Przejdź do zawartości

Słownik:Język alduryncki: Różnice pomiędzy wersjami

Z Conlanger
← poprzednia edycja
Adrinnix (dyskusja | edycje)
717 edycji
WizualnieWikikod
Adrinnix (dyskusja | edycje)
717 edycji
Nie podano opisu zmian
Adrinnix (dyskusja | edycje)
717 edycji
Nie podano opisu zmian
 
(Nie pokazano 44 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika)
Linia 7: Linia 7:
| twórca f = Wodzin w 2020
| twórca f = Wodzin w 2020
| alfabet = Alfabet łaciński
| alfabet = Alfabet łaciński
| liczba słów f = 1 164
| liczba słów f = ? (593 sprawdzonych)
}}
}}
{{Artykuł|Język alduryncki}}  
{{Artykuł|Język alduryncki}}  
Linia 14: Linia 14:
{| class="wikitable"  
{| class="wikitable"  
|-
|-
! alduryncki || polski || rodzaj ||  mnożyna || uwagi  
! alduryncki || polski || etymologia || uwagi  
|-
|-
| Absolutzion, -en n || absolucja, rozgrzeszenie || ''łac.'' absolūtiō > ||
| Absolutzion, -en n || absolucja, rozgrzeszenie || ''łac.'' absolūtiō > ||
Linia 28: Linia 28:
| Adam, — m || ''imię męskie'' (Adam) || ''łac.'' Adam > ||
| Adam, — m || ''imię męskie'' (Adam) || ''łac.'' Adam > ||
|-
|-
| Adaver, -n m || bocian || *ōdabor > adabor > adaver ||
| Adaver, -n m || bocian || *ōdabor > adabor > adaber ||
|-
| aetzen (atz, geaetzen) || paść, karmić (zwierzęta) || *attjan > attian > aetten > ||  
|-
|-
| af || ''pot.'' ale, lecz || zob. ''afer'' ||  
| af || ''pot.'' ale, lecz || zob. ''afer'' ||  
Linia 46: Linia 48:
| after + ''C.'' II || według, podług || *aftar > after, efter > after >  || np. Godspell '''after''' h. Johannes - Ewangelia '''według''' św. Jana
| after + ''C.'' II || według, podług || *aftar > after, efter > after >  || np. Godspell '''after''' h. Johannes - Ewangelia '''według''' św. Jana
|-
|-
| aichaft || ''przest.'' zaprawdę, do prawdy, zaiste, prawdziwie ||
| forwar || ''przest.'' zaprawdę, do prawdy, zaiste, prawdziwie || for- + war; kalka niem. fürwahr/hol. voorwaar || zob. warlijk
|-
|-
| oin I || jeden || *ain > ān > ain > ||
| oin I || jeden || *ain > ān > ain > ||
|-
|-
| oin II || pewien, jakiś || *ain > ān > ain > ||
| oin II || pewien, jakiś || *ain > ān > ain > ||
|-
| oin III || ''gw.'' rodzajnik nieokreślony || *ain > ān > ain > || oin, oine, oin <br> w języku literackim rodzajnik nieokreslony nie występuje
|-
|-
| oinfold I || pojedynczy, jeden raz || oin + -fold || zob. ''ains''
| oinfold I || pojedynczy, jeden raz || oin + -fold || zob. ''ains''
Linia 60: Linia 64:
| Oinhoid, blm n || jedność || oin + -hoid ||
| Oinhoid, blm n || jedność || oin + -hoid ||
|-
|-
| ainladan || zapraszać || - || - || ainladan - ainlud - geainladan  <br> por. ''inviterian'', ''ladan II''
| inladen (inladet, geinladen) || zapraszać || in- + laden || zob. ''invitern''
|-
|-
| ains || (jeden) raz || - || - || zob. ''ainfold I''
| ains || (jeden) raz || - || - || zob. ''ainfold I''
Linia 66: Linia 70:
| aere || już || *airi > āri > aere > ||  
| aere || już || *airi > āri > aere > ||  
|-
|-
| Akse || siekiera, topór || ż || Aksen ||
| Aekse, -n m|| siekiera, topór || *akusi > aksi > aexe > ||
|-
|-
| Al, -en m || węgorz || *āl > āl, al > al > ||
| Al, -en m || węgorz || *āl > āl, al > al > ||
Linia 86: Linia 90:
| Aldenburg || Oldenburg (miasto) || n || - ||  
| Aldenburg || Oldenburg (miasto) || n || - ||  
|-
|-
| all || cały (w lp.), wszyscy (w lm.) || - || - ||
| all, -e || cały (w lp.), wszyscy (w lm.) || *all > ... > ||
|-
|-
| alles || wszystko || - || - ||  
| alles || wszystko || - || - ||  
Linia 96: Linia 100:
| Almōse || jałmużna || ż || Almōse ||
| Almōse || jałmużna || ż || Almōse ||
|-
|-
| Amerika || Ameryka || n || - || od hol. ''Amerika''
| Amerika, blm n || Ameryka || hol. Amerika > ||
|-
|-
| Amestelle || ''rzad./przest.'' Amstel (rzeka)  || n || - ||
| Amestelle || ''rzad./przest.'' Amstel (rzeka)  || n || - ||
Linia 104: Linia 108:
| Amsteldam || Amsterdam/Ostrodom (miasto) || m || - ||
| Amsteldam || Amsterdam/Ostrodom (miasto) || m || - ||
|-
|-
| an + ''C.'' || na, nad (położenie); nad (często w nazwach miast)|| - || - || np. ''Frankford '''am''' Main'' - ''Frankfurt '''nad''' Menem''  
| an + ''C.'' || na, nad (położenie); nad (często w nazwach miast)|| *ana > ana > ane > || np. ''Frankford '''am''' Main'' - ''Frankfurt '''nad''' Menem''  
|-
|-
| Ande, -n ż || kaczka || *anad > anda > ande > ||
| Ande, -n ż || kaczka || *anad > anda > ande > ||
|-
|-
| andbinden || rozwiązywać || and- + binden ||
| ond- || ??? || *anda- > and- > and-, und- > || ''gw.'' and- // por. niem. ent- / hol. ont-
|-
| ondbinden || rozwiązywać || ond- + binden ||
|-
| ondhoivden (ondhoivdete, geondhoivden) || ściąć (głowę) || ond- + Hoived + -en ||
|-
| Ondhoivdung, -en n || ścięcie (kara śmierci) || ondhoivden ||
|-
|-
| ander || inny || - || - ||
| anther || inny || *anþar > anthar > anther, andher, ander > ||
|-
|-
| Andrik, -er m || kaczor || *anadrekō > anadreka, andreka > andreke, andrike > ||
| Andrik, -er m || kaczor || *anadrekō > anadreka, andreka > andreke, andrike, aendrike > ||
|-
|-
| andwardian || odpowiadać || - || - ||
| ondwarden (ondwardet, geondwarden) || odpowiadać, odpowiedzieć || ond- + Ward + -en ||
|-
|-
| Anke, blm ż || smalec || *ankwō > anko > anke > ||
| Anke, blm ż || smalec || *ankwō > anko > anke > ||
Linia 120: Linia 130:
| Appel, -n m || jabłko, ''przest./poet.'' owoc || *applu > appla > appel > ||  
| Appel, -n m || jabłko, ''przest./poet.'' owoc || *applu > appla > appel > ||  
|-
|-
| Apelkāge || szarlotka, ciasto jabłkowe || ż || Apelkægen ||
| Appelkuch, -en n || szarlotka, ciasto jabłkowe || Appel + Kuch ||
|-
|-
| Apostel || Apostoł || m || Apostel || od łac. ''apostolus''
| Apostel || Apostoł || m || Apostel || od łac. ''apostolus''
Linia 126: Linia 136:
| Arbeid || ''przest.'' praca || ż || Arbeid || ''zob.'' Werk
| Arbeid || ''przest.'' praca || ż || Arbeid || ''zob.'' Werk
|-
|-
| arbeidan || ''przest.'' pracować || - || - || ''zob.'' werkan
| arbaeden (arbaedet, gearbaeden) || pracować (przede wszyskim fizycznie) || arbaidijan > arbādian > arbaeden || ''zob.'' werken
|-
|-
| Ārende || ''przest.'' wiadomość || ż || Ærenden || zob. ''Spell'
| Ārende || ''przest.'' wiadomość || ż || Ærenden || zob. ''Spell'
|-
|-
| Ārendgewrit || ''przest.'' list || n || Ærendgewriten ||
| Brijf, -e m || list || śr.hol. brief > || ''Brijf an + C. ...'' - ''list do...''
|-
|-
| arm || biedny, ubogi || - || - ||  
| arm || biedny, ubogi || - || - ||  
Linia 160: Linia 170:
| at + ''B.'' || o, w (czas) || - || - ||  
| at + ''B.'' || o, w (czas) || - || - ||  
|-
|-
| Auer || owca || ż || Auern || zob. ''Skēp''
| Athem, blm m || oddech, dech, tchnienie || *āþm > athm, adhm, athem, adhem > athem, adhem > ||
|-
| athmen (athmende, geathmen) || oddychać, odetchnąć, tchnąć || Athem ||
|-
| Aeue || owca (samica) || *awi > auui > aeue > || zob. Skaf
|-
|-
| Auge || oko || n || Augen ||  
| Oige, -n ż || oko || *augā > āga > aige ? ||  
|-
|-
| auk || też, również || - || - || por. ''noch II''
| auk || też, również || - || - || por. ''noch II''
Linia 170: Linia 184:
| Auland || wyspa || n || Aulandan || skr. ''A.''
| Auland || wyspa || n || Aulandan || skr. ''A.''
|-
|-
| Auto || auto, samochód || n || Autos || por. ''Automobil''
| Auto, -s n || auto, samochód || niem. Auto > ||
|-
|-
| Automobil || ''przest.'' samochód || n || Automobilen || od fr. ''automobile''
| Automobil, -en n || ''przest.'' samochód || fr. automobile > ||
|}
|}


Linia 180: Linia 194:
! alduryncki || polski || rodzaj || mnożyna || uwagi  
! alduryncki || polski || rodzaj || mnożyna || uwagi  
|-
|-
| Edmund || ''imię męskie'' (Edmund) || m || Edmunds, Edmunden || ''niem./ang.'' Edmund > ||
| Edmond || ''imię męskie'' (Edmund) || m || Edmunds, Edmunden || ''niem./ang.'' Edmund > ||
|-
|-
| aines || pewnego razu, kiedyś (w nieokreślonym czasie) || - || - ||  
| aines || pewnego razu, kiedyś (w nieokreślonym czasie) || - || - ||  
Linia 222: Linia 236:
! alduryncki || polski || etymologia || uwagi  
! alduryncki || polski || etymologia || uwagi  
|-
|-
| Bad, -en n I || wanna || *baþ > bath, badh > bad > ||
| Bad, -en n I || wanna || *baþ > bath, badh > bath, badh > ||
|-
| Bad, -en n II || kąpiel || *baþ > bath, badh > bath, badh > ||  
|-
|-
| Bad, -en n II || kąpiel || *baþ > bath, badh > bad > ||  
| Baed, -en n || łóżko || *badi > badi > baed > ||
|-
|-
| Badhuis, -en n || łaźnia || Bad + Huis ||
| Badhuis, -en n || łaźnia || Bad + Huis ||
|-
|-
| Baecke, -n ż || ''gw./poet.'' strumień, potok || *baki > baki > baeke > ||
| Baecke, -n ż || ''gw./poet.'' strumień, potok || *baki > baki > baeke > || zob. Stroim
|-
| bij + C. || przy || *bī > bī > bij, by > ||  
|-
|-
| bij + ? || przy || *bī > bī > bij > ||  
| Bije, -n ż || pszczoła || *bijā > bīa > bije, bye > ||
|-
|-
| boide || obaj, obie, oba || *? > bāde > baide > boide || skr. ''b.''
| boide || obaj, obie, oba || *? > bāde > baide > boide || skr. ''b.''
Linia 262: Linia 280:
| Bell, -en || dzwon, dzwonek || *bellā > bella > belle, Bell > ||
| Bell, -en || dzwon, dzwonek || *bellā > bella > belle, Bell > ||
|-
|-
| beren || nieść, nosić || *beran > beran > beren > ||  
| beren (bar, geberen) || nieść, nosić || *beran > beran > beren > ||  
|-
|-
| Berg, -e/-en m || góra || *berg > ... > ||
| Berg, -e/-en m || góra || *berg > ... > ||
|-
| Berger, -n m || góral || Berg + -er ||
|-
|-
| Bergman, Bergmaener m || górnik || Berg + Man ||  
| Bergman, Bergmaener m || górnik || Berg + Man ||  
|-
|-
| Beir, -e || piwo || *beuʀ > bēr > beir > ||
| Biur, -e || piwo || *beuʀ > beur, biur > biur > ||
|-
|-
| beblijven (bleiv, geblijven) || trwać, pozostać || be- + blijven || oznacza stan dłuższy niż ''blijven''
| beblijven (bleiv, geblijven) || trwać, pozostać || be- + blijven || oznacza stan dłuższy niż ''blijven''
Linia 276: Linia 292:
| bijden (beid, gebijden) || czekać || *bīdan > bīdan > bijden > || bijden + D./bijden op + C. - (czekać czegoś/czekać na coś)
| bijden (beid, gebijden) || czekać || *bīdan > bīdan > bijden > || bijden + D./bijden op + C. - (czekać czegoś/czekać na coś)
|-
|-
| bidten || błagać, zaklinać || *biddjan > biddian > bidden, bitten ||
| bidten (bad, gebidten) || błagać, zaklinać || *biddjan > biddian > bidden, bitten ||
|-
|-
| befrijen || uwolić, uwalniać, oswobodzić, oswabadzać || be- + frij + -en ||
| befrijen || uwolić, uwalniać, oswobodzić, oswabadzać || be- + frij + -en ||
|-
|-
| beganen I || popełnić (przestępstwo) || be- + ganen ||
| begenen (beging, gebegenen) I || popełnić (przestępstwo) || be- + genen ||
|-
|-
| beganen II || obchodzić (święto) || be- + ganen ||
| begenen (beging, gebegenen) II || obchodzić (święto) || be- + genen ||
|-
|-
| Begang, -en m || obchód, świętowanie || beganen ||
| Begang, -en m || obchód, świętowanie || begenen, Gang (II) ||
|-
|-
| beginnen || zaczynać, rozpoczynać || *biginnan > biginnan > beginnen > ||
| beginnen (begann, gebeginnen) || zaczynać, rozpoczynać || *biginnan > biginnan > beginnen > ||
|-
|-
| behabben || zawierać || be- + habben ||
| behaeben (behavde, gebehaeben) || zawierać || be- + haeben ||
|-
|-
| behalden || utrzymywać, zachowywać || *bihaldan > bihaldan > behalden > ||
| behalden (beheld, gebehakden) || utrzymywać, zachowywać || be- + halden; *bihaldan > bihaldan > behalden > ||
|-
|-
| bekunnen || wyznawać || be- + kunnan || ''bekunnen'' + ''C.'' (wyznawać kogoś/coś)
| bekonnen || wyznawać || be- + kunnan || ''bekonnen'' + ''C.'' (wyznawać kogoś/coś)
|-
|-
| bijten || gryźć || *bītan > bītan > bijten > ||
| bijten (bait, gebijten) || gryźć || *bītan > bītan > bijten > ||
|-
|-
| Bind, -e n || związek, federacja || zob. binden ||
| Bind, -e n || związek, federacja || zob. binden ||
|-
|-
| binden || wiązać, zawiązywać || *bindan > bindan > binden > ||
| binden (band, gebinden) || wiązać, zawiązywać || *bindan > bindan > binden > ||
|-
|-
| beraeden || przygotowywać, szykować || biraidijan > birādian > beraeden ||
| beraeden (beraedet, geberaeden) || przygotowywać, szykować || biraidijan > birādian > beraeden ||  
|-
|-
| beskirmen || zachowywać, zapisywać || *biskirmijan > biskirmian > beskirmen ||  
| beskirmen || zachowywać, zapisywać || *biskirmijan > biskirmian > beskirmen ||  
Linia 310: Linia 326:
| Biskopdum, -er m || diecezja, biskupstwo || biskop + -dum ||  
| Biskopdum, -er m || diecezja, biskupstwo || biskop + -dum ||  
|-
|-
| bloi || niebieski || *blāu > blāu > blai, blau > ||
| bloi (bloier, bloiest) || niebieski || *blāu > blā, blāu > blai, blau > ||
|-
|-
| Blud, blm n || krew || *blōd > blōd > bloud > ||  
| Blud, blm n || krew || *blōd > blōd > bloud > ||  
Linia 320: Linia 336:
| Blum, -en m || kwiat || *blōmō > blōmo > bloume > ||
| Blum, -en m || kwiat || *blōmō > blōmo > bloume > ||
|-
|-
| Blute, -n ż || ofiara, żertwa, poświęcenie || *blōtą > blōta > bluote > ||  
| Blute, -n ż || ofiara, żertwa, poświęcenie || *blōtą > blōta > bloute > ||  
|-
|-
| bluten || ofiarować, składać w ofierze || Blute ||
| bluten || ofiarować, składać w ofierze || Blute ||
Linia 356: Linia 372:
| Bruege, -n ż || most || *bruggja > bruggia > bruegge > ||
| Bruege, -n ż || most || *bruggja > bruggia > bruegge > ||
|-
|-
| bruin, bruiner, bruinest || brązowy || *brūn > brun > bruin > ||
| bruin (bruiner, bruinest) || brązowy || *brūn > brūn > bruin > ||
|-
|-
| Brunn, -en m || studnia || *brunnō > brunno > brunne > ||
| Brunn, -en m || studnia || *brunnō > brunno > brunne > ||
Linia 376: Linia 392:
| Bul, -er m || byk || *bulō > bulo > bule, bul > ||  
| Bul, -er m || byk || *bulō > bulo > bule, bul > ||  
|-
|-
| Burg, Buerge n || miasto, gród || *burg > ... > ||
| Burg, Buerge n || gród || *burg > ... > ||
|-
|-
| Burgundie, blm ż || Burgundia (kraina, państwo hist.) || łac. Burgundia ||
| Burgundie, blm ż || Burgundia (kraina, państwo hist.) || łac. Burgundia ||
Linia 390: Linia 406:
! alduryncki || polski || rodzaj || mnożyna || uwagi
! alduryncki || polski || rodzaj || mnożyna || uwagi
|-
|-
| Cornelis || daw. ''imię męskie'' (Korneliusz) || m || Cornelisen || rzad. ''Corneliss'', ''Cornelius'' <br> zob. ''Kornelis''; <br> od łac. Cornelius
| Cornelis, — m || daw. ''imię męskie'' (Korneliusz) || łac. Cornelius > || rzad. Corneliss, Cornelius, zob. Kornelis
|-
|-
| Christendōm || Chrześcijaństwo || n || - ||
| Christendōm || Chrześcijaństwo || n || - ||
Linia 419: Linia 435:
|-
|-
| Dame || dama || ż || Damen || z fr. ''dame''
| Dame || dama || ż || Damen || z fr. ''dame''
|-
| dan || wtedy || - || - ||
|-
|-
| Dan || dolina || ż || Danen ||  
| Dan || dolina || ż || Danen ||  
Linia 428: Linia 442:
| Danbellin II || ''imię żeńskie'' || ż || Danbellinen ||  
| Danbellin II || ''imię żeńskie'' || ż || Danbellinen ||  
|-
|-
| Dans || taniec || n || Danse || od śr.hol. ''dans''
| Dans, -en m/n || taniec || st.fr. dense > śr.ald. danse > ||
|-
|-
| dansan || tańczyć || - || - ||  
| dansen  (dansente, gedansen) || tańczyć || Dans + -en ||  
|-
|-
| Dansdag || ''pot.'' środa || m || Dansdagen || skr. ''Ddg.''/przest. ''D:dg'' <br> zob. ''Wōdansdag''
| Dansdag || ''pot.'' środa || m || Dansdagen || skr. ''Ddg.''/przest. ''D:dg'' <br> zob. ''Wōdansdag''
Linia 490: Linia 504:
| Diuvel || diabeł, czart, bies || m || Diuveln || zob. Dævel
| Diuvel || diabeł, czart, bies || m || Diuveln || zob. Dævel
|-
|-
| Dochter || córka || ż || Dochtern ||
| Dochter, -n ż || córka || *dohter > dochter > dochter > ||
|-
|-
| Dollert || Dollart (zatoka) || n || - || rzadziej ''Dollart'', ''Dollard''
| Dollert || Dollart (zatoka) || n || - || rzadziej ''Dollart'', ''Dollard''
Linia 512: Linia 526:
| Dørpat || Tartu (miasto) || m || - || od niem. ''Dorpat''/''Dörpt''
| Dørpat || Tartu (miasto) || m || - || od niem. ''Dorpat''/''Dörpt''
|-
|-
| Drage || smok || n || Dragen || rzad. ''Drake, -n''
| Dracke, -n m || smok || *drakō > drako, drago > drake, dracke, drage > ||
|-
|-
| Draum || sen, marzenie || m || Draumen ||
| Draum || sen, marzenie || m || Draumen ||
Linia 518: Linia 532:
| draumijan || śnić || - || - || draumijan - draumijd - gedraumijan
| draumijan || śnić || - || - || draumijan - draumijd - gedraumijan
|-
|-
| Du || ty || - || Jir ||
| Du || ty || ??? ||  
|-
| Dūber || chrzciciel || m || Dūbern ||
|-
|-
| dūbijan || chrzcić  || - || - ||  
| doifen (doifte, gedoifen) || chrzcić  || *daupijan > dāpan, dāpian > daipen > ||  
|-
|-
| dunkal || ciemny || m || - ||  
| dunkal || ciemny || m || - ||  
Linia 546: Linia 558:
|-
|-
! alduryncki || polski || rodzaj || mnożyna || uwagi
! alduryncki || polski || rodzaj || mnożyna || uwagi
|-
| eft || znów, ponownie || - || - ||
|-
| eftganan || powtarzać, ponawiać || - || - || eftganan - eftging - geeftganan
|-
|-
| Eidæ || chrzestna || ż || Eidæn ||  
| Eidæ || chrzestna || ż || Eidæn ||  
Linia 583: Linia 591:
| aendlois || nieskończony, bezkresny || *andijakaus > andīlās > aendlais > ||
| aendlois || nieskończony, bezkresny || *andijakaus > andīlās > aendlais > ||
|-
|-
| Engel || anioł || n || Engeln || od hol. ''engel''
| Aengel, -n m || anioł || łac. angelus > st.ald. angil > aengel > ||
|-
|-
| -er || ''oznacza wykonawcę czynności r. męskiego'' || - || -ern || zob. ''-in''
| -er || ''oznacza wykonawcę czynności r. męskiego'' || - || -ern || zob. ''-in''
|-
|-
| Erdling || rolnik || m || Erdlingen, Erdlingan ||
| Buir, -en m || rolnik || *būr > būr > buir > ||
|-
|-
| Erde || Ziemia, ziemia (gleba, grunt) || ż || - || zob. ''Land''
| Erde, blm ż || Ziemia, ziemia (gleba, grunt) || erþu > ertha, erdha > erthe, erdhe > || zob. ''Land''
|-
|-
| Erne || orzeł || m || Ernen ||
| Erne, -n m || orzeł || *arn > arna, erna > erne > ||
|-
|-
| etan || jeść || - || - ||
| eten (at, geeten/gegeten) || jeść || *etan > etan > eten > || rzad. esen (as, geesen/gegesen)
|-
|-
| eth || ''pot.'' lub, albo || - || - || zob. ''etheu''
| eder || lub, albo || *efþau > ethē, edhē > ether, edher > ||
|-
|-
| etheu || lub, albo || - || - || zob. ''eth''
| Aegedis -sen/en ż || jaszczurka || agiþahsijā > agithis > aegethis, aegedhis, aegedis > ||
|-
|-
| Edla || jaszczurka || ż || Edlar || od stnord. ''eðla''
| Oire, -n n || ucho || auʀā > āra > aire > ||
|-
|-
| Eure || ucho || n || Euren ||
| Europe, blm n || Europa || łac. Europa > śr.ald. Europa > ||
|-
|-
| Eurōpa || Europa || n || - || od łac. Eurōpa
| europens || europejski || Europe ||  
|}
|}


