Przejdź do zawartości

Język teorski

Z Conlanger
⚒️ Ten artykuł jest aktywnie rozwijany i autor prosi o cierpliwość. Jest to część projektu Kyon.
Język teorski
Þeoržefěm
Utworzenie: Raceg w 2024
Używany w (Kyon): jescze nie ustalone
Regiony (Kyon): Kyon Północny?

Harensuran?

Liczba użytkowników (Kyon) jezcze nie ustalono
Sposoby zapisu: runy wyodzące się z salladorskiego pisma néttor
Typologia: aglutynacyjny
mianownikowo-biernikowy
Klasyfikacja: Język prahuryński
Język prateoropelski
Język teorski
Przykład
Pieśń o rzece i wojownikach

Boa boat, boa boat, se bojer’ vauðal.
Vauðaued’ vigchě cheirchų žeiðak. Þweien’ lě bužěm natak.
Vauðaued’ šenum gurinų šaursur šenak.
Vauðaued’ noglě wemakim, šaurumim šenak
Vauðaued’ trachě nurþak, þeg šejar ðwapeik salažě
Lista conlangów
Zobacz też słownik tego języka.

Język teorski to język z rodziny języków huryńskich.

Fonologia

Lista głosek

Spółgłoski Wargowe Wargowo-

zębowe

Zębowe Dziąsłowe Zadziąsłowe Podniebienne Miękkopodniebienne Krtaniowe
Nosowe m (ɱ) n (n̻) (n̺) ɲ (ŋ)
Zwarte p b t d k g
Zwarte zmiękczone pʲ bʲ tʲ dʲ kʲ~c gʲ~ɟ
Szczelinowe f v θ ð s z ʃ ʒ x ɣ h (ɦ)
Szczelinowe zmiękczone fʲ vʲ θʲ ðʲ sʲ zʲ ʃʲ ʒʲ xʲ~ç ɣʲ~ʝ
Drżące r rʲ r̥ r̥ʲ
Boczne ɫ ɫ̥~h̪͆ lʲ~ʎ l̥ʲ~ɬ
Półsamogłoski w j (ɰ) (ɰ̃)
Samogłoski Przedne Środkowe Tylne
Otwarte ʲi u
Półotwarte ʲe (o)
Centralne
Półprzymknięte ʲæ
Przymknięte a~ɑ

Zapis łaciński

a ą b ch d ð e ě
/a~ɑ/ /aɰ̃/ /b/ /x/ /d/ /ð/ /ʲe/ /ʲæ/
f g h þ i j k l
/f/ /g/
/ɣ~ɦ~ɰ/
/h/ /θ/ /ʲi/ /j/ /k/ /ɫ/
lh m n o p r rh s
/ɫ̥~h̪͆/ /m/ /n/ /o̞/ /p/ /r/ /r̥/ /s/
š t u ų v w z ž
/ʃ/ /t/ /u/ /oɰ̃/ /v/ /w/ /z/ /ʒ/
'
/ʲ/

Gramatyka

Składnia

  • Szyk zdania: przeważnie SOV
  • Zamiast spójnika „który”, używa się „ten” (enk), a w przypadkach innych, niż mianownik czasownika zamienia się w imiesłów i odpowiednio się odmienia.

Zaimki

Zaimki osobowe Mianownik Biernik Baza przypadków Dzierżawcze
I.SING (ja) aun aus aus– aur
II.SING (ty) run ru rus– rur
II.SING.PERS.M (ty m) runaud raud rusaud– raudar
II.SING.PERS.F (ty f) runel’ ruel’ rusle– ruler
II.SING.PERS.POL (ty pan/pani) rošěn roš’ rošěs– rošěr
II.SING.PERS.POL.M (ty pan) roušnaud rošěud roušaud– rošdar
II.SING.PERS.POL.F (ty pani) roušnel’ rošěl’ roušle– rošler
III.SING.PERS (on/ona) morěn mor’ mours– morjar
III.SING.PERS.M (on) mournaud morěud mordar
III.SING.PERS.F (ona) mournel’ morěl’ morler
III.SING.IMPERS (ono) muran mur muer
III.SING.PERS.POL (on/ona pan/pani) moršěn morš’ moršjar
III.SING.PERS.POL.M (on pan) mouršnaud moršěud moršdar
III.SING.PERS.POL.M (ona pani) mouršnel’ moršěl’ moršljar
I.PLUR (my) pělan pěl pěl- pělar
II.PLUR (wy) sun su sur
II.PLUR.POL (państwo) sošěn soš’ sošjar
III.PLUR.PERS (oni/one.F) šejēn šej šejar
III.PLUR.IMPERS (one.N) šin ši šir
III.PLUR.C (oni/one.F/one.N) šnuran šnur šnuar

Rzeczowniki

Przypadki L.poj. L.mn.
Mianownik (M) –e(C¹)’ / V–e
Biernik (B) –a V+ –cha
Dopełniacz (D) –ų V+ –chų
Celownik (C) –ud V+ –chud
Narzędnik (N) –ar V+ –char
Allatyw (ku/do) (Al) –vě –egvě
Ablatyw (z) (Ab) –al V+ –chal
Antessyw (przed) (Ant) –az(a)² V+ –chaz(a)
Wołacz (W) –o –e(C¹)jo / V–eu
Deskryptyw (o) (Ds) –lě –elhě
Inessyw (w) (In) –ě V+ –chě
Komitatyw (z) (K) –um –chum
Antykomitatyw (bez) (AK) –umim –chumim

