Przejdź do zawartości

Wysoka Mowa: Różnice pomiędzy wersjami

Z Conlanger
← poprzednia edycjanastępna edycja →
F1req (dyskusja | edycje)
4038 edycji
WizualnieWikikod
mNie podano opisu zmian
F1req (dyskusja | edycje)
4038 edycji
Nie podano opisu zmian
Linia 1: Linia 1:
{{JęzykiWschoduStarożytnego}}
{{JęzykiWschoduStarożytnego}}
{{język
{{język
| kolor = #CE2029
| kolor = #CE2029
Linia 14: Linia 15:
| conworld Msc = [[Projekt Kyon|Kyon]]
| conworld Msc = [[Projekt Kyon|Kyon]]
| państwa =  
| państwa =  
| klasyfikacja = ???
| klasyfikacja =
[[Języki XYZ]] (''proponowane'')
: Język prakitrzański
:: [[Wysoka Mowa|Język kitrzański]]
| tekst jaki =
| tekst jaki =
| tekst u =
| tekst u =
Linia 73: Linia 77:
|
|
|}
|}
====Dwugłoski====
W języku kitrzańskim występują tylko dwie dwugłoski, którymi są:
*'''aù''' - [{{IPA|äi̯}}] jak w ''katraù'' [{{IPA|ˈkʰätʰ.r}}<font color="darkred">{{IPA|äi̯}}</font>] (...)
*'''où''' - [{{IPA|ɔi̯}}] jak w ''došmoù'' [{{IPA|ˈdɔʃ.m}}<font color="darkred">{{IPA|ɔi̯}}</font>] (...)


===Spółgłoski===
===Spółgłoski===
Linia 201: Linia 210:
| [{{IPA|ʃˤ}}] || [{{IPA|tʰ}}] || [{{IPA|tʰˤ}}] || [{{IPA|tʼ}}] || [{{IPA|u}}] || [{{IPA|uː}}] || [{{IPA|w}}] || [{{IPA|χ}}] || [{{IPA|χʼ}}] || [{{IPA|ʔ}}] || [{{IPA|ɨː}}]
| [{{IPA|ʃˤ}}] || [{{IPA|tʰ}}] || [{{IPA|tʰˤ}}] || [{{IPA|tʼ}}] || [{{IPA|u}}] || [{{IPA|uː}}] || [{{IPA|w}}] || [{{IPA|χ}}] || [{{IPA|χʼ}}] || [{{IPA|ʔ}}] || [{{IPA|ɨː}}]
|}
|}
Istnieją też dwa dodatkowe znaki, którymi są <'''à'''> i <'''ù'''>, które używane są w szczególnych przypadkach, jednak mogą być one śmiało pominięte.


===Zapis kitrzański===
===Zapis kitrzański===
Linia 223: Linia 233:


====Przypadki====
====Przypadki====
{| class="wikitable" width="30%" style="text-align:center"
|-
!
! Przypadek
! Znaczenie
|-
! I.
| Absolutyw
| kto?, co?<br><small>''Odbiorca czynności''</small>
|-
! II.
| Ergatyw
| kto? co?<br><small>''Wykonawca czynności''</small>
|-
! III.
| Ablatyw
| odkąd? od czego? od kogo?<br><small>''Wyraża ruch od podmiotu''</small>
|-
! IV.
| Dopełniacz
| komu? czemu? dokąd?<br><small>''Wyraża posiadanie''</small>
|-
! V.
| Allatyw
| dokąd? do czego? do kogo?<br><small>''Wyraża ruch w stronę podmiotu''</small>
|-
! VI.
| Narzędnik
| kim? czym?<br><small>''Wyraża narzędzie i sposób wykonania czynności''</small>
|-
! VII.
| Antesyw
| przed kim? przed czym?<br><small>''Wyraża wykonywanie czynności przed podmiotem''</small>
|-
! VIII.
| Komitatyw
| z kim? z czym?<br><small>''Wyraża wykonywanie czynności wraz z podmiotem''</small>
|-
! IX.
| Wołacz
| —<br><small>''Bezpośredni zwrot do podmiotu''</small>
|}