Linia 612: Linia 620:
! alduryncki || polski || rodzaj || mnożyna || uwagi
! alduryncki || polski || rodzaj || mnożyna || uwagi
|-
|-
| Fabel || bajka || ż || Fabeln || od łac. ''fabula''
| Fabel, -n ż || bajka || łac. fabula > ||
|-
|-
| Fader, -n m || ojciec || *fader > ... > ||
| Fader, -n m || ojciec || *fader > ... > ||
Linia 620: Linia 628:
| -fald || -krotnie, po- (z liczebnikami tw. wielokrotności) || - || - || np. zwai'''fald''' - dwu'''krotnie''', '''po'''dwójnie, dwa '''razy'''
| -fald || -krotnie, po- (z liczebnikami tw. wielokrotności) || - || - || np. zwai'''fald''' - dwu'''krotnie''', '''po'''dwójnie, dwa '''razy'''
|-
|-
| faldan || składać || - || - ||  
| falden (faldet, gefaladen) || składać || *falþan, faldōn > faldthan, faldhan, faldan > falthen, faldhen, falden > ||  
|-
|-
| fals || fałszywy  || - || - ||
| fals || fałszywy  || - || - ||
Linia 626: Linia 634:
| Falshaid || fałsz, nieprawda || n || - ||
| Falshaid || fałsz, nieprawda || n || - ||
|-
|-
| far + ''B.'' || przed (kierunek) || - || - ||
| for + ''B.'' || przed (kierunek) || *forē > fore > fore > ||
|-
| for + ''C.'' || przed (położenie, czas) || *forē > fore > fore > ||
|-
|-
| far + ''C.'' || przed (położenie, czas) || - || - ||
| forlaegen (forlaegte, geforlaegen) || przedkładać, uważać za ważniejsze || for + laegen ||
|-
|-
| fardreibian || wypędzać, przepędzać || - || - ||
| fardreibian || wypędzać, przepędzać || - || - ||
Linia 638: Linia 648:
| farkaupijan || sprzedawać || - || - ||
| farkaupijan || sprzedawać || - || - ||
|-
|-
| faulijan (s.) || odczuwać, czuć (się) || - || - || faulijan - fōl - gefaulijan
| foelen (foelte, gefoelen) || odczuwać, czuć (się) || *fōlijan > fōlian > foelen > ||
|-
|-
| faran || prowadzić, jeździć || - || - || faran - farand - gefaran
| faran || prowadzić, jeździć || - || - || faran - farand - gefaran
Linia 656: Linia 666:
| Farwoanskijung || klątwa, przekleństwo, oszczerstwo || n || Farwoanskijungen ||  
| Farwoanskijung || klątwa, przekleństwo, oszczerstwo || n || Farwoanskijungen ||  
|-
|-
| fel || dużo || - || - ||
| fel (maer, maerest) || dużo || *felu > felu > fele > // *maiʀō > māro > maere > ||
|-
|-
| Feld || pole || n || Feldan || zob. ''Wāg''
| Feld || pole || n || Feldan || zob. ''Wāg''
|-
|-
| fere || daleko || - || - || zob. ''ferræ''
| fer (Ferre, ferest) || daleki, daleko || *ferrō > ferro > ferre, fere > ||
|-
| ferræ || ''daw./gw.'' daleko || - || - || zob. ''fere''
|-
|-
| Fersehe || telewizja || n || - ||  
| Fersehe || telewizja || n || - ||  
|-
|-
| Fest || święto || n || Feste, Festen || od niem. ''Fest''
| Fest || święto || n || Feste, Festen || od niem. ''Fest''
|-
| Fever, blm n || gorączka || łac. febris > śr.ald. feber > ||
|-  
|-  
| Fifalder, -n m || ''przest./gw.'' motyl || *fifaldrā > fifaldar > fifalder > ||''zob.'' Buterfleig
| Fifalder, -n m || ''przest./gw.'' motyl || *fifaldrā > fifaldar > fifalder > ||''zob.'' Buterfleig
Linia 686: Linia 696:
| Fisknetiæ || sieć rybacka || n || Fisknetiæn || również ''Netiæ''
| Fisknetiæ || sieć rybacka || n || Fisknetiæn || również ''Netiæ''
|-
|-
| fleigen || latać || *fleugan > flēgan > fleigen > ||
| fluigen (floig, gefluigan) || latać || *fleugan > flūgan > fluigen > ||
|-
|-
| fleuian || uciekać || - || - ||
| fluien (floi, gegluien) || uciekać || fleuhan > flūan > fluien > ||
|-
|-
| fleutan || unosić się (na powierzchni wody) || - || - ||
| fleutan || unosić się (na powierzchni wody) || - || - ||
Linia 700: Linia 710:
| Flundre || flądra || ż || Flundren || od śdn. ''flundere''
| Flundre || flądra || ż || Flundren || od śdn. ''flundere''
|-
|-
| fogijan || pasować || - || - || fogijan - fogijand - gefogijan
| foegen (foegte, gefoegen) || pasować || *fōgijan > fōgian > foegen > ||
|-
|-
| fol || pełen, pełny || - || - ||  
| fol || pełen, pełny || - || - ||  
Linia 712: Linia 722:
| Folk || lud, plemię || n || Folke, Folken, ''przest.'' Folkan || zob. ''Lunt''
| Folk || lud, plemię || n || Folke, Folken, ''przest.'' Folkan || zob. ''Lunt''
|-
|-
| Folkvang || ''mitol.'' Folkvang || m || - ||
| fort + ''B.'' || ''przest.'' z, od, na zewnątrz (kierunek) || forþ > forth > forth, fordh, ford > || por. ''ūt + B.''
|-
| ford + ''B.'' || ''przest.'' z, od, na zewnątrz (kierunek) || - || - || por. ''ūt + B.''
|-
|-
| ford + ''C.'' || ''przest.'' na zewnątrz (położenie) || - || - || por. ''ūt + C.''
| fort + ''C.'' || ''przest.'' na zewnątrz (położenie) || forþ > forth > ford > || por. ''ūt + C.''
|-
|-
| ford II || ''przest.'' precz (wykrzyknienie) || - || - || zob. ''ūt II''
| fort II || ''przest.'' precz (wykrzyknienie) || - || - || zob. ''ūt II''
|-
|-
| Ford || bród, przeprawa || m || Forden ||
| Ford, -en m || bród, przeprawa || *furdu > furda > furde, forde > ||
|-
|-
| Fordgang || ''przest.'' wyjście || m || Fordgagnen || por. ''Ūtgang''
| Fordgang, -en m || ''przest.'' wyjście || ford + Gang || por. ''Uitgang''
|-
|-
| fordian || ''przest.'' wyganiać, przeganiać, przepędzać || - || - || zob. ''fradreibian''
| forden || ''przest.'' wyganiać, przeganiać, przepędzać || ford II || zob. ''fradreibian''
|-
|-
| forgijd || zjednoczony || - || - ||
| forgijd || zjednoczony || - || - ||
Linia 736: Linia 744:
| Fugel, -n || ptak || *fugl > fugal > fugel > ||
| Fugel, -n || ptak || *fugl > fugal > fugel > ||
|-
|-
| før + ''B.'' || dla, przez wzgląd na || - || - || np. mackian etht. '''før''' jmd:n – robić coś '''dla''' kogoś
| fuer + ''B.'' || dla, przez wzgląd na || *furi > furi > fuere > || np. machen etht. '''fuer''' jmd:n – robić coś '''dla''' kogoś
|-
|-
| før + ''C.'' || za (cena), [w zamian] za || - || - ||
| fuer + ''C.'' || za (cena), [w zamian] za || *furi > furi > fuere >  ||
|-
|-
| før (den) Bispell || na przykład, dla przykładu || - || - || skr. ''f.B.'' lub ''f.d.B.''
| før (den) Bispell || na przykład, dla przykładu || - || - || skr. ''f.B.'' lub ''f.d.B.''
Linia 752: Linia 760:
| fragan || pytać || - || - ||
| fragan || pytać || - || - ||
|-
|-
| Frank || frank (mieszkaniec Państwa Frankijskiego) || m || Frankan ||  
| Frank, -en m || frank (mieszkaniec Państwa Frankijskiego) || *Franko > Franko > Franke > ||  
|-
|-
| Franken I || Frankonia (region) || ż || - ||  
| Franken, blm ż || Frankonia (region) || niem. Franken > ||  
|-
|-
| Franken II || ''hist.'' Frankowie (lud) || ''l.mn.'' || Franken || ''plurale tantum''
| Franken || ''hist.'' Frankowie (lud) || Frank ||
|-
|-
| Frankenraik || ''hist.'' państwo frankijskie || n || - ||
| Frankenrijk, blm n || ''hist.'' państwo frankijskie || Frank(en) + Rijk ||
|-
|-
| Frankford || Frankfurt (miasto) || n || - ||
| Frankford, blm m || Frankfurt (miasto) || Frank(en) + Ford ||
|-
|-
| Frankraik || Francja || n || - ||  
| Frankrijk, blm n || Francja || Frank(en) + Rijk ||  
|-
|-
| Fru || pani, żona, kobieta || ż || Fruen || *frawjō > frauā > frua, frau > || skr. ''Fr.'', por. ''Frua''
| Fru, -en ż || pani, żona, kobieta || *frawjō > fraua > frua, frau > || skr. ''Fr.'', por. ''Frua''
|-
|-
| Frua || pani || ż || Fruen || *frawjō > frauā > frua, frau > ||skr. ''Fr.'', por. ''Fru''
| Frua, Fruen ż || pani || *frawjō > frauā > frua, frau > ||skr. ''Fr.'', por. ''Fru''
|-
|-
| Fruelijn || panienka, młoda kobieta, kobieta niezamężna || ż || Fruelijnen || ''st.ald.'' frauā > frua > ||
| Frulijn, -en ż || panienka, młoda kobieta, kobieta niezamężna || Fru + -lijn ||
|-
|-
| frarādan || zdradzać, zdradzić, wydać || - || - ||
| frarādan || zdradzać, zdradzić, wydać || - || - ||
Linia 774: Linia 782:
| frastandan || rozumieć || - || - || frastandan - frastandand - gefrastandan
| frastandan || rozumieć || - || - || frastandan - frastandand - gefrastandan
|-
|-
| frij || wolny (niezależny) || - || - ||
| frij || wolny (niezależny) || *frī > frī > frij > ||
|-
|-
| Frijdag || piątek || m || Frijdagen || skr. ''Fdg.''/przest. ''F:dg''
| Frijdag || piątek || m || Frijdagen || skr. ''Fdg.''/przest. ''F:dg''
Linia 796: Linia 804:
{| class="wikitable"  
{| class="wikitable"  
|-
|-
! alduryncki || polski || rodzaj || mnożyna || uwagi
! alduryncki || polski || etymologia || uwagi
|-
|-
| Gaite || koza || ż || Gaiten ||  
| Goit, -en n || koza || *gait > gāt > gait > ||  
|-
|-
| gahaurijan I || słuchać, być posłusznym || - || - || gahaurijan - gahaurijd - gahaurijan <br> gahaurijan + ''C.'' (słuchać kogoś)
| gehaeren (gehaerte, gehaeren) I || słuchać, być posłusznym || haeren ||
|-
|-
| gahaurijan II || należeć, być członkiem, być własnością || - || - || gahaurijan - gahaurijd - gahaurijan <br> gahaurijan + ''B.'' (należeć do kogoś)
| gehaeren (haerte, gehaeren) II || należeć, być członkiem, być własnością || haeren ||  
|-
|-
| gahaurisam || posłuszny || - || - ||
| gahaersam || posłuszny || gehaeren + -sam ||
 
|-
|-
| galian || wbijać gwóźdź/gwoździe || - || - ||
| galian || wbijać gwóźdź/gwoździe || - || - ||
Linia 817: Linia 824:
| galw || żółty || - || - ||
| galw || żółty || - || - ||
|-  
|-  
| ganan || iść, chodzić || - || - || ganan - ging - geganan
| genen (ging, gegenen) || iść, chodzić || *gān > ganan > ganen > ||
|-
|-
| Gang I || korytarz || m || Gangen ||
| Gang, -en m I || korytarz || *gang > ... > ||
|-
|-
| Gang II || chód, tempo || m || - ||
| Gang, -en m II || chód, tempo || *gang > ... > ||
|-  
|-  
| Gang III || bieg wydarzeń || m || Gangen ||
| Gang, -en m III || bieg wydarzeń || *gang > ... > ||
|-
| Gans, -en ż || gęś || *gans > ... > ||  
|-
|-
| Gans || gęś || ż || Gansen ||  
| Ganser, -n m || gąsior || Gans + -er ||  
|-
|-
| Ganser || gąsior || m || Gansern ||  
| ganz || cały, całkiem, całkowicie || *gant > gant > gant, gantz, ganz, gans > ||
|-
|-
| Gard || dziedziniec, ''daw./gw.'' ogród || m || Garden || por. ''Garden''
| Gard || dziedziniec, ''daw./gw.'' ogród || m || Garden || por. ''Garden''
Linia 839: Linia 848:
| gasunt || zdrowy || - || - ||  
| gasunt || zdrowy || - || - ||  
|-
|-
| Gau || okręg (administracyjny), region || n || Gaue , Gauen||
| Gau, -en n || okręg (administracyjny), region || *gawi > gaui (n), gaua (ż) > gaeue (ż), gaue (ż) > ||
|-
|-
| Gedal || nieboskłon, firmament || m || - ||  
| Gedal || nieboskłon, firmament || m || - ||  
|-
|-
| Gefecht || bitwa, potyczka || n || Grfechte, Gefechtan ||
| Gefecht, -en n || bitwa, potyczka || n || *gafeht > gafecht > gefecht > ||
|-
|-
| Gefōl || uczucie, odczucie, emocja || n || Gefeule ||
| Gefoel, -en n || uczucie, odczucie, emocja || foelen ||
|-
|-
| gefōlik || wrażliwy, uczuciowy || - || - ||
| gefoellijk || wrażliwy, uczuciowy || Gefoel + -lijk  ||
|-
|-
| gegan || przeszły, miniony || - || - ||
| gegan || przeszły, miniony || - || - ||
Linia 855: Linia 864:
| Gehait || rozkaz, polecenie || n || - || ''singulare tantum''
| Gehait || rozkaz, polecenie || n || - || ''singulare tantum''
|-
|-
| Gemōt || zgromadzenie, zebranie || n || Gemøte ||
| Gemoet, -en n || ''przest.'' zgromadzenie, zebranie || moeten ||
|-
|-
| genog || wystarczający || - || - ||
| genog || wystarczający || - || - ||
Linia 865: Linia 874:
| Georgien || Gruzja || ż || - || ''rzad.'' Grusien
| Georgien || Gruzja || ż || - || ''rzad.'' Grusien
|-
|-
| Gerste, blm ż || jęczmień || *gerstu > gerstu > gerste > ||
| gerne (luifer, luifest) || chętnie || *gernō > gerno > gerne > // luif ||
|-
| Gerste, blm ż || jęczmień || *gerstu > gersta > gerste > ||
|-
|-
| getian || dostać, otrzymać || - || - || getian - get - gegetian
| getian || dostać, otrzymać || - || - || getian - get - gegetian
|-
|-
| gevian || dawać, dać || - || - || gevian - gav - gegevian <br> gevian + ''B.'' (dać coś)
| geven (gab, gegeven) || dawać, dać || *geban > geban, gebian > geben > ||
|-
|-
| Geweicht || waga, ciężar, ''przen.'' trudność || n || Geweichten ||
| Geweicht || waga, ciężar, ''przen.'' trudność || n || Geweichten ||
|-
|-
| gewiss || pewien, pewny (przekonany o czymś) || - || - ||
| gewiss || pewien, pewny (przekonany o czymś) || *gawiss > gawis, gewis > gewis, gewiss > ||
|-
|-
| gezaikian || znaczyć, oznaczać, mieć znaczenie || - || - ||
| Got, -e m || bóg, bożek, bóstwo || *god > got > got, gott > ||
|-
|-
| Gott || Bóg, bóg, bożek, bóstwo || m || Gottan || zob. ''Herr''
| Got blm m || Bóg || *god > got > Got, gott > ||
|-
|-
| gottes || Boży, boży, boski || m || - ||
| gotes || Boży, boży, boski || dawny dop. lp. od Got ||
|-
|-
| Gottfāder || ojciec chrzestny || m || Gottfādern ||
| Gottfāder || ojciec chrzestny || m || Gottfādern ||
Linia 889: Linia 900:
| Gottsped || ''szczęść Boże'', ''niech Ci Bóg błogosławi'' (powitanie i pożegnanie) || - || - || f. skr. od ''Gott speddau (Dir)''
| Gottsped || ''szczęść Boże'', ''niech Ci Bóg błogosławi'' (powitanie i pożegnanie) || - || - || f. skr. od ''Gott speddau (Dir)''
|-
|-
| Grasmoun || kwiecień || n || Grasmounen ||  skr. ''Grmn.''/przest. ''Gr:mn''
| Aepril, -n n || kwiecień || łac. aprilis > śr.ald. april, aprili ||  skr. ''Aepr.''
|-
|-
| Grass || trawa || n || - ||
| Grass || trawa || n || - ||
|-
|-
| graum || zły, wrogi, rozjuszony || m || - ||
| slicht (slichter, slichtest) || zły, źle || *sliht > slicht > slicht, slecht > ||
|-
|-
| Graumness || rozjuszenie, rozwścieczenie || n || - || ''singulare tantum''
| Graumness || rozjuszenie, rozwścieczenie || n || - || ''singulare tantum''
|-
|-
| graut || duży || - || - ||
| groit (groiter, groitest) || duży || *graut > grāt > grait > ||
|-
| Greke, -n m || Grek || łac. graecus > śr.ald. greke, greker > ||
|-
| Grekin, -en ż || Greczynka || Greke + -in ||
|-
|-
| Grekenland || Grecja || n || - ||
| Grekenland || Grecja || Greken + Land ||
|-
|-
| Greut || manna || n || - ||
| Manne, blm ż || manna || łac. manna > śr.ald. manna, manne > ||
|-
|-
| Grænse || granica || ż || Grænsen || por. ''Mark'' <br> od pol. ''granica'' (via niem. ''Gränze'')
| Graenze, -n ż || granica || śwn. graniza > śr.ald. graenza, graenze > || por. ''Mark''  
|-
|-
| gris || szary || - || - || zob. ''has''
| groi || szary || *grāu > grā > grai > || zob. ''has''
|-  
|-  
| grōn || zielony || - || - ||  
| groen (groener, groenest) || zielony || *grōnī > grōni > groen > ||  
|-
|-
| Grōnmoun || maj || n || Grōnmounen ||  skr. ''Gmn.''/przest. ''G:mn''
| Mai, -en n || maj || łac. maius > śr.ald. mai > ||
|-  
|-  
| Gros || gros (jedn. miary) || n || Grose, Grosen || od śr.hol. ''gros''
| Gros, -en m || gros (jedn. miary) || śr.hol. gros > ||
|-
|-
| gud || dobry || m || - || gud - gudæ - gude
| gud (baeter, baetest) || dobry, dobrze || gōd > gōd > goud > // *batiʀō > batiro > baeter, baetere > // batist > barist > baetest > ||  
|-
|-
| Gud || dobro || n || - ||
| Gud, blm n || dobro || gud ||
|-
|-
| Guder Murgin || dzień dobry || - || - || używane do południa, por. ''Gudes Dag''
| Guder Murgin || dzień dobry || - || - || używane do południa, por. ''Gudes Dag''
Linia 939: Linia 954:
| Gurdel || pas || m || Gurdeln ||  
| Gurdel || pas || m || Gurdeln ||  
|-
|-
| Gurke || ogórek || ż || Gurken || od dolnoniem. ''Gurk''
| Kukummer, -n m || ogórek || śr.hol. cucumer > śr.ald. cucumer > ||
|-
|-
| Gustāf || ''imię męskie'' (Gustaw) || m || Gustāvs, Gustāven || rzad. 'Gustaaf''; od hol. ''Gustaaf''
| Gustāf || ''imię męskie'' (Gustaw) || m || Gustāvs, Gustāven || rzad. 'Gustaaf''; od hol. ''Gustaaf''
Linia 955: Linia 970:
| habig || ciężki (waga) || - || - || por. swār
| habig || ciężki (waga) || - || - || por. swār
|-
|-
| Hadt || kaptur || n || Hadtan ||  
| Kaputze, -n ż || kaptur || łac. caputium > śr.ald. caputie > ||  
|-
|-
| Hagot || szczupak || m || Hagoten ||  
| Snoeck, -er m || szczupak || śr.hol. snoec > śr.ald. snoec > ||  
|-
|-
| -hoid, -en n || -stwo, -ctwo, -ość (''tworzy rzeczowniki od niektórych przymiotników, rzadziej innych rzeczowników'') || *-haidu > -hādu > -haide > || np. Ædel'''haid''' - szlache'''ctwo'''
| -hoid, -en n || -stwo, -ctwo, -ość (''tworzy rzeczowniki od niektórych przymiotników, rzadziej innych rzeczowników'') || *-haidu > -hādu > -haide > || np. Ædel'''haid''' - szlache'''ctwo'''
|-
|-
| Haider || poganin || m || Haidern ||
| Hoide, -n m/ż || poganin, poganka || *haiþi > hātha, hādha > haithe, haidhe > ||
|-
|-
| Haiderdōm || pogaństwo || n || - ||
| Hoidendum, -er m || pogaństwo || Hoide + -dum ||
|-
|-
| haidisk || pogański || - || - ||
| hoidens || pogański || Hoide ||
|-
|-
| Haimod || ojczyzna || n || Haimods ||
| Half, -en z || połowa, połówka || *halb > halb > halb > ||
|-
|-
| Halb || połowa, połówka || n || Halbe ||
| haelfen (haelbte, gehaelben) || przepoławiać, dzielić na dwie części || *halbijan > halbian > haelben > ||
|-
|-
| halban || przepoławiać, dzielić na dwie części || - || - ||
| Haelfthe, -n ż || ''przest.'' połowa, płówka || halbiþu > halbitha > haelbethe > ||
|-
|-
| Halbauland || półwysep || n || Halbaulandan || zob. ''Halbaula''
| Halbauland || półwysep || n || Halbaulandan || zob. ''Halbaula''
|-
|-
| haldan || trzymać, zatrzymywać || - || - || haldan - hild - gehaldan
| halden (held, gehalden) || trzymać, zatrzymywać || *haldan > haldan > halden > ||
|-
|-
| halōn || ''cześć'','' dzień dobry'' || - || - ||
| halōn || ''cześć'','' dzień dobry'' || - || - ||
|-
|-
| Hals || szyja, gardło || m || Halse ||
| Hals, -e m || szyja, gardło || *hals > ... > ||
|-
|-
| Hamde || koszula || n || Hamdan ||
| Hamde || koszula || n || Hamdan ||
Linia 991: Linia 1006:
| Han II || ''zdrobn.'' od ''Johan(nes)'' || m || Hanen || por. ''Johan'', ''Johannes'', ''Jan''
| Han II || ''zdrobn.'' od ''Johan(nes)'' || m || Hanen || por. ''Johan'', ''Johannes'', ''Jan''
|-
|-
| Hand || ręka || ż || Hande ||
| Hand, Haende n || ręka || *handu > handu > hande > ||
|-
|-
| Handel || handel || n || - ||
| Handel || handel || n || - ||
Linia 1013: Linia 1028:
| Haerbst, -en ż || jesień || *harbist > harbist > haerbst > ||
| Haerbst, -en ż || jesień || *harbist > harbist > haerbst > ||
|-
|-
| Harbistmoun || wrzesień || n || Harbistmounen ||  skr. ''Hbmn.''/przest. ''Hb:mn''
| Septemmer, -n n || wrzesień || łac. September > śr.ald. september > ||  skr. ''Sept.''
|-
|-
| has || szary || - || - || zob. ''gris''
| has || szary || - || - || zob. ''gris''
Linia 1021: Linia 1036:
| hastian || robić coś byle jak || - || - || hastian - hastiand - gehastiand
| hastian || robić coś byle jak || - || - || hastian - hastiand - gehastiand
|-
|-
| Hau || siano || n || - ||
| Haei, blm n || siano || *hawi > hauui > haei > ||
|-
| Haeld -en || bohater || *haliþ > halith > haelith, haelidh, haelid > ||
|-
| Juel, — n || lipiec || łac. iulius > śr.ald. iueli || rzad. ''Jueli, — n''
|-
| Hoived, -en n || głowa || *haubud > hābud > haived > ||
|-
| haenen (haente, gehaenen) || kpić, drwić, znieważać, wyśmiewać || haunijan > hānian > haenen > ||
|-
|-
| Haumoun || lipiec || n || Haumounen ||  skr. ''Hmn.''/przest. ''H:mn''
| haeren (haerte, gehaeren) || słyszeć, słuchać || *hauʀijan > hārian > haeren > ||
|-
|-
| Haupt || głowa || n || Haupte, Haupten ||
| hoch (hoecher, hoechest) || wysokość || *hauh > hāch > haich, hoich, hoch > ||
|-
|-
| haurijan || słyszeć, słuchać || - || - || haurijan - haurijd/''daw./rzad.'' haurd - gehaurijan
| Hoechthe, -n ż || wysokość || *hauhiþu > hāchithe > haechthe, haechdhe, haechde >
|-
|-
| Hekse || wiedźma, czarownica || ż || Heksen || zob. ''Wicke''
| Hekse || wiedźma, czarownica || ż || Heksen || zob. ''Wicke''
Linia 1043: Linia 1066:
| Heligafent || Wigilia Bożego Narodzenia || n || Heligafente || zob. Julafent
| Heligafent || Wigilia Bożego Narodzenia || n || Heligafente || zob. Julafent
|-
|-
| helpan || pomagać || - || - || helpan - helpand - gehelpan
| helfen (half, gehelfen) || pomagać || helpan > helpan > helpen > ||
|-
|-
| Helpe || pomoc || ż || Helpe || *helpō > helpō > helpe > ||
| Helfe, -n ż || pomoc || *helpō > helpō > helpe > ||
|-
|-
| Hennegau || Hainaut (region) || n || - ||
| Hennegau || Hainaut (region) || n || - ||
Linia 1051: Linia 1074:
| Hēr || wojsko, armia || n || Hēr ||
| Hēr || wojsko, armia || n || Hēr ||
|-
|-
| Haering || śledź || ż || Haeringe || *hāring > haring > haering > ||
| Haering, -en n|| Haeringe || *hāring > hāring > haering > ||
|-
|-
| Herr || pan || m || Herran, Herren || zob. ''Landherr''
| Herr || pan || m || Herran, Herren || zob. ''Landherr''
Linia 1061: Linia 1084:
| Hert, -en m || jeleń || *herut > hert > hert > ||
| Hert, -en m || jeleń || *herut > hert > hert > ||
|-
|-
| hert || ciepły || - || - || por. ''warm''
| hoitz (hoeitzer, hoeitzest) || gorący || *hait > hāt > hait > ||
|-
|-
| Herz || serce || n || Herzen ||
| Hertze, -n ż || serce || hertā > herta > herte > || rzad. Hertz, -en n
|-
|-
| Herzog || książę || m || Herzogan || od [[Język Bergrama|staroald.]] ''hertog'', ''hertōg'' od śr.hol. ''hertōge''
| Herzog || książę || m || Herzogan || od [[Język Bergrama|staroald.]] ''hertog'', ''hertōg'' od śr.hol. ''hertōge''
Linia 1075: Linia 1098:
| het II || coś, trochę, co nieco || - || - ||
| het II || coś, trochę, co nieco || - || - ||
|-
|-
| hir || tu, tutaj || - || - ||  
| heir || tu, tutaj || *hēr > hēr > heir > ||  
|-
|-
| Hirād || małżeństwo || n || Hiræde ||
| Hemel, -n n || niebo, Niebo || *himil > himil > himel, hemel > ||
|-
|-
| hiradian || brać ślub, żenić się, wychodzić za mąż || - || - || hiradian - hiradiand - gehiradian
| hindag || dzisiaj || - || - || skr. ''hdg.''/przest. ''h:dg''
|-
|-
| Himil || niebo, Niebo || ż || - ||
| Herde, -n ż || stado || *herdō > herdo > herde > ||
|-
|-
| hindag || dzisiaj || - || - || skr. ''hdg.''/przest. ''h:dg''
| Herder, -n m || pasterz || Herde + -er ||  
|-
| Hirder || pasterz, pastuch || m || Hirderan ||  
|-
|-
| Hirfleg || but || m || Hirflegan || zob. Skōh
| Hirfleg || but || m || Hirflegan || zob. Skōh
Linia 1107: Linia 1128:
| Holt || drewno || n || - ||
| Holt || drewno || n || - ||
|-
|-
| Hope || nadzieja || ż || ''poet.'' Hopen ||
| Hofe, ''-n'' ż || nadzieja || hofen ||
|-
|-
| hopian || mieć nadzieję || - || - ||
| hofen (hofte, gehofen) || mieć nadzieję || *hopōn > hopan > hopen > ||
|-
|-
| Hosæ || spodnie || ''l.mn.'' || Hosæ || plurale tantum  
| Hosæ || spodnie || ''l.mn.'' || Hosæ || plurale tantum  
|-
|-
| hou || jak || - || - ||
| hou || jak || *hwō > huō > huou > ||
|-
| Haelle, -n ż || piekło, zaświaty || *hallju > hallia > haelle > ||
|-
|-
| Høle || piekło, zaświaty || ż || - || od niem. ''Hölle''; rzadziej ''Haliō''
| Ross, -en m || ''przest.'' koń || *hross > ross > ross > || zob. Perd
|-
|-
| Hørss || koń || n || Hørssen ||  
| Perd, -en m || koń || *parafred > parred > pard, perd > || zob. Ross
|-
|-
| Hørsstall || stajnia || m || Hørsstallan || zob. ''Stall''
| Hørsstall || stajnia || m || Hørsstallan || zob. ''Stall''
|-
|-
| Hreiga || czapla || ż || Hreigen ||
| Reiger, -n m || czapla || *hraigrō > rāgro > raiger > ||
|-
|-
| hullian || przykrywać, obwiązywać, zawijać || - || - || hullian - hulliand - gehullian
| huellen (hul, gehuellen) || przykrywać, obwiązywać, zawijać || *hulljan > hullian > huellen > ||
|-  
|-  
| Hun, -nen m || kurczak || *hōn > hōn > houn > ||
| Hun, -nen m || kurczak || *hōn > hōn > houn > ||
|-
|-
| Hund || pies || m ||| Hundan ||  
| Hond, -en m || pies || *hund > hund > hund > ||  
|-
|-
| hūs || w domu, do domu || - || - ||
| huis || w domu, do domu || Huis ||
|-
|-
| Hūs || dom, mieszkanie || n || Hūsen ||
| Huis, -en n || dom, mieszkanie || *hūs > hūs > huis > ||
|-
|-
| Hūsdiur || zwierzątko domowe || n || Hūsdiuren ||
| Huisdiur, -en n || zwierzątko domowe || Huis + Diur ||
|}
|}


