Język komum

Z Conlanger
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Typ: a priori
Lista conlangów

język komum
komum
Sposoby zapisu: Kerdorcha
Utworzenie: Pingijno w 2010
Klasyfikacja: arassańskie
komum
nowy komum
Lista conlangów

Ten artykuł zawiera znaki Kerdorchy. Bez odpowiedniej czcionki będziesz widzieć jedynie transliterację i znaki pomocnicze.
Nuvola apps bookcase 1 blue.svg.png Zobacz też słownik tego języka.
Rodzina języka na Pangahi
półwysep Kesido na Pangahi
Flaga języka komum


Język komum - to konlang stwarzany przez Pingijna. Alfabetem pomocniczym jest łaciński. Owego języka używa się na Pangahi, głównie przez Komumelczyków; na półwyspie Kesido oraz na północnej części Prawego Rogu Tarodu. Komum jest językiem fleksyjnym, nieregularności zdarzają się dość często. Komum jest aglutynacyjny. Komum jest czystym przykładem [[kiczensinku|Kitchen-sink]

Fonologia

Samogłoski

Wauels.PNG

Spółgłoski

W nawiasach kwadratowych - zapis łaciński języka. Jeśli nie ma litery w nawiasie, zapisuje się tak jak to wygląda w IPA.

  dwu-
wargowe
wargowo-
zębowe
zębowe dziąsłowe retrofl. podnieb. warg.-
miękkopodn.
miękkopodn. języczkowe gardłowe krt.
nosowe m ɳ <nn> ŋ <n>
zwarte p b t d ʈʂ <cc> c ɟ <c jj> k g q ʔ <'>
szczelinowe ɸ <f> s z ʂ ʐ <ss zz> ç ʝ <xx j> ɣ [y] (ʁ) <rh, hr, rh, hrh> ħ <hh> h
drżące ʙ̥ ʙ <pp bb> ʀ <rh, hr, rh, hrh>
uderzeniowe ɾ <r>
boczne
szczelinowe
ɬ <x>
boczne
półotwarte
l ʟʷ <ll>
półotwarte ʋ <v> j <y> w [w]
ejektywne/
inektywne
p' ɓ <p' b'> t' ɗ
s' <t' d' s'>
(k') kʼ↓ gʼ↓ <k' g'> [1] (q')
mlaski ʘ <p'> ǀ <c'>


Alfabet komum

Kerdorcha IPA Transliteracja Nazwa litery
A a [a] A a Ata
D d [d] D d Dita
D" d' [ɗ] D' d' D'ita
I i [i] I i Ita
E e [ɛ] E e Ede
M m [m] M m Med'i
U u [ɵ] U u Ume
F f [ɸ] F f Fume
Y y [ɣ] Y y Yek
V v [ʋ] V v Ved'i
B b [b] B b Bed'i
Ą ą [ʙ] Bb bb Bboka
G g [g] G g Ged'i
Ć ć [gʼ↓] G' g' G'oka
Q q [q] Q q Qoqa
Q" q' [q'] Q' q' Q'oq'a
B" b' [ɓ] B' b' B'et'i
C c [c] C c Coka
T t [t] T t Tika
T" + [t'] T' t' T'ika
| \ [ǀ] C' c' C'ik'a
€ ó [ʈʂ] Cc cc Ccika
K k [k] K k Koka
K" k' [k']/[kʼ↓] K' k' K'ok'a
H h [h] H h Hola
~ ` [ħ] Hh hh Hhopa
O o [ɒ] O o Ota
Z z [z] Z z Zeme
Ż ż [ʐ] Zz zz Zzeme
N n [ŋ] N n Naxe
Ń ń [ɳ] Nn nn Nnafe
P p [p] P p Pade
< > [ʘ] P' p' P'at'e
% / [ʙ̥] Pp pp Ppoka
X x [ɬ] X x Xetta
Ś ś [ç] Xx xx Xxeda
L l [l] L l Lema
Ł ł [ʟʷ] Ll ll Lleta
S s [s] S s Sema
S" s' [s'] S' s' S'ema
$ } [ʂ] Ss ss Ssema
J j [ʝ] J j Jenu
Ź ź [ɟ] Jj jj Jjenu
R r [ɾ] R r Rem
& * [ʁ]/[ʀ] Rhr rh hr hrh Rhem
W w [w] W w Wem

Koniugacja

Przykład: kodda (stosować), ditia (marzyć), cctu'a (siedzieć), kama (robić)

-~~a - czasownik zakończony podwojoną spółgłoską i a
-~a - czasownik zakończony spółgłoską i a
-~ia - czasownik zakończony na ia
-V'a - czasownik zakończony samogłoską i 'a

Tryby i aspekty

W komum występują cztery aspekty i sześć (siedem z orzekającym) trybów.

