Przejdź do zawartości

Język kunne: Różnice pomiędzy wersjami

Z Conlanger
następna edycja →
Pluur (dyskusja | edycje)
1117 edycji
WizualnieWikikod
Pluur (dyskusja | edycje)
1117 edycji
Utworzono nową stronę "'''Język kunne''' (knn. Kúnnę rè [ku˦n:ɛ ʕe̤˨] - sztuczny język stworzony przez Plurra w 2024 roku na potrzeby Projektu Kyon używany w Dorzeczu na Wyspach Kunne. Kategoria:PluurKategoria:Języki_KyonuKategoria:KunneKategoria:Języki_sztuczne_a_priori"
 
Pluur (dyskusja | edycje)
1117 edycji
Nowy artykuł
Linia 1: Linia 1:
'''Język kunne''' (knn. Kúnnę rè [ku˦n:ɛ ʕe̤˨] - sztuczny język stworzony przez [[Pluur|Plurra]] w 2024 roku na potrzeby [[Kyon|Projektu Kyon]] używany w [[Dorzecze|Dorzeczu]] na [[Wyspy Kunne|Wyspach Kunne]].
{{język
| kolor = #FFC433
| nazwa = Język kunne
| nazwa własna = Kúnnę rè [ku˦n:ɛ ʕḛ˨]
| alfabet u = [[pismo bópwa]]<br/> [[Język_ajniadzki#Ajniadzkie_pismo_linearne|zmodyfikowane ajniadzkze pismo linearne]] <br/> [[Język_olseski#Pismo_olseskie|pismo olseskie]] <br/> łacinka (użytkowo)
| typologia u = tonalny <br/> trójdzielny <br/> aglutynacyjny <br/> z elementami analitycznymi<br/>OVS
| faktycznie = tak
| twórca f = [[Użytkownik:Pluur|Pluur]]
| rok f = 2024
| wersja f = 0.2
| conlanger1 f = knn.
| fikcyjnie = tak
| conworld Msc = [[Kyon]]
| państwa = [[Wyspy Kunne]]<br/>
| klasyfikacja = język izolowany
| tekst jaki = Pięć lat temu żyłem w Kerę.
| tekst u = Keręnǫs kęę́-bjǫ́tan xí-po. <br/> [kerɛnɔs kɛɛ̃˦-bʲɔ˦tan ʃi˦-po]<br/> Kerę-w PART.PAST-żyć1SING. pięć-PART.''LAT DO TYŁU''
}}




'''Język kunne''' (knn. '''Kúnnę rè''' [ku˦n:ɛ ʕḛ˨]) - sztuczny język stworzony przez [[Użytkownik:Pluur|Plurra]] w 2024 roku na potrzeby [[Kyon|Projektu Kyon]] używany w [[Dorzecze|Dorzeczu]] na [[Wyspy Kunne|Wyspach Kunne]].




=Fonetyka=
Język kunne jest językiem tonalnym o przybliżonym rozkładzie liczebności samogłosek (zaliczając wszystkie kombinacje tonów) i spółgłosek. Podstawową komórką sylaby jest samogłoska, zaś fonotaktyka przedstawia się następująco: '''(C)V(S)(C)''', gdzie:
* V - obowiązkowa samogłoskowa
* (C) - możliwa spółgłoska
* (S) - możliwa półsamogłoska, do których zalicza się trzy spółgłoski płynne: w, wj oraz j.
Najczęściej jednak struktura sylaby przedstawia się jako: '''CV'''.


==Samogłoski==
Język kunne posiada siedem podstawowych samogłosek, które przedstawione są w poniższej tabeli, pogrubionym fontem zaznaczono transliterację łacińską.
{| class="wikitable" style="text-align:center;"
|- style="text-align:left;"
!
! Przednie
! Centralne
! Tylne
|-
! style="text-align:left;" | Przymknięte
| i '''i'''
|
| u '''u'''
|-
! style="text-align:left;" | Półprzymknięte
| e '''e'''
|
| o '''o'''
|-
! style="text-align:left;" | Półotwarte
| ɛ '''ę'''
|
| ɔ '''ǫ'''
|-
! style="text-align:left;" | Otwarte
|
| a '''a'''
|
|}


