Autor Wątek: Etymologie w polskim  (Przeczytany 157669 razy)

Offline Wedyowisz

Odp: Etymologie w polskim
« Odpowiedź #180 dnia: Lipiec 07, 2012, 23:45:09 »
Cytat: lesznagorna
Niezmiernie ciekawą jest etymologia nazwy góry. Wg. legendy, w czasie najazdu tatarskiego w XIII w., na szczycie góry miało być stanowisko dowodzenia Czyngis - Chana. Syn Czyngis - Chana, oblegający ze swoim tabunem gród cieszyński, został zwiedziony podjazdem i zginął w rozlewiskach Bobrówki. W odwet Czyngis - Chan wyrżnął wszystkich mieszkańców położonej u stóp góry wioski a zwłoki spalił. Skrybowie, posługujący się wówczas łacinązapisali w księgach nazwę wioski jako Ustrino, a nazwę góry jako Czan - torium.

Za dużo 4chana było i się chłopakom rzuciło. Ustrino to chyba od ustor byłoby :p

Cytuj
pierwszej części przytoczonego wpisu zupełnie nie rozumiem, a co do drugiej - też o tym byłem pomyślał, ale jakoś nie chce mi się wierzyć w zmianę r → n...
W zapożyczeniach i złożeniach, które straciły czytelność (a la nietoperz) nie takie rzeczy się działy, chociaż w tym przypadku to rzeczywiście zagadkowe. Może to jakie tabu albo nazwa była książkowa i to literówka?

Nazwy szczytów w montes Turtur są po części od nazwisk rozmaitech Szwabików, co tam widać szukali merkuriowych warów, więc może ta Czantoria też po jakimś Madziarze ofirskiem nazwana?
стань — обернися, глянь — задивися
 

Offline Dynozaur

  • Audytor w: Komisja Ustalania Nazw Miejscowości
  • Wiadomości: 3 741
  • Pochwalisze: 251 razy
  • Wiecznie obserwowany
Odp: Etymologie w polskim
« Odpowiedź #181 dnia: Lipiec 10, 2012, 07:21:33 »
ma ktoś pomysł, jaka jest etymologia oronimu Czantoria?

Cytat: lesznagorna
Niezmiernie ciekawą jest etymologia nazwy góry. Wg. legendy, w czasie najazdu tatarskiego w XIII w., na szczycie góry miało być stanowisko dowodzenia Czyngis - Chana. Syn Czyngis - Chana, oblegający ze swoim tabunem gród cieszyński, został zwiedziony podjazdem i zginął w rozlewiskach Bobrówki. W odwet Czyngis - Chan wyrżnął wszystkich mieszkańców położonej u stóp góry wioski a zwłoki spalił. Skrybowie, posługujący się wówczas łacinązapisali w księgach nazwę wioski jako Ustrino, a nazwę góry jako Czan - torium.
[...] Aleksander Bruckner w swoim słowniku objaśnia, iż właściwą jest nazwa Czartoryja, góra zryta nie przez czarty, ale krety.
http://www.lesznagorna.fora.pl/sport-i-turystyka,8/historia-i-legendy,36.html

pierwszej części przytoczonego wpisu zupełnie nie rozumiem, a co do drugiej - też o tym byłem pomyślał, ale jakoś nie chce mi się wierzyć w zmianę r → n...

Z tym Czyngis-chanem brzmi jak lipna legenda, z tego samego gatunku co Wars i Sawa (geje? przecież Savva to męzkie imię). I tu nie chodzi wcale o to, że wierzę w nieomylność Brü, po prostu na takie legendy trzeba zawsze uważać.
« Ostatnia zmiana: Lipiec 10, 2012, 07:24:17 wysłana przez Dynozaur »
ZÎWE WENSKA!
Joz jis råd, cu wå Wilķaj Wida ni sǫ al murste pasî.

Jeśli widzisz zoomersa - strzelaj bez zastanowienia. I oby ci ręka nie zadrżała.
 