Linia 1139: Linia 1162:
{| class="wikitable"  
{| class="wikitable"  
|-
|-
! alduryncki || polski || rodzaj || mnożyna || uwagi
! alduryncki || polski || etymologia || uwagi
|-
|-
| Ick || ''przest.'' ja (1. Os. Lp.) || - || - || zob. ''Ik''
| -ig || w poł. z niektórymi nazwami materiałów tw. przym. || *-g > -ig, -ich > -ig > || np. Stain - kamień, stain'''ig''' - kamienny
|-
|-
| -ig || w poł. z niektórymi nazwami materiałów tw. przym. || - || - || np. Stain - kamień, stain'''ig''' - kamienny
| ick || ja || *ik > ik, ick, ic, ich > ik, ick > ||  
|-
|-
| Ik || ja || - || Wir ||
| Ijle, blm ż || pośpiech || īlu > īlu > ijle > ||
|-
| Ile || pośpiech || ż || - ||
|-  
|-  
| ilijan || pospieszać (kogoś), spieszyć (się) || - || - ||  
| ilijan || pospieszać (kogoś), spieszyć (się) || - || - ||  
|-
| Imme, -n ż || ''poet./przest.'' pszczoła || *imbī ? imbi > imbe > ||
|-
|-
| im Slap fallan || zapadać w sen, zasypiać || - || - ||  
| im Slap fallan || zapadać w sen, zasypiać || - || - ||  
|-
|-
| in + ''B.'' || w (kierunek) || - || - ||
| in + ''B.'' || do (kierunek) || - || - ||
|-
|-
| in + ''C.'' || w (położenie) || - || - ||
| in + ''C.'' || w (położenie) || - || - ||
Linia 1159: Linia 1182:
| in ains || od razu || - || - ||
| in ains || od razu || - || - ||
|-
|-
| Ingang || wejście || m || Ingangen ||  
| Ingang, -en m || wejście || in + Gang ||  
|-
|-
| in Orden || po kolei, kolejno, w kolejności, w porządku || - || - ||
| in Orden || po kolei, kolejno, w kolejności, w porządku || - || - ||
Linia 1173: Linia 1196:
| -ing II || ''przest.'' ''tw. patronimy'', ''tw. nazwy dynastii'' || m || -ingen || np. Karl''ing''' - karoling, Karl'''in''gen - Karolingowie
| -ing II || ''przest.'' ''tw. patronimy'', ''tw. nazwy dynastii'' || m || -ingen || np. Karl''ing''' - karoling, Karl'''in''gen - Karolingowie
|-
|-
| inviterian || ''przest.'' zapraszać || inviterian - inviteriand - geinviterian <br> od fr. ''inviter'' <br> por. ''ladan II'', ''ainladan''  
| invitern (inviterte, geinviteren) || ''przest.'' zapraszać || fr. ''inviter'' > || zob. ''inladen''
|-
|-
| Ire || Irlandczyk, Irlandka, Iryjczyk, Iryjka || m/ż || Iren ||
| Ire || Irlandczyk, Irlandka, Iryjczyk, Iryjka || m/ż || Iren ||
Linia 1193: Linia 1216:
| Island || Islandia || n || - ||
| Island || Islandia || n || - ||
|-
|-
| Ismoun || styczeń || n || Ismounen ||  skr. ''Imn.''/przest. ''I:mn''
| Januaer, -e  n|| styczeń || łac. ianuarius > śr.ald. ianuaeri > ||  skr. ''Jan.''
|-
|-
| Italien || Włochy || ż || - ||
| Italien || Włochy || ż || - ||
Linia 1203: Linia 1226:
! alduryncki || polski || rodzaj || mnożyna || uwagi
! alduryncki || polski || rodzaj || mnożyna || uwagi
|-
|-
| ja || tak || - || - || zob. ''jach'', ''næi''
| ja || tak || *ja > ... > ||  
|-
|-
| jabai || gdy, kiedy, jeśli, jeżeli || - || - ||
| Jacke, -n ż || kurtka || niem. Jacke > ||
|-
| jach || ''gw./daw.'' tak || - || - || zob. ''ja'', ''jachtan'', ''næi''
|-
| jachtan || potwierdzać, przytakiwać, mówić "tak" || - || - ||
|-
| jackan || polować || - || - ||
|-
| Jacke I || polowanie, pogoń || ż ||  Jacken ||
|-
| Jacke II || kurtka || ż ||  Jacken || od niem. ''Jacke''
|-
|-
| Jagielling || Jagiellon (przedstawiciel dynastii) || m || Jagiellingen || f. żeńska: ''Jagiellin''
| Jagielling || Jagiellon (przedstawiciel dynastii) || m || Jagiellingen || f. żeńska: ''Jagiellin''
Linia 1227: Linia 1240:
| Jar, -en n || rok || *jār > jār > jar > ||
| Jar, -en n || rok || *jār > jār > jar > ||
|-
|-
| Jæcker || myśliwy, łowca || m || Jæckern ||
| Jagd, -en m || polowanie, łów || *jagōþu > jagthu > jagth, jagdh, jagd > ||
|-
| jagen (jagte, gejagen) || polować || *jagōn > jagan > jagen >
|-
| Jager, -n m || myśliwy, łowca || jagen + -er ||
|-
|-
| je..., dat... || im..., tym... || - || - ||
| je..., dat... || im..., tym... || - || - ||
|-
|-
| jegen- || anty- || - || - ||
| jaegen ''+ C.'' || przeciw, na przeciwko || *gagin > gagin > gaegen, jaegen > ||
|-
|-
| jegen + C. || w kierunku, w stronę || - || - ||
| jaegen ''+ B.'' || wbrew, przeciwko (komuś, czemuś) || *gagin > gagin > gaegen, jaegen > ||
|-
|-
| jegen + B. || przeciwko, przeciw, wbrew || - || - ||
| jaegen- || anty- || *gagin- > gagin- > gaegen-, jaegen- > ||
|-
|-
| Jegenpaust || antypapież || m || Jegenpausten ||  
| jaegen + C. || w kierunku, w stronę ||  *gagin > gagin > gaegen, jaegen > ||
|-
| jaegen + B. || przeciwko, przeciw, wbrew ||  *gagin > gagin > gaegen, jaegen > ||
|-
| Jaegenpaust, -en m || antypapież || m || jaegen- + Pausten ||  
|-
|-
| jejan || paplać, ględzić, mówić od rzeczy || - || - || jejan - jejand - gejejan
| jejan || paplać, ględzić, mówić od rzeczy || - || - || jejan - jejand - gejejan
Linia 1261: Linia 1282:
| Julfest || ''gw.'' jul, Boże Narodzenie || n || Julfesten || zob. Jul
| Julfest || ''gw.'' jul, Boże Narodzenie || n || Julfesten || zob. Jul
|-
|-
| Julmoun || ''gw.'' grudzień || n || Julmounen || skr. ''Jmn.''/przest. ''J:mn'' <br> zob. ''Wintrumoun''
|}
|}