Język kunne wyróżnia się zaawansowanym systemem tonicznym, który przypomina system znany z [[Języki oldyjskie|języków oldyjskich]]. Występują trzy podstawowe tony:
* wysoki - jest wyraźnie wyższy od tonu neutralnego, a także trwa od niego dłużej, oznaczany w łacince poprzez akut (á, ę́, ǫ́, é, ó, í, ú), zaś w Międzynarodowym Alfabecie Fonetycznym (dalej: IPA) z wykorzystaniem oznaczenia tonu wysokiego (np.: a˦)
* neutralny - nieoznaczany w żadnym z systemów zapisu, pojmowany jako pozycja wyjściowa
* niski - jest wyraźnie niższy od tonu neutralnego, trwa od niego krócej z wyraźnym dodaniem krótkiego [https://en.wikipedia.org/wiki/Creaky_voice creaky voice]; jest oznaczany w łacince przez grawis (à, ę̀, ǫ̀, è, ò, ì, ù), a w IPA'ie przez oznaczenie tonu niskiego wraz z oznaczeniem creaky voice (np.: a̰˨).
Każdy z tonów może tworzyć tony złożone na każdej sylabie, ton wysoki w połączeniu z tonem neutralnym oraz tonem niskim jest w dodatku nazalizowany:


{| class="wikitable" style="text-align:center;" width="40%" min-width="12em"
|- style="text-align:left;"
! style=min-width:12em| Tony łączone
! style="text-align:center;" style=min-width:12em| IPA
! style=min-width:12em style="font-weight:bold;"| Transliteracja na łacinkę
|-
! style="text-align:left;" | wysoki→neutralny
| ã˦a
| '''áa'''
|-
! style="text-align:left;" | wysoki→niski
| aa̰˨
| '''áà'''
|-
! style="text-align:left;" | neutralny→wysoki
| aã˦
| '''aá'''
|-
! style="text-align:left;" | neutralny→niski
| aa̰˨
| '''aà'''
|-
! style="text-align:left;" | niski→wysoki
| a̰˨ã˦
| '''àá'''
|-
! style="text-align:left;" | niski→neutralny
| a̰˨a
| '''àa'''
|}


=Spółgłoski=
Język kunne posiada system 36 spółgłosek. Charakterystyczną cechą tego systemu jest bogaty zasób spółgłosek wargowych i wargowo-zębowych, w której każda z nich posiada cztery warianty: ustny, faryngalizowany, palatalizowany oraz labializowany (jedynie spółgłoska płynna [w] posiada jedynie wariant ustny oraz palatalizowany). Powstały one jako efekt procesu zanikania dawnych samogłosek oraz rozbijania zbitek spółgłoskowych. Ciekawą cechą systemu fonetycznego jest także brak obecności dźwięku [d], który w procesie zmian fonetycznych zlał się z długim ''t'' - [t:]. Kolejnym oryginalnym fonemem jest połączenie [z͡ʒ] pomimo braku samodzielnych [z] oraz [ʒ]. Połączenie to efekt rozbijania zbitek spółgłoskowych oraz paletyzacji danego *z. Poniższa tabela przedstawia zasób dźwięków wraz z ich transliteracją na łacinkę (pogrubioną czcionką).
{| class="wikitable" style="text-align:center;"
|-
! rowspan="3" colspan="2" |
! rowspan="2" colspan="4" | Wargowe i wargowo-zębowe
! colspan="3" | Przedniojęzykowe
! rowspan="3" | Podniebienne
! rowspan="3" | Miękkopodniebienne
! rowspan="3" | Gardłowe
|-
! colspan="2" | Dziąsłowe
! rowspan="2" | Zadziąsłowe
|-
! Ustne
! Faryngalizowane
! Palatalizowane
! Labializowane
! Krótkie
! Długie
|-
! colspan="2" | Nosowe
| m<br />'''m'''
| mˤ<br />'''mq'''
| mʲ<br />'''mj'''
| mʷ<br />'''mw'''
| n<br />'''n'''
| n:<br />'''nn'''
|
|
|
|
|-
! rowspan="2" | Zwarte
! Bezdźwięczne
| p<br />'''p'''
| pˤ<br />'''pq'''
| pʲ<br />'''pj'''
| pʷ<br />'''pw'''
| t<br />'''t'''
| t:<br />'''tt'''
|
|
| k<br />'''k'''
|
|-
! Dźwięczne
| b<br />'''b'''
| bˤ<br />'''bq'''
| bʲ<br />'''bj'''
| bʷ<br />'''bw'''
|
|
|
|
|
|
|-
! colspan="2" | Zwarto-szczelinowe
|
|
|
|
|
|
| d͡ʒ<br />'''g'''
|
|
|
|-
! rowspan="2" | Szczelinowe
! Bezdźwięczne
| f<br />'''f'''
| fˤ<br />'''fq'''
| fʲ<br />'''fj'''
| fʷ<br />'''fw'''
| s<br />'''s'''
| s:<br />'''ss'''
| ʃ<br />'''x'''
|
| x<br />'''h'''
|
|-
! Dźwięczne
| v<br />'''v'''
| vˤ<br />'''vq'''
| vʲ<br />'''vj'''
| vʷ<br />'''vw'''
|
|
| z͡ʒ<br />'''z'''
|
|
| ʕ<br />'''r'''
|-
! colspan="2" | Płynne
| w<br />'''w'''
|
| wʲ<br />'''wj'''
|
| ɫ<br />'''l'''
|
|
| j<br />'''j'''
|
|
|}
=Pismo=
Tradycyjnym pismem języka kunne jest [[Pismo bópwa|pismo bópwa]], które jest sylabariuszem, powstałym na podstawie pisma oleskiego i ajniadzkiego. Dawniej oba pisma były wykorzystywane do zapisu języka.
W celach użytkowych wykorzystuje się jednak transliterację łacińską, która przedstawiona została w tabelach fonetycznych.
==Pismo bópwa==
==Pismo olseskie==
==Linearne pismo ajniadzkie==
=Gramatyka=
==Rzeczownik==
Język kunne jest językiem trójdzielnym, a więc takim który oznacza trzema różnymi przypadkami: podmiot zdania nieprzechodniego (''intransitivus''), podmiot zdania przechodniego (''nominativus'') oraz dopełnienie (""absolutivus""). Ponadto język ten posiada przypadki lokalizacyjne, które zastępują znane z języka polskiego wyrażenia przyimkowe.
==Czasownik==
Czasownik w języku kunne odmienia się tylko przez liczby i osoby. Poszczególne czasy, tryby, aspekty i negacje uzyskuje się poprzez wykorzystanie partykuł, poprzedzających dany czasownik.
===Odmiana przez osoby i liczbę===
{| class="wikitable" style="text-align:center;"
|-
!
! colspan="2" | Liczba
|-
! Osoba
! Pojedyńcza
! Mnoga
|-
! 1.
| -n
| -nnę
|-
! 2.
| -t
| -ttę
|-
! 3.
| colspan="2" | ∅
|}