Offline spitygniew

Odp: Etymologie w polskim
« Odpowiedź #182 dnia: Lipiec 10, 2012, 09:29:51 »
pierwszej części przytoczonego wpisu zupełnie nie rozumiem, a co do drugiej - też o tym byłem pomyślał, ale jakoś nie chce mi się wierzyć w zmianę r → n...
http://pl.wikipedia.org/wiki/Dysymilacja
P.S. To prawda.
 

Offline varpho :Ɔ(X)И4M:

Odp: Etymologie w polskim
« Odpowiedź #183 dnia: Lipiec 10, 2012, 12:41:28 »
http://pl.wikipedia.org/wiki/Dysymilacja

ok, znalazłem na wersji angielskiej przykład przejścia n → r, czyli wprawdzie w drugą stronę, no ale zawsze to coś

Cytuj
Latin hominem ("man", acc.) > Old Spanish omne > omre > Spanish hombre


Ustrino to chyba od ustor byłoby :p

mnie się z Ustroniem skojarzyło. ;)
K̥elHä wet̥ei ʕaK̥un kähla k̥aλai palhʌ-k̥ʌ na wetä
śa da ʔa-k̥ʌ ʔeja ʔälä ja-k̥o pele t̥uba wete
Ѫ=♥ | Я←Ѧ
 

Offline Noqa

Odp: Etymologie w polskim
« Odpowiedź #184 dnia: Lipiec 14, 2012, 11:12:14 »
Skąd pogusiowe nrawić, myślałem, że regionalizm, ale nawet Google tu całkiem milczy.
At him he yelled and yelped, tackling with taunting and dauntings; he tied and tacked him tightly and tautly, and killed him and quelled him and quenched him.
 

Offline Wedyowisz

Odp: Etymologie w polskim
« Odpowiedź #185 dnia: Lipiec 14, 2012, 11:18:35 »
Skąd pogusiowe nrawić, myślałem, że regionalizm, ale nawet Google tu całkiem milczy.

Wid Moskaliw.

U mnie w rodzinie wytworzył się czasownik pachożyć na (X pachoży na Y) od похож на ;-D
стань — обернися, глянь — задивися
 

Offline Henryk Pruthenia

  • Der Untermenschenbändiger
  • Moderatór
  • Wiadomości: 5 827
  • Pochwalisze: 194 razy
  • Pieśń Arjów!
    • Mój konlangerski dorobek
  • Konlangi: Ziemskie, Kyońskie, Adnackie; autor neszszszczyzny
Odp: Etymologie w polskim
« Odpowiedź #186 dnia: Lipiec 14, 2012, 12:47:49 »
Skąd pogusiowe nrawić, myślałem, że regionalizm, ale nawet Google tu całkiem milczy.
мне нравится - lubię to (iz fejsbuka etc.)

Offline Noqa

Odp: Etymologie w polskim
« Odpowiedź #187 dnia: Lipiec 17, 2012, 17:38:50 »
Czy ślepy i sleep[/b] to mogą być kognaty?
At him he yelled and yelped, tackling with taunting and dauntings; he tied and tacked him tightly and tautly, and killed him and quelled him and quenched him.
 

Offline Todsmer

  • Форумовъйь Гноітель Фраеровъ
  • Administrator
  • Wiadomości: 3 218
  • Pochwalisze: 73 razy
  • Konlangi: Szybski, truski, brocki
Odp: Etymologie w polskim
« Odpowiedź #188 dnia: Lipiec 17, 2012, 19:04:38 »
Wikisłownik podaje, że sleep jest z PIE lab.

EDIT:
Co ciekawe, w słowie protogermańskim podaje inną etymologię.

EDIT2:
Czyli by wychodziło, że w polskim kognatem do "sleep" jest "słaby".

EDIT3:
A "spać" jest chyba z tego rdzenia.

EDIT4:
Czyli nie kognaty.
« Ostatnia zmiana: Lipiec 17, 2012, 19:16:27 wysłana przez tqr »
 

Offline Noqa

Odp: Etymologie w polskim
« Odpowiedź #189 dnia: Lipiec 17, 2012, 22:06:16 »
Ha, muszę wreszcie się nauczyć z wikisłownika korzystać.
Etymonline podawało dla "sleep" pierwiastek *sleb, o znaczeniu "słaby". Pewnie jeden pies z tym *slab, *lab.

