Dźwięki
Samogłoski
- i u (i u)
- ɛ ɔ (e o)
- a (a)
Samogłoski /ɛ/ oraz /ɔ/ występują tylko w sylabach akcentowanych. Wyjątkiem są wyrazy zapożyczone. Dyftongi występują głównie w słowach zapożyczonych. Spółgłoski /r̥/, /l̥/, /f̥/ mogą pełnić funkcję sylabotwórczą, rzadko jednak występują w sylabie akcentowanej.
Spółgłoski
- m n (m n)
- p t c k (p t ḱ k)
- pː tː cː kː (pp tt ḱḱ kk)
- v f θ s ʃ h (v f θ s š h)
- sː ʃː (ss šš)
- l r j (l r j)
W język resyjskim może występować skomplikowane zbitki spółgłoskowe.
Akcent
Akcent pada stale na pierwszą sylabę.
Zmiany dźwiękowe
Zmiany dźwiękowe
| Spółgłoski
|
| PN
|
PIE
|
PK
|
PU
|
Resyjski
|
| C_
|
V_V
|
_I
|
_C
|
C_
|
| /pʼ/
|
/p/, /b/
|
/p/, /b/
|
/p/
|
p
|
pp
|
f
|
f
|
f
|
| /p/
|
/p/
|
/pʼ/-, /p/-
|
/p/-, -pp- -/pː/-, -/p/-
|
p
|
f
|
f
|
f
|
f
|
| /b/
|
bʰ /bʱ/
|
/b/
|
/p/-, -/w/-
|
p
|
v
|
f
|
p
|
p
|
| /m/
|
/m/
|
/m/
|
/m/
|
m
|
p
|
m
|
m
|
m
|
| /w/
|
w/u̯ /w/
|
/w/, /u/
|
/w/, /u/
|
v
|
∅
|
-
|
∅
|
u
|
| /tʼ/
|
/d/
|
/t/
|
/t/
|
t
|
tt
|
θ
|
s
|
s
|
| /t/
|
/t/
|
/tʼ/
|
/t/-, -tt- -/tː/-, -/t/-
|
θ
|
θ
|
θ
|
s
|
s
|
| /d/
|
dʰ /dʱ/
|
/d/
|
/t/-, -ð- -/ð/-
|
t
|
t
|
t
|
t
|
t
|
| /tsʼ/ (/tɕʼ/)
|
/sk/-, -/s/-
|
/ts/, /tɕ/
|
ć /tɕ/
|
ḱ
|
ḱḱ
|
ḱ
|
š
|
š
|
| /ts/ (/tɕ/)
|
/sk/-, -/s/-
|
/tsʼ/, /tɕʼ/
|
ć /tɕ/
|
ḱ
|
ḱḱ
|
ḱ
|
š
|
š
|
| /dz/ (/dʑ/)
|
/s/
|
/dz/, /dʑ/, /z/, /ʑ/
|
/s/, ś /ɕ/
|
ḱ
|
ḱḱ
|
ḱ
|
s
|
s
|
| /s/ (/ɕ/)
|
/s/
|
/s/, /ɕ/
|
/s/, ś /ɕ/
|
s
|
s
|
š
|
s
|
s, š
|
| /n/
|
/n/
|
-/n/-
|
/n/
|
n
|
n
|
n
|
n
|
n
|
| /nʲ/
|
y-/i̯- /j/-, /n/-
|
|
ń /nʲ/
|
n
|
n
|
n
|
n
|
n
|
| /r/ (/rʲ/)
|
/r/
|
/r/
|
/r/
|
r
|
r
|
r
|
r
|
r
|
| /tɬ/
|
/s/-, -/l/-
|
/l/
|
j- /j/-
|
s
|
l
|
š
|
l
|
l
|
| /ɬ/
|
/l/
|
/l/
|
-x-? -/ɬ/-
|
s
|
l
|
š
|
l
|
l
|
| /l/
|
/l/
|
/l/
|
/l/
|
l
|
l
|
j
|
l
|
l
|
| /lʲ/
|
/l/
|
/r/, /l/
|
lˈ /lʲ/
|
l
|
l
|
j
|
l
|
l
|
| /tʃʼ/
|
/st/-, /s/-
|
/tʃ/
|
ć /tɕ/
|
š
|
tt
|
š
|
š
|
š
|
| /tʃ/
|
/st/
|
/tʃʼ/
|
č, š /tʃ/, /ʃ/
|
š
|
tt
|
š
|
š
|
š
|
| /dʒ/
|
/st/
|
/dʒ/
|
č /tʃ/
|
š
|
t
|
š
|
š
|
š
|
| /ʃ/
|
/s/
|
/ʃ/
|
š /ʃ/
|
s
|
s
|
š
|
s
|
s, š
|
| /j/
|
y/i̯ /j/
|
/j/
|
/j/-
|
j
|
j
|
j
|
j
|
j
|
| /kʼ/
|
/ɡ/, ǵ /ɡʲ/, gʷ /ɡʷ/
|
/k/
|
/k/
|
k
|
kk
|
ḱ
|
k
|
k
|
| /k/
|
/k/, ḱ /kʲ/, kʷ /kʷ/
|
/kʼ/
|
/k/-, -kk- -/kː/-, -/k/-
|
k
|
kk
|
ḱ
|
k
|
k
|
| /ɡ/
|
gʰ /ɡʱ/, ǵʰ /ɡʲʱ/, gʰʷ /ɡʷʱ/
|
/ɡ/
|
/k/-, -x- -/ʁ/-
|
k
|
h
|
ḱ
|
k
|
k
|
| /ŋ/
|
-/n/-
|
-/m/-?