[[Kategoria:Pluur]][[Kategoria:Języki_Kyonu]][[Kategoria:Kunne]][[Kategoria:Języki_sztuczne_a_priori]]
[[Kategoria:Pluur]][[Kategoria:Języki_Kyonu]][[Kategoria:Kunne]][[Kategoria:Języki_sztuczne_a_priori]]

Wersja z 00:49, 23 wrz 2024

Język kunne
Kúnnę rè [ku˦n:ɛ ʕḛ˨]
Sposoby zapisu: pismo bópwa
zmodyfikowane ajniadzkze pismo linearne
pismo olseskie
łacinka (użytkowo)
Typologia: tonalny
trójdzielny
aglutynacyjny
z elementami analitycznymi
OVS
Faktycznie
Utworzenie: Pluur w 2024
Najnowsza wersja: 0.2
Kody
Conlanger–1 knn.
W Kyon
Używany w : Wyspy Kunne
Klasyfikacja: język izolowany
Przykład
Pięć lat temu żyłem w Kerę.
Keręnǫs kęę́-bjǫ́tan xí-po.
[kerɛnɔs kɛɛ̃˦-bʲɔ˦tan ʃi˦-po]
Kerę-w PART.PAST-żyć1SING. pięć-PART.LAT DO TYŁU
Lista conlangów


Język kunne (knn. Kúnnę rè [ku˦n:ɛ ʕḛ˨]) - sztuczny język stworzony przez Plurra w 2024 roku na potrzeby Projektu Kyon używany w Dorzeczu na Wyspach Kunne.


Fonetyka

Język kunne jest językiem tonalnym o przybliżonym rozkładzie liczebności samogłosek (zaliczając wszystkie kombinacje tonów) i spółgłosek. Podstawową komórką sylaby jest samogłoska, zaś fonotaktyka przedstawia się następująco: (C)V(S)(C), gdzie:

  • V - obowiązkowa samogłoskowa
  • (C) - możliwa spółgłoska
  • (S) - możliwa półsamogłoska, do których zalicza się trzy spółgłoski płynne: w, wj oraz j.

Najczęściej jednak struktura sylaby przedstawia się jako: CV.

Samogłoski

Język kunne posiada siedem podstawowych samogłosek, które przedstawione są w poniższej tabeli, pogrubionym fontem zaznaczono transliterację łacińską.

