Autor Wątek: Narzecze wysokopolskie  (Przeczytany 162103 razy)

Offline Boletto

Odp: Narzecze wysokopolskie
« Odpowiedź #1770 dnia: Marzec 23, 2019, 12:21:14 »
Jak to jest z wymiotowaniem? Jak rozumiem, pierwotnie czasownik brzmiał, z łacińska, womitować. Później sobie to skojarzono z wymiataniem. To się klasyfikuje czy nie?
 

Offline Siemoród

Odp: Narzecze wysokopolskie
« Odpowiedź #1771 dnia: Marzec 23, 2019, 21:19:31 »
Skoro bimber to samogon to ja proponuję nieco słownictwa:
destylować - gonić
destylator - gonnik (tak jak czajnik robi czaj)
destylacja - gonitba (no przeca nie gonitwa xD), ale tak średnio mi się to podoba, przymina czeską modlitbę.
spirytus - winoduch(??)

I trochę rodzinnego dla tych z Galicji, którzy nie używają określenia brat cioteczny/siostra cioteczna:
kuzyn - półbrat
kuzynka - półsiostra
W ogóle czy dawna polszczyzna znała rodzime słowa na kuzynowstwo? Bo mam wrażenie, że brat cioteczny to względnie świeża konstrukcja, daję jej góra 200 lat.
Єи, Словѣнє, ѥщє наша
Словѣнъ мълва живєть
Пока нашє вѣрьноѥ сьрдьцє
За нашь народъ бьѥть!
 

Offline Henryk Pruthenia

  • Der Untermenschenbändiger
  • Moderatór
  • Wiadomości: 5 470
  • Thanked: 98 times
  • Pieśń Arjów!
    • Mój konlangerski dorobek
  • Konlangi: Ziemskie, Kyońskie, Adnackie; autor neszszszczyzny
Odp: Narzecze wysokopolskie
« Odpowiedź #1772 dnia: Marzec 23, 2019, 21:53:26 »
Że niby kuzyn nie jest używany poza Galicją?

Offline Siemoród

Odp: Narzecze wysokopolskie
« Odpowiedź #1773 dnia: Marzec 23, 2019, 22:58:14 »
Że niby kuzyn nie jest używany poza Galicją?
Źle się wyraziłem, ale miałem na myśli to, że w Kongresówce używa się raczej brata ciotecznego niż kuzyna, a na Śląsku bratańca.
Єи, Словѣнє, ѥщє наша
Словѣнъ мълва живєть
Пока нашє вѣрьноѥ сьрдьцє
За нашь народъ бьѥть!
 

Offline SchwarzVogel

Odp: Narzecze wysokopolskie
« Odpowiedź #1774 dnia: Marzec 23, 2019, 23:13:15 »
Jak to jest z wymiotowaniem? Jak rozumiem, pierwotnie czasownik brzmiał, z łacińska, womitować. Później sobie to skojarzono z wymiataniem. To się klasyfikuje czy nie?

Nie lepiej wywięść prosto od 'wymiotu', który jest rzeczownikiem odczas. od wymiotać/wymietać.

Tak zrobił Boryś no i co ważne, podaje stare polskie wymioty w zupełnie innym znaczeniu, jak na przykład "wyrzucenie z posiadłości, wywłaszczenie.

Łacińskie słowa może wpłynęły na rozwój znaczenia?
 

Offline Boletto

Odp: Narzecze wysokopolskie
« Odpowiedź #1775 dnia: Marzec 23, 2019, 23:34:03 »
Nie lepiej wywięść prosto od 'wymiotu', który jest rzeczownikiem odczas. od wymiotać/wymietać.

Tak zrobił Boryś no i co ważne, podaje stare polskie wymioty w zupełnie innym znaczeniu, jak na przykład "wyrzucenie z posiadłości, wywłaszczenie.

Łacińskie słowa może wpłynęły na rozwój znaczenia?
Nie no, polski posiadał już określenia typu bluć, blwać.
https://pl.m.wiktionary.org/wiki/bluć
 

Offline Boletto

Odp: Narzecze wysokopolskie
« Odpowiedź #1776 dnia: Marzec 23, 2019, 23:37:33 »
Skoro bimber to samogon to ja proponuję nieco słownictwa:
destylować - gonić
destylator - gonnik (tak jak czajnik robi czaj)
destylacja - gonitba (no przeca nie gonitwa xD), ale tak średnio mi się to podoba, przymina czeską modlitbę.
spirytus - winoduch(??)

