, hl-, hn-, hm-, hw- > zr, zl, zn, zm, zw
- i _CC (też _Cj) > ei
- kj, gj > tj, dj
- Rh > Rx
- e > i (za wyjątkiem przed R, H)
- eR > ieR (pod akcentem)
- i-przegłos:
- ai > ei
- ā, ī, ē, ō, ū > a, i, e, o, u
- wypadnięcie słabych samogłosek
- þ > d
- g V_V > gg /ɣ/
- gn, ng > nn
- CC > C (za wyjątkiem R, L, M, N)
- au > å
- -t > wypada
- Vh > V̄
- iu > jo
- s- > z-
- ʃ > s
- Cj > CC (za wyjątkiem wygłosu i zależnych)
- b, d, k, g _C > f, z, ch, gg
Gramatyka
Zaimek
I i II osoba
| Cas.
|
Sg.
|
Pl.
|
Refl.
|
| I
|
II
|
I
|
II
|
| Nom.
|
ik
|
du
|
eiz
|
juz
|
|
| Dat.
|
meiz
|
deiz
|
ynziz
|
jezweiz
|
zeiz
|
| Acc.
|
meik
|
deik
|
unz
|
jenz
|
zeik
|
| mi
|
di
|
u
|
je
|
zi
|
| Poss.
|
min
|
din
|
ynzer
|
jezwer
|
zin
|
III osoba
| Cas.
|
Sg
|
Pl
|
| m
|
f
|
n
|
m
|
f
|
n
|
| Nom.
|
eiz
|
zi
|
i
|
jiz
|
jez
|
ja
|
| Obl.
|
ein
|
zin
|
Rodzajnik
Rodzajnik Określony
| Cas.
|
Sg
|
Pl
|
| m
|
f
|
n
|
m
|
f
|
n
|
| Nom.
|
da
|
do
|
da
|
dei
|
dez
|
do
|
| Obl.
|
dan
|
deiz
|
Rodzajnik nieokreślony
| Cas.
|
Sg
|
| m
|
f
|
n
|
| Nom.
|
ein
|
eina
|
eine
|
| Obl.
|
einan
|
eineiz
|
Rodzajnik poprzedza nie sam rzeczownik, ale rzeczownik wraz z przydawką przymiotną. Jeżeli przymiotnik występuje po rzeczowniku (np. w nazwach własnych) do otrzymuje on w mianowniku dodatkową końcówkę -r lub -ar.
Rzeczownik
Rzeczownik występuje w jednej z dwóch form: mianownika lub zależnej.
Deklinacja rzeczownika
| Cas.
|
I (a)
|
II (i)
|
III (ō)
|
IV
|
| m
|
n
|
m, n, f
|
f
|
m, n (u)
|
f (ǭ)
|
m, f, n
|
m, f, n (C)
|
| Nom.
|
∅
|
i
|
a
|
∅
|
a
|
s, -e
|
e
|
| Obl.
|
ii
|
iiwi
|
en
|
i
|
Ce
|
| Nom.
|
z
|
a
|
iiz
|
ez
|
iiweiz
|
eniz
|
iiz
|
iCiz
|
| Obl.
|
Przymiotnik
Deklinacja przymiotnika
| Cas.
|
I (a)
|
II (i)
|
III (C)
|
| m
|
f
|
n
|
m
|
f
|
n
|
m
|
f
|
n
|
| Nom.
|
∅
|
a
|
∅
|
i
|
iiwa
|
i
|
e
|
a
|
e
|
| Obl.
|
a
|
ii
|
iiwa
|
ii
|
e
|
en
|
e
|
| Nom.
|
z
|
ez
|
a
|
iiz
|
iiwez
|
iiz
|
iiz
|
eniz
|
iiz
|
| Obl.
|
Przymiotnik może też występować w formie słabej - to jest po nieokreślonym rodzajniku. Wtedy wszystkie rodzaje, liczby i przypadki przyjmują formę -e.
Przysłówek
Przysłówki odprzymiotnikowe tworzymy za pomocą końcówki -en.