¹ostatnia spółgłoska w słowie

²finalne „a” przestarzałe

Czasowniki

Czasowniki regularne

Tryb oznajmujący Cz. ter. Cz. prze Cz. przy Cz. zaprze. Cz. zaprzy.
I.SING –ab –big –ěm –alb V+ –lěm
II.SING –ar –þig –ě –alar V+ –lě
III.SING –at –sig –ěst –alt V+ –lěst
I.PLUR –bak –bik –ěnk –albak V+ –lěnk
II.PLUR –rak –þik –ěk –alrak V+ –lěk
III.PLUR –ak –sik –ěsk –alk V+ –lěsk

Bezokolicznik: –ik

Tryb przypuszczający Cz. ter. Cz. prze Cz. przy Cz. zaprze. Cz. zaprzy.
I.SING V+ –tab –utbig V+ –těm –altab –altěm
II.SING V+ –tar –utþig V+ –tě –altar –altě
III.SING V+ –tat –utsig V+ –těst –altat –altěst
I.PLUR –utbak –utbik V+ –těnk –altbak –altěnk
II.PLUR V+ –trak –utþik V+ –těk –altrak –altěk
III.PLUR V+ –tak –utsik V+ –těsk –altak –altěsk

Bezokolicznik: V+ –tik

Tryb rozkazujący Cz. ter. Cz. przy Cz. zaprzy.
II.SING –er –ěr V+ –lěr
III.SING –ermor –erěst V+ –lerěst
I.PLUR –erpěl –erěnk V+ –lerěnk
II.PLUR –ersu –erěk V+ –lerěk
III.PLUR –erchei –erěsk V+ –lerěsk

Aspekt dokonany: že–

Aspekt inchoatywny: <rdzeń>–vau–<odmiana>

Imiesłów czynny: –aur

Imiesłów bierny: –ausar

Tryb łączący zdań podrzędnych: –ne

Supinum: –eik

Negacja czasownika: –im

Czasowniki kategorii nieproduktywnej

Tryb oznajmujący Czas teraźniejszy Czas przeszły
I.SING V+ –∅ –eig
II.SING –er –('/e)rag
III.SING –e(C¹)’ –eigset
I.PLUR –ek –ěk
II.PLUR –erk –argak
III.PLUR –ak –ěksek

Bezokolicznik to forma podstawowa, będąca tożsama z rdzeniem i trzybem rozkazującym.

Supinum: –e

Tryb przypuszczający: –ut

¹ostatnia spółgłoska w słowie

Kopuła

Tryb oznajmujący Cz. ter. Cz. prze Cz. przy Cz. zaprze Cz. zaprzy
I.SING be big ěm albig alěm
II.SING þaur þig ě alþig alě
III.SING set sig ěst alsig alěst
I.PLUR bek biak ěnk albiak alěnk
II.PLUR þaurk þiak ěk alþiak alěk
III.PLUR sek siak ěsk alsiak alěsk

Bezokolicznik: beik

Tryb przypuszczający Cz. ter. Cz. prze Cz. przy Cz. zaprze Cz. zaprzy
I.SING beut biut ěnt albiut alěnt
II.SING þaurt þiut ěut alþiut alěut
III.SING stut siut ěstut alsiut alěstut
I.PLUR bekut bikut ěnkut albikut alěnkut
II.PLUR þaurkut þikut ěkut alþikut alěkut
III.PLUR skut sikut ěskut alsikut alěskut

Bezokolicznik: beutik

Tryb rozkazujący Cz. ter. Cz. przy Cz. zaprzy
II.SING þaurra ěr alěr
III.SING star ěstar alěstar
I.PLUR bekar ěnkar alěnkar
II.PLUR þaurkar ěkar alěkar
III.PLUR skar ěskar alěskar

Imiesłów czynny: běurh

Imiesłów bierny: běusarh

Kopułę dokleja się do do rzeczowników/przymiontików/zaimków aby wyrazić znaczenie „być kimś”

Czasowniki modalne

Móc/umieć —  brad (gerundium/rzeczownik)-ALL

Dosł. mieć do czegoś (gerundium lub rzeczownik metaforycznie, np. nie mam do wędkinie umiem łowić ryb, rzeczownik metaforyczny jest preferowany)

Przykład:

bradabim erevě

brad-ab-im ere-vě

nie umiem łowić ryb

Przymiotniki

Podobnie do języka salladorskiego, nieodmienne (nawet przez przypadki), występują po rzeczownikach, nie muszą wyróżniać się końcówką, jednak wiele ma końcówki typu –ar/–ahr (zwykle gdy jest to przymiotnik pochodny od jakiegoś rzeczownika) (–ahr jeśli temat przymiotnika kończy się na spółgłoskę bezdźwięczną), –al (gdy chodzi o materiał lub pochodzenie od jakiegoś miejsca).

Tworząc nazwę własną stawiamy przymiotnik przed rzeczownikiem (bez końcówki –ar)

Przysłówek tworzy się przez dodanie końcówki –ě. Istnieją jednak wyjątki (bez tej końcówki). Występują po czasownikach.

Liczebniki

Główne
1 og
2 þě
3
4 šerěn
5 men
6 kwauta
7 reint
8 lok
9 wiþweg
10 þweg
11 věschur
12 — schur
Porządkowe
1 our
2 þěor
3 oþor
4 šerěnor
5 menor
6 kwautaur
7 reintor
8 lokor
9 wiþweor
10 þweor
11 věschuror
12 schuror