I trochę rodzinnego dla tych z Galicji, którzy nie używają określenia brat cioteczny/siostra cioteczna:
kuzyn - półbrat
kuzynka - półsiostra
W ogóle czy dawna polszczyzna znała rodzime słowa na kuzynowstwo? Bo mam wrażenie, że brat cioteczny to względnie świeża konstrukcja, daję jej góra 200 lat.
Kilka zaświadczonych form:
destylować – przecieplać
https://pl.m.wikisource.org/wiki/M._Arcta_Słownik_Staropolski/Przecieplać
kuzyn – nieć, kuzynka – nieściora
Cytuj
https://pl.m.wiktionary.org/wiki/nieć
 

Offline Obcy

  • Loov þän Semien onn þän Horden!
  • Uciekinier
  • Wiadomości: 1 812
  • Thanked: 27 times
  • Vourfäirer ƨ̆ermaneslands
Odp: Narzecze wysokopolskie
« Odpowiedź #1777 dnia: Marzec 24, 2019, 15:48:19 »
Ech, te piękne staropolskie określenia członków rodziny... Czemuśmy je zgubili, skoro jesteśmy narodem, w którym rzekomo rodzina jest najważniejsza?
 

Offline ɈʝĴ

Odp: Narzecze wysokopolskie
« Odpowiedź #1778 dnia: Maj 01, 2019, 15:10:18 »
W XVIII wieku Śniadecki proponował polskie nazwy funkcji trygonometrycznych:
sinus – wstawa (wst)
cosinus – dostawa (dost)
tangens – styczna (sty)
cotangens – dostyczna (dosty)
secans – sieczna (sie)
cosecans – dosieczna (dosie)
Można do tego jeszcze dodać:
versus – przeciw (prz) np.: versin – przeciwwstawa (przwst)
ex – mniejszy/a (m) np.: exsec – sieczna mniejsza (siem)
ha – pół (p) np.: haversin – półprzeciwwstawa (pprzwst)
Co o tym myślicie?
 
The following users thanked this post: Ainigmos, Obcy

Offline Kazimierz

Odp: Narzecze wysokopolskie
« Odpowiedź #1779 dnia: Maj 01, 2019, 19:36:44 »
Ooo kogo ja tu widzę? xD
Widziałem już tę propozycję Śniadeckiego, fajne, ale zamiast dostawa wolałbym dowstawa, żeby było symetrycznie, no i dał bym skróty wst, dwst, sty, dsty, sie, dsie.
 

Offline Ainigmos

Odp: Narzecze wysokopolskie
« Odpowiedź #1780 dnia: Maj 08, 2019, 09:21:30 »
influencer - wpływaciel (a nie krzewiciel), gdyż swą sławą wpływa na opinie i decyzje odbiorców, niekoniecznie na ich światopogląd w przeciwieństwie do krzewiciela.
« Ostatnia zmiana: Maj 08, 2019, 09:26:30 wysłana przez Ainigmos »
Słownictwo nie może upodobnić się do poharatanego wykorzeniającymi wtrętami drzewa bez korzeni - oto hasło czyścielskiego słowodzieja
 

Online Grímkel

Odp: Narzecze wysokopolskie
« Odpowiedź #1781 dnia: Czerwiec 18, 2019, 23:20:24 »
Nie wiem, czy to już było no ale:
Kolor — maść
Jest to przecież nadal używane w stosunku do koni, a dawniej też w innych kontekstach — https://pl.m.wikisource.org/wiki/Słownik_etymologiczny_języka_polskiego/maść
« Ostatnia zmiana: Czerwiec 18, 2019, 23:24:35 wysłana przez Grímkel »
 

Offline Boletto

Odp: Narzecze wysokopolskie
« Odpowiedź #1782 dnia: Czerwiec 18, 2019, 23:24:06 »
Nie wiem, czy to już było no ale:
Kolor — maść
Było, i to dawno XD
Aczkolwiek lepszy rydz niż nic