Autor Wątek: Monoftongizacje  (Przeczytany 3204 razy)

Offline CookieMonster93

Monoftongizacje
« dnia: Lipiec 24, 2012, 10:32:17 »
Zastanawiam się ogólnie, jak przebiegały monoftongizacje w językach naturalnych. Wiem, że jest kilka "uniwersalnych" np. [ai]>[e], [au]>
  • . Zastanawia mnie jednak, jak mogłyby "monoftongizować się" [ia], [ie], [io] itp. oraz [ua], [ue], [uo] itp., gdzie pierwszą częścią dyftongu jest półsamogłoska. :-) Jeśli macie jakieś informacje, czy to z głowy, czy z internetu, byłbym wdzięczny za pomoc. :-) Wszystkie inne monoftongizacje też chętnie zobaczę, czy dowiem się czegoś na ich temat. :-)
« Ostatnia zmiana: Lipiec 24, 2012, 10:36:22 wysłana przez CookieMonster93 »
 

Offline Widsið

Odp: Monoftongizacje
« Odpowiedź #1 dnia: Lipiec 24, 2012, 10:59:23 »
Półsamogłoskowe monoftongizacje zwykle polegają na tym, że półsamogłoskowy element wypada. Może zostawić po sobie jakiś ślad, np. w rumuńskim /ue/ > /e/ (que /que/ > ce /ʧe/, tu śladem jest zmiękczenie), ale nie musi, np. strang. lufian > śrdang. luven ;)
 

Offline Dynozaur

  • Audytor w: Komisja Ustalania Nazw Miejscowości
  • Wiadomości: 3 742
  • Pochwalisze: 273 razy
  • Wiecznie obserwowany
Odp: Monoftongizacje
« Odpowiedź #2 dnia: Lipiec 24, 2012, 11:06:21 »
Dyftongi typu ia, ie it.p. pewnie zmieniłyby się w zmiękczenie/jotację poprzedzającej spółgłoski.

W mojej Vanstinie (przymykajcie jednak na to oko, bo rozwój fonetyczny Vanstiny jest mało realistyczny) dejotacja przebiegała tak:
ja > e
je > i
ju > ü
ją > ę > in
« Ostatnia zmiana: Lipiec 24, 2012, 11:10:21 wysłana przez Dynozaur »
ZÎWE WENSKA!
Joz jis råd, cu wå Wilķaj Wida ni sǫ al murste pasî.

Jestem Wendem, więc mam obowiązki połabskie. Są one tym większe, im więcej morskich piesów panoszy się we Wielkiej Wodzie.
 

Offline CookieMonster93

Odp: Monoftongizacje
« Odpowiedź #3 dnia: Lipiec 24, 2012, 11:55:08 »
Dzięki, przyda się. :-) Jakby jednak ktoś chciał coś dodać, to słucham. ^^
 

Offline BartekChom

Odp: Monoftongizacje
« Odpowiedź #4 dnia: Lipiec 24, 2012, 15:08:11 »
A to że w czeskim i niemieckim uo dało długie u, czyli wypadł element samogłoskowy, to wyjątek?
 

Offline Widsið

Odp: Monoftongizacje
« Odpowiedź #5 dnia: Lipiec 24, 2012, 18:53:52 »
Nie sądzę, żeby dało się znaleźć jakieś wspólne dla wszystkich języków zasady monoftongizowania.
 

Offline CookieMonster93

Odp: Monoftongizacje
« Odpowiedź #6 dnia: Lipiec 24, 2012, 19:26:51 »
Ja szukam raczej przykładów, a nie zasad. :-P
I propozycji dla "zmonoftongizowania":
ia >
ie >
io >
ua >
ue >
uo >
 

Offline Dynozaur

  • Audytor w: Komisja Ustalania Nazw Miejscowości
  • Wiadomości: 3 742
  • Pochwalisze: 273 razy
  • Wiecznie obserwowany
Odp: Monoftongizacje
« Odpowiedź #7 dnia: Lipiec 24, 2012, 19:56:16 »
ia > ʲa
ie > ʲe
io > ʲo
ua > ʷa
ue > ʷe
uo > ʷo lub o

Są monoftongi? Są.
ZÎWE WENSKA!
Joz jis råd, cu wå Wilķaj Wida ni sǫ al murste pasî.

Jestem Wendem, więc mam obowiązki połabskie. Są one tym większe, im więcej morskich piesów panoszy się we Wielkiej Wodzie.
 

Offline CookieMonster93

Odp: Monoftongizacje
« Odpowiedź #8 dnia: Lipiec 25, 2012, 08:37:22 »
Ok, już mam w sumie do mojego nowego conlangu (przedstawię go, jak go opracuję, ale najpierw ogarnę in) :-P:
iä > ʲä
iɛ > ʲɛ
iɔ > ʲɔ
iu > ʲʊ
iɔu > ʲoː > ʲu
iɛu > ɪːw > ɪw
uäi > wɛː > wɛ
uɛ > wɪ
zapis: ia, ya
zapis: ie, ye
zapis: io, yo
zapis: iu, yu
zapis: iô, yô
zapis: êu
zapis: ue, we
zapis: uê, wê
     äi > ɛː > ɛ
     äu > ɔː > ɔ
     ɛi > iː > i*
     ɛu > œː > ø
     ɔi > ɛː > ɛ
     ɔu > oː > u
     ui > yː > y*
     uei > wi: > wi
     
zapis: e
zapis: o
zapis: i
zapis: ø
zapis: e
zapis: ô
zapis: iû, yû
zapis: ui, wi
* zmiękcza poprzedzającą spółgłoskę tak samo jak [j] ^^
Przydałyby mi się opinie, czy takie monoftongizacje rzeczywiście mogły zajść. :-P