Linia 1269: Linia 1289:
! alduryncki || polski || rodzaj || mnożyna || uwagi
! alduryncki || polski || rodzaj || mnożyna || uwagi
|-
|-
| Kaveliau, -er m || dorsz (ryba) || st.hol. cabelliau > kabelliau > kabeliau > ||
| Kavelau, -er m || dorsz (ryba) || st.hol. cabelliau > st.ald. kabelliau > kabeliau > ||
|-
|-
| Kaf || plewa, sieczka || n || Kafen ||  
| Kaf || plewa, sieczka || *kaf > ... > ||  
|-
|-
| Kāge || ciasto || ż || Kægen ||
| Kuch, -en n || ciasto || *kōko(?) > kōko > kouke > ||
|-
|-
| Kaiser || cesarz || m || Kaisern || zob. ''Kaiserin''
| Kaiser, -n m || cesarz || *kaisar > kāsar > kaiser > || rzad. ''koiser''
|-
|-
| Kaiserdōm || ''rzad.'' cesarstwo || m || Kaiserdøme || skr. ''Krdm.''/przest. ''Kr:dm'' <br> por. ''Kaiserraik''  
| Kaiserdōm || ''rzad.'' cesarstwo || m || Kaiserdøme || skr. ''Krdm.''/przest. ''Kr:dm'' <br> por. ''Kaiserraik''  
Linia 1283: Linia 1303:
| Kaiserraik || cesarstwo || n || Kaiserriken || skr. ''Krr.''/przest. ''Kr:rk'' <br> por. ''Kaiserdōm''
| Kaiserraik || cesarstwo || n || Kaiserriken || skr. ''Krr.''/przest. ''Kr:rk'' <br> por. ''Kaiserdōm''
|-
|-
| kāl || łysy || - || - ||
| kal || łysy || *kalu > kalu > kale, kal > ||
|-
|-
| Kalb || cielę || n || Kalbe, Kalben ||  
| kald (kaelder, kaeldest) || zimny || *kald > kald > cald > ||
|-
|-
| Kalkun || indyk, indor || m || Kalkunan || od hol. ''kalkoen''
| Kalf, Kaelfer n || cielę || n || *kalb > kalb > calb > ||  
|-
|-
| Kalkin || indyczka, gula || ż || Kalkinen || od hol. ''kalkoen''/ ald. ''Kalkun''
| Kalkoen, -en n || indyk, indor || hol. kalkoen > ||
|-
|-
| Kanal || kanał (wodny, telewizyjny) || m || Kanalen || od łac. ''canalis''
| Kanal || kanał (wodny, telewizyjny) || m || Kanalen || od łac. ''canalis''
|-
|-
| Kanin || królik || m || Kanines || od niem. (gw.) ''Kanin''
| Konijn, -en n || królik || śr.hol. conijn > śr.ald. conijn, conyn > ||
|-
| kaennen (kaennte, gekaennen) || znać || *kannijan > kannian > kaennen ||
|-
| Kapell, -en n || kaplica || śr.hol. ''capelle'' > śr.ald. capelle > ||
|-
|-
| kannan || znać || - || - || ''kannan'' + ''C.'' (znać kogoś/coś)
| Kapitel, -n n I || rozdział (w książce) || łac. capitulum > śr.ald. capitel > ||
|-
|-
| Kapell || kaplica || n || Kapellen || od śrhol. ''capelle''
| Kapitel, -n n II || kapituła (kanonicka) || łac. capitulum > śr.ald. capitel > ||
|-
|-
| Karotte || marchew || ż || Karotten || od. fr. ''carrot''; zob. ''Murchin''
| Karotte, -n ż || marchew || ż || Karotten || śr.fr. carotte > śr.ald. carotte > ||
|-
|-
| Karte || mapa || ż || Karten || od niem. ''Karte''
| Karte, -n ż || mapa || łac. charta > śr.ald. carta, carte > ||
|-
|-
| Kartuffel || ziemniak, kartofel || n || Kartuffeln || od dolnoniem. ''Kartuffel''
| Erdappel, -n m || ziemniak, kartofel || Erden + Appel ||
|-
|-
| Kasel || ornat (szata) || n || Kasel || od łac. ''casubla''
| Kasel, -n n || ornat (szata) || łac. casubla > śr.ald. kasubel, kasel > ||
|-
|-
| Kast I || pudełko, skrzynia, kufer || n || Kaste, Kastan ||  
| Kast I || pudełko, skrzynia, kufer || n || Kaste, Kastan ||  
Linia 1319: Linia 1343:
| katholisk || katolicki || - || - || od łac. ''catholicus''
| katholisk || katolicki || - || - || od łac. ''catholicus''
|-
|-
| Katte || kot || ż || Katten ||  
| Katze, -n ż || kot || *katta > katta > katte > ||  
|-
|-
| Kauen || Kowno (miasto) || n || - || od niem. ''Kauen''
| Kauen, blm n || Kowno (miasto) || niem. Kauen > ||
|-
|-
| kaupijan || kupować || - || - ||
| koifen (koifte, gekoifen) || kupować || *kaupōn > kāpan > kaipen > ||
|-
| Koifman, Koifmaener m || kupiec || koifen + Man ||
|-
|-
| Kæse || ser || m || Kæsen || od niem. ''Käse''/st.saks. ''kāsi''
| Kæse || ser || m || Kæsen || od niem. ''Käse''/st.saks. ''kāsi''
Linia 1351: Linia 1377:
| klaidan || ubierać || - || - || klaidan - klaidand - geklaidan <br> rzad./przest. ''klaithan - klaithand - geklaithan''
| klaidan || ubierać || - || - || klaidan - klaidand - geklaidan <br> rzad./przest. ''klaithan - klaithand - geklaithan''
|-
|-
| klain || mały || - || - ||
| klain (klainer, klainest) || mały || *klainī > klaini > klain, klaine > || zob. luetzel
|-
|-
| Klaindochter || wnuczka || ż || Klaindochtern |
| Klaindochter, -n ż || wnuczka || klain + Dochter  |
|-
|-
| Klainsoan || wnuk || m || Klainsoanen ||
| Klainson, -en m || wnuk || klain + Son ||
|-
|-
| klār || jasny, oczywisty, klarowny, zrozumiały || - || - || od łac. ''clārus''
| klar (klaerer, klaerest) || jasny, oczywisty, klarowny, zrozumiały || łac. clārus > ||
|-
|-
| klijven || kleić, przyklejać || - || - || *klibēn > kliben > kliben, klijben > ||
| klijven (klijvte, geklijven) || kleić, przyklejać || - || - || *klibēn > kliben > kliben, klijben > ||
|-
|-
| Kleit I || ''rzad.'' sklep || n || Kleiten || z jid. ''kleyt''
| Kleit, -en n I || ''rzad./gw.'' sklep || jid. kleyt > ||
|-
|-
| Kleit II || ''daw.'' sklep prowadzony przez Żydów || n || Kleiten || z jid. ''kleyt''
| Kleit, -en n II || ''daw.'' sklep prowadzony przez Żydów || jid. kleyt > ||
|-
|-
| Krakau, blm n || Kraków (miasto) || niem. ''Krakau'' ||
| Krakau, blm n || Kraków (miasto) || niem. Krakau > ||
|-
|-
| krigen || począć (o dziecku) || - || - || krigen - krag - gekrigen
| krigen || począć (o dziecku) || - || - || krigen - krag - gekrigen
|-
|-
| Krike, -n ż || czereśnia || śr.hol. ''crieke'' > krike > krike > ||
| Krike, -n ż || czereśnia || śr.hol. ''crieke'' > śr.ald. crike > ||
|-
|-
| Kroazien || Chorwacja || ż || - ||
| Kroazien, blm ż || Chorwacja || niem. Kroatien > ||
|-
|-
| Knecht || służący, sługa || m || Knechten || zob. ''Knechtin''
| Knecht, -en m || służący, sługa || *kneht > knecht > knecht > || zob. ''Knechtin''
|-
|-
| knechtan || służyć, usługiwać || - || - || zob. ''Knecht'' i ''Knechtin''
| knechten (knechtete, geknechten) || służyć, usługiwać || Knecht ||
|-
|-
| Knechtin || służąca, służka || ż || Knechtinen || zob. ''Knecht''
| Knechtin, -en ż || służąca, służka || Knecht + -in ||
|-
|-
| Knipe I || szczypta || ż || Knipen ||  
| Knipe I || szczypta || ż || Knipen ||  
Linia 1383: Linia 1409:
| Knipe II || uszczypnięcie || ż || Knipen ||
| Knipe II || uszczypnięcie || ż || Knipen ||
|-
|-
| knipian || szczypać || - || - || knipian - knipiand - geknipian
| knijpen (knaip, geknijpen) || szczypać || *knīpan > knīpan > knijpen ||
|-
|-
| Koffe || kawa || ż || - || od hol. ''koffie''
| Koffie, blm ż || kawa || hol. koffie > ||
|-
|-
| Kōl ||  kapusta || n || Kooln || od niem. ''Kohl''
| Kol, -en n ||  kapusta || śr.hol. col > ||
|-
|-
| Kōlblom || kalafior || n || Kōlbløme ||
| Kolblum, -en m || kalafior || Kol + Blum ||
|-
|-
| Kornelis || ''imię męskie'' (Korneliusz) || m || Kornelisen || zob. Cornelis; od łac. ''Cornelius''
| Kornelis, — m || ''imię męskie'' (Korneliusz) || łac. Cornelius > ||
|-
|-
| kostan || kosztować || - || - ||  
| kosten (kostete, gekosten) || kosztować || niem./hol. kosten > ||  
|-
|-
| Koenig, -en m || król || *kuning > kuning, kunig > kuening, kuenig, koening, koenig > ||
| Koenig, -en m || król || *kuning > kuning, kunig > kuening, kuenig, koening, koenig > ||
|-
|-
| Kønigin || królowa || ż || Køniginan || zob. ''Kønig''
| Koenigin, -en ż || królowa || Koenig + -in ||
|-
|-
| Kønigraik || królestwo || n || Kønigraiken || skr. ''Krk.''/przest. ''K:rk''
| Kønigraik || królestwo || n || Kønigraiken || skr. ''Krk.''/przest. ''K:rk''
Linia 1405: Linia 1431:
| kraftlaus || bezsilny || - || - ||
| kraftlaus || bezsilny || - || - ||
|-
|-
| krank || chory || - || - ||  
| krank || chory || *krank > ... > ||  
|-
|-
| Krankenhūs || szpital || n || Krankhūsen ||
| Krankenhūs || szpital || n || Krankhūsen ||
Linia 1417: Linia 1443:
| Krai, -en ż || wrona || *krāā > kraia > kraie >  ||
| Krai, -en ż || wrona || *krāā > kraia > kraie >  ||
|-
|-
| Krig || wojna || n || Krige ||  
| Krijg, -en n || wojna || *krīg > krīg > krijg, kryg > ||  
|-
|-
| Kring || wieniec, wianek || m || Kringan || ''zob.'' der Kring snithian
| Kring || wieniec, wianek || m || Kringan || ''zob.'' der Kring snithian
Linia 1437: Linia 1463:
| Kūhus || obora || n || Kūhusen || zob. ''Kūstall''
| Kūhus || obora || n || Kūhusen || zob. ''Kūstall''
|-
|-
| kemmen || przybywać, przychodzić || *kweman > keman > kemen > ||
| kommen (kamm, gekommen) || przybywać, przychodzić || *kweman > keman, koman > kemmen, kommen > || rzad. kemmen (kamm, gekemmen)
|-
|-
| kund || ''przest./gw.'' znajomy, znany || - || - ||
| kund || ''przest./gw.'' znajomy, znany || - || - ||
Linia 1473: Linia 1499:
! alduryncki || polski || rodzaj || mnożyna || uwagi
! alduryncki || polski || rodzaj || mnożyna || uwagi
|-
|-
| lachian || śmiać się || - || - ||
| laechen (loch, gelaechen) || śmiać się || *hlahhjan > lahian > laechen > ||
|-
| ladan I || ładować (broń, elektronikę), załadowywać (towary) || - || - ||
|-
|-
| ladan II || ''przest.'' zapraszać || ladan - lud - geladan <br> por. ''inviterian'', ''ainladan''
| laden (ladte, geladen) I || ładować (broń, elektronikę), załadowywać (towary) || *laþōn > lathan > lathen, ladhen, laden > ||
|-
|-
| Lag || noga || m || Lagan ||
| laden (ladte, geladen) II || ''przest.'' zwołać, zebrać, zgromadzić (się) || *laþōn > lathan > lathen, ladhen, laden > ||
|-
|-
| Lage || warstwa || ż || Lagen ||
| Lage || warstwa || ż || Lagen ||
|-
|-
| Laks || łosoś || m || Laksan ||
| Salm, -en n || łosoś || łac. samlō > śr.ald. salme > ||
|-
|-
| Lamb || jagnię, baranek || n || Lamben ||  
| Lamm, -en || jagnię, baranek || *lamb > lamb > lamb, lambe > ||  
|-
|-
| Lamp || lampa || n || Lampen || od łac. ''lampas''
| Lampe, -n ż || lampa || fr. lampe > ||
|-
|-
| Land || ziemia (terytorium), ''(używane przy tworzeniu nazw państw)'' || n || Landan ||  zob. ''Erde''
| Land, -e/-en n || ziemia (terytorium), ''(używane przy tworzeniu nazw państw)'' || *land > ... > ||  zob. ''Erde''
|-
|-
| Landherr || pan, władca, monarcha, szlachcic ||  m || Landherran, Landherren || zob. ''Herr''
| Landherr || pan, władca, monarcha, szlachcic ||  m || Landherran, Landherren || zob. ''Herr''
Linia 1507: Linia 1531:
| Lau || poręba || m || Lauen || por. ''Lōch''
| Lau || poręba || m || Lauen || por. ''Lōch''
|-
|-
| lāgian || leżeć || - || - || lāgian - læg - gelāgian
| laegen (laegte, gelaegen) || kłaść || *laggjan > lagian > laegen > ||
|-
| luetzel (minner, minnst/minnest) || ''gw.'' mały || *lūtil > lūtil > luetel > // *minniʀō > minniro > minnere > || zob. klain
|-
|-
| latz || ostatni, ubiegły, miniony || - || - ||
| latz || ostatni, ubiegły, miniony || - || - ||
|-
|-
| Lauk || por || m || Laukan ||  
| Porei, -en ż || por || śr.hol. poreye > śr.ald. poreie, poreye, porije > ||  
|-
|-
| loipen || biec, biegać || *hlaupan > lāpan > laipen > ||  
| loipen || biec, biegać || *hlaupan > lāpan > laipen > ||  
Linia 1517: Linia 1543:
| -lois || bez- (w poł. z rzeczownikami) || *-laus > -lās > -lais > || np. Kinden'''laus'''-'''bez'''dzietny  
| -lois || bez- (w poł. z rzeczownikami) || *-laus > -lās > -lais > || np. Kinden'''laus'''-'''bez'''dzietny  
|-
|-
| Lazarett || ''przest.'' szpital || n || Lazareten || rzad. ''Lazarett'', od wł. ''lazaretto''
| Lazar || Łazarz (imię męskie) || Lazarius > ||
|-
|-
| Lazarius || ''imię męskie'' (Łazarz) || m || - ||  
| Lazarett, -en n || ''przest.'' szpital || wł. ''lazaretto > lazarette > ||
|-
|-
| Læker || ''gw.'' znachor, lekarz || m || Lækern ||
| Lazarius || Łazarz (postać biblijna) || łac. Lasarius > ||  
|-
|-
| lær || pusty || m || - ||  
| laer (laerer, laerest) || pusty || *lāʀi > lāri > laere > ||  
|-
|-
| leidan || wieść, zwodzić, ''poet.'' prowadzić || - || - || leidan - lid - geleidan
| leidan || wieść, zwodzić, ''poet.'' prowadzić || - || - || leidan - lid - geleidan
Linia 1549: Linia 1575:
| leufan || kochać, miłować || - || - || leufan - lauf - geleufan
| leufan || kochać, miłować || - || - || leufan - lauf - geleufan
|-
|-
| Leuve || lew || m || Leuven || od śr.hol. ''leeuwe''
| Leuve, -n m || lew || śr.hol. leeuwe > śr.ald. leuve > ||
|-
|-
| Lif || ciało || n || Lifen ||
| Lijkam || ciało || *līkahamō > līkchamo > lijcam > ||
|-
|-
| lifian || żyć || - || - ||
| leven (levte, geleven) || żyć || *libbjan > libian > leben > ||
|-
| Leven, -- n || życie || leven ||
|-
|-
| Lifland || ''hist.'' Inflanty (kraina) || n || - || od niem. ''Liefland''/''Livland"
| Lifland || ''hist.'' Inflanty (kraina) || n || - || od niem. ''Liefland''/''Livland"
|-
|-
| -lik || ''tworzy przymiotniki'' || - || - ||  
| -lijk || ''tworzy przymiotniki'' || - || - ||  
|-
|-
| likian || wydawać się, przypominać, wyjadć jak || - || - || likian - lijk - gelikian
| likian || wydawać się, przypominać, wyglądać jak || - || - || likian - lijk - gelikian
|-
|-
| Limburg || Limburgia (region) || n || - || od hol. ''Limburg''
| Limburg, blm m || Limburgia (region) || śr.hol. Limborch > śr.ald. Limborch, Limburch, Limborg, Limburg > ||
|-
|-
| limburgs || limburski || - || - || rzad. ''limbursk''
| limburgs || limburski || Limburg ||
|-
|-
| -lijn || ''tworzy zdrobnienia'' || m/ż/n || -lijnen || *-ilīn > -līn > lijn > ||
| -lijn || ''tworzy zdrobnienia'' || m/ż/n || -lijnen || *-ilīn > -līn > lijn > ||
Linia 1571: Linia 1599:
| Liubeck || Lubeka (miasto) || n || - || rzad. ''Luibeck''
| Liubeck || Lubeka (miasto) || n || - || rzad. ''Luibeck''
|-
|-
| luigen || kłamać || - || - || *leugan > lūgan > luigen > ||
| luigen (loig, geluigen) || kłamać || - || - || *leugan > lūgan > luigen > ||
|-
|-
| Liuk || okiennica || n || Liuke, Liuken || od hol. ''luik''
| Liuk || okiennica || n || Liuke, Liuken || od hol. ''luik''
Linia 1581: Linia 1609:
| Loire || Loara || ż || - ||
| Loire || Loara || ż || - ||
|-
|-
| Luft || powietrze, niebo ||  m || - || por. ''Himil''
| Luft, blm m || powietrze, niebo ||  *luftu > luftu > lufte > || por. ''Himil''
|-
|-
| luid I || głośny || - || - || od st.ald. hlūd
| luid I || głośny || - || - || od st.ald. hlūd
Linia 1631: Linia 1659:
| man || ''służy do tworzenia form bezosobowych'' || - || - ||  
| man || ''służy do tworzenia form bezosobowych'' || - || - ||  
|-
|-
| Mand || usta || m || Mande ||
| Mond, -en m || usta || *munþ > munth > munth, mundh, mund > ||
|-
|-
| Mann || mąż, mężczyzna || m || Mannen || zob. ''Ubman''
| Man, Maener m || mąż, mężczyzna || *mann > man > man > ||
|-
|-
| mār || znany, popularny || - || - ||
| mār || znany, popularny || - || - ||
Linia 1649: Linia 1677:
| Martuirdōm || męczeństwo || n || - ||  
| Martuirdōm || męczeństwo || n || - ||  
|-
|-
| Mat, Maete m || posiłek, jedzenie || *mati > mati > mate > ||
| Maetz, -en m || posiłek, jedzenie || *mati > mati > maete > ||
|-
|-
| Makedonien || Macedonia (starożytna/helleńska) || n || - ||  
| Makedonien || Macedonia (starożytna/helleńska) || n || - ||  
|-
|-
| Mad || larwa, czerw || m || Maden ||
| Mage, -n m || brzuch || *magō > mago > mage > ||
|-
| Māge || brzuch || ż || Mægen ||
|-
|-
| mathelian || ''{{tt|gw.|gwarowo}}/daw.'' mówić, przemawiać || - || - ||
| mathelian || ''{{tt|gw.|gwarowo}}/daw.'' mówić, przemawiać || - || - ||
Linia 1671: Linia 1697:
| smelten || topnieć, roztapiać się || *smeltan > smeltan > smelten >  ||zob. ''dauwijan''
| smelten || topnieć, roztapiać się || *smeltan > smeltan > smelten >  ||zob. ''dauwijan''
|-
|-
| Meltmoun || luty || n || Meltmounen || skr. ''Mmn.''/przest. ''M:mn''
| Februaer, -e n || luty || łac. februarius > februaeri > || skr. ''Feb.''
|-
|-
| Melk || mleko || n || - ||  
| Melk || mleko || n || - ||  
Linia 1705: Linia 1731:
| Mist || mgła || n || ''poet.'' Mistan ||
| Mist || mgła || n || ''poet.'' Mistan ||
|-
|-
| Mistel || jemioła || m || Misteln || {{tt|gw.|gwarowo}} ''Mistil'', ''Miszil''
| Mistel, -n m || jemioła || *mistil > mistil, mistal > mistel > ||
|-
|-
| Mistmoun || listopad || n || Mistmounen || skr. ''Mstmn.''/przest. ''Mst:mn''
| Novemmer, -n m || listopad || łac. November > śr.ald. november > || skr. ''Nov.''
|-
|-
| mogian || móc, być w stanie, potrafić || - || - ||
| mogian || móc, być w stanie, potrafić || - || - ||
Linia 1719: Linia 1745:
| motan || musieć || - || - ||
| motan || musieć || - || - ||
|-
|-
| mōtijan || spotykać (się) || - || - ||
| moeten (moetet, gemoeten) || ''przest.'' spotykać się || *mōtijan > mōtian > moeten > || zob.
|-
| Moun || miesiąc || n || Mounen ||
|-
|-
| Møndag || poniedziałek || m || Møndagen || skr. ''Mdg.''/przest. ''M:dg''
| Møndag || poniedziałek || m || Møndagen || skr. ''Mdg.''/przest. ''M:dg''
|-
|-
| Moine I || księżyc, Księżyc || ż || Moine || *mānō > māno > maine > ||
| Moine, -n m || miesiąc || mānōþ > mānoth > mainet, maine (zlanie ze słowem Moine 'księżyc') > || rzad. Mainet,-en m
|-
|-
| Moine II || ''przest./gw.'' miesiąc || ż || Moinen ||
| Moine, -n ż || księżyc, Księżyc || *mānō > māno > maine > ||
|-
|-
| Mune, -n ż || płotka (ryba) || *muniwu > munwe > munne, mune > ||
| Mone, -n ż || płotka (ryba) || *muniwu > munwe > munne, mune > ||
|-
|-
| Mūr || mur, ściana || m || Mūre ||
| Mūr || mur, ściana || m || Mūre ||
Linia 1757: Linia 1781:
| Nagel || paznokieć || n || Nageln || od śrhol. ''nagel''; zob ''Gal''
| Nagel || paznokieć || n || Nageln || od śrhol. ''nagel''; zob ''Gal''
|-
|-
| nai || bliski || - || - ||  
| noi (noier, noiest) || bliski, blisko || *nāhw > nāu > naie > ||  
|-
|-
| Name || imię || ż || Namen || gw. ''Nōme''
| Name || imię || ż || Namen || gw. ''Nōme''
Linia 1771: Linia 1795:
| naudian || ''przest.'' potrzebować || - || - || naudian - naudiand - genaudian  
| naudian || ''przest.'' potrzebować || - || - || naudian - naudiand - genaudian  
|-
|-
| næi || nie || - || - || zob. ''ja'', ''jach''
| nei || nie || *nie > ni > ni, ne || zob. ''ja'', ''jach''
|-
| niet || nie (przeczenie czasownika/rzeczownika) || śr.ald. ni + wete (> niete) > ||
|-
|-
| næider || żaden || - || - ||
| næider || żaden || - || - ||
Linia 1803: Linia 1829:
| Niftin || bratanica, siostrzenica || ż || Nifterinen ||
| Niftin || bratanica, siostrzenica || ż || Nifterinen ||
|-
|-
| niw || nowy || m || - || skr. ''n.''
| niv (niver, nivest) || nowy || *niw  > niuu > niw, niv > ||  
|-
|-
| Niw Seeland || Nowa Zelandia (państwo) || n || - ||
| Niw Seeland || Nowa Zelandia (państwo) || n || - ||
Linia 1813: Linia 1839:
| noch II || też nie, również nie (przeczenie) || - || - || np. ''Ik '''noch''''' - ''Ja '''też nie'''''
| noch II || też nie, również nie (przeczenie) || - || - || np. ''Ik '''noch''''' - ''Ja '''też nie'''''
|-
|-
| noch..., noch... || ani..., ani... || - || - ||
| noch..., noch... || ani..., ani... || *noh > noch > noch > ||
|-
|-
| Nonne  || zakonnica, siostra zakonna || ż || Nonnen || gw. ''Nunne'', ''Nune''
| Nonne  || zakonnica, siostra zakonna || ż || Nonnen || gw. ''Nunne'', ''Nune''
Linia 1827: Linia 1853:
| Nørdsē || morze północne || m || - || zob. ''Frisksē''
| Nørdsē || morze północne || m || - || zob. ''Frisksē''
|-
|-
| nu || teraz || - || - ||
| nui || teraz || *nu > nu, nū > nui > ||
|-
|-
| null || nic || - || - || od daw. ''nūll'' od łac. ''nūlla''
| null || nic || - || - || od daw. ''nūll'' od łac. ''nūlla''
Linia 1858: Linia 1884:
| oft || często || - || - ||  
| oft || często || - || - ||  
|-
|-
| Ol || olej, oliwa || n || - || od łac. ''oleum''
| Ol, -en n || olej, oliwa || łac. oleum > śr.ald. ole > ||
|-
|-
| Olung || namaszczenie || n || Olungen ||
| Olung || namaszczenie || n || Olungen ||
Linia 1870: Linia 1896:
| Ōmsoan || kuzyn, brat cioteczny/wujeczny || m || Ōmsoanen ||
| Ōmsoan || kuzyn, brat cioteczny/wujeczny || m || Ōmsoanen ||
|-
|-
| ond || i, oraz || - || - || gw. ''and'', ''end'', ''en'', ''un'' <br> zob. ''und''
| ond || i, oraz || *andi, anda > anda > ande > || gw. ''and'', ''end'', ''en'', ''un'' <br> zob. ''und''
|-
|-
| op + ''C.'' || na; po (o języku) || - || - ||  
| op + ''C.'' || na; po (o języku) || - || - ||  
Linia 1877: Linia 1903:
|-
|-
| op dem Weg || ''przest./gw.'' w drodze || - || - || por. ''underweg''
| op dem Weg || ''przest./gw.'' w drodze || - || - || por. ''underweg''
|-
| opgeven (gab op, opgegeven) || opuszczać, porzucać || op + geven ||
|-
|-
| Opstand || powstanie, insurekcja, zryw || n || Opstandan ||  
| Opstand || powstanie, insurekcja, zryw || n || Opstandan ||  
Linia 1921: Linia 1949:
{| class="wikitable"  
{| class="wikitable"  
|-
|-
! alduryncki || polski || rodzaj ||| mnożyna || uwagi  
! alduryncki || polski || etymologia || uwagi
|-
|-
| Paltz I || pałac || n || Paltzen || od niem. ''Pfalz''
| Paltz, -en n || pałac || niem. Pfalz > ||
|-
|-
| Paltz II || Palatynat (region) || n || - || od niem. ''Pfalz''
| Paltz, blm n || Palatynat (region) || niem. Pfalz > ||
|-
|-
| Paprika || papryka || ż || Papriken || od hol. ''paprika''
| Paprika, -s ż || papryka || hol. paprika > ||
|-
|-
| Paska || Pascha, ''przest./gw.'' Wielkanoc || ż || Pasken || od gr. ''Πάσχα''
| Paska, Pasken ż || Pascha, ''przest./gw.'' Wielkanoc || gr. Πάσχα > śr.ald. Pascha > ||
|-
|-
| pers || fioletowy || - || - || od hol. ''pers''
| pers (perser, persest) || fioletowy || śr.hol. paers, peers, pers > śr.ald. paers, pers > || rzad. paers (paerser, paersest)
|-
|-
| Pik || kilof || m || Piken ||  
| Pijck, -en m || kilof || *pīk > pīk > pijk > ||  
|-
|-
| Plōg || pług || m || Pleuge ||  
| Plug, -en m || pług || *plōg > plōg > ploug >||  
|-
|-
| Polen || Polska || ż || - ||
| Polen, blm ż || Polska || niem./hol. Polen > ||
|-
|-
| Posnen || Poznań (miasto) || ż || - ||
| Posnen, blm ż || Poznań (miasto) || niem. Posen > ||
|-
|-
| Præsident || prezydent || m || Præsidenten || od łac. ''praesidens''
| Præsident, -en m || prezydent || niem. Präsident > ||
|-
|-
| Præsidentin || prezydentka || ż || Præsidentinan ||
| Præsidentin || prezydentka || niem. Präsidentin > ; Praesident + -in ||
|-
|-
| Prest || ksiądz || m || Prester || rzad. ''Prister''
| Prester, -n m || ksiądz || łac. presbyter > st.ald. presbyter, presbiter > prester >  || rzad. ''Prister, -n n''
|-
|-
| Prinz || królewicz, książę (w bajkach) || m || Prinzen || rzad. ''Prins'' <br> por. ''Herzog'', ''Først''
| Prinz, -en m || królewicz (syn monarchy), książę (w bajkach) || niem. Prinz > || rzad. ''Prins'' <br> por. ''Herzog'', ''Først''
|-
|-
| Pruise || Prus (członek ludu bałtyckiego) || m/ż || Pruisen ||  
| Pruise, -n m/ż || Prus (członek ludu bałtyckiego) || niem. Pruße > śr.ald. Prusse > ||  
|-
|-
| Pruisen I || ''hist.'' Prusy (państwo, prowincja) || ''l.mn.'' || Pruisen || ''plurale tantum''
| Pruisen, blm ż || ''hist.'' Prusy (państwo, prowincja) || niem. Preußen > ||
|-
|-
| Pruisen II || Prusowie (lud bałtycki) || ''l.mn.'' || Pruisen ||
| Pruisen, blp || Prusowie (lud bałtycki) || niem. Prußen > śr.ald. Prussen > ||
|-
|-
|}
|}
Linia 1970: Linia 1998:
| Rijk, -en n || Rzesza, Imperium, ''przest.'' państwo || *rīkī > rīki > rijke > ||
| Rijk, -en n || Rzesza, Imperium, ''przest.'' państwo || *rīkī > rīki > rijke > ||
|-
|-
| raikian || rządzić, panować || - || - ||  
| || rządzić, panować || - || - ||  
|-
|-
| raisan || podróżować || - || - || raisan - raisand - geraisan
| roisen (roisdte, geroisen) || podróżować || *raison > rāsan > raisen > ||
|-
|-
| Raise || podróż || ż || Raisen ||
| Raise || podróż || ż || Raisen ||
Linia 2026: Linia 2054:
| ringian || krążyć || - || - || ringian - rang - geringian
| ringian || krążyć || - || - || ringian - rang - geringian
|-
|-
| Ris || ryż || n || - || od śwn. ''rīs''
| Rijs, blm m || ryż || n || - || śr.hol. rijs > śr.ald. rijs, rys > ||
|-
|-
| ritan || drapać, skrobać || - || - ||
| ritan || drapać, skrobać || - || - ||
Linia 2044: Linia 2072:
| Roeve, -n ż || burak || *rōbijō > rōbia > roebe > ||
| Roeve, -n ż || burak || *rōbijō > rōbia > roebe > ||
|-
|-
| rød || czerwony || - || - ||
| roid (roider, roidest) || czerwony || *raud > rād > raid > ||
|-
|-
| rødan || czerwienić (się) || - || - ||
| rødan || czerwienić (się) || - || - ||
Linia 2064: Linia 2092:
! alduryncki || polski || rodzaj || mnożyna || uwagi  
! alduryncki || polski || rodzaj || mnożyna || uwagi  
|-
|-
| Sadel || siodło || m || Sadeln ||
| Sadel, -n m || siodło || *sadul > sadul > sadel > ||
|-
|-
| sadtian || położyć, wstawić, ustawić || - || - || sadtian - sadte/satte - gesadtian
| saetzen (satt, gesaetzen) || położyć, wstawić, ustawić || *sattjan > sattian > saetzen > ||
|-
|-
| Sagreb || Zagrzeb (miasto) || m || - || przest. ''Agram''
| Sagreb, blm m || Zagrzeb (miasto) || hol. Zagreb > || przest. ''Agram''
|-
|-
| sagian || powiedzieć, rzec || - || - || sagian - sagiand/''przest.'' sei - gesagian
| saegen (sagte, gasaegen) || powiedzieć, rzec || *saggjan > sagian > saegen > ||
|-
|-
| Saile || dusza || ż || Sailen ||  
| Soile, -n ż || dusza || *saiwalu > sālu > saile > ||  
|-
|-
| Sakerd || kapłan || m || Sakerden || od łac. ''sacerdos''
| Sakrament, -e m || sakrament || od łac. sacramentum > || rzad. ''Sakramentum, Sakramenta n''
|-
|-
| Sakrament || sakrament || m || Sakramente || od łac. ''sacramentum''
| Sakse, -n m/ż || sas (mieszkaniec Saksonii) || niem. Sachse > ||
|-
|-
| Sakse || sas (mieszkaniec Saksonii) || m || Saksan ||
| Saksen, blm ż || ''hist.'' Saksonia (państwo) || niem. Sachsen > ||
|-
|-
| Saksan || ''hist.'' Saksonia (państwo), Saksowie (plemię) || ż || - ||
| Saksen, blp || Sasowie (lud) || niem. Sachsen > ||
|-
|-
| Saksanland || Saksonia (land w Niemczech) || n || - ||
| Saksenland || Saksonia (land w Niemczech) || Sachsen + Land ||
|-
|-
| samman || razem, wspólnie || - || - ||
| sammen || razem, wspólnie || *saman > samana > sammene > ||
|-
|-
| saenden || wysyłać, słać || - || - || *sandijan > sandian > saenden > ||
| saenden (saendte, gesaenden) || wysyłać, słać || *sandijan > sandian > saenden > ||
|-
|-
| Sang || piosenka || m || Sange, Sangen, Sangan || por. ''Leud'', Sange''
| Sang, -en m || piosenka || *sangu > sanga > sange > || por. ''Leud'', Sange''
|-
|-
| Sange || ''przest.'' pieśń || ż || Sangen || por. ''Leud'', Sang''
| Sange, -n ż || ''przest.'' pieśń || *sangu > sanga > sange > || por. ''Leud'', Sang''
|-
|-
| sangian || śpiewać || - || - || sangian - sing/sangiand - gesangian
| singen (sang, gesingen) || śpiewać || *singwan > singan > singen > ||
|-
|-
| Sap || sok || n || - ||
| Sap, -en n || sok || *sap > ... > ||
|-
|-
| Saterdag || sobota || m || Sateragen || skr. ''Stdg.''/przest. ''St:dg''
| Saterdag, -en m || sobota || łac. dies Saturni > st.ald. saturdag > saterdag > || skr. ''Stdg.''/przest. ''St:dg''
|-
|-
| Sēd || nasienie, ziarno, siew || n || Sēden ||  
| Soid, -en n || nasienie, ziarno, siew || *sādu > sādu > saide > ||  
|-
|-
| Sē || morze (w złożeniach) || n || Seen || zob. ''Meer'' <br> od niem. ''See''
| Segel, -n m/n || żagiel || *segl > segal > segel > ||
|-
| Segler || marynarz || m || Seglern || zob. ''Sēmann'' <br> od niem. ''Segler''
|-
|-
| Sēland || Zelandia (region) || n || - ||
| Sei, -en n || morze (w złożeniach) || *saiwi > sāwi > saee, saeie, see, seie > || zob. ''Meer''
|-
|-
| sēlands || zelandzki || - || - ||
| Seiland, blm n || Zelandia (region) || Sei + Land ||
|-
|-
| Sēmann || żeglarz || m || Sēmannen || por. ''Segler''
| seilands || zelandzki || Seiland ||
|-
|-
| Segal || żagiel || n || Segaln ||
| seian (sai, geseien) || widzieć, patrzeć, oglądać || *sehwan > seuuan, seian, sean > seen, seien > ||
|-
|-
| Segler || marynarz || m || Seglern || zob. ''Sēmann'' <br> od niem. ''Segler''
| Seiman, Seimaene m || żeglarz || Sei + Man || zob. ''Segler''
|-
|-
| seian || widzieć, patrzeć, oglądać || - || - || seian - said - geseian
| Seimistel, -n m || morszczyn (glony) || Sei + Mistel ||
|-
|-
| Seivel, -n ż || szabla || niem. ''Säbel'' > || rzad. ''Seibel''
| Seivel, -n ż || szabla || niem. ''Säbel'' > || rzad. ''Seibel''
Linia 2118: Linia 2148:
| Seip || mydło || ż || Seipan ||
| Seip || mydło || ż || Seipan ||
|-
|-
| seir || bardzo || - || - ||  
| seir || bardzo || *sair > sār, sēr > seir > ||  
|-
|-
| seldan || rzadko || - || - ||  
| seldan || rzadko || - || - ||  
|-
|-
| Serie || seria, sezon (serialu) || ż || Serien || od niem. ''Serie''
| Serie, -n ż || seria, sezon (serialu) || niem. ''Serie'' > ||
|-
|-
| Sidin || strona || ż || Siden ||  
| Sijde, -n ż || strona || *sīdā > sīda > sijde > ||  
|-
|-
| silfer || srebrny (o kolorze/materiale) || - || - ||
| silfer || srebrny (o kolorze/materiale) || *silbar > silber > silber > ||
|-
|-
| Silfer || srebro || n || ''poet.'' Silfern ||
| Silfer, blm n || srebro || *silbar > silber > silber > ||
|-
|-
| silferig || srebrny, wykonany ze srebra || - ||  
| silferig || srebrny, wykonany ze srebra || - ||  
|-
|-
| Sister || siostra || ż || Sistern ||
| Suester, -n ż || siostra || *swestēr > suuester > suester, suster > ||
|-
|-
| Skade || cień || m/ż || Skaden ||
| Schade, -n ż || cień || *skadu > skadu, skado > schade > ||
|-
|-
| Skanz || szaniec, okop || m || Skanze || por. ''Skanze'' <br> od niem. ''Schanze''
| Schanze, -n ż || szaniec, okop || niem. Schanze > ||
|-
|-
| Skanze || ''rzad.'' szaniec, okop || ż || Skanzen || por. ''Skanz'' <br> od niem. ''Schanze''
| schaefen (schuf/''gw.'' schup, geschaefen) || tworzyć || *skappjan > skapin > schaepen > ||
|-
|-
| skapian || tworzyć || - || - ||
| schaeuen (schaeute, geschaeuen) || zobaczyć, ujrzeć, obejrzeć || *skauwōn > skāuian > schaeuen > ||
|-
|-
| skauian || zobaczyć, ujrzeć, obejrzeć || - || - || skauian - skauiand - geskauian
| Schaf, -en n || owca || skāp > skāp > skap > || zob. Aeue
|-
| Skēp || owca || n || Skēpan || zob. ''Auer''
|-
|-
| skeran || strzyc || - || - ||
| skeran || strzyc || - || - ||
|-
|-
| Skip || statek || n || Skipan ||
| Schip, -en n || statek || *skip > skip > schip > ||
|-
|-
| skirmijan || chronić || - || - || skirmijan -skirmijd - geskirmijan
| skirmijan || chronić || - || - || skirmijan -skirmijd - geskirmijan
|-
|-
| skrian || krzyczeć || - || - || skrian - skrijt - geskrian
| skrien (skrei, geskrien) || krzyczeć || *skrīan > skrīan > skrijen, skrien > ||
|-
|-
| Skock || szok, wstrząs || n || - || od hol. ''schok''/duń. ''skok''
| Skock || szok, wstrząs || n || - || od hol. ''schok''/duń. ''skok''
|-
|-
| Skōh || but || m || Skōhe ||
| Schu, -en m || but || *skōh > skōh > schou > ||
|-
|-
| Skote || Szkot, Szkotka || m/ż || Skoten ||  
| Skote || Szkot, Szkotka || m/ż || Skoten ||  
Linia 2162: Linia 2190:
| Skotland || Szkocja || n || - ||  
| Skotland || Szkocja || n || - ||  
|-
|-
| sulen || mieć powinność || - || - || *skulan > skulan > skulen, skullen, sulen, sullen > sulen || rzad. ''sullen''
| sulen || mieć powinność || *skulan > skulan > skulen, skullen, sulen, sullen > sulen || rzad. ''sullen''
|-
|-
| skuld || winny, winien || - || - ||
| skuld || winny, winien || - || - ||
Linia 2176: Linia 2204:
| Slautel || klucz || n || Slauteln || rzad. ''Sleutel''
| Slautel || klucz || n || Slauteln || rzad. ''Sleutel''
|-
|-
| Sleswik-Holstain || Szlezwik-Holsztyn (region) || n ||
| Slave, -n m || niewolnik || śr.hol. slave > śr.ald. slave > ||
|-
| Slavin, -en ż || niewolnica || Slave + -in ||
|-
| Schleswik-Holstain || Szlezwik-Holsztyn (region) || n ||
|-
|-
| sleutan || zamykać || - || - || sleutan - slaut - gesleutan
| sluiten (sloit, gesluiten) || zamykać || *sleutan > slūtan > sluiten > ||
|-
|-
| snithian || ciąć, przerywać || - || - || ''zob.'' der Kring snithian
| snijden (snaid, gesnijden) || ciąć, przerywać || *snīþan > snīthan, snīdhan > snijthe, snijdhe, snythen, snydhen > ||
|-
|-
| sō || tak, w ten sposób; tak samo, jak || - || - ||
| so || tak, w ten sposób; tak samo, jak || *swā > so > so > ||
|-
|-
| sō... sō... || zarówno... jak i..., tak... jak... || - || - || por. ''ja... ja...''
| so... so... || zarówno... jak i..., tak... jak... || so + so || por. ''ja... ja...''
|-
|-
| sōum || dlatego, więc, zatem || - || - || przest. ''sō um', rzad./pot. ''sum''
| sodat || aby, ażeby, by || so + dat || przest. ''so dat', rzad./pot. ''sat''
|-
|-
| Soan || syn || m || Soanen ||
| Son, -en m || syn || *sunu > sunu > sone > ||
|-
|-
| soin || natychmiast, bezzwłocznie, od razu || *sānō > sāno > saine > ||
| soin || natychmiast, bezzwłocznie, od razu || *sānō > sāno > saine > ||
Linia 2198: Linia 2230:
| spād || późny, spóźniony || - || - ||
| spād || późny, spóźniony || - || - ||
|-
|-
| Spar, -n ''m'' || wróbel || *sparwō > sparō > spare > ||
| Spar, -n m || wróbel || *sparwō > sparō > spare > ||
|-
|-
| sparian || oszczędzać || - || - || sparian - spariand - gesparian  
| sparian || oszczędzać || - || - || sparian - spariand - gesparian  
Linia 2214: Linia 2246:
| Spijker || gwóźdź || m || Spijkern ||
| Spijker || gwóźdź || m || Spijkern ||
|-
|-
| Sprāg || język, mowa || n || Spræge, ''przest''. Spræke || skr. ''Sp.''
| Sprache, Spraeche ż || język, mowa || *sprāku > sprāka, spraka > sprache > ||
|-
|-
| sprakian || mówić || - || - || sprakian umber + ''B.'' - mówić o; <br> sprakian mid + ''C.'' - rozmawiać z; <br> sprakian + (nazwa języka) - mówić po... (np. sprakian Aldurinsk)
| sprechen (sprach, gesprechen) || mówić ||  
|-
|-
| springian || skakać || - || - ||
| springian || skakać || - || - ||
Linia 2246: Linia 2278:
| Ster || miejsce || m || Stere ||
| Ster || miejsce || m || Stere ||
|-
|-
| sterbian || umierać || - || - || zob. ''dauian'' <br> sterbian - starb - gesterbian
| sterben (starb, gesterben) || umierać || *sterban > sterban > sterben > ||
|-
|-
| Stern || gwiazda || n || Sterne, Sternen ||  
| Stern || gwiazda || n || Sterne, Sternen ||  
Linia 2260: Linia 2292:
| strangian || ''przest.'' rosnąć w siłę, wzmacniać się || - || - || por. ''starkian''
| strangian || ''przest.'' rosnąć w siłę, wzmacniać się || - || - || por. ''starkian''
|-
|-
| Stroim, -en m || strumień, potok || *straum > strām > straim > ||  
| Stroim, -en m || strumień, potok || *straum > strām > straim > || zob. Baecke
|-
|-
| Stockholm, ''blm'' n || Sztokholm (miasto) || szw. Stockholm ||  
| Stockholm, ''blm'' n || Sztokholm (miasto) || szw. Stockholm ||  
|-
|-
| Stonde, -n ż || godzina || *stundu > stundu > stonde > ||  
| Stonde, -n ż || godzina || *stundu > stundu > stunde > ||  
|-
|-
| Størm || sztorm || n || Størman ||  
| Størm || sztorm || n || Størman ||  
|-
|-
| Størmmoun || październik || n || Størmmounen || skr. ''Stmn.''/przest. ''St:mn''
| Oktober, -n m || październik || łac. October > śr.ald. oktober > || skr. ''Okt.''
|-
|-
| Stur, -en m || byk || *steur > stūr > stuir > ||
| Stur, -en m || byk || *steur > stūr > stuir > ||
Linia 2282: Linia 2314:
| Sommer, -n m || lato || *sumar > sumar, summar > summer > ||
| Sommer, -n m || lato || *sumar > sumar, summar > summer > ||
|-
|-
| Summoun || czerwiec || n || Summounen || skr. ''Smn.''/przest. ''S:mn''
| Jude, -n m || żyd || łac. iudaeus > śr.ald. iudae > ||
|-
| Judin, -en ż || żydówka || Jude + -in ||
|-
| Juen, — n || czerwiec || *iunius > iueni > || rzad. ''Jueni, — n''
|-
|-
| sunder || bez, oprócz, z wyjątkiem || - || - ||
| sunder || bez, oprócz, z wyjątkiem || - || - ||
Linia 2294: Linia 2330:
| swaeren (swar, geswaeren) || obiecywać, przysięgać, zaklinać || *swarjan > swarian > saweren > ||
| swaeren (swar, geswaeren) || obiecywać, przysięgać, zaklinać || *swarjan > swarian > saweren > ||
|-
|-
| swart || czarny || - || - ||
| swart (swarter, swartest) || czarny || *swart > ... > ||
|-
|-
| Swartberg || ''przest.'' Czarnogóra || n || - || zob. ''Montenegro''
| Swartberg || ''przest.'' Czarnogóra || n || - || zob. ''Montenegro''
Linia 2314: Linia 2350:
{| class="wikitable"  
{| class="wikitable"  
|-
|-
! alduryncki || polski || rodzaj || mnożyna || uwagi  
! alduryncki || polski || etymologia || uwagi
|-
|-
| Tafel || stół || n || Tafel || ''od łac.'' tabula
| Tafel, -n n || stół || łac. tabula > śr.ald. tabel > ||
|-
|-
| Tallinn ||  Tallinn || m || - || ''przest.'' Revel, Reval
| Tallinn, blm n ||  Tallinn || niem./hol. Tallinn > || przest. ''Revel'', ''Reval''
|-
|-
| thar || tam || - || - ||
| thar || tam || *þār > thār > thar, dhar, dar > ||
|-
|-
| Tē || herbata || n || Tē || od hol. ''thee''
| tharom || dlatego, z tego powodu || thar + om || pot. thom
|-
|-
| thæt || że || - || - ||
| Thei, Theen n || herbata || hol. thee > ||
|-
|-
| Theater || teatr || n || Theatern || od niem. ''Theater''
| that || że || *þat > that > that, dhat, dat > ||
|-
|-
| Thechse || borsuk || m || Thechsan ||
| Theater, -n n || teatr || niem. Theater > ||
|-
|-
| then || kiedy, gdy || - || - ||
| Thaks, -en m || borsuk || *þahs > thachs > thaks, dhaks, daks > ||
|-
|-
| ther || kto || - || - ||
| than || wtedy || *þan > than > than, dhan, dan > ||
|-
|-
| thēum || ''przest.'' dlaczego || - || - || rzad. ''thērum'', ''therum''
| wer || kto || *hwaʀ > war > war, wer > ||
|-
|-
| Thorsdag || czwartek || m || Thorsdagen || skr. ''Thdg.''/przest. ''Th:dg''
| werum || dlaczego || wer + um ||
|-
|-
| thraian I || obracać, kręcić || - || - || thraian - thraiand - gethraian
| Thoner, -n m || grzmot, grom || *þunr > thunar > thuner > ||
|-
|-
| thraian II || filmować, nagrywać || - || - || thraian - thraiand - gethraian
| Thonersdag, -en m || czwartek || thunarsdag > thunersdag || skr. ''Thdg.''/przest. ''Th:dg''
|-
|-
| Thriness || Trójca || ż || - || Heligæ Thriness
| thraeien (thrai, gethraeien) I || obracać, kręcić || *þrāan > thraian > thraeien > ||
|-
|-
| thum || dlaczego || - || - || por. ''thēum''
| thraeien (thrai, gethraeien) II || filmować, nagrywać || *þrāan > thraian > thraeien > ||
|-
|-
| thun || cienki || - || - ||
| Thriness || Trójca || ??? || Heligæ Thriness
|-
|-
| Tomāt || pomidor || n || Tomāte, Tomāten || od hol. ''tomaat''
| thuenn || cienki || þunnī > thunni > thuenne, dhuenne,duenne > ||
|-
|-
| Ticket || bilet || n || Tickets || od ang. ''ticket''
| Tomat, -en m || pomidor || hol. tomaat > ||
|-
|-
| Tiflis || Tibilisi (Tyflis) || m || - ||
| Ticket, -s n || bilet || ang. ticket > ||
|-
|-
| Tiørn || jezioro || n || Tiørnan || od stnord. ''tjǫrn''
| Tiflis, blm n || Tibilisi (Tyflis) || ros. Тифлис > ||
|-
|-
| Tirsdag || wtorek || m || Tirsdagen || skr. ''Tdg.''/przest. ''T:dg''
| Tirsdag, -en n || wtorek || ??? || skr. ''Tdg.''/przest. ''T:dg''
|-
|-
| tot || dopóki, póki || - || - ||
| tot || dopóki, póki || zob. to ||
|-
|-
| traecken || ciągnąć || *trakkjan > trakkian > traekken > ||  
| traecken (traeckte, getraecken) || ciągnąć || *trakkjan > trakkian > traekken > ||  
|-
|-
| Traung | ślub, wesele || n || Traungen ||
| Truiung, -en ż || ślub, wesele || treuen ||
|-
|-
| trēg || wolny, powolny || - || - ||
| traeg || wolny, powolny || *trāgi(?) > trāgi > traeg > ||
|-  
|-  
| treuian || żenić się, wychodzić za mąż, brać ślub || - || - || treuian - trau/gw. trauw - getrauian
| truien || żenić się, wychodzić za mąż, brać ślub || *trūwēn > trūian > truien > ||
|-
|-
| trinkan || pić || - || - ||  
| trinken (trank, getrinken) || pić || *drinkan > trinkan > trinken > ||  
|-
|-
| Tugal || lejce || m || Tugaln ||
| Zuegel, -n m || lejce || *tugil > tugal > zuegel > ||  
|-
|-
| Tulp || tulipan || n || Tulpen || od hol. ''tulp''
| Tuelband, -en || turban || tur. tülbent > ||
|-
|-
| Twārk || twaróg || n || Twærke || od śwn. ''twarc''
| Tulp, -en m || tulipan || hol. tulp > ||
|-
|-
| Twarkkāge || sernik (ciasto) || ż || Twārkkægen ||  zob. ''Kæskāge''
| Twark, blm m || twaróg || śwn. twarc > kwark > ... > ||
|}
|}