====Odmiana rzeczowników====
====Odmiana rzeczowników====
Linia 263: Linia 315:
| došoùm
| došoùm
| kadar
| kadar
|
| kodūr
| kidar
| kidar
| došom
| došom
|
| dešam
| dešom,<br> dušum
| dešom,<br> dušum
|-
|-
Linia 272: Linia 324:
| gdār'''ab'''
| gdār'''ab'''
| kōd'r'''ob'''
| kōd'r'''ob'''
| kādr'''ab'''
| kād'r'''ab'''
| tšōm'''ob'''
| tšōm'''ob'''
| dūš'm'''ob'''
| dūš'm'''ob'''
| došōm'''ob'''
| došōm'''ob'''
| kadér'''ab'''
| kodor'''ob'''
|
| kodūr'''ob'''
| kiadér'''ab'''
| kiad'r'''ab'''
| došém'''ob'''
| dušom'''ob'''
|
| dašam'''ab'''
| tšém'''ob'''
| tšem'''ob'''
|-
|-
! III.
! III.
Linia 290: Linia 342:
| duš'm'''oùȝ'''
| duš'm'''oùȝ'''
| došum'''oùȝ'''
| došum'''oùȝ'''
| kadér'''aùȝ'''
| kodor'''oùȝ'''
|
| kodur'''oùȝ'''
| kiadér'''aùȝ'''
| kiad'r'''aùȝ'''
| došém'''oùȝ'''
| dušom'''oùȝ'''
|
| dašam'''aùȝ'''
| tšém'''oùȝ'''
| tšem'''oùȝ'''
|-
|-
! IV.
! IV.
| gdār'''atā'''
| gdār'''atā'''
| kōd'r'''otō'''
| kōd'r'''otō'''
| kādr'''atā'''
| kād'r'''atā'''
| tšōm'''otō'''
| tšōm'''otō'''
| dūš'm'''otō'''
| dūš'm'''otō'''
| došōm'''otō'''
| došōm'''otō'''
| kadér'''atā'''
| kodor'''otō'''
|
| kodūr'''otō'''
| kiadér'''atā'''
| kiad'r'''atā'''
| došém'''otō'''
| dušom'''otō'''
|
| dašam'''atā'''
| tšém'''otō'''
| tšém'''otō'''
|-
|-
Linia 314: Linia 366:
| gdor'''ōs'''
| gdor'''ōs'''
| kud'r'''ōs'''
| kud'r'''ōs'''
| kodr'''ōs'''
| kod'r'''ōs'''
| tšum'''ōs'''
| tšum'''ōs'''
| duš'm'''ōs'''
| duš'm'''ōs'''
| došum'''ōs'''
| došum'''ōs'''
| kadér'''ās'''
| kodor'''ōs'''
|
| kodur'''ōs'''
| kiadér'''ās'''
| kiad'r'''ās'''
| došém'''ōs'''
| dušom'''ōs'''
|
| dašam'''ās'''
| tšém'''ōs'''
| tšem'''ōs'''
|-
|-
! VI.
! VI.
| gdār'''ic'''
| gdār'''ic'''
| kōd'r'''uc'''
| kōd'r'''uc'''
| kādr'''ic'''
| kād'r'''ic'''
| tšōm'''uc'''
| tšōm'''uc'''
| dūš'm'''uc'''
| dūš'm'''uc'''
| došōm'''uc'''
| došōm'''uc'''
| kadér'''ic'''
| kodor'''uc'''
|
| kodūr'''uc'''
| kiadér'''ic'''
| kiad'r'''ic'''
| došém'''uc'''
| dušom'''uc'''
|
| dašam'''ic'''
| tšém'''uc'''
| tšem'''uc'''
|-
|-
! VII.
! VII.
| gdār'''aše''',<br> gdor'''ōš''''
| gdār'''aše''',<br> gdor'''ōš''''
| kōd'r'''oše''',<br> kud'r'''ōš''''
| kōd'r'''oše''',<br> kud'r'''ōš''''
| kādr'''aše''',<br> kodr'''ōš''''
| kād'r'''aše''',<br> kodr'''ōš''''
| tšōm'''oše''',<br> tšum'''ōš''''
| tšōm'''oše''',<br> tšum'''ōš''''
| dūš'm'''oše''',<br> duš'm'''ōš''''
| dūš'm'''oše''',<br> duš'm'''ōš''''
| došōm'''ob''', <br> došum'''ōš''''
| došōm'''ob''', <br> došum'''ōš''''
| kadér'''aše''',<br> kadér'''āš''''
| kodor'''oše''',<br> kodor'''ōš''''
|
| kodūr'''oše''',<br> kodur'''ōš''''
| kiadér'''aše''',<br> kiadér'''āš''''
| kiad'r'''aše''',<br> kiad'r'''āš''''
| došém'''oše''', <br> došém'''ōš''''
| dušom'''oše''', <br> dušom'''ōš''''
|
| dašam'''aše''',<br> dašam'''āš''''
| tšém'''oše''', <br> tšém'''ōš''''
| tšém'''oše''', <br> tšem'''ōš''''
|-
|-
! VIII.
! VIII.
| gdār'''aqrā'''
| gdār'''aqrā'''
| kōd'r'''oqrō'''
| kōd'r'''oqrō'''
| kādr'''aqrā'''
| kād'r'''aqrā'''
| tšōm'''oqrō'''
