Język prawakdyjski
| Język prawakdyjski *u̯àqdeněqãh₂mêzuṕ u̯dêbtmā́l | |
|---|---|
| Sposoby zapisu: | Ziemia: alfabet łaciński |
| Typologia: | aglutynacyjno-fleksyjny, VSO |
| Faktycznie | |
| Utworzenie: | F1req w 2021 |
| Najnowsza wersja: | 1.0 |
| Kody | |
| Conlanger–1 | pwak. |
| W Gammaja | |
| Przykład | |
| ??? ??? | |
| Lista conlangów | |
|
Zobacz też słownik tego języka. |
Język prawakdyjski (pwak. *u̯àqdeněqãh₂mêzuṕ u̯dêbtmā́l /wâʡ.de.ne˨ʡ.a˧ɣm.e˦.zupʼ wde˦b.tmǎːl/) – Rekonstruowany przodek języków wakdyjskich, który był używany ok. 3500 lat PG w Afryce Środkowo-Wschodniej.
Fonologia
Samogłoski
W języku prawakdyjskim występowało 5 samogłosek krótkich, 5 średnich oraz 5 długich.
| Przednie | Centralne | Tylne | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Krótkie | Średnie | Długie | Krótkie | Średnie | Długie | Krótkie | Średnie | Długie | |
| Przymknięte | *ɯ (y) | *ɯː (ȳ) | *ɯːː (yȳ) | ||||||
| Półprzymknięte | *e (e) | *eː (ē) | *eːː (eē) | *ɵ (u) | *ɵː (ū) | *ɵːː (uū) | *o (o) | *oː (ō) | *oːː (oō) |
| Otwarte | *a (a) | *aː (ā) | *aːː (aā) | ||||||
Dyftongi
W języku prawakdyjskim występuje szereg dyftongów zakończonych na -a, -e, -y, -o oraz -u. Niedozwolonymi kombinacjami są dostawienia do samogłosek tożsamych. Mogą występować także dyftongi średnie oraz długie.
Intonacja
W języku prawakdyjskim występowało sześć tonów:
| Intonacja | |
|---|---|
| Wznoszący | á /ǎ/ |
| Opadający | à /â/ |
| Wysoki | â /a˦/ |
| Średni | ã /a˧/ |
| Niski | ǎ /a˨/ |
Ton może posiadać każda samogłoska oraz dyftong.
Spółgłoski
W języku prawakdyjskim występowało 31 spółgłosek.
| Wargowe | Zębowe | Dziąsłowe | Podniebienne | Welarne | Gardłowe | ||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Nosowe | *m (m) | *n (n) | *ŋ (ŋ) | ||||
| Zwarte | bezdźwięczne | *p (p) | *t (t) | *c (c) | *k (k) | *ʡ (q) | |
| dźwięczne | *b (b) | *d (d) | *ɡ (g) | ||||
| ejektywne | *pʼ (ṕ) | *tʼ (t́) | *cʼ (ć) | ||||
| Szczelinowe | bezdźwięczne | *θ (š) | *s (s) | *ç~χʲ (h₁) | *x (x) | ||
| dźwięczne | *ð (ž) | *z (z) | *ɣ~h (h₂) | *ʕ (w) | |||
| ejektywne | *θʼ (š́) | *sʼ (ś) | |||||
| Półotwarte | *j (i̯) | *w (u̯) | |||||
| Drżące | *ʙ (ḅ) | *r (r) | *ʜ (h) | ||||
| Boczne | *ɫ (l) | *ʟ (ł) | |||||
Struktura sylaby
W języku prawakdyjskim maksymalna dopuszczalna sylaba to (C)(B)(C)(R)V(C)(C)(R), gdzie:
- V – dowolna samogłoska lub dyftong.
- C – dowolna spółgłoska.
- R – spółgłoska: /r/, /ɫ/, /ʟ/ lub /w/.
- B – spółgłoska: /b/, /m/, /n/
Tak duże sylaby występowały jednak stosunkowo rzadko.
Gramatyka
Czasownik
Odmiana przez osoby
W języku prawakdyjskim czasowniki regularne odmieniały się poprzez dodanie odpowiedniego przyrostka.
Występowały trzy koniugacje.
| Osoba | Liczba pojedyncza | Liczba podwójna | Liczba mnoga |
|---|---|---|---|
| I. | -rẽṕ pódh₂rẽṕ |
-râsc pódh₂râsc |
-rùqa pódh₂rùqa |
| II. | -téu̯ pódh₂téu̯ |
-tǎnt pódh₂tǎnt |
-tũło pódh₂tũło |
| III. | -šěa pódh₂šěa |
-šái̯l pódh₂šái̯l |
-šûse pódh₂šûse |
Przykładowy czasownik koniugacji pierwszej.
| Osoba | Liczba pojedyncza | Liczba podwójna | Liczba mnoga |
|---|---|---|---|
| I. | -hâmn tnùołhâmn |
-hótr tnùołhótr |
-hýȳl tnùołhýȳl |
| II. | -náts tnùołnáts |
-nõxt tnùołnõxt |
-nŷȳc tnùołnŷȳc |
| III. | -xǎtq tnùołxǎtq |
-xòag tnùołxòag |
-xỹȳw tnùołxỹȳw |
Przykładowy czasownik koniugacji drugiej.
| Osoba | Liczba pojedyncza | Liczba podwójna | Liczba mnoga |
|---|---|---|---|
| I. | -lō̃ś úghãłlō̃ś |
-lèće úghãłlèće |
-lā́ru úghãłlā́ru |
| II. | -góu̯t́ úghãłgóu̯t́ |
-gêhn úghãłgêhn |
-gàeh úghãłgàeh |
| III. | -pǒšt úghãłpǒšt |
-pèh₁a úghãłpèh₁a |
-pâśe úghãłpâśe |
Przykładowy czasownik koniugacji trzeciej.