Linia 2382: Linia 2418:
{| class="wikitable"  
{| class="wikitable"  
|-
|-
! alduryncki || polski || rodzaj || mnożyna || uwagi
! alduryncki || polski || etymologia || uwagi
|-
| uevel || zły || *ubil > ubil > uebel > ||
|-
| Uevel, blm n || zło || *ubil > ubil > uebel > ||
|-
|-
| Ubman || ''pot.'' mąż || m || Ubmanen || zob. ''Mann''
| Uin, -en n || cebula || śr.hol. uyen > śr.ald. uien > ||
|-
|-
| ubel || zły || - || - ||
| Uile, -n ż || sowa || *uwwilā > uwila, uila, ūla > uile > ||
|-
|-
| Ubel || zło || n || - ||
| Wulf, -en m || wilk || *wulf > ... > ||
|-
|-
| Uin, -en n || cebula || śr.hol. uyen > śr.ald. uien > ||
| om + ''B.'' || koło, w okolicy, w okolice, przy (kierunek) || omme > || por. ''omme + B''
|-
|-
| Ūle || sowa || ż || Ūlen ||
| om + ''C.'' I || koło, w okolicy, przy (położenie) || omme > || por. ''omme + C.''
|-
|-
| Ulf || wilk || m || Ulfan ||
| om + ''C.'' II || około (czas) || omme > || por. ''omme + C.''
|-
|-
| um + ''B.'' || koło, w okolicy, w okolice, przy (kierunek) || - || - || por. ''umbe + B''
| om + ''C.'' III || wokół, dookoła || omme > || por. ''omme + C.''
|-
|-
| um + ''C.'' || koło, w okolicy, przy (położenie), około (czas) || - || - || por. ''umbe + C.''
| om... zu... || aby, by, w celu || om + zu || um (rzczeczownik/przymiotnik) zu (czasownik (bezokolicznik)
|-
|-
| um... zu... || aby, by, w celu || - || - || um (rzczeczownik/przymiotnik) zu (czasownik (bezokolicznik)
| omme + ''B.'' || ''przest.'' koło, w okolicy, w okolice, przy (kierunek) || umbi > umba > umbe > || por. ''om + B''
|-
|-
| umbe + ''B.'' || ''przest.'' koło, w okolicy, przy (kierunek) || - || - || por. ''um + B.''
| omme + ''C.'' I || koło, w okolicy, przy (położenie) || umbi > umba > umbe > || por. ''om + C. I''
|-
|-
| umbe + ''C.'' || ''przest.'' koło, w okolicy, przy (położenie), około (czas) || - || - || por. ''um + C.''
| omme + ''C.'' II || około (czas) || umbi > umba > umbe > || por. ''omme + C. II''
|-
|-
| umber + ''B.'' || o (kimś, czymś) || - || - ||
| omme + ''C.'' III || wokół, dookoła || umbi > umba > umbe > || por. ''omme + C. III''
|-
|-
| umberganan || przekraczać || - || - || umberganan - umberging - geumberganan
| uever + ''B.'' || o (kimś, czymś) || ubiri > ubiri > ueber > ||
|-
|-
| umberlāgian || zasłaniać, przysłaniać || - || - || umberlāgian - umberlæg - geumberlāgian
| uevergenen (ueverging, uevergegenen) || przekraczać || uever + genen ||
|-
|-
| umbersadtian || tłumaczyć, przekładać (z języka na język) || - || - || umbersadtian - umbersadtiand - geumbersadtian <br> por. ''urklārian''
| ueverlaegen (ueverlaegte, uevergelaegen) || zasłaniać, przysłaniać || uever + laegen ||
|-
|-
| Umbersadtiung || tłumaczenie, przekład || n || Umbersatiungen ||
| ueversaetzen (ueversatt, geueversaetzen) || tłumaczyć, przekładać (z języka na język) || uever + saetzen || zob.. ''urklaeren''
|-
|-
| umberspingian || przeskoczyć, przeskakiwać || - || - ||
| Ueversaetzung, -en n || tłumaczenie, przekład || ueversaetzen ||
|-
|-
| umdat || bo, ponieważ || - || - || przest. ''um dat''
| uever spingian || przeskoczyć, przeskakiwać || - || - ||
|-
|-
| un- || nie- (w poł. z przym.) || - || - ||
| omdat || bo, ponieważ || om + dat; kalka hol. omdat || przest. ''om dat''
|-
|-
| und || ''przest./gw.'' i, oraz || - || - || zob. ''ond''
| on- || nie- (w poł. z przym.) || - || - ||
|-
|-
| under + ''B.'' || pod, poniżej (kierunek) || - || - ||
| onder + ''B.'' || pod, poniżej (kierunek) || *undar > under > under > ||
|-
|-
| under + ''C.'' || pod, poniżej (położenie) || - || - ||
| onder + ''C.'' I || pod, poniżej (położenie) || *undar > under > under > ||
|-
|-
| under + ''D.'' || pośród, wśród || - || - ||
| onder + ''C.'' II || pośród, wśród || *undar > under > under > ||
|-
|-
| underweg || w drodze || - || - || por. ''op dem Weg''
| onderwegs || w drodze || onder + Weg || por. ''op dem Weg''
|-
|-
| undurber || niepotrzebny, zbędny || - || - || por. ''unnaud''
| undurber || niepotrzebny, zbędny || - || - || por. ''unnaud''
Linia 2444: Linia 2484:
| Uraldmøder || prababka, prababcia || ż || Uraldmødern ||
| Uraldmøder || prababka, prababcia || ż || Uraldmødern ||
|-
|-
| urklārian || tłumaczyć, wyjaśniać, objaśniać || - || - || urklārian - urklāriand - geurklārian <br> por. ''umbersadtian''
| orklaeren (orklaerte, georklaeren) || tłumaczyć, wyjaśniać, objaśniać || or- + klar + -en || zob. ''ueversaetzen''
|-
|-
| Urwachhaid || osłabienie || n || Urwachhaide ||
| Urwachhaid || osłabienie || n || Urwachhaide ||
Linia 2454: Linia 2494:
| urlaubijan || pozwalać, zezwalać || - || - ||
| urlaubijan || pozwalać, zezwalać || - || - ||
|-
|-
| Urst || kiełbasa || ż || Ursten ||  
| Urst, -en ż || kiełbasa || *wursti > uurst > urst > ||  
|-
|-
| ūt + ''B.'' || z, na zewnątrz (kierunek) || - || - || por. ''ford + B.''
| uit + ''B.'' || z, na zewnątrz (kierunek) || *ūt > ūt > uit > || por. ''ford + B.''
|-
|-
| ūt + ''C.'' || na zewnątrz (położenie) || - || - || por. ''ford + C.''
| uit + ''C.'' || na zewnątrz (położenie) || *ūt > ūt > uit > || por. ''ford + C.''
|-
|-
| ūtbringian || wyjąć || - || - || ūtbringian - ūtbrang - geūtbringian
| ūtbringian || wyjąć || - || - || ūtbringian - ūtbrang - geūtbringian
|-
|-
| Ūtgang || wyjście || m || Ūtgangen || por. ''Fordgang''
| Uitgang, -en m || wyjście || uit + Gang || por. ''Fordgang''
|-
|-
| ūtkumman || wyjść, wychodzić || - || - || ūtkumman - ūtkomm - geūtkumman
| uitgenen (uitging, uitgegenen) || wyjść, wychodzić || uit + genen ||
|-
|-
| Ūtland || zagranica || n || - ||
| Ūtland || zagranica || n || - ||
Linia 2516: Linia 2556:
| wackian || wstawać (z pozycji siedzącej lub leżącej) || - || - || wackian - wackiand - gewackian  
| wackian || wstawać (z pozycji siedzącej lub leżącej) || - || - || wackian - wackiand - gewackian  
|-
|-
| Waete, blm ż || pszenica || *hwaiti > uuāti > waete > ||
| Waetz, blm ż || pszenica || *hwaiti > uuāti > waete > ||
|-
|-
| Wamss || łono || ż || Wamssen ||
| Wamme, -n ż || łono || *wambu > uuamba > wambe > ||
|-
|-
| wan || ''rzad.'' kiedy, gdy || - || - ||
| wan || kiedy, gdy || *hwan > huuan, uuan > wan > ||
|-
|-
| wandijan I || obracać się || - || - || wandijan - wend - gewandijan  
| wandijan I || obracać się || - || - || wandijan - wend - gewandijan  
Linia 2526: Linia 2566:
| wandijan II || ''przest.'' zmieniać się (w znacznym stopniu, nie do poznania) || - || - || wandijan - wend - gewandijan  
| wandijan II || ''przest.'' zmieniać się (w znacznym stopniu, nie do poznania) || - || - || wandijan - wend - gewandijan  
|-
|-
| war || gdzie (lokalizacja), ''pot.'' dokąd (kierunek) || - || - || por. ''warvan'', ''warzu''
| war I || gdzie (lokalizacja), ''pot.'' dokąd (kierunek) || - || - || por. ''warvan'', ''warzu''
|-
| war II || prawdziwy || *wār > uuār > war > ||
|-
| warlijk || ''przest.'' zaprawdę, do prawdy, zaiste, prawdziwie || war + -lijk; kalka hol. waarlijk || zob. forwar
|-
|-
| Ward || słowo || n || Warden ||  
| Word, -en n || słowo || *word > uuord > word > ||  
|-
|-
| wardian || strzec, pilnować, czuwać || - || - || wardian - wardiand - gewardian
| wardian || strzec, pilnować, czuwać || - || - || wardian - wardiand - gewardian
|-
|-
| warm || gorący || - || - || por. ''hert''
| warm (waermer, waermest) || ciepły || *warm > uuarm > warm > ||
|-
|-
| Warsau || Warszawa || ż || - ||  
| Warsau blm n || Warszawa || niem. Warschau > ||  
|-
|-
| warvan || skąd || - || - ||
| warvan || skąd || - || - ||
Linia 2540: Linia 2584:
| warzu || gdzie, dokąd (lokalizacja) || - || - || por. ''war''
| warzu || gdzie, dokąd (lokalizacja) || - || - || por. ''war''
|-
|-
| Wasmoun || marzec || n || Wsmounen ||  skr. ''Wsmn.''/przest. ''Ws:mn''
| Maertz, -en n || marzec || łac. martius > śr.ald. maerti >  ||  skr. ''M-z.''/przest. ''M:z''
|-
| waenig (waeniger, waenigest) || mało || *wainag > uuānig > waenig > ||
|-
|-
| Water || woda || n || Watern ||
| Water || woda || n || Watern ||
Linia 2550: Linia 2596:
| webian || tkać, prząść, pleść || - || - || webian - webiand - gewebian
| webian || tkać, prząść, pleść || - || - || webian - webiand - gewebian
|-
|-
| Weg || droga || n || Wege ||  
| Weg, -en n || droga || *weg > uueg > weg > ||  
|-
|-
| wegganan || odejść, odchodzić || - || - || wegganan - wegging - weggeganan
| weggenen (wegging, weggegenen) || odejść, odchodzić || Weg + genen ||
|-
|-
| weitan || wiedzieć || - || - || weitan - weitet - geweitan
| weitan || wiedzieć || - || - || weitan - weitet - geweitan
|-
|-
| Weitmoun || sierpień || n || Weitmounen ||  skr. ''Wmn.''/przest. ''W:mn''
| August, — m || sierpień || łac. augustus > śr.ald. august > ||  skr. ''Aug.''
|-
|-
| Weit || pastwisko || n || Weite ||  
| Weit || pastwisko || n || Weite ||  
Linia 2562: Linia 2608:
| wel || dobrze (przysł.) || - || - ||  
| wel || dobrze (przysł.) || - || - ||  
|-
|-
| Weld || świat || m || Welder ||  
| Werelt, -en m || świat || *weraldi > weralda, werald, weralt > weralde > ||  
|-
|-
| Welgang || powodzenie, sukces || m || Welgangen ||
| Welgang || powodzenie, sukces || m || Welgangen ||
Linia 2572: Linia 2618:
| wesdau gasund || ''bądź zdrów'' (pożegnanie) || - || - || używane do jednej i wielu osób
| wesdau gasund || ''bądź zdrów'' (pożegnanie) || - || - || używane do jednej i wielu osób
|-
|-
| Werk || praca, dzieło, wytwór || n || Werke || zob. ''Arbeid''
| Werk, -en n || praca, dzieło, wytwór || *werk > ... > || zob. ''Arbeid''
|-
|-
| werkan || pracować || - || - || zob. ''arbeidan''
| werken (werkte, gewerken) || pracować || *wirkijan > uuirkian > wirken, werken > // Werk + -en || zob. ''arbaeden''
|-
|-
| werthan || zostać, stać się || - || - || werthan - wirth - gewerthan <br> rzad. ''werthian''
| Werker, -n m || pracownik, robotnik || werken/Werk + -er ||
|-
|-
| wesan || być || - || - ||
| werthen (warth, gewerthen) || zostać, stać się || *werþan > uuerthan, uuerdhan > werthen, werdhen > ||
|-
|-
| wesdau wel || ''wszystkiego dobrego'', ''trzymaj się'' (pożegnanie nieformalne) || - || - ||
| wesen (???) || być || *wesan > uuesan > wesen > ||
|-
|-
| Wese || istnienie, bycie, byt, egzystencja || n || Wesen ||  
| Wesen, blm n || istnienie, bycie, byt, egzystencja || wesen ||  
|-
|-
| West, blm n || zachód (kierunek) || *westr > uuest > west > || skr. ''W.''
| West, blm n || zachód (kierunek) || *westr > uuest > west > || skr. ''W.''
Linia 2596: Linia 2642:
| Widuwin || wdowa || ż || Widuwinen ||
| Widuwin || wdowa || ż || Widuwinen ||
|-
|-
| Wijf, -en ż || ''gw.'' żona, kobieta || *wīb > uuīf > wijf > || zob. ''Fru, Frua''
| Wijf, -en ż || ''gw./przest.'' żona, kobieta || *wīb > uuīf > wijf > || zob. ''Fru, Frua''
|-
|-
| Wigrik || ''imię męskie'' || m || Wigriks ||
| Wigrik || ''imię męskie'' || m || Wigriks ||
Linia 2618: Linia 2664:
| Wenter, -n m || zima || *wintru > wintur > winter, wenter > || rzad. ''Winter, -n m''
| Wenter, -n m || zima || *wintru > wintur > winter, wenter > || rzad. ''Winter, -n m''
|-
|-
| Winturmoun || grudzień || n || Winturmounen || skr. ''Wtmn.''/przest. ''Wt:mn'' <br> zob. ''Julmoun''
| Dezemmer, -n m || grudzień || łac. December > śr.ald. december, desember, dezember > || skr. ''Dez.''
|-
|-
| wit || biały || - || - ||  
| wijt (wijter, wijtest) || biały || *hwīt > wīt > wijt > ||  
|-
|-
| Witberg || Wittenberga (miasto) || n || - || przest. ''Witburg''
| Witberg || Wittenberga (miasto) || n || - || przest. ''Witburg''
Linia 2636: Linia 2682:
| Wolfgang || ''imię męskie'' (Wolfgang) || m || Wolfgangen || od śwn. ''Wolfgang''
| Wolfgang || ''imię męskie'' (Wolfgang) || m || Wolfgangen || od śwn. ''Wolfgang''
|-
|-
| wonian || mieszkać || - || - || wonian - wund - gewonian
| wonen (wonte, gewonen) || mieszkać || *wunēn > wunan > wunen  ||  
|-
|-
| Wonung || mieszkanie || n || Wonungen ||  
| Wonung, -en n || mieszkanie || wonen ||  
|-
|-
| wost || bezludny, opuszczony || m || - ||
| wost || bezludny, opuszczony || m || - ||
Linia 2646: Linia 2692:
| wringian II || ściskać, przytulać || - || - || wringian - wrang - gewringian
| wringian II || ściskać, przytulać || - || - || wringian - wrang - gewringian
|-
|-
| writan || pisać || - || - ||
| skrijven (skreiv, geskrijven) || pisać || *skrīban > skrīban > skrijben > || ||
|-
|-
| Wull || wełna || ż || Wull ||
| Wulle, blm ż || wełna || *wullu > wullo > wulle > ||
|-
|-
| Wurde || ''przest./poet.'' los, przeznaczenie, dola || ż || Wurden ||
| Wurde || ''przest./poet.'' los, przeznaczenie, dola || ż || Wurden ||
Linia 2659: Linia 2705:
! alduryncki || polski || etymologia || uwagi  
! alduryncki || polski || etymologia || uwagi  
|-
|-
| Zoik, -en n || znak, symbol || zoiken ||
| Zand, -en m || ząb || *tanþ > tanth, tandh > zanth, zandh, zand > ||
|-
| zoiken || znaczyć, oznaczać, naznaczać || *taikn > tākan > zaiken > ||
|-
| Zoikung, -en n || znaczenie, definicja || ??? ||
|-
| Zand, -en m || ząb || *tanþ > tanth, tandh > zand > ||
|-
|-
| zuien || ciągnąć || *teuhan > tūian > zuihen, zuien > ||
| zuien || ciągnąć || *teuhan > tūian > zuihen, zuien > ||
Linia 2689: Linia 2729:
| Zukemme, blm ż || przyszłość || zu + kemmen ||
| Zukemme, blm ż || przyszłość || zu + kemmen ||
|-
|-
| Zunge, -n ż || język (organ) || *tungā > tungā > zunge > ||
| Zonge, -n ż || język (organ) || *tungā > tungā > zunge > ||
|-
|-
| zurueg || z powrotem || zu + Ruege ||
| zurueg || z powrotem || zu + Ruege ||
Linia 2701: Linia 2741:
| zuis || pomiędzy || *twisk > twisk > zwisk, zwis, zuis > ||
| zuis || pomiędzy || *twisk > twisk > zwisk, zwis, zuis > ||
|}
|}
=== ===
| anraken (rakte an, angeraken) || dotknąć || *(ana)rakōn > anrakan > anraken > ||
| Rumme, -n ż || chwała || *hrōma > rōma > roume > ||
| sitzen (satz, gesitzen) || siedzieć, siadać || *sittjan > sittian > sizen > ||
| Throne, -n ż || tron || łac. thronus > śr.ald. throne (m) > ||


[[Kategoria:Alduryncja]]
[[Kategoria:Alduryncja]]
[[Kategoria:Użytkownik:Adrinnix]]
[[Kategoria:Użytkownik:Adrinnix]]

Aktualna wersja na dzień 13:38, 5 wrz 2025

Słownik języka aldurynckiego
Nazwa: język alduryncki
Nazwa własna: Aldurins Sprāg (Aldurinsk)
Informacje
Twórca: Wodzin w 2020
Liczba słów: ? (593 sprawdzonych)
Lista conlangów
Przeczytaj też artykuł o tym języku.