|
/ŋ/
|
n
|
n
|
n
|
n
|
n
|
| /qʼ/
|
h₂ /χ/
|
/q/
|
∅-, -/k/-
|
k
|
kk
|
ḱ
|
k
|
k
|
| /q/
|
/k/, ḱ /kʲ/, kʷ /kʷ/
|
/qʼ/-, -/kʼ/-
|
/k/-, -kk- -/kː/-
|
k
|
kk
|
ḱ
|
k
|
k
|
| /ɢ/
|
h₃ /ʁ/
|
/ʁ/
|
-x- ∅-, -/ʁ/-
|
k
|
h
|
ḱ
|
k
|
k
|
| /χ/
|
h₂ /χ/
|
/χ/
|
∅-, -x- -/ʁ/-?
|
š
|
š
|
š
|
š
|
š
|
| /ʁ/
|
h₃ /ʁ/
|
/ʁ/
|
∅-, -x- -/ʁ/-?
|
r
|
r
|
r
|
r
|
r
|
| /ħ/
|
h₁ /h/
|
/h/ > ∅
|
∅-, -x- -/ʁ/-?
|
∅, e
|
∅
|
š
|
∅, e
|
∅, e
|
| /ʕ/
|
h₁ /h/
|
/h/ > ∅
|
∅-, -x- -/ʁ/-?
|
∅, e
|
∅
|
š
|
∅, e
|
∅, e
|
| /ʔ/
|
h₁ /ʔ/
|
/h/ > ∅
|
∅
|
∅, e
|
∅
|
š
|
∅, e
|
∅, e
|
| /h/
|
h₂? /χ/
|
/h/ > ∅
|
∅-, -x- -/ʁ/-?
|
∅, e
|
∅
|
š
|
∅, e
|
∅, e
|
| Samogłoski
|
| PN
|
PIE
|
PK
|
PU
|
Resyjski
|
| V
|
VI
|
VH
|
RV
|
-V
|
| /a/
|
/e/, /a/
|
/e/
|
/a/
|
a, e
|
e
|
e
|
∅
|
∅
|
| /e/
|
/e/, ∅
|
/e/, ∅
|
/e/
|
e
|
i
|
e
|
∅
|
∅
|
| /i/
|
/ai̯/, /e/, /ei̯/, /i/, ∅
|
/e/, /i/, ∅
|
/i/
|
e
|
i
|
a
|
∅
|
∅
|
| /o/
|
/e/, /o/
|
/we/ ~ /wa/
|
/o/
|
a, o
|
u, e
|
u
|
∅
|
∅
|
| /u/
|
/au̯/, /e/, /eu̯/, /u/
|
/u/ ~ /wa/
|
/u/
|
u, o
|
u, e
|
a
|
∅
|
∅
|
| /æ/
|
/e/
|
/e/, /a/, /aː/
|
/æ/
|
e
|
i
|
e
|
∅
|
∅
|
| /y/
|
/e/
|
/u/
|
/y/, /ø/
|
e
|
i
|
a
|
∅
|
∅
|
Gramatyka
Zaimek
I i II osoba
| Cas.
|
I
|
II
|
| Sg
|
Pl
|
Sg
|
Pl
|
| Abs.
|
heš
|
me
|
θe
|
te
|
| Erg.