Przyimek
Przyimki łączą się zawsze z przypadkiem zależnym.
- ab – od + GEN, GEN
- after – po + GEN
- an – na + LOC, + ACC
- a – do + GEN, ku + DAT, w stronę + GEN, w celu + GEN
- bei – przy + INS
- en – bez + GEN
- fran – dzięki + DAT
- fyre – przed + INS, przed + ACC
- fyr – dla + GEN
- geggin – przeciwko + DAT, ku + DAT, w stronę + GEN
- hiinder – za + INS, + ACC
- ein – w + LOC
- mei – z + INS
- ta – DAT
- yb – pod + INS, + ACC
- yber – nad + INS, + ACC
- ymbi – obok + GEN
- uz – z + GEN, od + GEN
- djerch – przez + ACC
Czasownik
Występuje tylko jeden czas przeszły. Istnieje też czas przyszły tworzony za pomocą czasownika posiłkowego wraz z bezokolicznikiem, oraz strona bierna tworzona za pomocą czasownika wjerde "stać się" w odpowiednim czasie połączonego z imiesłowem biernym. Czasowniki inne niż modalne wymagają od podporządkowanego bezokolicznika przyimka a przed owym bezokolicznikiem.
Koniugacja czasownika
| Czas.
|
Słabe
|
Mocne
|
| Prs
|
I
|
II
|
| Pers.
|
Sg
|
Pl.
|
Sg
|
Pl.
|
Sg.
|
Pl.
|
| Prs.
|
| I
|
make
|
makom
|
eizie
|
eiziem
|
bite
|
bitim
|
| II
|
machz
|
makod
|
eizz
|
eizied
|
bitz
|
bitid
|
| III
|
machd
|
makend
|
eizd
|
eiziend
|
bitd
|
bitend
|
| Imp.
|
| Pers.
|
Sg
|
Pl.
|
Sg
|
Pl.
|
Sg.
|
Pl.
|
| I
|
machd
|
machdum
|
eizd
|
eizdum
|
beit
|
beitum
|
| II
|
machdez
|
machdud
|
eizdez
|
eizdud
|
beitez
|
beitud
|
| III
|
machde
|
machdun
|
eizde
|
eizdun
|
beit
|
beitun
|
| Subj.
|
| Pers.
|
Sg
|
Pl.
|
Sg
|
Pl.
|
Sg.
|
Pl.
|
| I
|
machdedi
|
machdedim
|
eizdedi
|
eizdedim
|
beitedi
|
beitedim
|
| II
|
machdediz
|
machdedid
|
eizdediz
|
eizdedid
|
beitediz
|
beitedid
|
| III
|
machdedi
|
machdedin
|
eizdedi
|
eizdedin
|
beitedi
|
beitedin
|
| Imper.
|
| Pers.
|
Sg
|
Pl.
|
Sg
|
Pl.
|
Sg.
|
Pl.
|
| II
|
mak
|
makod
|
eiz
|
eizied
|
bit
|
bitid
|
| Inf.
|
make
|
eizie
|
bite
|
| Part. Perf.
|
machd
|
eizd
|
bit
|
| Part. Act.
|
makond
|
eiziend
|
bitend
|
| Znaczenie
|
robić
|
chronić
|
gryźć
|
Czasownik posiłkowy czasu przyszłego
| Pers.
|
Sg
|
Pl.
|
| I
|
syl
|
sylem
|
| II
|
sylz
|
syled
|
| III
|
syl
|
sylen
|
Czasowniki mocne
Koniugacje
| Kl.
|
Inf.
|
Imp.
|
Perf.