A

alduryncki polski etymologia uwagi
Absolutzion, -en n absolucja, rozgrzeszenie łac. absolūtiō >
Achte, -en ż wygnanie, banicja *ąhtu > ahta > achte >
aechten (aechtete, geaechten) wygnać *ąhtijan > ahtian > aechten >
achten (achtete, geachten) uważać *ąhtōn > ahtan > achten >
Achtung, -en ż uwaga, ostrożność, skupienie st.ald. ahtunge > achtunge >
Adam, — m imię męskie (Adam) łac. Adam >
Adaver, -n m bocian *ōdabor > adabor > adaber
aetzen (atz, geaetzen) paść, karmić (zwierzęta) *attjan > attian > aetten >
af pot. ale, lecz zob. afer
Afent, -en n wieczór *ābanþ > abanth, abandh > abenth, abendh > skr. Aft.
Afentmat, Afentmaete m kolacja zob. Afent + Mat
afer ale, lecz *afer(ą?) > afer, afera > afer, afere > afer zob. af
aft prawdziwy *aiwahaft > āhaft > āft, aft >
Afthoid, -en n prawda zob. aft + -hoid
after + C. I za (kimś, czymś), po (kimś, czymś) *aftar > after, efter > after >
after + C. II według, podług *aftar > after, efter > after > np. Godspell after h. Johannes - Ewangelia według św. Jana
forwar przest. zaprawdę, do prawdy, zaiste, prawdziwie for- + war; kalka niem. fürwahr/hol. voorwaar zob. warlijk
oin I jeden *ain > ān > ain >
oin II pewien, jakiś *ain > ān > ain >
oin III gw. rodzajnik nieokreślony *ain > ān > ain > oin, oine, oin
w języku literackim rodzajnik nieokreslony nie występuje
oinfold I pojedynczy, jeden raz oin + -fold zob. ains
oinfold II jeden raz oin + -fold
oinfold III łatwy, prosty, nieskomplikowany oin + -fold
Oinhoid, blm n jedność oin + -hoid
inladen (inladet, geinladen) zapraszać in- + laden zob. invitern
ains (jeden) raz - - zob. ainfold I
aere już *airi > āri > aere >
Aekse, -n m siekiera, topór *akusi > aksi > aexe >
Al, -en m węgorz *āl > āl, al > al >
Albion, blm m Albion, poet. Brytania, Anglia łac. Ablion
ald, aelder, aeldest stary *ald > ... >
Aldfader, -n m dziad aldfader > ... >
Aldmuder, -n ż babka aldmōder > aldmouder >
aldurinsk alduryncki m - skr. ald.
Adurins Sprāg język alduryncki m - a. Aldurinsk, skr. Ald.
Aldurinz Alduryncja (hist. państwo, region) n -
Aldenburg Oldenburg (miasto) n -
all, -e cały (w lp.), wszyscy (w lm.) *all > ... >
alles wszystko - -
allster wszędzie - -
allzeid zawsze, ciągle, cały czas - -
Almōse jałmużna ż Almōse
Amerika, blm n Ameryka hol. Amerika >
Amestelle rzad./przest. Amstel (rzeka) n -
Amstel Amstel (rzeka) n -
Amsteldam Amsterdam/Ostrodom (miasto) m -
an + C. na, nad (położenie); nad (często w nazwach miast) *ana > ana > ane > np. Frankford am Main - Frankfurt nad Menem
Ande, -n ż kaczka *anad > anda > ande >
ond- ??? *anda- > and- > and-, und- > gw. and- // por. niem. ent- / hol. ont-
ondbinden rozwiązywać ond- + binden
ondhoivden (ondhoivdete, geondhoivden) ściąć (głowę) ond- + Hoived + -en
Ondhoivdung, -en n ścięcie (kara śmierci) ondhoivden
anther inny *anþar > anthar > anther, andher, ander >
Andrik, -er m kaczor *anadrekō > anadreka, andreka > andreke, andrike, aendrike >
ondwarden (ondwardet, geondwarden) odpowiadać, odpowiedzieć ond- + Ward + -en
Anke, blm ż smalec *ankwō > anko > anke >
Appel, -n m jabłko, przest./poet. owoc *applu > appla > appel >
Appelkuch, -en n szarlotka, ciasto jabłkowe Appel + Kuch
Apostel Apostoł m Apostel od łac. apostolus
Arbeid przest. praca ż Arbeid zob. Werk
arbaeden (arbaedet, gearbaeden) pracować (przede wszyskim fizycznie) arbaidijan > arbādian > arbaeden zob. werken
Ārende przest. wiadomość ż Ærenden zob. Spell'
Brijf, -e m list śr.hol. brief > Brijf an + C. ... - list do...
arm biedny, ubogi - -
arman litować się, mieć litość, mieć miłosierdzie - - arman + C. - litować się nad
Armel rękaw m Armeln
Armelkanal La Manche, kanał angielski m - zob. Ængliskanal
Armid bieda, ubóstwo ż -
armijan ubożeć - -
arz- arcy- - - od staroald. arch-, arc-, od łac. archi-
Arzbiskop arcybiskup m Arzbiskopis skr. Abp.
Arzbiskopdōm archidiecezja, arcybiskupstwo n Arzbiakopdøme
Arzherzog arcyksiążę m Arzherzogan
As, –en m jesion *ask > ask > as >
Asse, -n f popiół *askā > aska > asse >
Assgard Asgard n -
at + B. o, w (czas) - -
Athem, blm m oddech, dech, tchnienie *āþm > athm, adhm, athem, adhem > athem, adhem >
athmen (athmende, geathmen) oddychać, odetchnąć, tchnąć Athem
Aeue owca (samica) *awi > auui > aeue > zob. Skaf
Oige, -n ż oko *augā > āga > aige ?
auk też, również - - por. noch II
Aula wyspa ż Aulan skr. A.
f. skrócona od Auland
Auland wyspa n Aulandan skr. A.
Auto, -s n auto, samochód niem. Auto >
Automobil, -en n przest. samochód fr. automobile >

Æ

alduryncki polski rodzaj mnożyna uwagi
Edmond imię męskie (Edmund) m Edmunds, Edmunden niem./ang. Edmund >
aines pewnego razu, kiedyś (w nieokreślonym czasie) - -
England Anglia n -
Egler Angl, Anglik m Ænglern
Englin Anglielka ż Ænglinen zob. Ængler
englisk angielski - - skr. eng.
Ænglis Sprāg angielski - - a. Ænglisk, skr. Æng.
Ængliskanal La Manche, kanał angielski m - zob. Armelkanal
Aesel, -n m osioł *asil > asil > aesel >
ædel szlachecki, arystokratyczny, ziemiański - -
Ædel dziedzictwo n -
Ædelhaid szlachectwo n -
Ædelberd imię męskie (Albert) m Ædelberds, Ædelberden
Ædelmand imię męskie (Edmund) m Ædelmands, Ædelmanden
Ædelmann szlachcic, rystokrata m Ædelmannen zob. Ædelwif
Ædelrēd imię męskie (Alfred) m Ædelrēds, Ædelrēden
Ædelulf imię męskie m Ædelulfs, Ædelulfen
Ædelwif szlachcianka, arystokratka ż Ædelwifen zob. Ædelmann

B

alduryncki polski etymologia uwagi
Bad, -en n I wanna *baþ > bath, badh > bath, badh >
Bad, -en n II kąpiel *baþ > bath, badh > bath, badh >
Baed, -en n łóżko *badi > badi > baed >
Badhuis, -en n łaźnia Bad + Huis
Baecke, -n ż gw./poet. strumień, potok *baki > baki > baeke > zob. Stroim
bij + C. przy *bī > bī > bij, by >
Bije, -n ż pszczoła *bijā > bīa > bije, bye >
boide obaj, obie, oba *? > bāde > baide > boide skr. b.
Baiern Bawaria (region) niem. Bayern
bairisk bawarski Baiern przest. baierns
Boin, -e n kość *bain > bān > bain >
Bande, -n ż taśma, bandaż, wstążka, wstęga *band > band > bande >
Bard, -en n broda (zarost) *bard > ... >
Bars, -e m okoń *bars > ... >
buien (buide, gebuien) budować *būan > būan > buien >
Baug, -en n gw./przest. korona, diadem *baug > ... >
Boin, -en n fasola *baunō > bāno > baine >
Boim, -e m drzewo *baum > bām > baim >
bedeln (bedelte, gebedeln) żebrać *bedulōn > bedulan > bedeln
Bedler, -n m żebrak bedeln + -er
Boit, -en m łódź, łódka *bait > bāt > bait
Bell, -en dzwon, dzwonek *bellā > bella > belle, Bell >
beren (bar, geberen) nieść, nosić *beran > beran > beren >
Berg, -e/-en m góra *berg > ... >
Bergman, Bergmaener m górnik Berg + Man
Biur, -e piwo *beuʀ > beur, biur > biur >
beblijven (bleiv, geblijven) trwać, pozostać be- + blijven oznacza stan dłuższy niż blijven
bijden (beid, gebijden) czekać *bīdan > bīdan > bijden > bijden + D./bijden op + C. - (czekać czegoś/czekać na coś)
bidten (bad, gebidten) błagać, zaklinać *biddjan > biddian > bidden, bitten
befrijen uwolić, uwalniać, oswobodzić, oswabadzać be- + frij + -en
begenen (beging, gebegenen) I popełnić (przestępstwo) be- + genen
begenen (beging, gebegenen) II obchodzić (święto) be- + genen
Begang, -en m obchód, świętowanie begenen, Gang (II)
beginnen (begann, gebeginnen) zaczynać, rozpoczynać *biginnan > biginnan > beginnen >
behaeben (behavde, gebehaeben) zawierać be- + haeben
behalden (beheld, gebehakden) utrzymywać, zachowywać be- + halden; *bihaldan > bihaldan > behalden >
bekonnen wyznawać be- + kunnan bekonnen + C. (wyznawać kogoś/coś)
bijten (bait, gebijten) gryźć *bītan > bītan > bijten >
Bind, -e n związek, federacja zob. binden
binden (band, gebinden) wiązać, zawiązywać *bindan > bindan > binden >
beraeden (beraedet, geberaeden) przygotowywać, szykować biraidijan > birādian > beraeden
beskirmen zachowywać, zapisywać *biskirmijan > biskirmian > beskirmen
beten modlić się *bedōn > bedan > beden, beten >
Biskop, Biskoeper m biskup st.hol. biskop skr. Bp.
Biskopdum, -er m diecezja, biskupstwo biskop + -dum
bloi (bloier, bloiest) niebieski *blāu > blā, blāu > blai, blau >
Blud, blm n krew *blōd > blōd > bloud >
Bludbad, -en n rzeź, masakra, krwawa łaźnia Blud + Bad
blijven zostać, pozostać, nie zmienić położenia/stanu *bilībaną > blīban > blijven > oznacza stan krótszy niż beblijven
Blum, -en m kwiat *blōmō > blōmo > bloume >
Blute, -n ż ofiara, żertwa, poświęcenie *blōtą > blōta > bloute >
bluten ofiarować, składać w ofierze Blute
Boete, -n ż pokuta *bōtu > bōta > boute > / (boeten > ) zob. Boetsakrament
boeten pokutować *bōtijan > bōtian > boeten
Boetsakrament, -e n spowiedź święta, sakrament pokuty i pojednania Bute + Sakrament
Boeke, -n ż buk (drzewo) *bōkijā > bōkia > boeke >
bravants brabancki śr.ald. Brabant
Bravanz Brabancja (region) śr.hol. Brabant > śr.ald. Brabant > rzad. Bravant
bringen wziąć, zabrać ze sobą *bringan > bringan > bringen > bringen + B. (wziąć kogoś, coś)
por. nemman
Bruk, -en n majtki *brōk > brōk > brouk >
Bruder, -n m brat *brōþer > brōther, brōdher > brouder >
Broid, -en n chleb *braud > brād > braid >
Broidlijn, -en n bułka Broid + -lijn
Bruede, -n ż panna młoda *brūdi > brūdi > bruede > zob. Bruedin
Bruedger, -n m gw. pan młody *brūdigumō > brūdigumō > bruedgume + -er > zob. Bruedgum
Bruedgum, -er m pan młody *brūdigumō > brūdigumō > bruedgume > zob. Bruedger
Bruedin, -en ż gw. panna młoda *brūdi > brūdi > bruedin zob. Bruede
Bruege, -n ż most *bruggja > bruggia > bruegge >
bruin (bruiner, bruinest) brązowy *brūn > brūn > bruin >
Brunn, -en m studnia *brunnō > brunno > brunne >
Brussel, blm n Bruksela (miasto) st.hol. Brussel >
Brod, blm m bulion, rosół *broþ > broth, brodh > brod >
Buecht, -en ż zatoka *buhti > buchti > buechte >
Buge, -n ż łuk *bōgu > bogu > bouge >
Buck, Buecke ż książka *bōk > bōk > bouk >
Buckhuis, -en n przest. biblioteka Buck + Huis por. Bibliothek
Buckstaf, -en n litera *bōkstabō > bōkstabo > boukstabe >
Bul, -er m byk *bulō > bulo > bule, bul >
Burg, Buerge n gród *burg > ... >
Burgundie, blm ż Burgundia (kraina, państwo hist.) łac. Burgundia
Buter, blm n masło *buterā > butera > butere >
Buterfleig motyl Buter + fleigen zob. Fifalder

C

alduryncki polski rodzaj mnożyna uwagi
Cornelis, — m daw. imię męskie (Korneliusz) łac. Cornelius > rzad. Corneliss, Cornelius, zob. Kornelis
Christendōm Chrześcijaństwo n -
Christus Chrystus m - od łac. Chrīstus

D

alduryncki polski rodzaj mnożyna uwagi
Dag I dzień m Dagen
Dag II parlament, sejm m/n Dagen
dagian świtać - -
daglik codzienny, powszedni - - daglik - daglike - daglik
dai rodzajnik określony r. żeńskiego - dai
Dal część, fragment m Dalen
dalian dzielić (na części), dzielić (się), rozdzielać - - dalian - daliand - gedalian
Dam tama m Daman
Dame dama ż Damen z fr. dame
Dan dolina ż Danen
Danbellin I konwalia ż Danbellinen gw. Marienbellin, Witbellin
Danbellin II imię żeńskie ż Danbellinen
Dans, -en m/n taniec st.fr. dense > śr.ald. danse >
dansen (dansente, gedansen) tańczyć Dans + -en
Dansdag pot. środa m Dansdagen skr. Ddg./przest. D:dg
zob. Wōdansdag
Danzig Gdańsk m -
dat rodzajnik określony r. nijakiego - dai dat wyparło wcześniejsze þet
dat gezaikst to znaczy, tzn., to jest, tj. - - skr. d.g.
dauian gw. umierać - -
-dau końcówka trybu życzącego, oby... - - wesdau - obyś był, oby był, obyście byli
Dauperung chrzest n Dauperungen
daupijan zanurzać - -
Daupije zanurzenie ż Daupijan
dauwijan roztapiać, rozmrażać - - por. meltan
Dæner Dun, Duńczyk m Dænern
Dænerin Dunka (kobieta z Danii) ż Dænerinen
Dænmark Dania, Duń n -
Dævel gw./pot. diabeł, czart, bies m Dæveln zob. Divel
Denk dzięki, podziękowania n Denke
denkan dziękować - -
Denk Gott dzięki Bogu - -
denkijan myśleć - - denkijan - denkijand - gedenkijan
der rodzajnik określony r. męskiego - dai
Deufer złodziej m Deufern
Duir, -en n zwierzę *deur > dūr > duir >
Distel, -n m oset *þistil > thistil > distel >
Diuter Niemiec m Diutern zob. Diuterin
Diuterin Niemka ż Diuterinen zob. Diuter
diutsk niemiecki m - skr. diut.
Diuts Sprāg język niemiecki m - a. Diutsk, skr. Diut.
Diutsland Niemcy n - od śwn. Diutschlant
Diuthe głąb, głębina, głębiny l.mn. Diuthe plurale tantum
Diuvel diabeł, czart, bies m Diuveln zob. Dævel
Dochter, -n ż córka *dohter > dochter > dochter >
Dollert Dollart (zatoka) n - rzadziej Dollart, Dollard
Dom katedra, kościół biskupi n Domen od fr. dôme; zob. Kathedra i Domkerk
-dum, -er m -stwo (w nazwach niektórych form państw) *-dōm > -dōm, -thōm > doum, -thoum > np. Herzogdom - księstwo
Kaiserdom - cesarstwo
Domkerk katedra, kościół biskupi n Domkerken zob. Kathedra, Dom
Dōnau Dunaj (rzeka) m -
Dorp wieś n Dorpen
Dōth śmierć m Dōthan
Dōthstraf kara śmierci, egzekucja n Dōthstræfen
Dozen tuzin n Dozen od stfr. dozaine
Dørpat Tartu (miasto) m - od niem. Dorpat/Dörpt
Dracke, -n m smok *drakō > drako, drago > drake, dracke, drage >
Draum sen, marzenie m Draumen
draumijan śnić - - draumijan - draumijd - gedraumijan
Du ty ???
doifen (doifte, gedoifen) chrzcić *daupijan > dāpan, dāpian > daipen >
dunkal ciemny m -
Dunkalness ciemność ż poet. Dunkalnesse
dunkal-werthan ściemniać się; ciemnieć, gasnąć, przygasać - -
durban potrzebować - -
Durbe potrzeba ż Durben
durber potrzebny - - por. naud
dure podczas, w trakcie - -
durfan móc, mieć pozwolenie - - durfan - durfand/darfand - gedurfan

E

alduryncki polski rodzaj mnożyna uwagi
Eidæ chrzestna ż Eidæn
Eie wiek, stulecie ż Eian ... + Eie,
np. guldin Eie - złoty wiek
XIX Eie - XIX wiek
eigan I posiadać - - eigan - eigand - geeigan
eigan II swój, własny - -
Eigner posiadacz, właściciel m Eignern
einhet coś - - skr. eht.
eiran szanować, honorować - - eiran - eirand - geeiran
eiskan prosić - -
Eithe przysięga m Eithen
Eithe des Mistel przen. gw. fałszywa obietnica/przysięga - - dosł. przysięga jemioły; od opowieści o Baldurze
Elbe Łaba ż -
Elm wiąz m Elman
Ems Amiza (rzeka) n -
aenden kończyć *andijōn > andian > aenden >
Aende, -n ż koniec *andī > andī > aende >
aendlois nieskończony, bezkresny *andijakaus > andīlās > aendlais >
Aengel, -n m anioł łac. angelus > st.ald. angil > aengel >
-er oznacza wykonawcę czynności r. męskiego - -ern zob. -in
Buir, -en m rolnik *būr > būr > buir >
Erde, blm ż Ziemia, ziemia (gleba, grunt) erþu > ertha, erdha > erthe, erdhe > zob. Land
Erne, -n m orzeł *arn > arna, erna > erne >
eten (at, geeten/gegeten) jeść *etan > etan > eten > rzad. esen (as, geesen/gegesen)
eder lub, albo *efþau > ethē, edhē > ether, edher >
Aegedis -sen/en ż jaszczurka agiþahsijā > agithis > aegethis, aegedhis, aegedis >
Oire, -n n ucho auʀā > āra > aire >
Europe, blm n Europa łac. Europa > śr.ald. Europa >
europens europejski Europe

F

alduryncki polski rodzaj mnożyna uwagi
Fabel, -n ż bajka łac. fabula >
Fader, -n m ojciec *fader > ... >
Faderland ojczyzna, ojcowizna, kraj pochodzenia ojca n Faderlanden zob. Meuderland
-fald -krotnie, po- (z liczebnikami tw. wielokrotności) - - np. zwaifald - dwukrotnie, podwójnie, dwa razy
falden (faldet, gefaladen) składać *falþan, faldōn > faldthan, faldhan, faldan > falthen, faldhen, falden >
fals fałszywy - -
Falshaid fałsz, nieprawda n -
for + B. przed (kierunek) *forē > fore > fore >
for + C. przed (położenie, czas) *forē > fore > fore >
forlaegen (forlaegte, geforlaegen) przedkładać, uważać za ważniejsze for + laegen
fardreibian wypędzać, przepędzać - -
faretan pożerać, wchłaniać - -
fargetan zapominać - - fargetan - fargetand - gefargetan
farkaupijan sprzedawać - -
foelen (foelte, gefoelen) odczuwać, czuć (się) *fōlijan > fōlian > foelen >
faran prowadzić, jeździć - - faran - farand - gefaran
Farleid pokusa, pokuszenie, kuszenie n Farleide
farleidan kusić, zwodzić - - farleidan - ferlid - gefarleidan
farmiddag rano, przed południem - - zob. murgin
Farmiddag poranek, przedpołudnie, ranek m Farmiddagan zob. Murgin
farnemman plądrować, grabić, łupić - - franemman - franamm - gefranemman
farwoanskijan przeklinać, bluźnić, rzucać klątwę, rzucać oszczerstwa - -
Farwoanskijung klątwa, przekleństwo, oszczerstwo n Farwoanskijungen
fel (maer, maerest) dużo *felu > felu > fele > // *maiʀō > māro > maere >
Feld pole n Feldan zob. Wāg
fer (Ferre, ferest) daleki, daleko *ferrō > ferro > ferre, fere >
Fersehe telewizja n -
Fest święto n Feste, Festen od niem. Fest
Fever, blm n gorączka łac. febris > śr.ald. feber >
Fifalder, -n m przest./gw. motyl *fifaldrā > fifaldar > fifalder > zob. Buterfleig
Film film m/n Filme od ang. film
Filmserie serial ż Filmserien
findan znajdować, uważać za jakieś - - np. Ik finda It gud - Uważam to za dobre
findan - fand - gefindan
Fir ogień m -
Fisk ryba n Fisken
Fisker rybak m Fiskern
fiskian łowić ryby - -
Fisknetiæ sieć rybacka n Fisknetiæn również Netiæ
fluigen (floig, gefluigan) latać *fleugan > flūgan > fluigen >
fluien (floi, gegluien) uciekać fleuhan > flūan > fluien >
fleutan unosić się (na powierzchni wody) - -
flōan pływać (o cieczach) - - por. swimman
Flōd rzeka m Fløde
Flot tratwa ż Fløse od śr.hol. vlot
Flundre flądra ż Flundren od śdn. flundere
foegen (foegte, gefoegen) pasować *fōgijan > fōgian > foegen >
fol pełen, pełny - -
Fol źrebię m Folan
Folmøne pełnia Księżyca ż Folmønen
Folness pełnia (całość) ż -
Folk lud, plemię n Folke, Folken, przest. Folkan zob. Lunt
fort + B. przest. z, od, na zewnątrz (kierunek) forþ > forth > forth, fordh, ford > por. ūt + B.
fort + C. przest. na zewnątrz (położenie) forþ > forth > ford > por. ūt + C.
fort II przest. precz (wykrzyknienie) - - zob. ūt II
Ford, -en m bród, przeprawa *furdu > furda > furde, forde >
Fordgang, -en m przest. wyjście ford + Gang por. Uitgang
forden przest. wyganiać, przeganiać, przepędzać ford II zob. fradreibian
forgijd zjednoczony - -
Forgijd Kønigraik Zjednoczone Królestwo n - skr. F.K.
Forgijde Staden (das Amerika/Nordamerika) Stany Zjednoczone n - skr. F.S., F.S.A., USA
Fōt stopa; stopa (jedn. długości) m Føte
Fugel, -n ptak *fugl > fugal > fugel >
fuer + B. dla, przez wzgląd na *furi > furi > fuere > np. machen etht. fuer jmd:n – robić coś dla kogoś
fuer + C. za (cena), [w zamian] za *furi > furi > fuere >
før (den) Bispell na przykład, dla przykładu - - skr. f.B. lub f.d.B.
Førna pstrąg ż Førnan
Først (suwerenny) książę m Førstan, Førsten od ald. først (pierwszy); zob. Førstin
Førstdōm księstwo m Førstdøme skr. Fdm./przest. F:dm
Førstin (suwerenna) księżna ż Førstinan zob. Først
fragan pytać - -
Frank, -en m frank (mieszkaniec Państwa Frankijskiego) *Franko > Franko > Franke >
Franken, blm ż Frankonia (region) niem. Franken >
Franken hist. Frankowie (lud) Frank
Frankenrijk, blm n hist. państwo frankijskie Frank(en) + Rijk
Frankford, blm m Frankfurt (miasto) Frank(en) + Ford
Frankrijk, blm n Francja Frank(en) + Rijk
Fru, -en ż pani, żona, kobieta *frawjō > fraua > frua, frau > skr. Fr., por. Frua
Frua, Fruen ż pani *frawjō > frauā > frua, frau > skr. Fr., por. Fru
Frulijn, -en ż panienka, młoda kobieta, kobieta niezamężna Fru + -lijn
frarādan zdradzać, zdradzić, wydać - -
frastandan rozumieć - - frastandan - frastandand - gefrastandan
frij wolny (niezależny) *frī > frī > frij >
Frijdag piątek m Frijdagen skr. Fdg./przest. F:dg
Frijdōm przest. wolność m - singulare tantum
por. Frijhaid
Frijhaid wolność n - por. Frijdōm
Frijfrau baronessa (tytuł) ż Frijfrauen zob. Frijherr
Frijherr baron (tytuł) m Frijherren zob. Frijfrau
Frisksē morze północne m - zob. Nørdsē
Frisland Fryzja n -
frō wczesny - -

G

alduryncki polski etymologia uwagi
Goit, -en n koza *gait > gāt > gait >
gehaeren (gehaerte, gehaeren) I słuchać, być posłusznym haeren
gehaeren (haerte, gehaeren) II należeć, być członkiem, być własnością haeren
gahaersam posłuszny gehaeren + -sam
galian wbijać gwóźdź/gwoździe - -
Gallie Galia (kraina) ż - od łac. Gallia
Gallier Gal (mieszkaniec Galii) m Galliern
Gallierin Galijka (mieszkanka Galii) ż Gallierinen
galw żółty - -
genen (ging, gegenen) iść, chodzić *gān > ganan > ganen >
Gang, -en m I korytarz *gang > ... >
Gang, -en m II chód, tempo *gang > ... >
Gang, -en m III bieg wydarzeń *gang > ... >
Gans, -en ż gęś *gans > ... >
Ganser, -n m gąsior Gans + -er
ganz cały, całkiem, całkowicie *gant > gant > gant, gantz, ganz, gans >
Gard dziedziniec, daw./gw. ogród m Garden por. Garden
Garden ogród m Gardens por. Gard
Garn przędza, włóczka n Garnan
Gasichte twarz ż Gasichtan
gasunt zdrowy - -
Gau, -en n okręg (administracyjny), region *gawi > gaui (n), gaua (ż) > gaeue (ż), gaue (ż) >
Gedal nieboskłon, firmament m -
Gefecht, -en n bitwa, potyczka n *gafeht > gafecht > gefecht >
Gefoel, -en n uczucie, odczucie, emocja foelen
gefoellijk wrażliwy, uczuciowy Gefoel + -lijk
gegan przeszły, miniony - -
gehastiand byle jaki, byle jak - -
Gehait rozkaz, polecenie n - singulare tantum
Gemoet, -en n przest. zgromadzenie, zebranie moeten
genog wystarczający - -
genog wesan wystarczać, starczyć, być wystarczającym - -
Georg imię męskie (Jerzy) m George, Georgen zob. Jørgen
od niem. Georg
Georgien Gruzja ż - rzad. Grusien
gerne (luifer, luifest) chętnie *gernō > gerno > gerne > // luif
Gerste, blm ż jęczmień *gerstu > gersta > gerste >
getian dostać, otrzymać - - getian - get - gegetian
geven (gab, gegeven) dawać, dać *geban > geban, gebian > geben >
Geweicht waga, ciężar, przen. trudność n Geweichten
gewiss pewien, pewny (przekonany o czymś) *gawiss > gawis, gewis > gewis, gewiss >
Got, -e m bóg, bożek, bóstwo *god > got > got, gott >
Got blm m Bóg *god > got > Got, gott >
gotes Boży, boży, boski dawny dop. lp. od Got
Gottfāder ojciec chrzestny m Gottfādern
Gottin bogini, bóstwo żeńskie ż Gottinan zob. Frau
Gottmøder matka chrzestna ż Gottmødern
Gottsped szczęść Boże, niech Ci Bóg błogosławi (powitanie i pożegnanie) - - f. skr. od Gott speddau (Dir)
Aepril, -n n kwiecień łac. aprilis > śr.ald. april, aprili skr. Aepr.
Grass trawa n -
slicht (slichter, slichtest) zły, źle *sliht > slicht > slicht, slecht >
Graumness rozjuszenie, rozwścieczenie n - singulare tantum
groit (groiter, groitest) duży *graut > grāt > grait >
Greke, -n m Grek łac. graecus > śr.ald. greke, greker >
Grekin, -en ż Greczynka Greke + -in
Grekenland Grecja Greken + Land
Manne, blm ż manna łac. manna > śr.ald. manna, manne >
Graenze, -n ż granica śwn. graniza > śr.ald. graenza, graenze > por. Mark
groi szary *grāu > grā > grai > zob. has
groen (groener, groenest) zielony *grōnī > grōni > groen >
Mai, -en n maj łac. maius > śr.ald. mai >
Gros, -en m gros (jedn. miary) śr.hol. gros >
gud (baeter, baetest) dobry, dobrze gōd > gōd > goud > // *batiʀō > batiro > baeter, baetere > // batist > barist > baetest >
Gud, blm n dobro gud
Guder Murgin dzień dobry - - używane do południa, por. Gudes Dag
Guder Nacht dobranoc - -
Gudes Afent dobry wieczór - -
Gudes Dag dzień dobry - - używane przez cały dzień, por. Guder Murgin
Gud Spell Ewngelia n Gud Spellen rzad. Gud-Spell; Gudspell; gud Spell; dosł. dobra nowina
Guld złoto n -
guldan płacić - -
Gulden gulden (waluta) n Gulden skr. G./przest. G:n
guldin złoty - - guldin - gulde - guldæ
Gunter gw. kapłan m Guntern
Gurdel pas m Gurdeln
Kukummer, -n m ogórek śr.hol. cucumer > śr.ald. cucumer >
Gustāf imię męskie (Gustaw) m Gustāvs, Gustāven rzad. 'Gustaaf; od hol. Gustaaf