Ale ja nie mówię o polskim "spać", tylko "ślepy". Chyba dokończyłeś w umyśle moje pytanie :) Bruckner typowo dla siebie podaje "prasłowo" i tyle jego wyjaśnień. "ślepy" ma wg. wiki pochodzić od *slěpъ, a to z kolei - czy mogłoby od *slab? Niech się ktoś biegły w przekształceniach PIE wypowie.
At him he yelled and yelped, tackling with taunting and dauntings; he tied and tacked him tightly and tautly, and killed him and quelled him and quenched him.
 

Offline Todsmer

  • Форумовъйь Гноітель Фраеровъ
  • Administrator
  • Wiadomości: 3 218
  • Pochwalisze: 73 razy
  • Konlangi: Szybski, truski, brocki
Odp: Etymologie w polskim
« Odpowiedź #190 dnia: Lipiec 17, 2012, 22:50:26 »
Fakt, dokończyłem sobie w głowie :)
Co do "ślepego" taka myśl - a może to pożyczka gocka? Od "spać", a jakże.
A co do *slěpъ, czy przypadkiem jer twardy nie pochodził od "u"?
 

Offline BartekChom

Odp: Etymologie w polskim
« Odpowiedź #191 dnia: Lipiec 18, 2012, 00:34:02 »
A co do *slěpъ, czy przypadkiem jer twardy nie pochodził od "u"?
Normalnie pochodził. Ale podobno mógł też pochodzić od słabego o. Normalną praindoeuropejską końcówką w rodzaju męskim (czy coś takiego, gdzieś czytałem, że w pie. nie było rodzajów) było -os (to znaczy temat kończył się na o, a końcówką mianownika było -s) i z niego pochodził twardy jer. A przymiotniki zachowywały się chyba jak rzeczowniki.

Poza tym nic mi nie wiadomo, żeby słowiańskie p mogło pochodzić od pie. b.
 

Offline Todsmer

  • Форумовъйь Гноітель Фраеровъ
  • Administrator
  • Wiadomości: 3 218
  • Pochwalisze: 73 razy
  • Konlangi: Szybski, truski, brocki
Odp: Etymologie w polskim
« Odpowiedź #192 dnia: Lipiec 18, 2012, 09:41:06 »
A czy *slěpъ mogło pochodzić od goc. slepan (bądź jakiejś formy tego słowa)?

Co do rodzajów w PIE (a raczej jego braku), ma ktoś jakieś info? (tak btw chyba wystarczyłoby sprawdzić zgodność rodzajów kognatów w różnych językach indoeuropejskich - np. w polskim i łacinie - i podejrzewam, że ktoś już to zrobił :-) )
« Ostatnia zmiana: Lipiec 18, 2012, 09:44:16 wysłana przez tqr »
 

Offline Noqa

Odp: Etymologie w polskim
« Odpowiedź #193 dnia: Lipiec 22, 2012, 22:21:07 »
Pochodzenie "Słowianin" od s-lau-os
Jest-li to prawdopodobne?
Bo ten rdzeń znalazłem tylko w tym jednym artykule.

A w ogóle co sądzicie o pochodzeniu słowa "Słowianin"? Nieraz mnie to forum zaskakiwało.
At him he yelled and yelped, tackling with taunting and dauntings; he tied and tacked him tightly and tautly, and killed him and quelled him and quenched him.
 

Offline varpho :Ɔ(X)И4M:

Odp: Etymologie w polskim
« Odpowiedź #194 dnia: Lipiec 22, 2012, 22:23:37 »
Pochodzenie "Słowianin" od s-lau-os
Jest-li to prawdopodobne?
Bo ten rdzeń znalazłem tylko w tym jednym artykule.

A w ogóle co sądzicie o pochodzeniu słowa "Słowianin"? Nieraz mnie to forum zaskakiwało.

teorii jest mnogość... od śliskości po niewolników.
K̥elHä wet̥ei ʕaK̥un kähla k̥aλai palhʌ-k̥ʌ na wetä
śa da ʔa-k̥ʌ ʔeja ʔälä ja-k̥o pele t̥uba wete
Ѫ=♥ | Я←Ѧ