Cywilizacja Enenków

Enenqili Ziemie Enenków {{{desc1}}} {{{desc2}}} Szur z oznaczonymi Trzema Wielkimi Talesami ▸ Język urzędowy enencki ▸ Stolica tradycyjnie Tuwwa, de facto brak ▸ System rządów zazwyczaj monarchia parlamentarna ▸ Typ państwa tradycyjnie hegemoniczna konfederacja obecnie brak jednego ośrodka państwowości ▸ Głowa państwa talen Tuwwy X talen Einu Y (pretendenci) ▸ Pierwszy minister n/d ▸ Waluta (głównie) enencki sikur ▸ System gospodarczy gospodarka pałacowa ▸ Religia panująca Religia Enenków ▸ Terytoria zależne brak

Cywilizacja Enenków (enen. Enenqili [ʔeneɴˈqili]) to cywilizacja świata Kyonu rozwijająca się nad południowo-wschodnim wybrzeżem głównego kontynentu, w kraine zwanej Szur (enen. Šʼur [ˈʃʼur]).

Historycznie Szur był królestwem, w którym władzę dzierżył król (en. tālen [taːˈlen], dosł. "mówca") najsilniejszego miasta-państwa (en. tāles’āti [taːleˈs’aːti]) — początkowo Futty, potem Tuwwy. W ciągu ostatnich paruset lat doszło jednak do upadku ostatniej dynastii tuwwskich mówców i obecnie Szur znajduje się w okresie rozbicia dzielnicowego, gdzie żadne talesati nie jest w stanie narzucić innym swojej hegemonii. Jednakże w ciągu ostatnich lat w polityce Szuru dominować zaczęły tzw. Trzy Wielkie Talesa (en. Lan Paqi Tātālesʼāti [ˈlam ˈpaqi taːtaːleˈsʼaːti]): Ejin (en. Eyīn [ʔeˈjiːn]), Ewan (en. Ewan [ʔeˈwan]) oraz Tuwwa (en. Tuwwaʼ [ˈtuwːaʔ]).

Etymologia

Słowo Enenk, Enenek lub Enen pochodzi od enenckiego słowa enen [ʔeˈnen] (temat enen-) oznaczające człowieka, mieszkańca lub obywatela. Słowo Enenqili oznacza więc "ziemie ludzi" (qili "ziemia").

Słowo Szur tymczasem pochodzi najprawdopodobniej od przymiotnika šʼuri [ˈʃʼuri], które przetłumaczyć można jako "odłegy", "osamotniony".

Historia

Zasiedlenie Szuru przez ludzi i okres przedhistoryczny

Trudno określić, czy Enenkowie są ludnością autochtoniczną czy raczej późniejszymi najeźdźcami, którzy narzucili dawnym ludom Szuru swoją kulturę i język.

Kimkolwiek byli, pierwsi ludzie przybyli do Szuru przez Bramę Południową, wędrując wzdłuż wybrzeża; byli oni więc zapewne częścią wielkiej migracji, która doprowadziła do osadzenia się na obecnych terenach współczesnych mieszkańców większej części południowego wybrzeża Pangei.

Okres archaiczny

Najstarsze znane dziś zapiski historyczne w Szurze pochodzą z roku ok. 3000 n.e. Mniej więcej w tym czasie dochodzi do rozkwitu cywilizacji na tym obszarze.

Ludność

Miasta

Poniżej podano listę ośrodków miejskich Szuru powyżej 25 000 mieszkańców. Lista będzie uzupełniana.

Nazwa polska Nazwa oryginalna	Położenie na mapie	Liczba ludności (w tys.)	Talesati
Anuraki Ānurākiʼ		65	Anuraki
Ein Eyīn		100	Ein
Ewan Ewan		155	Ewan
Futta Futtaʼ		30	Futta
Hemele Ħēmēle		50	Hemele
Taka Takā		70	Anuraki
Jumma Yummaʼ		40	Ein
Tuwwa Tuwwaʼ		170	Tuwwa

Kalendarz

Enenkowie dzielą rok na piętnaście pięciodniowych tygodni. Dodatkowo co pięć lat dodaje się jeden specjalny dzień na koniec roku, by zapobiec przesunięciu pór roku (rok na Kyonie trwa ok. 75,2 ichniejszych dni). Ostatni dzień tygodnia jest dla większości ludzi wolny. Poza tym w wielu większych miastach odbywają się regularne, cotygodniowe targi.

Poszczególne tygodnie nie mają swoich nazw; są po prostu numerowane. Ponadto podawanie tygodnia w datach jest dosyć rzadkie. Zwykle, podając datę, wymienia się po prostu numer dnia w roku

Religia

Podstawowym pojęciem enenckiej religii jest Tixān [tiˈxaːn]. Słowo to trudno przetłumaczyć; jego znaczenie można przybliżyć jako "świat duchowy, idei", "eter"; jest to też słowo używane na określenie enenckiego panteonu, ogółu bóstw a często także innych istot niematerialnych. Wśród szurskich duchownych i uczonych nie ma zgody co do natury Tichanu — jedni uznają go za osobowe bóstwo a nawet czczą, inni traktują go raczej jako metaforę rzeczywistej natury świata, niedostrzegalnej dla ludzkiej percepcji.

Pierwotnym bóstwem Enenków jest Ūli — Bóg Słońce — który rozjaśnił pustki Tichanu, tworząc w ten sposób świat rzeczywisty — niebo i ziemię. Z powodu tabu nazywany jest często "Niemową" (enen. Meytālešiʼni [mejtaːleˈʃiʔni]), ponieważ uznaje się, iż po ukończeniu swego dzieła Uli udał się z powrotem do swego niebiańskiego pałacu i odtąd nie ingeruje bezpośrednio w sprawy świata. Nie oznacza to jednak, iż nie ma on znaczenia w wierzeniach Enenków — jest on gwarantem istnienia całego świata materialnego. Nie zanosi się do niego prywatnych intencji, ale kult Ulego, prowadzony przez "Niemych kapłanów" (enen. Meytāle Tihixāneani [mejˈtaːle tihixaːneˈani]), jest trzonem enenckiego społeczeństwa; bluźnienie na Boga Słońce zazwyczaj jest karane śmiercią.

Gospodarka

W większości tales występuje gospodarka pałacowa. Każdy dorosły obywatel talesati jest zobowiązany zapłacić podatek w postaci surowców (np. rolnicy oddają część swoich plonów, rzemieślnicy wyprodukowane narzędzia) lub pracy. Państwo może także wyegzekwować podatek w postaci zamówienia na konkretny produkt (np. właściciel kamieniołomu może być zobligowany do zaopatrzenia miasta w kamienie do budowy muru). Urzędnicy opłacani przez państwo nie płacą podatków, podobnie jak lekarze czy nauczyciele; w ostatnich latach doprowadziło to do znacznego wzbogacenia się i wzmocnienia pozycji klasy podobnej do europejskiej burżuazji.

Podatki są sumiennie egzekwowane, a uchylanie się od ich płacenia karane surowo — nawet śmiercią.

Sama gospodarka w Szurze jest jednak dosyć liberalna i w większości tales nie ma większych obostrzeń prawnych, które ograniczałyby handel.