Czasy

W komum występują trzy czasy - przeszły, teraźniejszy oraz przyszły. Czasowniki odmieniają się przez nie bardzo prosto, lecz istnieją też czasowniki nieregularne.

Osoby i rodzaje

W komum występuje siedem osób lub osiem licząc rzadko wyróżnianego "si" (ono, to). W starym komum każda osoba miała swój odpowiednik rodzajowy, teraz tylko 3. os. liczby pojedynczej ma 3 rodzaje(ti - on; si - ono, to; di - ona). "Ti" i "Si" mają taką samą odmianę, lecz "di" ma już inną (jednak nie w czasownikach zakończonych na -ia.

Liczby

Czasowniki, a przy tym także zaimki osobowe odmieniają się przez dwie liczby: pojedynczą(kobu, lere, ti, si, di) i mnogą (lawe, mala, nano)

  bezokolicznik Kobu Lere Ti/Si Di Lawe Mala Nano
tryb orzekający I
(-~~a)
kodda kodd kodd koddi koddii kodde kodde kod
tryb orzekający II
(-~a)
kama kam kam kami kamii kame kame kam
tryb orzekający III
(-~ia)
ditia diti diti ditii ditii ditie ditie dit
tryb orzekający IV
(-V'a)
cctu'a cctu cctu cctui cctuii cctue cctue cct'
tryb rozkazujący kodda koddwete koddwe koddin koddiin koddet' koddt' kode
tryb powinności koddamuu koddme'er koddmut koddemdo koddemerra koddemi koddemiti kodemetre
tryb przypuszczający - kaddme kaddmu kaddto kaddtoro kaddeme kaddeti kadter
tryb obowiązku I
(-a)
koddar kodder koddem koddie koddiie koddeme koddeme koder
tryb obowiązku II
(-ia, u'a)
ditiarm
cctu'arm
ditir
cctur
ditim
cctum
ditiie
cctue(i)
ditiie
cctue(ii)
ditime
cctume(e)
ditime
cctume(e)
diter
ccter
tryb grzecznościowy
(można łączyć z innymi trybami)
- koddmete koddum koddimi koddiimi koddemte koddem kodmer
aspekt kontynuujący koddatt koddete koddete kodditi koddiit koddete koddet kodet
aspekt uniwersalny keddeta keddete keddete kedditi keddiit keddete keddet kedet
aspekt dokonany k'ekodda k'ekodd k'ekodd k'ekoddi k'ekoddii k'ekodde k'ekodde k'kod
aspekt niedokonany ekodda ekodde ekodde ekoddie ekoddiie ekoddete ekoddete ekode
  bezokolicznik Kobu Lere Ti/Si Di Lawe Mala Nano
czas przeszły kiodda kiodd kiodd kioddi kioddii kiodde kiodde kiod
czas teraźniejszy kodda kodd kodd koddi koddii kodde kodde kod
czas przyszły k'odda k'odd k'odd k'oddi k'oddii k'odde k'odde k'od

Deklinacja

Każdy rzeczownik, przymiotnik, liczebnik, lecz nie każdy zaimek odmienia się przez przypadki. Przez liczby zaś odmieniają się: rzeczowniki, przymiotniki, (nie każde) zaimki.

Przypadki

Mianownik (kto, co; sshe sso)
Illatyw (w kogo, w co; u sshu,u ussu)
Dopełniacz (kogo, czego; ssho, ssa)
Sublatyw (na kogo, na co; pfo sseh, pfo ses)
Instrumental ( z kim z czym; sshi, ss'e)
Komitatyw (z kim, z czym; tre sshio, tre ssia)
Celownik (komu, czemu; sshite, ssat)
Biernik (kogo, co; sshoa, ssa)
Posesyw (czyj, czego; sshey, ssoy)
Causalis-finalis (dla kogo; dla czego; vim sshime, vim ssam)
Miejscownik (gdzie, o kim, o czym; mlide, ne sshuu, ne ssii)
Instruktyw (po czyjemu, w jaki sposób; od sshode, kempwita, [sshode, ssede])
Formalis (jako to, jako co; veve sshi, veve ssi)
Komparatyw (jak kto, jak co; vwet ssho, vwet sso)
Latyw (do kogo, do czego; fi ssko, fi ssko)
Ablatyw (od kogo, od czego; eis ssc'e, eis ssc'o)
Elatyw (z [wnętrza] kogo, z czego; [ssohee, sosee])
Delatyw (z [powierzchni] kogo, z czego; [sshli, sshla])
Obliquus (dowolny przypadek prócz mianownika, [sshoss, ssoss])
Vialis (poprzez kogo, poprzez co, używając kogo, używając czego; [ssya, ssoya])
Wołacz [sshisi/sshiti/sshidi,ssisi/ssiti/ssidi]

Liczby

Przykłady: pruma - lampa,
cctur - krzesło,
tuxie - dobry.