|
ḱiš
|
men
|
θeš
|
ten
|
| Dat.
|
ḱiθ
|
monθ
|
θenθ
|
tonθ
|
| Loc.
|
ḱin
|
mon
|
θen
|
ton
|
| Abl.
|
ḱim
|
mom
|
θenm
|
tom
|
| All.
|
ḱiš
|
monš
|
θenš
|
tonš
|
III osoba
| Cas.
|
Żyw.
|
Nżyw
|
| Sg
|
Pl
|
Sg
|
Pl
|
| Abs.
|
i
|
ine
|
i
|
iθ
|
| Erg.
|
iš
|
ineš
|
i
|
iθ
|
| Dat.
|
iθ
|
inθ
|
iθ
|
iθeθ
|
| Loc.
|
in
|
inen
|
in
|
iθen
|
| Abl.
|
im
|
inem
|
im
|
iθem
|
| All.
|
iš
|
inš
|
iš
|
iθš
|
Rzeczownik
Deklinacja
| Cas.
|
Żyw.
|
Nżyw.
|
| Sg
|
Pl
|
Sg
|
Pl
|
| Abs.
|
|
ne
|
|
θ
|
| Erg.
|
š
|
neš
|
|
θ
|
| Dat.
|
θ
|
nθ
|
θ
|
θeθ
|
| Loc.
|
n
|
nen
|
n
|
θen
|
| Abl.
|
m
|
nem
|
m
|
θem
|
| All.
|
š
|
nš
|
š
|
θš
|
Przyimek
Przyimek łączy się z jednym z trzech przypadków ruchu, w zależności od statyczności czy właśnie ruchu. Przyimki tak naprawdę są sufiksowymi poimkami.
Przymiotnik
Przymiotnik posiada tylko dwie formy:
- główną, dla absolutywu i ergatywu;
- zależną, dla reszty przypadków
Deklinacja
| Cas.
|
Żyw.
|
Nżyw.
|
| Sg
|
Pl
|
Sg
|
Pl
|
| Główna
|
š
|
n
|
|
θ
|
| Zależna
|
n
|
n
|
n
|
θ
|
Przymiotniki pełniące rolę orzecznika posiadają specjalny sufiks.
| Prs.
|
Prt.
|
Fut.
|
| -e
|
-er
|
-eš
|
Czasownik
Koniugacja czasowa
| Mod.
|
Prs.
|
Prt.
|
Fut.
|
| Act.
|
|
r
|
š
|
| Refl.
|
θ
|
rθ
|
šeθ
|
| Pass.
|
s
|
rs
|
šiš
|
Koniugacja osobowa
| Pers.
|
Sg.
|
Pl.
|
| I
|
-ḱi
|
-m
|
| II
|
-θi
|
-t
|
| III
|
|
-n/-θ
|
Negacja
Negację tworzy się za pomocą sufiksu -il- stojącego przed końcówkami czasowymi i osobowymi.
Tryb rozkazujący
Tryb rozkazujący tworzy się za pomocą postfiksu -e dodawanego do tematów spółgłoskowych, lub za pomocą bezokolicznika, jeżeli ten kończy się samogłoską.
Tekst
| Owca i konie
|
Pnu ḱi mrune
|
| Na wzgórzu owca, która nie miała wełny, zobaczyła konie: jeden ciągnął ciężki wóz, drugi dźwigał wielki ładunek, a trzeci wiózł szybko człowieka. Owca rzekła do koni: „Serce mnie boli, widząc, co człowiek nakazuje robić koniom”. Konie odpowiedziały: „Słuchaj, owco, serca nas bolą, kiedy widzimy, jak człowiek, pan, zabiera twoją wełnę na płaszcz dla samego siebie. I owca nie ma wełny”. Usłyszawszy to, owca pobiegła przez równinę.
|
Elnnuv pnuš, ḱekš θersailr inl, iḱar mrune: orr atš sonk ers, ittir uθkš imt numḱe, ḱi hur sirkš osfr šusr. Far pnuš mrunθ: „Fešθu ḱirtš ḱiš, os iḱaḱi, mek ḱoḱḱa ḱuv šusrš mrunθ”. Mruneš θlilrn: „Šna, pnu, fešθuθ ḱirtšθ men, os iḱam, oš fofa šusrš, eteš, inl θenmhe luhš arš unš. Ḱi pnuš θersail inl”. Os šnar pnuš na, pnu rekker nešlšḱri.
|