Przednie Centralne Tylne
Przymknięte i i u u
Półprzymknięte e e o o
Półotwarte ɛ ę ɔ ǫ
Otwarte a a

Język kunne wyróżnia się zaawansowanym systemem tonicznym, który przypomina system znany z języków oldyjskich. Występują trzy podstawowe tony:

  • wysoki - jest wyraźnie wyższy od tonu neutralnego, a także trwa od niego dłużej, oznaczany w łacince poprzez akut (á, ę́, ǫ́, é, ó, í, ú), zaś w Międzynarodowym Alfabecie Fonetycznym (dalej: IPA) z wykorzystaniem oznaczenia tonu wysokiego (np.: a˦)
  • neutralny - nieoznaczany w żadnym z systemów zapisu, pojmowany jako pozycja wyjściowa
  • niski - jest wyraźnie niższy od tonu neutralnego, trwa od niego krócej z wyraźnym dodaniem krótkiego creaky voice; jest oznaczany w łacince przez grawis (à, ę̀, ǫ̀, è, ò, ì, ù), a w IPA'ie przez oznaczenie tonu niskiego wraz z oznaczeniem creaky voice (np.: a̰˨).

Każdy z tonów może tworzyć tony złożone na każdej sylabie, ton wysoki w połączeniu z tonem neutralnym oraz tonem niskim jest w dodatku nazalizowany:

Tony łączone IPA Transliteracja na łacinkę
wysoki→neutralny ã˦a áa
wysoki→niski aa̰˨ áà
neutralny→wysoki aã˦ aá
neutralny→niski aa̰˨ aà
niski→wysoki a̰˨ã˦ àá
niski→neutralny a̰˨a àa

Spółgłoski

Język kunne posiada system 36 spółgłosek. Charakterystyczną cechą tego systemu jest bogaty zasób spółgłosek wargowych i wargowo-zębowych, w której każda z nich posiada cztery warianty: ustny, faryngalizowany, palatalizowany oraz labializowany (jedynie spółgłoska płynna [w] posiada jedynie wariant ustny oraz palatalizowany). Powstały one jako efekt procesu zanikania dawnych samogłosek oraz rozbijania zbitek spółgłoskowych. Ciekawą cechą systemu fonetycznego jest także brak obecności dźwięku [d], który w procesie zmian fonetycznych zlał się z długim t - [t:]. Kolejnym oryginalnym fonemem jest połączenie [z͡ʒ] pomimo braku samodzielnych [z] oraz [ʒ]. Połączenie to efekt rozbijania zbitek spółgłoskowych oraz paletyzacji danego *z. Poniższa tabela przedstawia zasób dźwięków wraz z ich transliteracją na łacinkę (pogrubioną czcionką).

Wargowe i wargowo-zębowe Przedniojęzykowe Podniebienne Miękkopodniebienne Gardłowe
Dziąsłowe Zadziąsłowe
Ustne Faryngalizowane Palatalizowane Labializowane Krótkie Długie
Nosowe m
m 		mˤ
mq 		mʲ
mj 		mʷ
mw 		n
n 		n:
nn
Zwarte Bezdźwięczne p
p 		pˤ
pq 		pʲ
pj 		pʷ
pw 		t
t 		t:
tt 		k
k
Dźwięczne b
b 		bˤ
bq 		bʲ
bj 		bʷ
bw
Zwarto-szczelinowe d͡ʒ
g
Szczelinowe Bezdźwięczne f
f 		fˤ
fq 		fʲ
fj 		fʷ
fw 		s
s 		s:
ss 		ʃ
x 		x
h
Dźwięczne v
v 		vˤ
vq 		vʲ
vj 		vʷ
vw 		z͡ʒ
z 		ʕ
r
Płynne w
w 		wʲ
wj 		ɫ
l 		j
j

Pismo

Tradycyjnym pismem języka kunne jest pismo bópwa, które jest sylabariuszem, powstałym na podstawie pisma oleskiego i ajniadzkiego. Dawniej oba pisma były wykorzystywane do zapisu języka. W celach użytkowych wykorzystuje się jednak transliterację łacińską, która przedstawiona została w tabelach fonetycznych.

Pismo bópwa

Pismo olseskie

Linearne pismo ajniadzkie

Gramatyka

Rzeczownik

Język kunne jest językiem trójdzielnym, a więc takim który oznacza trzema różnymi przypadkami: podmiot zdania nieprzechodniego (intransitivus), podmiot zdania przechodniego (nominativus) oraz dopełnienie (""absolutivus""). Ponadto język ten posiada przypadki lokalizacyjne, które zastępują znane z języka polskiego wyrażenia przyimkowe.

Czasownik

Czasownik w języku kunne odmienia się tylko przez liczby i osoby. Poszczególne czasy, tryby, aspekty i negacje uzyskuje się poprzez wykorzystanie partykuł, poprzedzających dany czasownik.

Odmiana przez osoby i liczbę

Liczba
Osoba Pojedyńcza Mnoga
1. -n -nnę
2. -t -ttę
3. ∅
Źródło: „https://jezykotw.webd.pl/w/index.php?title=Język_kunne&oldid=58251”