H

alduryncki polski rodzaj mnożyna uwagi
Hafer, blm m owies *habrō > habra > hafer >
haeben (havde, gehaeben) mieć, posiadać *habbjan > habbian > haebben, haeben >
habig ciężki (waga) - - por. swār
Kaputze, -n ż kaptur łac. caputium > śr.ald. caputie >
Snoeck, -er m szczupak śr.hol. snoec > śr.ald. snoec >
-hoid, -en n -stwo, -ctwo, -ość (tworzy rzeczowniki od niektórych przymiotników, rzadziej innych rzeczowników) *-haidu > -hādu > -haide > np. Ædelhaid - szlachectwo
Hoide, -n m/ż poganin, poganka *haiþi > hātha, hādha > haithe, haidhe >
Hoidendum, -er m pogaństwo Hoide + -dum
hoidens pogański Hoide
Half, -en z połowa, połówka *halb > halb > halb >
haelfen (haelbte, gehaelben) przepoławiać, dzielić na dwie części *halbijan > halbian > haelben >
Haelfthe, -n ż przest. połowa, płówka halbiþu > halbitha > haelbethe >
Halbauland półwysep n Halbaulandan zob. Halbaula
halden (held, gehalden) trzymać, zatrzymywać *haldan > haldan > halden >
halōn cześć, dzień dobry - -
Hals, -e m szyja, gardło *hals > ... >
Hamde koszula n Hamdan
Hame chomąto ż Hamen
Hammæ młot ż Hammæ
Han I kogut m Hane
Han II zdrobn. od Johan(nes) m Hanen por. Johan, Johannes, Jan
Hand, Haende n ręka *handu > handu > hande >
Handel handel n -
handlan handlować - -
Handwerk I rzemiosło n -
Handwerk II rękodzieło, ręczna robota n Handwerke
Haenne, -n ż kura *hannju > hanniu > haenne >
Hanstall kurnik m Hanstallan zob. Hanhūs
Hanhūs kurnik n Hanhūsen zob. Hanstall
Hār włos n Hāre, Hāren
Hārskerer fryzjer m Hārskeren
Haerbst, -en ż jesień *harbist > harbist > haerbst >
Septemmer, -n n wrzesień łac. September > śr.ald. september > skr. Sept.
has szary - - zob. gris
Has zając m Hase, Hasen
hastian robić coś byle jak - - hastian - hastiand - gehastiand
Haei, blm n siano *hawi > hauui > haei >
Haeld -en bohater *haliþ > halith > haelith, haelidh, haelid >
Juel, — n lipiec łac. iulius > śr.ald. iueli rzad. Jueli, — n
Hoived, -en n głowa *haubud > hābud > haived >
haenen (haente, gehaenen) kpić, drwić, znieważać, wyśmiewać haunijan > hānian > haenen >
haeren (haerte, gehaeren) słyszeć, słuchać *hauʀijan > hārian > haeren >
hoch (hoecher, hoechest) wysokość *hauh > hāch > haich, hoich, hoch >
Hoechthe, -n ż wysokość *hauhiþu > hāchithe > haechthe, haechdhe, haechde >
Hekse wiedźma, czarownica ż Heksen zob. Wicke
helian zbawiać - - zob. Helier
Helier Mesjasz, zbawiciel m - zob. helian, Messias
helig święty m - skr. h.
Helig święty (os. otoczona kultem) m Heligen skr. H.
Helige święta (os. otoczona kultem) ż Heligen
Heligafent Wigilia Bożego Narodzenia n Heligafente zob. Julafent
helfen (half, gehelfen) pomagać helpan > helpan > helpen >
Helfe, -n ż pomoc *helpō > helpō > helpe >
Hennegau Hainaut (region) n -
Hēr wojsko, armia n Hēr
Haering, -en n Haeringe *hāring > hāring > haering >
Herr pan m Herran, Herren zob. Landherr
Herres Lif (Fest) Boże Ciało n Herres Lif (Festen)
Herrsdag niedziela m Herrsdagen skr. Hdg./przest. H:dg
zob. Sonndag
Hert, -en m jeleń *herut > hert > hert >
hoitz (hoeitzer, hoeitzest) gorący *hait > hāt > hait >
Hertze, -n ż serce hertā > herta > herte > rzad. Hertz, -en n
Herzog książę m Herzogan od staroald. hertog, hertōg od śr.hol. hertōge
Herzogdom księstwo m Herzogdome skr. Hdm.
Herzogin księżna ż Herzoginan zob. Herzog
het I co - -
het II coś, trochę, co nieco - -
heir tu, tutaj *hēr > hēr > heir >
Hemel, -n n niebo, Niebo *himil > himil > himel, hemel >
hindag dzisiaj - - skr. hdg./przest. h:dg
Herde, -n ż stado *herdō > herdo > herde >
Herder, -n m pasterz Herde + -er
Hirfleg but m Hirflegan zob. Skōh
Hirrn mózg n Hirrne
Holland Holandia n - od staroald. Holtland, od st.hol. holt lant
Hollander Holender m Hollandern zob. Hollandin
Hollandin Holenderka ż Hollandinen zob. Hollander
hollandsk holenderski m - skr. hol., holl.
Hollands Sprāg język holenderski m - a. Hollandsk, skr. Hol., Holl.
Holm I wysepka, mała wyspa m Holman
Holm II gw. kurhan, kopiec pogrzebowy n Hulme, Hulmen
Holt drewno n -
Hofe, -n ż nadzieja hofen
hofen (hofte, gehofen) mieć nadzieję *hopōn > hopan > hopen >
Hosæ spodnie l.mn. Hosæ plurale tantum
hou jak *hwō > huō > huou >
Haelle, -n ż piekło, zaświaty *hallju > hallia > haelle >
Ross, -en m przest. koń *hross > ross > ross > zob. Perd
Perd, -en m koń *parafred > parred > pard, perd > zob. Ross
Hørsstall stajnia m Hørsstallan zob. Stall
Reiger, -n m czapla *hraigrō > rāgro > raiger >
huellen (hul, gehuellen) przykrywać, obwiązywać, zawijać *hulljan > hullian > huellen >
Hun, -nen m kurczak *hōn > hōn > houn >
Hond, -en m pies *hund > hund > hund >
huis w domu, do domu Huis
Huis, -en n dom, mieszkanie *hūs > hūs > huis >
Huisdiur, -en n zwierzątko domowe Huis + Diur

I

alduryncki polski etymologia uwagi
-ig w poł. z niektórymi nazwami materiałów tw. przym. *-g > -ig, -ich > -ig > np. Stain - kamień, stainig - kamienny
ick ja *ik > ik, ick, ic, ich > ik, ick >
Ijle, blm ż pośpiech īlu > īlu > ijle >
ilijan pospieszać (kogoś), spieszyć (się) - -
Imme, -n ż poet./przest. pszczoła *imbī ? imbi > imbe >
im Slap fallan zapadać w sen, zasypiać - -
in + B. do (kierunek) - -
in + C. w (położenie) - -
in ains od razu - -
Ingang, -en m wejście in + Gang
in Orden po kolei, kolejno, w kolejności, w porządku - -
-in I oznacza wykonawcę czynności r. żeńskiego ż -inan zob. -er, czasem -erin
-in II rzad. w poł. z nazwami materiałów tw. przym. - - np. Guld - złoto, guldin - złoty
-in III przest. tw. żeńskie formy nazwisk ż -inen np. Habsburgin - Habsburżanka
-ing I przest. oznacza posiadanie, pochodzenie - - np. Daning - duński, Karling - karoliński, Karlingan
-ing II przest. tw. patronimy, tw. nazwy dynastii m -ingen np. Karling - karoling, Karlingen - Karolingowie
invitern (inviterte, geinviteren) przest. zapraszać fr. inviter > zob. inladen
Ire Irlandczyk, Irlandka, Iryjczyk, Iryjka m/ż Iren
irisk irlandzki, iryjski - - rzad. irlands (= irlandzki)
Irland Irlandia (wyspa, państwo) n -
irren błądzić, mylić się - - *irrijan > irrian > irren >
irrlick błędny, mylący, zwodzący m -
Is lód n Isen
Isar żelazo n -
isarn prasować - -
Island Islandia n -
Januaer, -e n styczeń łac. ianuarius > śr.ald. ianuaeri > skr. Jan.
Italien Włochy ż -

J

alduryncki polski rodzaj mnożyna uwagi
ja tak *ja > ... >
Jacke, -n ż kurtka niem. Jacke >
Jagielling Jagiellon (przedstawiciel dynastii) m Jagiellingen f. żeńska: Jagiellin
ja... ja... rzad./przest. zarówno... jak i..., tak... jak... - - por. sō... sō...
jāmer smutny, przykry - -
Jan zdrobn. od Johan(nes) m Janen od ald. Johan(nes); zob. Johannes, Johan, Han
Jar, -en n rok *jār > jār > jar >
Jagd, -en m polowanie, łów *jagōþu > jagthu > jagth, jagdh, jagd >
jagen (jagte, gejagen) polować *jagōn > jagan > jagen >
Jager, -n m myśliwy, łowca jagen + -er
je..., dat... im..., tym... - -
jaegen + C. przeciw, na przeciwko *gagin > gagin > gaegen, jaegen >
jaegen + B. wbrew, przeciwko (komuś, czemuś) *gagin > gagin > gaegen, jaegen >
jaegen- anty- *gagin- > gagin- > gaegen-, jaegen- >
jaegen + C. w kierunku, w stronę *gagin > gagin > gaegen, jaegen >
jaegen + B. przeciwko, przeciw, wbrew *gagin > gagin > gaegen, jaegen >
Jaegenpaust, -en m antypapież m jaegen- + Pausten
jejan paplać, ględzić, mówić od rzeczy - - jejan - jejand - gejejan
jemand ktoś - - skr. jmd.
jener poet. ten, ów - - jener - jenæ - jene
jether każdy - - skr. jth.
Johan imię męskie (Jan) m Johanen od ald. Johannes; zob. Johannes, Jan, Han
Johannes imię męskie (Jan) [1] m Johannen od łac. Iohannes; zob. Johan, Jan, Han
Joost imię męskie m Joosten rzad. Jōst; od hol. Joost
Jørgen zdrobn. od Georg m -
Jul gw. jul, Boże Narodzenie n - zob. Julfest
Julafent gw. Wigilia Bożego Narodzenia n Julafente zob. Heligafent
Julfest gw. jul, Boże Narodzenie n Julfesten zob. Jul

K

alduryncki polski rodzaj mnożyna uwagi
Kavelau, -er m dorsz (ryba) st.hol. cabelliau > st.ald. kabelliau > kabeliau >
Kaf plewa, sieczka *kaf > ... >
Kuch, -en n ciasto *kōko(?) > kōko > kouke >
Kaiser, -n m cesarz *kaisar > kāsar > kaiser > rzad. koiser
Kaiserdōm rzad. cesarstwo m Kaiserdøme skr. Krdm./przest. Kr:dm
por. Kaiserraik
Kaiserin cesarzowa m Kaiserinan zob. Kaiser
Kaiserraik cesarstwo n Kaiserriken skr. Krr./przest. Kr:rk
por. Kaiserdōm
kal łysy *kalu > kalu > kale, kal >
kald (kaelder, kaeldest) zimny *kald > kald > cald >
Kalf, Kaelfer n cielę n *kalb > kalb > calb >
Kalkoen, -en n indyk, indor hol. kalkoen >
Kanal kanał (wodny, telewizyjny) m Kanalen od łac. canalis
Konijn, -en n królik śr.hol. conijn > śr.ald. conijn, conyn >
kaennen (kaennte, gekaennen) znać *kannijan > kannian > kaennen
Kapell, -en n kaplica śr.hol. capelle > śr.ald. capelle >
Kapitel, -n n I rozdział (w książce) łac. capitulum > śr.ald. capitel >
Kapitel, -n n II kapituła (kanonicka) łac. capitulum > śr.ald. capitel >
Karotte, -n ż marchew ż Karotten śr.fr. carotte > śr.ald. carotte >
Karte, -n ż mapa łac. charta > śr.ald. carta, carte >
Erdappel, -n m ziemniak, kartofel Erden + Appel
Kasel, -n n ornat (szata) łac. casubla > śr.ald. kasubel, kasel >
Kast I pudełko, skrzynia, kufer n Kaste, Kastan
Kast II rzut m Kasten
kastan rzucać - - zob. Kast (m)
Kathedra katedra, kościół biskupi n Kathedren od łac. cathedralis; zob. Dom i Domkerk
Katholik Katolik m Katholiken f. żeńska: Katholikin, Katholin
katholisk katolicki - - od łac. catholicus
Katze, -n ż kot *katta > katta > katte >
Kauen, blm n Kowno (miasto) niem. Kauen >
koifen (koifte, gekoifen) kupować *kaupōn > kāpan > kaipen >
Koifman, Koifmaener m kupiec koifen + Man
Kæse ser m Kæsen od niem. Käse/st.saks. kāsi
Kæskāge sernik (ciasto) ż Kæskægen zob. Twarkkāge
Kellār piwnica m Kellær
Kerk kościół n Kerken od hol. kerk
Kerkhalder namiestnik kościoła (głowa kościoła Alduryncji) m Kerkhaldern
Kerkstad hist. Państwo Kościelne n - singulare tantum
Kirse, -n ż wiśnia *kirsijā > kirsia > kirse
Kind dziecko n Kindan
kindonlaus bezdzietny - - kindonlaus - kindonlause - kindonlaus(e)
Klage skarga, lament ż Klagen zob. Maine
klagian skarżyć się, żalić się, lamentować - - zob. mainijan
Klaid ubranie, ubiór n Klaide
klaidan ubierać - - klaidan - klaidand - geklaidan
rzad./przest. klaithan - klaithand - geklaithan
klain (klainer, klainest) mały *klainī > klaini > klain, klaine > zob. luetzel
Klaindochter, -n ż wnuczka
Klainson, -en m wnuk klain + Son
klar (klaerer, klaerest) jasny, oczywisty, klarowny, zrozumiały łac. clārus >
klijven (klijvte, geklijven) kleić, przyklejać - - *klibēn > kliben > kliben, klijben >
Kleit, -en n I rzad./gw. sklep jid. kleyt >
Kleit, -en n II daw. sklep prowadzony przez Żydów jid. kleyt >
Krakau, blm n Kraków (miasto) niem. Krakau >
krigen począć (o dziecku) - - krigen - krag - gekrigen
Krike, -n ż czereśnia śr.hol. crieke > śr.ald. crike >
Kroazien, blm ż Chorwacja niem. Kroatien >
Knecht, -en m służący, sługa *kneht > knecht > knecht > zob. Knechtin
knechten (knechtete, geknechten) służyć, usługiwać Knecht
Knechtin, -en ż służąca, służka Knecht + -in
Knipe I szczypta ż Knipen
Knipe II uszczypnięcie ż Knipen
knijpen (knaip, geknijpen) szczypać *knīpan > knīpan > knijpen
Koffie, blm ż kawa hol. koffie >
Kol, -en n kapusta śr.hol. col >
Kolblum, -en m kalafior Kol + Blum
Kornelis, — m imię męskie (Korneliusz) łac. Cornelius >
kosten (kostete, gekosten) kosztować niem./hol. kosten >
Koenig, -en m król *kuning > kuning, kunig > kuening, kuenig, koening, koenig >
Koenigin, -en ż królowa Koenig + -in
Kønigraik królestwo n Kønigraiken skr. Krk./przest. K:rk
Kraft potęga, siła, moc n Kraften
kraftlaus bezsilny - -
krank chory *krank > ... >
Krankenhūs szpital n Krankhūsen
Krankenolung namaszczenie chorych (sakrament) n Krankenolungen
Krankheid choroba n Krankhaiden
krankijan chorować - - krankijan - krankijd - gekrankijan
Krai, -en ż wrona *krāā > kraia > kraie >
Krijg, -en n wojna *krīg > krīg > krijg, kryg >
Kring wieniec, wianek m Kringan zob. der Kring snithian
der Kring snithian przen. umrzeć - - dosł. przerwać wianek
Kruiz krzyż n Kruizen od staroald. Cruix, Cruis, Cruiz; od łac. crux
kruizan krzyżować - - od staroald. cruisan, cruizan
Kū krowa ż Kūen
Kub chlew m Kuben
Kuba Kuba (państwo) n - od hol. Cuba
Kuecken, — m pisklę *kiukīn > kukin > kueken >
Kūhus obora n Kūhusen zob. Kūstall
kommen (kamm, gekommen) przybywać, przychodzić *kweman > keman, koman > kemmen, kommen > rzad. kemmen (kamm, gekemmen)
kund przest./gw. znajomy, znany - -
Kunder przest./gw. znajomy, kolega m Kundern
kundian przest./gw. zaznajamiać, poznawać - -
kunnan znać - - kunnan - kannt - gekunnan
kunnan + B. (znać kogoś, coś)
kunnan-lernan poznać, zaznajomić się - - kunnan-lernan - kunnan-lernand - gekunnan-lernan/rzad. kunnan-gelernan
kunnan-mackian stwierdzać, oznajmiać - - kunnan-mackian - kunnan-mackiand - gekunnan-mackian/rzad. kunnan-gemackian
Kunness znajomość (jakiegoś tematu), wiedza - -
Kunst sztuka n -
Kunstwerk dzieło sztuki n Kunstwerke
Kūstall obora m Kūstallan zob. Kūhus
kutian ciąć, obcinać - -
Korn, blm n zboże *korn > ... >
Kwaelle, -n ż źródło *kwalljā > kwallia > kwaelle >
Kwēn pot. żona, kobieta ż Kwēnen zob. Wif

L

alduryncki polski rodzaj mnożyna uwagi
laechen (loch, gelaechen) śmiać się *hlahhjan > lahian > laechen >
laden (ladte, geladen) I ładować (broń, elektronikę), załadowywać (towary) *laþōn > lathan > lathen, ladhen, laden >
laden (ladte, geladen) II przest. zwołać, zebrać, zgromadzić (się) *laþōn > lathan > lathen, ladhen, laden >
Lage warstwa ż Lagen
Salm, -en n łosoś łac. samlō > śr.ald. salme >
Lamm, -en jagnię, baranek *lamb > lamb > lamb, lambe >
Lampe, -n ż lampa fr. lampe >
Land, -e/-en n ziemia (terytorium), (używane przy tworzeniu nazw państw) *land > ... > zob. Erde
Landherr pan, władca, monarcha, szlachcic m Landherran, Landherren zob. Herr
lang długi, wysoki (o człowieku) m - por. hoch
Langbard imię męskie m Langbards
Langobarden Longobardowie (lud germański) l.mn. Langobarden plurale tantum
Langobarder Longobard (członek ludu Longobardów) m Langobarden od niem. Langobarde
Langobardin Longobardka (członkini ludu Longobardów ż Longobardinen
Lanzen, – m/ż wiosna *langatīn > langatīn, langtin > lanzin, lanzen, laenzen > rzad. Laenzen, – m/ż
Lau poręba m Lauen por. Lōch
laegen (laegte, gelaegen) kłaść *laggjan > lagian > laegen >
luetzel (minner, minnst/minnest) gw. mały *lūtil > lūtil > luetel > // *minniʀō > minniro > minnere > zob. klain
latz ostatni, ubiegły, miniony - -
Porei, -en ż por śr.hol. poreye > śr.ald. poreie, poreye, porije >
loipen biec, biegać *hlaupan > lāpan > laipen >
-lois bez- (w poł. z rzeczownikami) *-laus > -lās > -lais > np. Kindenlaus-bezdzietny
Lazar Łazarz (imię męskie) Lazarius >
Lazarett, -en n przest. szpital wł. lazaretto > lazarette >
Lazarius Łazarz (postać biblijna) łac. Lasarius >
laer (laerer, laerest) pusty *lāʀi > lāri > laere >
leidan wieść, zwodzić, poet. prowadzić - - leidan - lid - geleidan
leinijan pochylać się, przechylać - -
Leire nauka, oświata, edukacja ż -
leirijan uczyć, nauczać - - leirijan - leirijd - geleirijan; uczyć (kogoś, czegoś);
por. lernan
leisan czytać - -
lernan uczyć się - - lernan - lernand - gelernan;
por. leirijan
Lettland Łotwa n - rzad. Letland, Latvia, Latvien
lēu letni (o temperaturze) - -
Leucht światło n Leuchtan
Leud pieśń n Leuden por. Sang , Sange
Leuf miłość n -
leufan kochać, miłować - - leufan - lauf - geleufan
Leuve, -n m lew śr.hol. leeuwe > śr.ald. leuve >
Lijkam ciało *līkahamō > līkchamo > lijcam >
leven (levte, geleven) żyć *libbjan > libian > leben >
Leven, -- n życie leven
Lifland hist. Inflanty (kraina) n - od niem. Liefland/Livland"
-lijk tworzy przymiotniki - -
likian wydawać się, przypominać, wyglądać jak - - likian - lijk - gelikian
Limburg, blm m Limburgia (region) śr.hol. Limborch > śr.ald. Limborch, Limburch, Limborg, Limburg >
limburgs limburski Limburg
-lijn tworzy zdrobnienia m/ż/n -lijnen *-ilīn > -līn > lijn >
Litauen Litwa ż -
Liubeck Lubeka (miasto) n - rzad. Luibeck
luigen (loig, geluigen) kłamać - - *leugan > lūgan > luigen >
Liuk okiennica n Liuke, Liuken od hol. luik
loban chwalić, wychwalać - - loban + C. (chwalić kogoś/coś)
Lōch gw./przest. poręba ż Lōche zob. Lau
Loire Loara ż -
Luft, blm m powietrze, niebo *luftu > luftu > lufte > por. Himil
luid I głośny - - od st.ald. hlūd
luid II na głos - -
Luik Liège n - rzad. Liuttik
Luksemburg Luksemburg n - przest. Lutzeburg
Lunden Londyn n -
Lunt lud, naród n Luntan por. Folk
lunten ludowy - - lunten - luntene - lunten
Lunten ludzie l.mn. Lunten plurale tantum
Luntland republika n Luntlandan rzad. Republik
lusan stracić, tracić - - lusan - lusand - gelusan
lustian pragnąć, pożądać - - lustian - lustiand - gelustian
Lutzeburg przest. Luksemburg (państwo i miasto) n - zob. Luksemburg

M

alduryncki polski rodzaj mnożyna uwagi
Magdalena imię żeńskie (Magdalena) ż - od łac. Magdalena
Magden przest. dziewczę, dziewica ż Magden zob. Maid
Maid przest. dziewczę, dziewica ż Maiden zob. Magden
Main Men (rzeka) m - od niem. Main
Maine przest. skarga, lament ż Mainen zob. Klage
mainijan przest. skarżyć się, żalić się, lamentować - - zob. klagian
mackian robić - - mackian - mackiand - gemackian
Māl raz, okazja n Mæle nēster Māl - 'następnym razem'
man służy do tworzenia form bezosobowych - -
Mond, -en m usta *munþ > munth > munth, mundh, mund >
Man, Maener m mąż, mężczyzna *mann > man > man >
mār znany, popularny - -
Marchije kobyła, klacz ż Marchijen
Maria Maryja (Matka Boska); rzad. imię żeńskie (Maria) ż Marien, Maris od łac. Maria; zob. Marie
Marie imię żeńskie (Maria) ż Marien, Maris od łac. Maria; zob. Maria
Mark granica, limit; hist. marchia ż Marke por. Grænse
Martuir męczennik m Martuiren niem. Martyr
Martuirdōm męczeństwo n -
Maetz, -en m posiłek, jedzenie *mati > mati > maete >
Makedonien Macedonia (starożytna/helleńska) n -
Mage, -n m brzuch *magō > mago > mage >
mathelian gw./daw. mówić, przemawiać - -
Mazedonien Macedonia (współczesna) n -
Mædel dziewczyna, dziewczę ż Mædeln
Mær baśń n Mære zob. Fabel
Mede łąka ż Meden
Mēr morze n Mēre
smelten topnieć, roztapiać się *smeltan > smeltan > smelten > zob. dauwijan
Februaer, -e n luty łac. februarius > februaeri > skr. Feb.
Melk mleko n -
Messias Mesjasz, zbawiciel m - zob. Helier
Muder, -n ż matka *mōder > mōder > mouder >
Meuderland macierz, kraj pochodzenia matki n Meuderlanden zob. Faderland
mid + C. z (kimś) - -
mid- środkowy - - Midte >
Middag południe (pora) m Middagen
Middagmat obiad n Middagmaten
Midnacht północ (pora) ż Midnachtan
Midte środek, centrum ż Midte *midi > midi > mide, mister, mitte >
mild miły, przyjemny - -
mildherzlik miłosierny, miłościwy, litościwy - -
Mildherzness miłosierdzie n -
mildian lubić - - mildian - mildiand - gemildian
Mildness przyjemność n Mildnesse
Mist mgła n poet. Mistan
Mistel, -n m jemioła *mistil > mistil, mistal > mistel >
Novemmer, -n m listopad łac. November > śr.ald. november > skr. Nov.
mogian móc, być w stanie, potrafić - -
Monk mnich m Monken
Monken Monachium (miasto) n
Montenegro Czarnogóra n - zob. Swartberg
motan musieć - -
moeten (moetet, gemoeten) przest. spotykać się *mōtijan > mōtian > moeten > zob.
Møndag poniedziałek m Møndagen skr. Mdg./przest. M:dg
Moine, -n m miesiąc mānōþ > mānoth > mainet, maine (zlanie ze słowem Moine 'księżyc') > rzad. Mainet,-en m
Moine, -n ż księżyc, Księżyc *mānō > māno > maine >
Mone, -n ż płotka (ryba) *muniwu > munwe > munne, mune >
Mūr mur, ściana m Mūre
Murchin przest./gw. marchew ż Murchen zob. Karrot
murgin rano - - skr. mgn.
zob. farmiddag
Morgen poranek; jutro, dzień jutrzejszy ż Murginen *morgin > morgin > moergin, morgen > zob. Farmiddag
Murginmat śniadanie ż Murginmaten
murginmatan spożywać śniadanie, śniadać - -
Murginstern Jutrzenka n - zob. Aurvandil

N

alduryncki polski rodzaj mnożyna uwagi
Nacht noc ż Nachtan
Nack kark m Nacken
Nagel paznokieć n Nageln od śrhol. nagel; zob Gal
noi (noier, noiest) bliski, blisko *nāhw > nāu > naie >
Name imię ż Namen gw. Nōme
Namendag imieniny m Namendagen
namijan nazywać - - gw. nōmijan
Nase nos ż Nasen
naud przest. potrzebny - - por. durber
naudian przest. potrzebować - - naudian - naudiand - genaudian
nei nie *nie > ni > ni, ne zob. ja, jach
niet nie (przeczenie czasownika/rzeczownika) śr.ald. ni + wete (> niete) >
næider żaden - -
næimand nikt - -
næthen nigdy - -
nēan szyć - -
neit nic - -
nemman brać, zabrać, odebrać (komuś) - - nemman - namm - genemman
nemman + B. (zabrać kogoś, coś)
-ness tworzy rzeczowniki abstrakcyjne ż -nesse
nēst następny - - por. zwaier
Netiæ sieć n Netiæn
nider niski, dolny - -
Niderlanden Niderlandy (region, państwo) l.mn. Niderlanden plurale tantum
niderlands niderlandzki - -
Nidersaksanland Dolna Saksonia (region) n -
Nifter bratanek, siostrzeniec m Niftern
Niftin bratanica, siostrzenica ż Nifterinen
niv (niver, nivest) nowy *niw > niuu > niw, niv >
Niw Seeland Nowa Zelandia (państwo) n -
niw-seelands nowozelandzki - -
noch I jeszcze, wciąż - -
noch II też nie, również nie (przeczenie) - - np. Ik noch - Ja też nie
noch..., noch... ani..., ani... *noh > noch > noch >
Nonne zakonnica, siostra zakonna ż Nonnen gw. Nunne, Nune
Norenberg Norymberga (miasto) n - od swn. Norenberg
Norwegen Norwegia ż - przest. Norge, poet. Nørdweg
od niem. Norwegen
Nord, blm n północ (kierunek) *norþr > north, nordh > north, nord > skr. N.
norden północny ???
Nørdsē morze północne m - zob. Frisksē
nui teraz *nu > nu, nū > nui >
null nic - - od daw. nūll od łac. nūlla
Null zero n Nulle od daw. Nūll od łac. nūlla
Nutt orzech m Nutte

