Lauresc rec

Zaczęty przez miguelhombre, Kwiecień 09, 2023, 15:06:13

Poprzedni wątek - Następny wątek

miguelhombre

Laurejskiego już nie, ale w wolnym czasie dłubię przy conlangu na terenie Słowenii - więc dziękuję, bo pewnie się przyda :)
Przedrostek arz- faktycznie ciekawy, ale jeśli sprzed metatezy, to nie powinien zachować /o/? Może to kombinacja braku metatezy + akanie (wyjątkowo odzwierciedlone w alfabecie)?
  •  

dziablonk

#16
Może jednak nie chodzić o brak metatezy, a późniejsze zmiany: znany jest tam przedrostek raz- (np. razšerit 'rozszerzyć') , ale jest mało używany i zazwyczaj zastępowany przez przedrostek arz- (/ars- przed bezdźwięcznymi) - aršerit (!) 'ts.'.
Co więcej, wśród wyrazów na a- i r- w Besednjaku znalazłem taki dublet: rumen : armen 'giallo' (por. sn rumen 'żółty', pol. rumiany).
Sprawdziłem też listę werbalnych prefiksów, czy są tam jeszcze jakieś tego typu zonki, i pojawia się tam m. in. prefiks par-, który odpowiadałby ps. pri- (pol. przy-), np. parnest 'przynieść'.
Wygląda to tak, jakby doszło w tych przedrostkach i innych wyrazach zaczynających się na płynną r najpierw do skrócenia samogłoski po r, następnie wytworzenia się przed r szwy ə, która z kolei przeszła w a (por. też parv(i) 'pierwszy')  :o
Szukając na innych słoweńskich stronkach znalazłem, że w gwarach mają:
- przejście pri- > per- [pər-]  , np. pərnest 
- podobne przejście przed płynną l: ljudje > əldje > aldje.   
Słuch fonologiczny współczesnego Słowianina kształtuje pisownia, w przeszłości granice między poszczególnymi fonemami były bardziej płynne.
◇ ъŭ ◊ ō ů ŭ † å ° ъ ь ľ ŕ ô ď ť ſ ß á ŕ ê é ṷ
  •  

miguelhombre

Bardzo ciekawy proces i chętnie go skradnę do swojego języka. Zastanawiam się tylko czy są tu jakieś zasady - czy dotyczy to każdej kombinacji czy nie (przykład "pri" pokazuje, że to nie ogranicza się do nagłosu). Tylko samogłoski przymknięte?

dziablonk

#18
Cytat: Wedyowisz w Maj 28, 2015, 22:14:30Mnie zastanawia od dawna gwarowe oz-, czy to wariant roz- jeszcze z czasów sprzed metatezy? W końcu zanik początkowego r- trudno wyjaśnić, za to *orz- mogło się przecież w teorii łatwo upraszczać z wypadnięciem płynnej wskutek częstości użycia.
Właśnie odkryłem, że w nediškiej gwarze występuje też wersja: az- / as-, więc może akurat w tym przypadku hipoteza o braku metatezy (a może i o akaniu, por. at gor 'tam na górze') ma sens. ???
Co do innych przykładów jak właśnie owo pri > pər, czy rumen > armen, to nasuwa się z jednej strony analogia z historii słowiańskich jerów, które pochodziły z krótkich i (jer miękki) oraz u (jer twardy), z drugiej strony wspólnej językom bałtyckim i słowiańskim metatezy przy płynnych, np. łac. pRimus - lit. piRmas 'pierwszy', łac. pLenus - lit. piLnas 'pełny' (st. maz. piołny).
 
Słuch fonologiczny współczesnego Słowianina kształtuje pisownia, w przeszłości granice między poszczególnymi fonemami były bardziej płynne.
◇ ъŭ ◊ ō ů ŭ † å ° ъ ь ľ ŕ ô ď ť ſ ß á ŕ ê é ṷ
  •