Cywilizacja Enenków: Różnice pomiędzy wersjami
| Linia 45: | Linia 45: | ||
==Gospodarka== | ==Gospodarka== | ||
W większości tales występuje gospodarka pałacowa. Każdy dorosły obywatel talesati jest zobowiązany zapłacić podatek w postaci surowców (np. rolnicy oddają część swoich plonów, rzemieślnicy wyprodukowane narzędzia) lub pracy. Państwo może także wyegzekwować podatek w postaci zamówienia na konkretny produkt (np. właściciel kamieniołomu może być zobligowany do zaopatrzenia miasta w kamienie do budowy muru). Urzędnicy opłacani przez państwo nie płacą podatków, podobnie jak lekarze czy nauczyciele; w ostatnich latach doprowadziło to do znacznego wzmocnienia pozycji podobnej do europejskiej burżuazji. | W większości tales występuje gospodarka pałacowa. Każdy dorosły obywatel talesati jest zobowiązany zapłacić podatek w postaci surowców (np. rolnicy oddają część swoich plonów, rzemieślnicy wyprodukowane narzędzia) lub pracy. Państwo może także wyegzekwować podatek w postaci zamówienia na konkretny produkt (np. właściciel kamieniołomu może być zobligowany do zaopatrzenia miasta w kamienie do budowy muru). Urzędnicy opłacani przez państwo nie płacą podatków, podobnie jak lekarze czy nauczyciele; w ostatnich latach doprowadziło to do znacznego wzbogacenia się i wzmocnienia pozycji klasy podobnej do europejskiej burżuazji. | ||
Podatki są sumiennie egzekwowane, a uchylanie się od ich płacenia karane surowo — nawet śmiercią. | Podatki są sumiennie egzekwowane, a uchylanie się od ich płacenia karane surowo — nawet śmiercią. | ||
Wersja z 17:02, 19 cze 2017
| ||||||||||||||||||||||||||||||
Cywilizacja Enenków (enen. Enenqili [ʔeneɴˈqili]) to cywilizacja świata Kyonu rozwijająca się nad południowo-wschodnim wybrzeżem głównego kontynentu, w kraine zwanej Szur (enen. Šʼur [ˈʃʼur]).
Nie stanowi jednolitego państwa, lecz jest luźnym związkiem niezaleźnych miast państw zwanych talesa (l. poj. talesati) rządzonych przez tahileów (l. poj. talen). Jednakże w ciągu ostatnich paruset lat w polityce Szuru dominować zaczęły tzw. Trzy Wielkie Talesa (enen. Lan Paqi Tātālesʼāti [ˈlam ˈpaqi taːtaːleˈsʼaːti]): Ejin (enen. Eyīn [ʔeˈjiːn]), Ewan (Ewan [ʔeˈwan]) oraz Tuwwa (Tuwwaʼ [ˈtuwːaʔ]).
Etymologia
Słowo Enenk, Enenek lub Eneni pochodzi od enenckiego słowa eneʼni [ʔeˈneʔni] (temat enen-) oznaczające człowieka, mieszkańca lub obywatela[1]. Słowo Enenqili oznacza więc "ziemie ludzi" (qili "ziemia").
Słowo Szur tymczasem pochodzi najprawdopodobniej od przymiotnika šʼuri [ˈʃʼuri], które przetłumaczyć można jako "odłegy", "osamotniony".
Geografia
Klimat
Historia
Ludność
Enency
Miasta
Ustrój i społeczeństwo
Architektura
Kalendarz
Enenkowie dzielą rok na piętnaście pięciodniowych tygodni. Dodatkowo co pięć lat dodaje się jeden specjalny dzień na koniec roku, by zapobiec przesunięciu pór roku (rok na Kyonie trwa ok. 75,2 ichniejszych dni). Ostatni dzień tygodnia jest dla większości ludzi wolny. Poza tym w wielu większych miastach odbywają się regularne, cotygodniowe targi.
Poszczególne tygodnie nie mają swoich nazw; są po prostu numerowane. Ponadto podawanie tygodnia w datach jest dosyć rzadkie. Zwykle, podając datę, wymienia się po prostu numer dnia w roku[2]
Religia
Podstawowym pojęciem enenckiej religii jest Tixān [tiˈxaːn]. Słowo to trudno przetłumaczyć; jego znaczenie można przybliżyć jako "świat duchowy, idei", "eter"; jest to też słowo używane na określenie enenckiego panteonu, ogółu bóstw a często także innych istot niematerialnych. Wśród szurskich duchownych i uczonych nie ma zgody co do natury Tichanu — jedni uznają go za osobowe bóstwo a nawet czczą, inni traktują go raczej jako metaforę rzeczywistej natury świata, niedostrzegalnej dla ludzkiej percepcji.
Pierwotnym bóstwem Enenków jest Ūli — Bóg Słońce — który rozjaśnił pustki Tichanu, tworząc w ten sposób świat rzeczywisty — niebo i ziemię. Z powodu tabu nazywany jest często "Niemową" (enen. Meytālešiʼni [mejtaːleˈʃiʔni]), ponieważ uznaje się, iż po ukończeniu swego dzieła Uli udał się z powrotem do swego niebiańskiego pałacu i odtąd nie ingeruje bezpośrednio w sprawy świata. Nie oznacza to jednak, iż nie ma on znaczenia w wierzeniach Enenków — jest on gwarantem istnienia całego świata materialnego. Nie zanosi się do niego prywatnych intencji, ale kult Ulego, prowadzony przez "Niemych kapłanów" (enen. Meytāle Tihixāneani [mejˈtaːle tihixaːneˈani]), jest trzonem enenckiego społeczeństwa; bluźnienie na Boga Słońce zazwyczaj jest karane śmiercią.
Gospodarka
W większości tales występuje gospodarka pałacowa. Każdy dorosły obywatel talesati jest zobowiązany zapłacić podatek w postaci surowców (np. rolnicy oddają część swoich plonów, rzemieślnicy wyprodukowane narzędzia) lub pracy. Państwo może także wyegzekwować podatek w postaci zamówienia na konkretny produkt (np. właściciel kamieniołomu może być zobligowany do zaopatrzenia miasta w kamienie do budowy muru). Urzędnicy opłacani przez państwo nie płacą podatków, podobnie jak lekarze czy nauczyciele; w ostatnich latach doprowadziło to do znacznego wzbogacenia się i wzmocnienia pozycji klasy podobnej do europejskiej burżuazji.
Podatki są sumiennie egzekwowane, a uchylanie się od ich płacenia karane surowo — nawet śmiercią.
Sama gospodarka w Szurze jest jednak dosyć liberalna i w większości tales nie ma większych obostrzeń prawnych, które ograniczałyby handel.
Nauka
Filozofia
Matematyka
Astronomia
Technologia
Wojna
Sztuka
Rzeźba
Literatura
Przypisy
- ↑ Słowo to kontrastuje z asʼoani [ʔasʼoˈani], co oznacza człowieka jako rasę, istotę, podczas gdy eneʼni niesie ze sobą znaczenie cywilizacji, kultury (przykładoowo: asʼoatʼā "ludzkość" vs enentʼā "człowieczeństwo")
- ↑ Podawanie dnia tygodnia byłoby redundantne, jako że piątkowo-dwudziestkowy system liczbowy enenczcyzny pokazuje go zwykle explicite.