Pozostałe przegłosy w tym języku, tylko pojedyncze samogłoski! :
ɛ > ɜ         zapis: ê ɛ > ɪ zapis: ê (nie zmiękcza)
u > ʊ        zapis: u
ɔ > o > u  zapis: ô
ä > ɐ        zapis: â ä > ä zapis: a
i > ɪ          zapis: ê (nie zmiękcza)

[j] wymawia się jako [j] - na początku sylaby, gdy nie ma spółgłoski poprzedzającej oraz po [b], [p], [f], [v], [l], [m], [ɾ]
yû wymawiane może być [jy]~[y] - po samogł. lub [y] po spółgłosce. :-)
i wymawiane może być [ji]~[i] - po samogł. lub [i] po spółgłosce. :-)
« Ostatnia zmiana: Lipiec 26, 2012, 17:53:48 wysłana przez CookieMonster93 »
 

Offline Ghoster

Odp: Monoftongizacje
« Odpowiedź #9 dnia: Lipiec 25, 2012, 21:05:18 »
Cytuj
[ʲ] wymawia się jako [j] - na początku sylaby, gdy nie ma spółgłoski poprzedzającej oraz po [b], [p], [f], [v], [l], [m], [ɾ]
Potrafiłbym zrozumieć, że przy wargowych głoskach taka zmiana zachodzi, ale zakładam, że twój język ma również inne dziąsłowe głoski, dlatego nie rozumiem wsadzenia do tej grupy [l] oraz [ɾ].

Poza tym nie musisz stawiać nad każdym [a] dwóch kropek, nikt raczej nie bierze tego zapisu poważnie; jeżeli mówimy o samogłosce przedniej otwartej to raczej normalny człowiek zapisałby ją po prostu jako [æ].
 

Offline CookieMonster93

Odp: Monoftongizacje
« Odpowiedź #10 dnia: Lipiec 26, 2012, 12:37:28 »
[ä] to dźwięk pośredni między [a] oraz [ɑ] (polskie "a"). :-) Patrz -> IPA :-)
« Ostatnia zmiana: Lipiec 26, 2012, 12:42:12 wysłana przez CookieMonster93 »
 

Offline Widsið

Odp: Monoftongizacje
« Odpowiedź #11 dnia: Lipiec 26, 2012, 13:33:55 »
[ä] to dźwięk pośredni między [a] oraz [ɑ] (polskie "a"). :-) Patrz -> IPA :-)
Jeśli twój język nie odróżnia [a] i [ä], nie trzeba tego tak oznaczać, zwłaszcza, że przez lata [a] znaczyło właśnie polskie "a", a różnica między przednią i środkową samogłoską na tej wysokości nie jest wielka ;)
 

Offline CookieMonster93

Odp: Monoftongizacje
« Odpowiedź #12 dnia: Lipiec 26, 2012, 13:35:02 »
Lubię dokładne zapisy. :-)

aha i jest jeszcze:

[ɖ͡ʐʲ] > [ʤ]
[ɖ͡ʐ] > [ʐ] > [z̪]
[ʂʲ] > [ʃ]
[ʂ] > [s̪]

[kʲ] > [ʨ]
[gʲ] > [ʥ]
[dʲ] > [ʣ̪]
[tʲ] > [ʦ̪]
[xʲ] > [ɕ]
[nʲ] > [ɲ] (przed [i]) oraz [ɲj]

Darowałem sobie [ɐ] i [ɜ] (to drugie zastąpione przez [ɪ])

Fonemy spółgłoskowe: /b/, /p/, /t/, /d/, /x/, /v/, /f/, /s/, /z/, /k/, /g/, /l/, /m/, /n/, /ɾ/
« Ostatnia zmiana: Lipiec 26, 2012, 14:02:12 wysłana przez CookieMonster93 »
 

Offline Ghoster

Odp: Monoftongizacje
« Odpowiedź #13 dnia: Lipiec 27, 2012, 19:56:49 »
Cytuj
[...]a różnica między przednią i środkową samogłoską na tej wysokości nie jest wielka ;)
Jeśli miałbym być szczery, to na tej wysokości rozróżniam ledwie trzy samogłoski, [æ], [a] oraz [ɑ] (oczywiście oprócz zaokrągleń czy innych podobnych procesów) i wątpię, by ktokolwiek faktycznie mógł rozróżnić [a] od [ä] na tyle, by być pewnym, iż usłyszał jedno nie drugie.
 

Offline CookieMonster93

Odp: Monoftongizacje
« Odpowiedź #14 dnia: Lipiec 31, 2012, 00:13:12 »
Brytyjskie [a] jest wyraźnie inne od polskiego [ä]. Ja tę różnicę słyszę np. piosenka Cher Lloyd - Want U Back :-) [bak], chociaż w niektórych momentach słychać, że próbuje ona naśladować amerykański akcent. :-P