|
| I
|
I
|
i
|
ei
|
i
|
| II
|
II
|
jo
|
å
|
u
|
| i
|
å
|
u
|
| u
|
å
|
u
|
| III
|
III
|
ei
|
a
|
u
|
| je
|
a
|
u
|
| IV
|
i
|
a
|
u
|
| je
|
a
|
u
|
| IV
|
V
|
i
|
e
|
i
|
| V
|
V
|
i
|
a
|
i
|
| e
|
a
|
e
|
| VI
|
VI
|
a
|
o
|
a
|
| e
|
o
|
a
|
| VII
|
VII
|
ei
|
ei
|
ei
|
| å
|
å
|
å
|
| a
|
a
|
a
|
| e
|
e
|
e
|
| o
|
o
|
o
|
| VIII
|
VII
|
e
|
å
|
å
|
| IX
|
VII
|
e
|
o
|
ei
|
Czasowniki mocne
| Kl.
|
Inf.
|
Imp.
|
Perf.
|
Znaczenie
|
| I
|
wite
|
weit
|
wit
|
wiedzieć
|
| II
|
kjoze
|
kåz
|
kuz
|
próbować
|
| ljode
|
låd
|
lud
|
rosnąć
|
| kljobe
|
klåb
|
klub
|
pękać
|
| bjode
|
båd
|
bud
|
kazać
|
| zriwe
|
zrå
|
zru
|
martwić się
|
| dube
|
dåb
|
dub
|
nurkować
|
| III
|
dreinke
|
dranch
|
drunk
|
pić
|
| sweimme
|
swamm
|
swumm
|
pływać
|
| hjelpe
|
halp
|
hulp
|
pomagać
|
| wjerde
|
ward
|
wurd
|
stać się
|
| bjere
|
bar
|
bur
|
ciągnąć
|
| brike
|
braa
|
bruk
|
łamać
|
| nime
|
nam
|
num
|
brać, zabierać
|
| kime
|
kam
|
kum
|
przyjść
|
| IV
|
ite
|
et
|
it
|
jeść
|
| V
|
lidie
|
laa
|
lig
|
leżeć
|
| zeewe
|
zaa
|
zee
|
widzieć
|
| VI
|
stande
|
stod
|
stad
|
stać
|
| hebie
|
hob
|
hab
|
mieć
|
| dragge
|
drogg
|
dragg
|
dźwigać
|
| fare
|
for
|
far
|
jechać, wieźć
|
| VII
|
heite
|
heit
|
heit
|
nazwyać się
|
| åze
|
åz
|
åz
|
kraść
|
| håwe
|
hå
|
hå
|
bić, uderzać
|
| walke
|
walch
|
walk
|
chodzić
|
| bege
|
bee
|
beeg
|
walczyć
|
| blote
|
blot
|
blot
|
przynieść
|
| banne
|
ban
|
bann
|
pozwalać
|
| de
|
ded
|
den
|
robić, czynić
|
| VIII
|
dewie
|
då
|
då
|
umierać
|
| IX
|
beie
|
bo
|
bei
|
palić
|
Tekst
| Owca i Konie
|
Da sep end dei eewz
|
| Na wzgórzu owca, która nie miała wełny, zobaczyła konie: jeden ciągnął ciężki wóz, drugi dźwigał wielki ładunek, a trzeci wiózł szybko człowieka. Owca rzekła do koni: „Serce mnie boli, widząc, co człowiek nakazuje robić koniom”. Konie odpowiedziały: „Słuchaj, owco, serca nas bolą, kiedy widzimy, jak człowiek, pan, zabiera twoją wełnę na płaszcz dla samego siebie. I owca nie ma wełny”. Usłyszawszy to, owca pobiegła przez równinę.
|
An einan hylli de sep, zwilik ni hob wulla, zaa dei eewz: ein bar einan hebigge wann, ander drogg eine gråe foder, end dreide for einan men ganchen. Da sep zezd a dei eewz: „Da hjerte achd meik, zwanne ik zeewe, zwa ein mane bjozd a de a dei eewz”. Dei eewz andeswerdun: „Håz, sep, do hjerteniz akend u, zwanne eiz zeewim, zwen ein mane, ein fråe, nimd dina wulla a eineiz peida fyr zeik zelb. End de sep ni hefd wulla”. Zwanne i håzde da, da sep dloowde djerch eineiz falen.
|