| tšōm'''oqrō'''
| dūš'm'''oqrō'''
| dūš'm'''oqrō'''
| došōm'''oqrō'''
| došōm'''oqrō'''
| kadér'''aqrā'''
| kodor'''oqrō'''
|
| kodūr'''oqrō'''
| kiadér'''aqrā'''
| kiad'r'''aqrā'''
| došém'''oqrō'''
| dušom'''oqrō'''
|
| dašam'''aqrā'''
| tšém'''oqrō'''
| tšém'''oqrō'''
|-
|-
Linia 370: Linia 422:
| gdor'''ūso'''
| gdor'''ūso'''
| kud'r'''ūso'''
| kud'r'''ūso'''
| kodr'''ūso'''
| kod'r'''ūso'''
| tšum'''ūso'''
| tšum'''ūso'''
| duš'm'''ūso'''
| duš'm'''ūso'''
| došum'''ūso'''
| došum'''ūso'''
| kadér'''īsa'''
| kodor'''ūso'''
|
| kodur'''ūso'''
| kiadér'''īsa'''
| kiad'r'''īsa'''
| došém'''ūso'''
| dušom'''ūso'''
|
| dašam'''īsa'''
| tšém'''ūso'''
| tšém'''ūso'''
|}
{| width="50%"
|
{| class="wikitable" style="text-align:center"
! colspan="10" | ''Odmiana II.''
|-
! rowspan="3" |
! colspan="3" | <small>o.</small>
! rowspan="12" |
! colspan="3" | <small>o.</small>
|-
| colspan="3" | yiȝtār<br/>''pole walki''
| colspan="3" | yutšōm<br/>''pole uprawne''
|-
! Liczba poj.
! Liczba pod.
! Liczba mn.
! Liczba poj.
! Liczba pod.
! Liczba mn.
|-
! I.
| yiȝtār
| yoȝtōr
| yoùȝtur
| yutšōm
| yetšām
| yaùtšam
|-
! II.
| yiȝtār'''am'''
| yoȝtōr'''om'''
| yōȝtur'''om'''
| yutšōm'''om'''
| tšām'''am'''
| yātšam'''am'''
|-
! III.
| yuȝtor'''ō'''
| yoȝtur'''ō'''
| yōȝtur'''ō'''
| yutšum'''ō'''
| tšom'''ō'''
| yātšam'''ā'''
|-
! IV.
| yiȝtār'''id'''
| yoȝtōr'''ud'''
| yōȝtur'''ud'''
| yutšōm'''ud'''
| tšām'''id'''
| yātšam'''id'''
|-
! V.
| yiȝtār'''sa'''
| yoȝtōr'''so'''
| yōȝtur'''so'''
| yutšōm'''so'''
| tšām'''sa'''
| yātšam'''sa'''
|-
! VI.
| yiȝtār'''it'''
| yoȝtōr'''ut'''
| yōȝtur'''ut'''
| yutšōm'''ut'''
| tšām'''it'''
| yātšam'''it'''
|-
! VII.
|
|
|
|
|
|
|-
! VIII.
|
|
|
|
|
|
|-
! IX.
|
|
|
|
|
|
|}
|
{| class="wikitable" style="text-align:center"
! colspan="10" | ''Odmiana III.''
|-
! rowspan="3" |
! colspan="3" | <small>o.</small>
! rowspan="12" |
! colspan="3" | <small>o.</small>
|-
| colspan="3" | katraù<br/>''???''
| colspan="3" | došmoù<br/>''???''
|-
! Liczba poj.
! Liczba pod.
! Liczba mn.
! Liczba poj.
! Liczba pod.
! Liczba mn.
|-
! I.
| katraù
| kitraù
| koùtro
| došmoù
| dešmoù
| dāšma
|-
! II.
| katraù'''m'''
| kiatraù'''m'''
| kōtro'''m'''
| došmoù'''m'''
| dešmoù'''m'''
| dāšma'''m'''
|-
! III.
| katraù'''k'''
| kiatraù'''k'''
| kōtro'''k'''
| došmoù'''k'''
| dešmoù'''k'''
| dāšma'''k'''
|-
! IV.
| katraù'''d'''
| kiatraù'''d'''
| kōtro'''d'''
| došmoù'''d'''
| dešmoù'''d'''
| dāšma'''d'''
|-
! V.
| katraù'''s'''
| kiatraù'''s'''
| kōtro'''s'''
| došmoù'''s'''
| dešmoù'''s'''
| dāšma'''s'''
|-
! VI.
| katraù'''t'''
| kiatraù'''t'''
| kōtro'''t'''
| došmoù'''t'''
| dešmoù'''t'''
| dāšma'''t'''
|-
! VII.
| katraù'''š'''
| kiatraù'''š'''
| kōtro'''š'''
| došmoù'''š'''
| dešmoù'''š'''
| dāšma'''š'''
|-
! VIII.
| katraù'''q'''
| kiatraù'''q'''
| kōtro'''q'''
| došmoù'''q'''
| dešmoù'''q'''
| dāšma'''q'''
|-
! IX.
| katraù'''sa'''
| kiatrā'''sa'''
| kōtro'''so'''
| došmoù'''so'''
| tšmō'''so'''
| dāšma'''sa'''
|}
|}
|}


