Łužica abo smjerć!

[dziablonk]

głuż. čwěla 'męka', čwělować& 'męczyć, dręczyć' ponoć od niem. Qual 'męka' (por. prus. golis 'śmierć', fiń. kuolla 'umierać'), quälen 'męczyć' (ang. to quell 'dławić, tłumić', to quail 'truchleć (ze strachu)'), może stąd też pol. cwelować?
&EDIT: obocznie čw-i-lować, čwilić (też čwilnica 'katownia'); u Jakubicy (wsch. dłuż.) cwiliś, cwilaŕ 'dręczyciel'.

[dziablonk]

trzesać - czesać

Poważnie, ja nawet tak to wymawiałem, dopiero teraz się dowiedziałem że się piszę przez "cz" i się również tak wymawia. A ja myślałem że to tylko cecha gwarowa (wymawianie "trz" jako "cz") u innych...

Ja dzisiaj usłyszałem ,,zobatrzyć" od kasjerki u szewca. Ot, hiperpoprawność.

Z górnołużyckiego podwórka: třichać jako "opcja pierwszego wyboru", obok čichać (por. stpol. czchać) i kichać.

[dziablonk]

Z nietypowych refleksów wokół płynnych w głuż.:
1. eRtny 'ustny' (na początku wyglądał mi na niemca) od eRt, hoRt, Rót 'usta' z ps. rъtъ
2. przejście zbitki płynnych -Ln- > -łm-, co łączy głuż. z gwarami zachodniej Wielkopolski, np.  čołm 'łódka, czółno', wołma 'wełna', žołma1 'dzięcioł zielony' (pol. żołna), + bonus: žołma2 'fala' (normalnie powinna tu się pojawić jeszcze raz wołma z ps. vьlna; być może wpływ niem. Schaum 'piana'?) 
3. brak metatezy: wobołk (arch.) 'chmurka pierzasta, obłok'

EDIT: Ad 1. przypomniała mi się sytuacja z Polski, gdzie mieliśmy miasto Łék (niem. Lyck), ale do Łku, we_Łku, które przeszło w_Ełku, skąd w mianowniku Ełk. Tak samo tu: Rót > do Rta, we_Rće > w_eRće, i mamy eRt.

[dziablonk]

Przy okazji wobołka, sprawdziłem, jakie to jeszcze wyrazy kończą się w głuż. na -ołk  i znalazłem następujące:
hołk 'hałas, wrzawa' (stpol. (z)giełk) < ps. gъLkъ
kołk '1. stempel, pieczęć* 2. kołek, zapałka, wykałaczka, spinacz do bielizny, drut do dziania, laska (też kołkać 'dłubać, grzebać (widelcem) w jedzeniu')'
połk 'pułk' < ps. pъLkъ
tołk '1. ciśnienie 2. tłok, ścisk' < ps. tъLkъ
No i niespodzianka:
kobołk (rzadziej: kobłuk, kołbuk, kobułk) 'czosnek' ponoć wzięte ze st.-górn.-niem. klobelouch (niem. Knoblauch, por. ang. clove 'ząbek czosnku' + leek 'por')

Lista bardzo możliwe, że nie jest pełna, więc jeśli ktoś coś jeszcze znajdzie, to śmiało proszę dodawać.
===
*por. cz. kolek (kalka z niem. Stempel) 'pieczęć  > znaczek (pocztowy)', też sn kolek 'znaczek (pocztowy)'

[dziablonk]

Pěskowčik serbsce – Sandmännchen auf Sorbisch (Fuchs und Elster):
https://www.youtube.com/watch?v=3phm8LAuk1U
straszne to niemieckie Rh  

[dziablonk]

skąd czechosłowacki trest 'kara'? Czy nie od 'trzciny' (ros. трость)?

À propos: głuż. chłostanje 'kara'

[dziablonk]

Znalezione na tym forum stare pytanie Dynozaura:

Skąd łużycki Bamž - papież?

Na co chyba słusznie Widsið odpisał:

Podejrzewałbym gwałt na średnioniem. babes(t).

W innym wątku Siemoród napisał:

Papież czy łużycki bamž pochodzą od starogórnoniemieckiego pabes, -t w niemieckim Papst jest wtórne.

Przede wszystkim polski papież z p- (via Czechy, cz. papež) to bardzo stara wersja południowoniemiecka, wręcz bawarska, bo w średniogórnoniemieckim było tu b- (bābes, bābest, bābst).
Końcowe -t w niemieckim pojawia się już w XIII w. (chyba pod wpływem probst na 'proboszcza'). Co ciekawe, w dolnołużyckim obok bamž jest też bamšt.
To śródgłosowe -m- w bamž (w głuż. też bamuž) to chyba z rozpodobnienia (b-b), ale czy tylko z tego powodu? W dłuż. taka zmiana jest jeszcze w promšt < promušt 'proboszcz'. Przypomina to dłuż. dłymoki < dłyboki 'głęboki'.