O

alduryncki polski rodzaj mnożyna uwagi
ober I nad, ponad - -
ober II górny - -
Oberuissel Overijssel (region) ż -
Ofen piec, piekarnik m Ofen
Ōfer wybrzeże, nabrzeże m Eufer, Eufern
Offer I ofiara, poświęcenie n Offern
Offer II ofiara, poszkodowany m/ż Offern
oft często - -
Ol, -en n olej, oliwa łac. oleum > śr.ald. ole >
Olung namaszczenie n Olungen
Ōm wuj, stryj m Ømen
Ōmdochter kuzynka, siostra cioteczna/wujeczna ż Ōmdochtern
Omin ciotka, stryjenka m Omen
Ōmsoan kuzyn, brat cioteczny/wujeczny m Ōmsoanen
ond i, oraz *andi, anda > anda > ande > gw. and, end, en, un
zob. und
op + C. na; po (o języku) - -
opdat ponadto, dodatkowo - -
op dem Weg przest./gw. w drodze - - por. underweg
opgeven (gab op, opgegeven) opuszczać, porzucać op + geven
Opstand powstanie, insurekcja, zryw n Opstandan
opstandan prowadzić powstanie, powstawać (w znaczeniu militarnym) - -
Orden I zakon, order (odznaczenie) n Orden, Ordenen od łac. ordo
Orden II porządek, ład n Orden, Ordenen od łac. ordo
ordinan I porządkować - - ordinan - ordinand - geordinan
ordinan II wyświęcać, udzielać sakramentu święceń - - ordinan - ordinand - geordinan
Ordinen święcenia (sakrament) l.mn. Ordinen plurale tantum
Oranie pomarańcza ż Oranien
oranie pomarańczowy - -
Oss wół m Ossen
Oister, blm m wschód (kierunek) *austr > āstr > oister > skr. O./ rzad. E.
oistern południowy ???
Oster, -en m ostryga łac. ostrea > śr.ald. ostere
Oisterrijk, blm Austria ???
Ostland Estonia n -
Ostrin Wielkanoc ż Østrinen zob. Paska
Otte imię żeńskie (Oda) ż Ottes
Otto imię męskie (Otto, Otton) m Otten
Ozean ocean n Ozeane od łac. oceanus


P

alduryncki polski etymologia uwagi
Paltz, -en n pałac niem. Pfalz >
Paltz, blm n Palatynat (region) niem. Pfalz >
Paprika, -s ż papryka hol. paprika >
Paska, Pasken ż Pascha, przest./gw. Wielkanoc gr. Πάσχα > śr.ald. Pascha >
pers (perser, persest) fioletowy śr.hol. paers, peers, pers > śr.ald. paers, pers > rzad. paers (paerser, paersest)
Pijck, -en m kilof *pīk > pīk > pijk >
Plug, -en m pług *plōg > plōg > ploug >
Polen, blm ż Polska niem./hol. Polen >
Posnen, blm ż Poznań (miasto) niem. Posen >
Præsident, -en m prezydent niem. Präsident >
Præsidentin prezydentka niem. Präsidentin > ; Praesident + -in
Prester, -n m ksiądz łac. presbyter > st.ald. presbyter, presbiter > prester > rzad. Prister, -n n
Prinz, -en m królewicz (syn monarchy), książę (w bajkach) niem. Prinz > rzad. Prins
por. Herzog, Først
Pruise, -n m/ż Prus (członek ludu bałtyckiego) niem. Pruße > śr.ald. Prusse >
Pruisen, blm ż hist. Prusy (państwo, prowincja) niem. Preußen >
Pruisen, blp Prusowie (lud bałtycki) niem. Prußen > śr.ald. Prussen >

R

alduryncki polski rodzaj mnożyna uwagi
Rād rada (organ) n Ræde
rādan radzić, doradzać - -
radtian ratować - - radtian - radtiand/redt - geradtian
Rijk, -en n Rzesza, Imperium, przest. państwo *rīkī > rīki > rijke >
rządzić, panować - -
roisen (roisdte, geroisen) podróżować *raison > rāsan > raisen >
Raise podróż ż Raisen
Ramm baran m Rammen
Rand brzeg, obrzeże m Randen
Ratt szczur m Ratten przest. Radt, Rat
Raue żałoba, opłakiwanie, rozpacz ż - gw. Rauwe
Rauk dym m -
raukijan dymić; palić (papierosy, cygara) - -
Raven, — m kruk *hrabn > raben > raben > gw. Rafn
Recht prawo n -
Rechter sędzia m Rechtern
Rechthaid sprawiedliwość n -
rechtik prawdziwy, prawny, legalny m -
Regen deszcz m -
Regenbugen tęcza l.mn. Regenbugen plurale tantum
Rich zwłoki, trup n Richan
ridan jeździć - -
Rider I jeździec, kawalerzysta, rycerz m Rideren
Riga Ryga (miasto) n -
Rijn Ren (rzeka) m -
Rijnbind hist. Związek Reński (państwo) n -
Rijnland Nadrenia (region) n -
rik bogaty - -
Rikhaid bogactwo, majątek n -
Ring I pierścień, okrąg m Ringan
Ring II rynek, plac targowy m Ringan
ringian krążyć - - ringian - rang - geringian
Rijs, blm m ryż n - śr.hol. rijs > śr.ald. rijs, rys >
ritan drapać, skrobać - -
roeten (rot, geroeten) psuć się, gnić *rotēn > rotian > roeten >
Rōm Rzym (miasto) n -
rōmsk rzymski - - rzad. rōms, rømsk, røms, rømisk
rōms-katholisk rzymsko-katolicki -
Rotterdam Rotterdam (miasto) n - daw. Røderdam
od hol. Rotterdam
roupian wołać, dzwonić (przez tel.) - - roupian - roupte/ropte - geroupian
Roeve, -n ż burak *rōbijō > rōbia > roebe >
roid (roider, roidest) czerwony *raud > rād > raid >
rødan czerwienić (się) - -
Ruck spódnica m Rucke
Rugbain kręgosłup n Rugbainen
Rogge, blm ż żyto *roggō > roggo > rogge >
Ruege, blp I tył, tylnia część *hrugi > rugi > ruege >
Ruege, blp II plecy, grzbiet *hrugi > rugi > ruege >

S

alduryncki polski rodzaj mnożyna uwagi
Sadel, -n m siodło *sadul > sadul > sadel >
saetzen (satt, gesaetzen) położyć, wstawić, ustawić *sattjan > sattian > saetzen >
Sagreb, blm m Zagrzeb (miasto) hol. Zagreb > przest. Agram
saegen (sagte, gasaegen) powiedzieć, rzec *saggjan > sagian > saegen >
Soile, -n ż dusza *saiwalu > sālu > saile >
Sakrament, -e m sakrament od łac. sacramentum > rzad. Sakramentum, Sakramenta n
Sakse, -n m/ż sas (mieszkaniec Saksonii) niem. Sachse >
Saksen, blm ż hist. Saksonia (państwo) niem. Sachsen >
Saksen, blp Sasowie (lud) niem. Sachsen >
Saksenland Saksonia (land w Niemczech) Sachsen + Land
sammen razem, wspólnie *saman > samana > sammene >
saenden (saendte, gesaenden) wysyłać, słać *sandijan > sandian > saenden >
Sang, -en m piosenka *sangu > sanga > sange > por. Leud, Sange
Sange, -n ż przest. pieśń *sangu > sanga > sange > por. Leud, Sang
singen (sang, gesingen) śpiewać *singwan > singan > singen >
Sap, -en n sok *sap > ... >
Saterdag, -en m sobota łac. dies Saturni > st.ald. saturdag > saterdag > skr. Stdg./przest. St:dg
Soid, -en n nasienie, ziarno, siew *sādu > sādu > saide >
Segel, -n m/n żagiel *segl > segal > segel >
Segler marynarz m Seglern zob. Sēmann
od niem. Segler
Sei, -en n morze (w złożeniach) *saiwi > sāwi > saee, saeie, see, seie > zob. Meer
Seiland, blm n Zelandia (region) Sei + Land
seilands zelandzki Seiland
seian (sai, geseien) widzieć, patrzeć, oglądać *sehwan > seuuan, seian, sean > seen, seien >
Seiman, Seimaene m żeglarz Sei + Man zob. Segler
Seimistel, -n m morszczyn (glony) Sei + Mistel
Seivel, -n ż szabla niem. Säbel > rzad. Seibel
Seip mydło ż Seipan
seir bardzo *sair > sār, sēr > seir >
seldan rzadko - -
Serie, -n ż seria, sezon (serialu) niem. Serie >
Sijde, -n ż strona *sīdā > sīda > sijde >
silfer srebrny (o kolorze/materiale) *silbar > silber > silber >
Silfer, blm n srebro *silbar > silber > silber >
silferig srebrny, wykonany ze srebra -
Suester, -n ż siostra *swestēr > suuester > suester, suster >
Schade, -n ż cień *skadu > skadu, skado > schade >
Schanze, -n ż szaniec, okop niem. Schanze >
schaefen (schuf/gw. schup, geschaefen) tworzyć *skappjan > skapin > schaepen >
schaeuen (schaeute, geschaeuen) zobaczyć, ujrzeć, obejrzeć *skauwōn > skāuian > schaeuen >
Schaf, -en n owca skāp > skāp > skap > zob. Aeue
skeran strzyc - -
Schip, -en n statek *skip > skip > schip >
skirmijan chronić - - skirmijan -skirmijd - geskirmijan
skrien (skrei, geskrien) krzyczeć *skrīan > skrīan > skrijen, skrien >
Skock szok, wstrząs n - od hol. schok/duń. skok
Schu, -en m but *skōh > skōh > schou >
Skote Szkot, Szkotka m/ż Skoten
Skotland Szkocja n -
sulen mieć powinność *skulan > skulan > skulen, skullen, sulen, sullen > sulen rzad. sullen
skuld winny, winien - -
Skuld wina, grzech, przest. dług n Skulden
Skurt fartuch n Skurten
slapian spać - -
Slaut zamek (budowla, mechanizm) n Slautan
Slautel klucz n Slauteln rzad. Sleutel
Slave, -n m niewolnik śr.hol. slave > śr.ald. slave >
Slavin, -en ż niewolnica Slave + -in
Schleswik-Holstain Szlezwik-Holsztyn (region) n
sluiten (sloit, gesluiten) zamykać *sleutan > slūtan > sluiten >
snijden (snaid, gesnijden) ciąć, przerywać *snīþan > snīthan, snīdhan > snijthe, snijdhe, snythen, snydhen >
so tak, w ten sposób; tak samo, jak *swā > so > so >
so... so... zarówno... jak i..., tak... jak... so + so por. ja... ja...
sodat aby, ażeby, by so + dat przest. so dat', rzad./pot. sat
Son, -en m syn *sunu > sunu > sone >
soin natychmiast, bezzwłocznie, od razu *sānō > sāno > saine >
Sonne Słońce, słońce ż Sonnen
Sonndag rzad./pot. niedziela m Sonndagen skr. Sndg./przest. Sn:dg
zob. Herrsdag
spād późny, spóźniony - -
Spar, -n m wróbel *sparwō > sparō > spare >
sparian oszczędzać - - sparian - spariand - gesparian
spedian błogosławić, sprzyjać - - spedian - spediand - gespedian
spelian grać (na instrumencie, w grę) - - rzad. 'spellian
spelian - spil - gespelian
Spel gra n Spelen
Spell wiadomość, informacja, nowina n Spellen, Spellan
spellan zwiastować, informować, ogłaszać - - spellan - spelt - gespellan
Spijker gwóźdź m Spijkern
Sprache, Spraeche ż język, mowa *sprāku > sprāka, spraka > sprache >
sprechen (sprach, gesprechen) mówić
springian skakać - -
sparian oszczędzać - - sparian - spariand - gesparian
Stad państwo n Staden od łac. status
Stadhalder namiestnik m Stadhaldern
Staimark Styria (kraina) n - od niem. "Steiermark
Stain kamień m Staine, Stainen
stainig kamienny - -
Stall stajnia m Stallan zob. Hørsstall
stanan stać - -
stark silny - - por. stark
starkian rosnąć w siłę, wzmacniać się - - por. strangian
stelian kraść - - stelian - stelt - gestelian
Stemm głos n Stemme
Ster miejsce m Stere
sterben (starb, gesterben) umierać *sterban > sterban > sterben >
Stern gwiazda n Sterne, Sternen
still cichy - -
Stillness cisza, milczenie n -
Strāf kara n Stræfen
strang przest. silny - -
strangian przest. rosnąć w siłę, wzmacniać się - - por. starkian
Stroim, -en m strumień, potok *straum > strām > straim > zob. Baecke
Stockholm, blm n Sztokholm (miasto) szw. Stockholm
Stonde, -n ż godzina *stundu > stundu > stunde >
Størm sztorm n Størman
Oktober, -n m październik łac. October > śr.ald. oktober > skr. Okt.
Stur, -en m byk *steur > stūr > stuir >
Suid, blm n południe (kierunek) *sunþr > sunth, sūth sūdh > suith, suid > skr. S.
suiden południowy suid
Suende, -n m grzech *sundī > sundi > suende >
sukijan szukać - - sukijan - sukte - gesukijan
sukijan før + B.
Sommer, -n m lato *sumar > sumar, summar > summer >
Jude, -n m żyd łac. iudaeus > śr.ald. iudae >
Judin, -en ż żydówka Jude + -in
Juen, — n czerwiec *iunius > iueni > rzad. Jueni, — n
sunder bez, oprócz, z wyjątkiem - -
Supp zupa, bulion m Suppen
swabian unosić (się) - -
swār trudny, ciężki - - por. habig
swaeren (swar, geswaeren) obiecywać, przysięgać, zaklinać *swarjan > swarian > saweren >
swart (swarter, swartest) czarny *swart > ... >
Swartberg przest. Czarnogóra n - zob. Montenegro
swimman pływać - - por. flōan
Svede Szwed, Szwedka m/ż Sveden
Sveden Szwecja ż
Svitzerland Szwajcaria n -
Swēger teść m Swēgern
Swegrin teściowa ż Swegrinen

T

alduryncki polski etymologia uwagi
Tafel, -n n stół łac. tabula > śr.ald. tabel >
Tallinn, blm n Tallinn niem./hol. Tallinn > przest. Revel, Reval
thar tam *þār > thār > thar, dhar, dar >
tharom dlatego, z tego powodu thar + om pot. thom
Thei, Theen n herbata hol. thee >
that że *þat > that > that, dhat, dat >
Theater, -n n teatr niem. Theater >
Thaks, -en m borsuk *þahs > thachs > thaks, dhaks, daks >
than wtedy *þan > than > than, dhan, dan >
wer kto *hwaʀ > war > war, wer >
werum dlaczego wer + um
Thoner, -n m grzmot, grom *þunr > thunar > thuner >
Thonersdag, -en m czwartek thunarsdag > thunersdag skr. Thdg./przest. Th:dg
thraeien (thrai, gethraeien) I obracać, kręcić *þrāan > thraian > thraeien >
thraeien (thrai, gethraeien) II filmować, nagrywać *þrāan > thraian > thraeien >
Thriness Trójca ??? Heligæ Thriness
thuenn cienki þunnī > thunni > thuenne, dhuenne,duenne >
Tomat, -en m pomidor hol. tomaat >
Ticket, -s n bilet ang. ticket >
Tiflis, blm n Tibilisi (Tyflis) ros. Тифлис >
Tirsdag, -en n wtorek ??? skr. Tdg./przest. T:dg
tot dopóki, póki zob. to
traecken (traeckte, getraecken) ciągnąć *trakkjan > trakkian > traekken >
Truiung, -en ż ślub, wesele treuen
traeg wolny, powolny *trāgi(?) > trāgi > traeg >
truien żenić się, wychodzić za mąż, brać ślub *trūwēn > trūian > truien >
trinken (trank, getrinken) pić *drinkan > trinkan > trinken >
Zuegel, -n m lejce *tugil > tugal > zuegel >
Tuelband, -en turban tur. tülbent >
Tulp, -en m tulipan hol. tulp >
Twark, blm m twaróg śwn. twarc > kwark > ... >

U

alduryncki polski etymologia uwagi
uevel zły *ubil > ubil > uebel >
Uevel, blm n zło *ubil > ubil > uebel >
Uin, -en n cebula śr.hol. uyen > śr.ald. uien >
Uile, -n ż sowa *uwwilā > uwila, uila, ūla > uile >
Wulf, -en m wilk *wulf > ... >
om + B. koło, w okolicy, w okolice, przy (kierunek) omme > por. omme + B
om + C. I koło, w okolicy, przy (położenie) omme > por. omme + C.
om + C. II około (czas) omme > por. omme + C.
om + C. III wokół, dookoła omme > por. omme + C.
om... zu... aby, by, w celu om + zu um (rzczeczownik/przymiotnik) zu (czasownik (bezokolicznik)
omme + B. przest. koło, w okolicy, w okolice, przy (kierunek) umbi > umba > umbe > por. om + B
omme + C. I koło, w okolicy, przy (położenie) umbi > umba > umbe > por. om + C. I
omme + C. II około (czas) umbi > umba > umbe > por. omme + C. II
omme + C. III wokół, dookoła umbi > umba > umbe > por. omme + C. III
uever + B. o (kimś, czymś) ubiri > ubiri > ueber >
uevergenen (ueverging, uevergegenen) przekraczać uever + genen
ueverlaegen (ueverlaegte, uevergelaegen) zasłaniać, przysłaniać uever + laegen
ueversaetzen (ueversatt, geueversaetzen) tłumaczyć, przekładać (z języka na język) uever + saetzen zob.. urklaeren
Ueversaetzung, -en n tłumaczenie, przekład ueversaetzen
uever spingian przeskoczyć, przeskakiwać - -
omdat bo, ponieważ om + dat; kalka hol. omdat przest. om dat
on- nie- (w poł. z przym.) - -
onder + B. pod, poniżej (kierunek) *undar > under > under >
onder + C. I pod, poniżej (położenie) *undar > under > under >
onder + C. II pośród, wśród *undar > under > under >
onderwegs w drodze onder + Weg por. op dem Weg
undurber niepotrzebny, zbędny - - por. unnaud
unnaud przest. niepotrzebny, zbędny - - por. undurber
Unrechthaid niesprawiedliwość, nieprawość n -
ur- pra- - -
Uraldfāder pradziad, pradziadek m Uraldfādern
Uraldmøder prababka, prababcia ż Uraldmødern
orklaeren (orklaerte, georklaeren) tłumaczyć, wyjaśniać, objaśniać or- + klar + -en zob. ueversaetzen
Urwachhaid osłabienie n Urwachhaide
urwachijan osłabiać - - urwachijan - urwacht - geurwachijan
urwackian wstawać, budzić (się) - - urwackian - urwackiand - geurwackian
urlaubijan pozwalać, zezwalać - -
Urst, -en ż kiełbasa *wursti > uurst > urst >
uit + B. z, na zewnątrz (kierunek) *ūt > ūt > uit > por. ford + B.
uit + C. na zewnątrz (położenie) *ūt > ūt > uit > por. ford + C.
ūtbringian wyjąć - - ūtbringian - ūtbrang - geūtbringian
Uitgang, -en m wyjście uit + Gang por. Fordgang
uitgenen (uitging, uitgegenen) wyjść, wychodzić uit + genen
Ūtland zagranica n -
ūtlandsk zagraniczny - -
ūtnemman wynieść, brać na wynos - - ūtnemman - ūtnamm - geūtnemman

V

alduryncki polski etymologia uwagi
van + C. I z (kierunek) *fanē > fane > fane, vane >
van + C. II przez (sprawcę) *fanē > fane > fane, vane > skr. v.
np. Buk van Tolkien - książka [napisana] przez Tolkiena
van + D. od (czas); od, z (położenie) *fanē > fane > fane, vane > skr. v.
van Zijd, zu Zijd od czasu, do czasu van + Zijd + zu (+ Zijd)
van... zu... I od... do... (kierunek) van + zu skr. v. ... z. ...
van + C.; zu + B.
van... zu... II od... do... (położenie) van + zu skr. v. ... z. ...
van + D.; zu + D.
Vendig, blm ż Wenecja śwn. Venēdige > śr.ald. Venedige, Vendige >
Vijn, -e n wino łac. vīnum > śr.ald. vijne >
vize- wice- łac. vice >
Vizekoenig, -en m wicekról vize- + Koenig
Fuks, -en m lis *fuhs > *fuchs > fuchs, fuks >
Fueksin liszka *fuhsinī > fuchsini > fuksine >

W

alduryncki polski etymologia uwagi
wach słaby, osłabiony - -
wachijan słabnąć - - wachijan - wacht - gewachijan
wacker przytomny, świadomy - -
wackian wstawać (z pozycji siedzącej lub leżącej) - - wackian - wackiand - gewackian
Waetz, blm ż pszenica *hwaiti > uuāti > waete >
Wamme, -n ż łono *wambu > uuamba > wambe >
wan kiedy, gdy *hwan > huuan, uuan > wan >
wandijan I obracać się - - wandijan - wend - gewandijan
wandijan II przest. zmieniać się (w znacznym stopniu, nie do poznania) - - wandijan - wend - gewandijan
war I gdzie (lokalizacja), pot. dokąd (kierunek) - - por. warvan, warzu
war II prawdziwy *wār > uuār > war >
warlijk przest. zaprawdę, do prawdy, zaiste, prawdziwie war + -lijk; kalka hol. waarlijk zob. forwar
Word, -en n słowo *word > uuord > word >
wardian strzec, pilnować, czuwać - - wardian - wardiand - gewardian
warm (waermer, waermest) ciepły *warm > uuarm > warm >
Warsau blm n Warszawa niem. Warschau >
warvan skąd - -
warzu gdzie, dokąd (lokalizacja) - - por. war
Maertz, -en n marzec łac. martius > śr.ald. maerti > skr. M-z./przest. M:z
waenig (waeniger, waenigest) mało *wainag > uuānig > waenig >
Water woda n Watern
Waterlau Waterloo (m. bitwy, dzielica Brukseli) ż -
waterlaus bez dostępu do wody - -
webian tkać, prząść, pleść - - webian - webiand - gewebian
Weg, -en n droga *weg > uueg > weg >
weggenen (wegging, weggegenen) odejść, odchodzić Weg + genen
weitan wiedzieć - - weitan - weitet - geweitan
August, — m sierpień łac. augustus > śr.ald. august > skr. Aug.
Weit pastwisko n Weite
wel dobrze (przysł.) - -
Werelt, -en m świat *weraldi > weralda, werald, weralt > weralde >
Welgang powodzenie, sukces m Welgangen
wendijan zmieniać - - wendijan - wendijand - gewendijan
Wels Walia (państwo) n -
wesdau gasund bądź zdrów (pożegnanie) - - używane do jednej i wielu osób
Werk, -en n praca, dzieło, wytwór *werk > ... > zob. Arbeid
werken (werkte, gewerken) pracować *wirkijan > uuirkian > wirken, werken > // Werk + -en zob. arbaeden
Werker, -n m pracownik, robotnik werken/Werk + -er
werthen (warth, gewerthen) zostać, stać się *werþan > uuerthan, uuerdhan > werthen, werdhen >
wesen (???) być *wesan > uuesan > wesen >
Wesen, blm n istnienie, bycie, byt, egzystencja wesen
West, blm n zachód (kierunek) *westr > uuest > west > skr. W.
westen zachodni ???
wickan czarować, uprawiać czary/czarnoksięstwo - -
Wicke wiedźma, czarownica ż Wicken zob. Hekse
Widuwer wdowiec m Widuwern
Widuwin wdowa ż Widuwinen
Wijf, -en ż gw./przest. żona, kobieta *wīb > uuīf > wijf > zob. Fru, Frua
Wigrik imię męskie m Wigriks
Wike tydzień ż Wiken
Wikende weekend ż Wikenden
Wiler wola ż -
willian chcieć - -
Wilnius Wilno (miasto) n -
wild dziki - -
Wind wiatr m -
Windge okno n Windges, Windgen
Wenter, -n m zima *wintru > wintur > winter, wenter > rzad. Winter, -n m
Dezemmer, -n m grudzień łac. December > śr.ald. december, desember, dezember > skr. Dez.
wijt (wijter, wijtest) biały *hwīt > wīt > wijt >
Witberg Wittenberga (miasto) n - przest. Witburg
Witness wiedza n -
Witold imię męskie (Witold) m Witolden
Witruthenien Białoruś n -
woanskijan życzyć - - + D. (życzyć czegoś)
Wōdansdag środa m Wōdansdagen skr. Wdg./przest. W:dg
zob. Dansdag
Wolfgang imię męskie (Wolfgang) m Wolfgangen od śwn. Wolfgang
wonen (wonte, gewonen) mieszkać *wunēn > wunan > wunen
Wonung, -en n mieszkanie wonen
wost bezludny, opuszczony m -
wringian I wyciskać, ściskać - - wringian - wrang - gewringian
wringian II ściskać, przytulać - - wringian - wrang - gewringian
skrijven (skreiv, geskrijven) pisać *skrīban > skrīban > skrijben >
Wulle, blm ż wełna *wullu > wullo > wulle >
Wurde przest./poet. los, przeznaczenie, dola ż Wurden

Z

alduryncki polski etymologia uwagi
Zand, -en m ząb *tanþ > tanth, tandh > zanth, zandh, zand >
zuien ciągnąć *teuhan > tūian > zuihen, zuien >
Zijd, blm m czas *tīdi > tīdi > zijde >
zijdlijk tymczasowy Zijd + -lijk
Zipern, blm n Cypr niem. Zypern > rzad. Zypern
zu + B. do (kierunek, położenie) *ta > ta, to > zo, zou > skr. z.
zu + M. za, zbyt (w poł. z przym.) *ta > ta, to > zo, zou >
Zufall, -en n przypadek zufallen
zufallen przytrafić się, przydarzyć się zu + fallen
zufallijk przypadkowy, losowy zufallen + -lijk
Zueg, -e m pociąg *tugi > tugi > zuege >
Zukemme, blm ż przyszłość zu + kemmen
Zonge, -n ż język (organ) *tungā > tungā > zunge >
zurueg z powrotem zu + Ruege
zuruegkemmen wracać zurueg + kemmen przest. zurueg kemmen
zwai dwa (2); dwaj, dwie, dwa, dwoje *twai > twai > zwa, zwai > gw./pot. zwa
zwaier drugi, poet. następny *twai > twaier > zwaier > por. nēst
zuis pomiędzy *twisk > twisk > zwisk, zwis, zuis >

| anraken (rakte an, angeraken) || dotknąć || *(ana)rakōn > anrakan > anraken > || | Rumme, -n ż || chwała || *hrōma > rōma > roume > || | sitzen (satz, gesitzen) || siedzieć, siadać || *sittjan > sittian > sizen > || | Throne, -n ż || tron || łac. thronus > śr.ald. throne (m) > ||

  1. ↑ zazwyczaj w odnisieniu do monarchów i świętych
Źródło: „https://jezykotw.webd.pl/w/index.php?title=Słownik:Język_alduryncki&oldid=64000”