Wersja z 16:05, 29 cze 2025

Języki Wschodu Starożytnego
 Języki: ajniadzki klasyczny · cherynejski· kaldyjski · jerysecki · felindski · kitrzański · hatyjski · tarkajski · nefajski · starotarszyjski · szar · sorlijski · firaski · staroszyszeński · trycki
Leksykony: Słownik ajniadzkiego klasycznego · Słownik cherynejski · Słownik hatyjski · Słownik sorlijski · Słownik kitrzański ·
Rodziny językowe: Języki seframańskie · Języki oldyjskie · Języki ilaruzyjskie · Języki paleofenickie · Języki gaskarańskie
Wysoka Mowa
Faktycznie
Utworzenie: Wirczę w 2024
Najnowsza wersja: 1.0
Kody
Conlanger–1 ktr.
W Kyon
Klasyfikacja: Języki XYZ (proponowane)
Język prakitrzański
Język kitrzański
Lista conlangów
Zobacz też słownik tego języka.

Wysoka Mowa (ktr. ??? [???]), znana także jako język kitrzański (ktr. ??? [???]) ― wymarły język Wschodu Starożytnego.

Głosownia

Samogłoski

W języku kitrzańskim występowało 11 samogłosek podstawowych, w tym 6 krótkich oraz 5 długich.

Przednie Środkowe Tylne
Krótkie Długie Krótkie Długie Krótkie Długie
Przymknięte i iː ɨː u uː
Średnie ə o̞ː
Półotwarte ɛ ɔ
Otwarte ä äː

Dwugłoski

W języku kitrzańskim występują tylko dwie dwugłoski, którymi są:

  • aù - [äi̯] jak w katraù [ˈkʰätʰ.räi̯] (...)
  • où - [ɔi̯] jak w došmoù [ˈdɔʃ.mɔi̯] (...)

Spółgłoski

W języku kitrzańskim występowały aż 44 spółgłoski.

Wargowe Zębowo-dziąsłowe Podnieb. Miękkopod. Języczkowe Gardł.-Krtań.
Nosowe m mˤ n nˤ ŋ
Zwarte bezdźwięczne pʰ pʰˤ tʰ tʰˤ cʰ kʰ qʰ ʔ
dźwięczne b bˤ d dˤ ɡ ɢ
półdźwięczne pʼ tʼ cʼ kʼ qʼ
Szczelinowe bezdźwięczne f s • ʃ sˤ • ʃˤ χ ħ • h
dźwięczne ʒ ʝ ɣ ʕ
półdźwięczne sʼ χʼ
Drżące r rˤ
Półotwarte ɮ ʎ • j w

Porządek samogłosek

Pismo

Zapis łaciński

W zapisie łacińskim języka kitrzańskiego występuje 36 znaków i 19 dwuznaków.

