An

Z Conlanger
Skocz do: nawigacja, szukaj
Typ: a posteriori
Rodzaj: artystyczny
Lista conlangów
an
ankkepʼ
Sposoby zapisu: ahtialański, łaciński
Typologia: izolowane
Faktycznie
Utworzenie: Milyamd w 2010
Używany w : Ahtialia
Regiony : Paznai, Granti Lahs
Ilość mówiących 100-500
Klasyfikacja: izolowane
Lista conlangów
Pierwszy ślad języka an, słowa ankkep', enkkep' (ekkep'), erk, rep'tir (rmetir) zapisane pismem ahtialańskim.

Język an, ankkepʼ [ankʼəʘ] - język izolowany, na granicy wymarcia, używany w północno-wschodniej Ahtialii, fianeukach 21 i 22, przez lud An. Niejasne jest jego pochodzenie, najpierw uważano go za etnolekt spoza Mikui lub daleko spokrewniony z językami mikujskimi, jednak możliwe, że jest on premikujski (używany przed rozpowszechnieniem mikujskich) lub nawet spokrewniony z językami ziemskimi (szczególnie z indoeuropejskimi).

Historia

Pochodzenie języka an jest nieznane. Pierwotnie uznawano go za język niespokrewniony z żadnym znanym językiem lub bardzo daleki krewny języków mikujskich (nkkep mogło pochodzić od *kını z metatezą). Stawiano również hipotezy łączące język an z językami z innych kontynentów, jakkolwiek ograniczane przez pakt antywojenny.

Obecnie przeważają dwie teorie. Pierwsza, opracowana przez lingwistów ahtialańskich, mówi o grupie języków przedmikujskich (niespokrewnionych z mikujskimi, używanych przed ekspansją tamtych). An miałby być śladem rodziny języków używanych w zamierzchłych czasach, wypieranej przez dialekty pramikujskie i stającej się substratem m.in. obecnego ahtialańskiego i amulti (cechy języków przedmikujskich przenikałyby do sąsiednich mikujskich).

Teoria sformułowana przez specjalistów z Ziemi mówi o ziemskim pochodzeniu języka an, przeniesionym na Haivoori podczas podróży kerumem. Według nich, jeśli języki przedmikujskie istniały, język an mógł częściowo przejąć ich cechy. Język an wykazuje niewielkie związki z językiem indoeuropejskim (słowa an, nkkepʼ, repʼtir miałyby pochodzić od indoeuropejskich *man-, *dnghwa-, *bhrehter, a rek/erk byłby zapożyczeniem praahtialańskiego *thirik).

Dziś język an pozostaje prawie nieużywany. Mimo to do lokalnych dialektów (Paznai, Granti Lahs, częściowo Carvahn) przenikły pojedyncze słowa, np. slangowe мъөsур z an. p'(e)sur (koleżanka, rówieśniczka).

Użytkownicy

Liczba osób mówiących językiem an jest różna w zależności od interpretacji. Około czterdziestu ludzi czynnie posługuje się nim jako żywym językiem (nowy ankkepʼ), a kilkadziesiąt mieszkańców Mikui nauczyło się go jako języka martwego (klasyczny ankkepʼ), głównie dla celów hobbystycznych/badawczych. Ponadto liczbę osób posługujących się dialektami opartymi w dużej mierze na klasycznym języku an szacuje się na prawie pół tysiąca. Kilkanaście tysięcy Ahtialańczyków mówi gwarami posiadającymi zapożyczenia z nowoańskiego.

Fonologia

Samogłoski

prz. cen. tyl.
przymk. i u
średn. ə <e>
otw. a

Spółgłoski

wargowe dziąsłowe podniebienne welarne uwularne
zwarte p t c k q
zw. przydech. () <ph> <th> <ch> () <kh> () <qh>
zw. ejekt. <pp> <tt> <cc> <kk> <>
mlaski ʘ <> ǃ <> ǂ <>
szczelinowe f s x (χ) <h>
nosowe m n
płynne (w) r l (j)

Ponadto spółgłoski nosowe i płynne mogą być zgłoskotwórcze: əm~m̩ ən~n̩ ər~r̩ əl~l̩ <em en er el>.

Gramatyka

Rzeczownik

Rzeczownik odmienia się przez cztery przypadki (absolutyw, ergatyw, dopełniacz, wołacz) przyłączając przodówki i końcówki. Formą podstawową jest absolutyw (dawny biernik).

(tt-)enkkepʼ - język
Przypadek L. pojedyncza L. mnoga
A. enkkepʼ enkkepʼa
E. attenkkepʼ attenkkepʼa
D. uttenkkepʼ uttenkkepʼa
W. ittenkkepʼ ittenkkepʼa
an - Ańczyk
Przypadek L. pojedyncza L. mnoga
A. an atʼa
E. *annan *annatʼa
D. ussan ussatʼa
W. imman immatʼa
repʼtir - rówieśnik
Przypadek L. pojedyncza L. mnoga
A. repʼtir repʼtira
E. anrepʼtir anrepʼtira
D. usrepʼtir usrepʼtira
W. imrepʼtir imrepʼtira
(s-)pʼesur - rówieśniczka
Przypadek L. pojedyncza L. mnoga
A. pʼesur pʼesura
E. aspʼesur aspʼesura
D. uspʼesur uspʼesura
W. ispʼesur ispʼesura

Czasownik

Czasownik odmienia się przez trzy czasy (teraźniejszy, przeszły niedokonany, przeszły dokonany) i trzy tryby (oznajmujący, rozkazujący, życzący).

Przykład odmiany: it (być, nieregularny), itte (jeść) i ccen (umieć):

1. um imi ittetʼu ccentʼu 1. pʼi mi ittemi ccenmi
2. tʼe icʼi ittecʼi ccencʼi 2. cʼe cʼi ittecʼi ccencʼi
3. tte iti itti ccni 3. is itu ittu ccnu