Język pradromsolski

Z Conlanger
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
język pradromsolski
*kiūtjoh, *soneʀ
Typologia: fleksyjny, mianownikowo-biernikowy, SVO
Utworzenie: Emil (w 2022)
Cel utworzenia: obecnie język Hadżalu
Liczba użytkowników (faktyczna) 1
Sposoby zapisu: Zmodyfikowana łacinka
Kody
Conlanger–1 pdo.
Lista conlangów

         Język pradromsolski to rekonstruowany przodek wszystkich języki dromsolskie. Charakteryzuje się dużą ilością spółgłosek gardłowych.

Fonologia

Samogłoski

Przednie Centralne Tylne
Przymknięte *i, * *ə, *əː *u, *
Półprzymknięte *e̝ː
Półotwarte *ɛ, *ɛː *ɔ, *ɔː
Otwarte *a, *

Dodatkowa samogłoska */e̝ː/ jest rekonstruowana odrębnie od */ɛː/ ze względu na to, że w wszystkich trzech grupach rozwija się inaczej: latyskie */jɔː/, lagijskie *// oraz danijskie */ɛː/. Niektórzy wolą jednak rekonstruować w tym miejscu jakiś dyftong typu /ɪ̯ɛː/.

Dyftongi

Dla pradromsolskiego rekonstruuje się dużą liczbę dyftongów. Wyróżniono dyftongi zamykające typu ai oraz harmonijne typu ea, a także tryftongi mieszane:.

  • Harmonijne: */ɛ͡a/, */ɛ͡aː/, */ɛ͡ɔ/, */ɛ͡ɔː/, */i͡u/, */i͡uː/
  • Zamykające: */ai̯/, */aːi̯/, */au̯/, */aːu̯/
  • Mieszane: */ɛ͡ai̯/, */ɛ͡aːi̯/, */ɛ͡au̯/, */ɛ͡aːu̯/

Dyftongi zamykające oraz mieszane bardzo różnie się rozwinęły w potomkach pradromsolskiego, każda gałąź ma inny wzór rozwoju:

PDO Pralatyski Pralagijski Pradanijski
*ai̯ <ai> *ai̯ <ai> *æ <æ> *eː <ê>
*aːi̯ <āi> *æː <ǣ> *ɛi̯ <ei>
*au̯ <au> *au̯ <au> *ɔ <o> *øː <ø̂>
*aːu̯ <āu> *ɔː <ō> *œy̯ <øy>
*ɛ͡ai̯ <eai> *æi̯ <äi> *ɛ <e> *jeː <>
*ɛ͡aːi̯ <eāi> *ɛː <ē> *jɛi̯ <jei>
*ɛ͡au̯ <eau> *æu̯ <äu> *jau̯ → *jɔ~ɔj <jo~oj> *jøː <jø̂>
*ɛ͡aːu̯ <eāu> *jaːu̯ → *jɔː~ɔːj <jō~ōj> *jœy̯ <jøy>

Dyftongi harmonijne rozwijają się na dwa sposoby w językach zalanicznych oraz sölanicznych:

PDO zalaniczne
(pralatyski
+ pralagijski)
sölaniczne
(pradanijski)
*ɛ͡a <ea> *æ <ä/æ> *ja <ja>
*ɛ͡aː <> *æː <æ/ǣ> *jaː <>
*ɛ͡ɔ <eo> *œ <ö/ø> *jɔ <jo>
*ɛ͡ɔː <> *œː <œ/ø̄> *jɔː <>
*i͡u <iu> *y <ü/y> *ju <ju>
*i͡uː <> *yː <ui/ȳ> *juː <>

Spółgłoski

Wargowe Przedniojęzykowe Podniebienne Welarne Labiowelarne Gardłowe Krtaniowe
Nosowe m n ŋ ŋʷ
Zwarte bezdźwięczne p t k
dźwięczne b d g
Szczelinowe bezdźwięczne f s ɬ x ħ h
dźwięczne (z) ɮ ʕ
Sonoraty w r l j ʀ~ʁ

Dźwięk [z] występował tylko w grupie zalanicznej i był allofonem /s/, jednakże później został sfonemizowany.

Najważniejsze różnice w rozwoju potomków pradromsolskiego były jednak oparte na bocznych szczelinówkach i gardłowych:

PDO Pralatyski Pralagijski Pradanijski
*s <s> *s <s>, *z <z>[1] *s <s>
*ɬ <ś> *s̱ <> *t <t>, *l <l> *θ <ś>
*ɮ <ź> *ẕ <ż> *l <l> *ð <ź>
*ħ <ħ> *ħ <ħ> *h <h> *ħ <h>
*ʕ <> *ʕ <> *h <h>, *ʔ <q> *w <w>
*h <h> *h <h> Ø
*ʀ~ʁ <ʀ> *ʕ <> *r <r>

Akcent

Akcent padał na pierwszą sylabę, chyba że dołączono przedrostek. Był on dynamiczny, jak w latyskich i danijskich.

Struktura sylaby

Sylaba miała strukturę (S)(C)(R)V(C)(C), gdzie V to dowolna samogłoska lub dyftong, C dowolna spółgłoska, S spółgłoska szczelinowa nieboczna zaś R spółgłoska boczna lub półsamogłoska. Przykład zrekonstruowanego słowa o takiej strukturze to *ħgwans "obszaru, terenu (dopełniacz)[2]", które dało m.in. hoczebozkie hguanc, wendarskie gaûze oraz x. vbǫs.

Przypisy

  1. Zgodnie z zmianą z < s /_V[R N]
  2. ergatyw *ħgwanseʀ, intranstyw *ħgwansak