Pojedyncza

pruma, cctur, tuxie

Mnoga

Do słów zakończonych na samogłoskę dodajemy -ir.
Do słów zakończonych na spółgłoskę dodajemy -ier.

prumair, ccturier, tuxire

Podwójna

Do słów zakończonych na samogłoskę/spółgłoskę dodajemy -vir.
Jeśli się kończy na v/f, zamieniamy na -vir.

prumavir, ccturvir, tuxfire

Poczwórna

Do słów zakończonych na samogłoskę dodajemy -t, a kasujemy tąż samogłoskę na końcu.
Do słów zakończonych na spółgłoskę dodajemy -t.
Do słów zakończonych na t/d dodajemy -et.

prumt, ccturt, tuxtite

Zerowa

Do słów zakończonych na samogłoskę dodajemy -ow, a kasujemy tąż samogłoskę na końcu.
Do słów zakończonych na spółgłoskę dodajemy -ew.

prumow, ccturew, tuxiwe

Wielokrotna

Do słów zakończonych na samogłoskę dodajemy -terde, a kasujemy tąż samogłoskę na końcu.
Do słów zakończonych na spółgłoskę dodajemy -de.
Do słów zakończonych na t/d dodajemy -ede.

prumterde, ccturde, tuxiterde/tuxide

Nieokreślona

Do słów zakończonych na samogłoskę dodajemy -etw, a kasujemy tąż samogłoskę na końcu.
Do słów zakończonych na spółgłoskę dodajemy -tew.
Do słów zakończonych na t/d dodajemy -etew.

prumetw, ccturtew, tuxitwe

Gradacja

Stopniowaniu ulegają przymiotniki i czasem, choć rzadko, rzeczowniki. Stopniowanie przymiotników w komum jest bardzo łatwe, ponieważ należy tylko dodawać przedrostki. W komum występuje pięć stopni: najniższy, niższy, równy, wyższy i najwyższy.

Przykłady: tuxie - dobry; sepro - łóżko

  Przymiotnik Rzeczownik
najwyższy llatuxie llesepro
wyższy retuxie resepro
równy tuxie sepro
niższy metuxie mesepro
najniższy sootuxie soosepro

Występuje jednak wiele nieregularności np.:

Przymiotnik

najwyższy llnamie llak'nnek'ie llaxikie llalidie
wyższy rlemie vk'nnek'ie rexikie reridie
równy nlumie k'ink'ie xikie bbidie
niższy mlemie mek'ink'ie mexikie mebbidie
najniższy snolmie sook'ink'ie xookie soobbidie
znaczenie dobry (moralnie) mały mały głupi

Emfaza

W komum przymiotniki ulegają czasem wzmocnieniu.

W komum występuje siedem stopni emfazy.

  Przymiotnik
-3 tiyixie
-2 etoxie
-1 tixie
0 tuxie
1 tuuxie
2 taxie
3 taaxie

Występują jednak nieregularności. Np.

  Przymiotnik
-3 nillumie
-2 enixumie
-1 nimie
0 nlumie
1 nnluubie
2 nnlabie
3 nalaabie

Modlitwa Pańska

Lwa Ke*deemiti, sewmi Lere mi Wezeemi romm
Rle sin}t naywwin
Rle iistut kiiddin
Rle tujuńi rim
vwet mi wezeemi bo mi Pangayo
Lere lwo meśko \kuko lite miykhe źożwe
Ywe Lere lwo nayaniro etpo}we

Vwet ywe lawe lwete neyent'ete etpo}e
Ywe Lere fi nuću*ko ziki ki
Deąe Lere wol eis ąid ferttin
Prorim

Transkrypcja:

Lwa Kerhdeemiti, sewmi Lere mi Wezeemi romm
Rle sinsst naywwin
Rle iistut kiiddin
Rle tujunni rim
vwet mi wezeemi bo mi Pangayo (Bouni)[2]
Lere lwo mexxko c'kuko lite miykhe jjozzwe
Ywe Lere lwo nayaniro etposswe
Vwet ywe lawe lwete neyent'ete etposse
Ywe Lere fi nug'uhrko ziki ki
Debbe Lere wol eis bbid ferttin
Prorim



Języki arassańskie

Nowy komum · Stary komum · Chiwem · Tuzzu · Horra · Medra · Mejkuk · Doruk

  1. Spółgłoska implozywna bezdźwięczna/dźwięczna miękkopodniebienna, nie mylić z ejektywem [k'] i iniektywem [ɠ]. Nagranie
  2. Z tej racji, że język komum występuje na Pangahi, istnieją dwie wersje modlitwy