a ā b bḫ c ci d dḫ e é f
[ä] [äː] [b] [bˁ] [cʰ] [cʼ] [d] [dˤ] [ə] [ɛ] [f]
g gḫ gi ğ ği h ḫ ḥ i ī j
[ɡ] [ɢ] [ʒ] [ɣ] [ʝ] [h] [ʕ] [ħ] [i] [iː] [j]
k ki l ľ m mḫ n nḫ ŋ o ō
[kʰ] [kʼ] [ɮ] [ʎ] [m] [mˤ] [n] [nˤ] [ŋ] [ɔ] [o̞ː]
p pḫ pi q qi r rḫ s sḫ si š
[pʰ] [pʰˤ] [pʼ] [qʰ] [qʼ] [r] [rˤ] [s] [sˤ] [sʼ] [ʃ]
šḫ t tḫ ti u ū w ȝ ȝi y ȳ
[ʃˤ] [tʰ] [tʰˤ] [tʼ] [u] [uː] [w] [χ] [χʼ] [ʔ] [ɨː]

Istnieją też dwa dodatkowe znaki, którymi są <à> i <ù>, które używane są w szczególnych przypadkach, jednak mogą być one śmiało pominięte.

Zapis kitrzański

Mownia

Rzeczowniki

Liczba

W języku kitrzańskim...

Przypadki

Przypadek Znaczenie
I. Absolutyw kto?, co?
Odbiorca czynności
II. Ergatyw kto? co?
Wykonawca czynności
III. Ablatyw odkąd? od czego? od kogo?
Wyraża ruch od podmiotu
IV. Dopełniacz komu? czemu? dokąd?
Wyraża posiadanie
V. Allatyw dokąd? do czego? do kogo?
Wyraża ruch w stronę podmiotu
VI. Narzędnik kim? czym?
Wyraża narzędzie i sposób wykonania czynności
VII. Antesyw przed kim? przed czym?
Wyraża wykonywanie czynności przed podmiotem
VIII. Komitatyw z kim? z czym?
Wyraża wykonywanie czynności wraz z podmiotem
IX. Wołacz —
Bezpośredni zwrot do podmiotu

Odmiana rzeczowników

Odmiana I.
o. o. o. o.
kedār
wojownik 		dešōm
rolnik 		kadar
zwłoki 		došom
zboże
Liczba poj. Liczba pod. Liczba mn. Liczba poj. Liczba pod. Liczba mn. Liczba poj. Liczba pod. Liczba mn. Liczba poj. Liczba pod. Liczba mn.
I. kedār koder,
kōd'r 		kādir dešōm dušem,
dūš'm 		došoùm kadar kodūr kidar došom dešam dešom,
dušum
II. gdārab kōd'rob kād'rab tšōmob dūš'mob došōmob kodorob kodūrob kiad'rab dušomob dašamab tšemob
III. gdoroùȝ kud'roùȝ kodroùȝ tšumoùȝ duš'moùȝ došumoùȝ kodoroùȝ koduroùȝ kiad'raùȝ dušomoùȝ dašamaùȝ tšemoùȝ
IV. gdāratā kōd'rotō kād'ratā tšōmotō dūš'motō došōmotō kodorotō kodūrotō kiad'ratā dušomotō dašamatā tšémotō
V. gdorōs kud'rōs kod'rōs tšumōs duš'mōs došumōs kodorōs kodurōs kiad'rās dušomōs dašamās tšemōs
VI. gdāric kōd'ruc kād'ric tšōmuc dūš'muc došōmuc kodoruc kodūruc kiad'ric dušomuc dašamic tšemuc
VII. gdāraše,
gdorōš' 		kōd'roše,
kud'rōš' 		kād'raše,
kodrōš' 		tšōmoše,
tšumōš' 		dūš'moše,
duš'mōš' 		došōmob,
došumōš' 		kodoroše,
kodorōš' 		kodūroše,
kodurōš' 		kiad'raše,
kiad'rāš' 		dušomoše,
dušomōš' 		dašamaše,
dašamāš' 		tšémoše,
tšemōš'
VIII. gdāraqrā kōd'roqrō kād'raqrā tšōmoqrō dūš'moqrō došōmoqrō kodoroqrō kodūroqrō kiad'raqrā dušomoqrō dašamaqrā tšémoqrō
IX. gdorūso kud'rūso kod'rūso tšumūso duš'mūso došumūso kodorūso kodurūso kiad'rīsa dušomūso dašamīsa tšémūso

Czasowniki

Źródło: „https://jezykotw.webd.pl/w/index.php?title=Wysoka_Mowa&oldid=61848”