Język teorski
| ⚒️ | Ten artykuł jest aktywnie rozwijany i autor prosi o cierpliwość. Jest to część projektu Kyon. |
| Język teorski Þeoržefěm | |
|---|---|
| Utworzenie: | Raceg w 2024 |
| Używany w (Kyon): | jescze nie ustalone |
| Regiony (Kyon): | Kyon Północny?
Harensuran? |
| Liczba użytkowników (Kyon) | jezcze nie ustalono |
| Sposoby zapisu: | runy wyodzące się z salladorskiego pisma néttor |
| Typologia: | aglutynacyjny mianownikowo-biernikowy |
| Klasyfikacja: | Język prahuryński
|
| Przykład | |
Vauðaued’ vigchě cheirchų žeiðak. Þweien’ lě bužěm natak. Vauðaued’ šenum gurinų šaursur šenak. Vauðaued’ noglě wemakim, šaurumim šenak Vauðaued’ trachě nurþak, þeg šejar ðwapeik salažě | |
| Lista conlangów | |
| Zobacz też słownik tego języka. |
Język teorski to język z rodziny języków huryńskich.
Fonologia
Lista głosek
| Spółgłoski | Wargowe | Wargowo-
zębowe |
Zębowe | Dziąsłowe | Zadziąsłowe | Podniebienne | Miękkopodniebienne | Krtaniowe |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Nosowe | m | (ɱ) | n | (n̻) | (n̺) | ɲ | (ŋ) | |
| Zwarte | p b | t d | k g | |||||
| Zwarte zmiękczone | pʲ bʲ | tʲ dʲ | kʲ~c gʲ~ɟ | |||||
| Szczelinowe | f v | θ ð | s z | ʃ ʒ | x ɣ | h (ɦ) | ||
| Szczelinowe zmiękczone | fʲ vʲ | θʲ ðʲ | sʲ zʲ | ʃʲ ʒʲ | xʲ~ç ɣʲ~ʝ | |||
| Drżące | r rʲ r̥ r̥ʲ | |||||||
| Boczne | ɫ ɫ̥~h̪͆ | lʲ~ʎ l̥ʲ~ɬ | ||||||
| Półsamogłoski | w | j | (ɰ) (ɰ̃) | |||||
| Samogłoski | Przedne | Środkowe | Tylne |
|---|---|---|---|
| Otwarte | ʲi | u | |
| Półotwarte | ʲe | (o) | |
| Centralne | o̞ | ||
| Półprzymknięte | ʲæ | ||
| Przymknięte | a~ɑ | ||
Zapis łaciński
| a | ą | b | ch | d | ð | e | ě | |
| /a~ɑ/ | /aɰ̃/ | /b/ | /x/ | /d/ | /ð/ | /ʲe/ | /ʲæ/ | |
| f | g | h | þ | i | j | k | l | |
| /f/ | /g/ /ɣ~ɦ~ɰ/ |
/h/ | /θ/ | /ʲi/ | /j/ | /k/ | /ɫ/ | |
| lh | m | n | o | p | r | rh | s | |
| /ɫ̥~h̪͆/ | /m/ | /n/ | /o̞/ | /p/ | /r/ | /r̥/ | /s/ | |
| š | t | u | ų | v | w | z | ž | |
| /ʃ/ | /t/ | /u/ | /oɰ̃/ | /v/ | /w/ | /z/ | /ʒ/ | |
| ' | ||||||||
| /ʲ/ | ||||||||
Gramatyka
Składnia
- Szyk zdania: przeważnie SOV
- Zamiast spójnika „który”, używa się „ten” (enk), a w przypadkach innych, niż mianownik czasownika zamienia się w imiesłów i odpowiednio się odmienia.
Zaimki
| Zaimki osobowe | Mianownik | Biernik | Baza przypadków | Dzierżawcze |
|---|---|---|---|---|
| I.SING (ja) | aun | aus | aus– | aur |
| II.SING (ty) | run | ru | rus– | rur |
| II.SING.PERS.M (ty m) | runaud | raud | rusaud– | raudar |
| II.SING.PERS.F (ty f) | runel’ | ruel’ | rusle– | ruler |
| II.SING.PERS.POL (ty pan/pani) | rošěn | roš’ | rošěs– | rošěr |
| II.SING.PERS.POL.M (ty pan) | roušnaud | rošěud | roušaud– | rošdar |
| II.SING.PERS.POL.F (ty pani) | roušnel’ | rošěl’ | roušle– | rošler |
| III.SING.PERS (on/ona) | morěn | mor’ | mours– | morjar |
| III.SING.PERS.M (on) | mournaud | morěud | mordar | |
| III.SING.PERS.F (ona) | mournel’ | morěl’ | morler | |
| III.SING.IMPERS (ono) | muran | mur | muer | |
| III.SING.PERS.POL (on/ona pan/pani) | moršěn | morš’ | moršjar | |
| III.SING.PERS.POL.M (on pan) | mouršnaud | moršěud | moršdar | |
| III.SING.PERS.POL.M (ona pani) | mouršnel’ | moršěl’ | moršljar | |
| I.PLUR (my) | pělan | pěl | pěl- | pělar |
| II.PLUR (wy) | sun | su | sur | |
| II.PLUR.POL (państwo) | sošěn | soš’ | sošjar | |
| III.PLUR.PERS (oni/one.F) | šejēn | šej | šejar | |
| III.PLUR.IMPERS (one.N) | šin | ši | šir | |
| III.PLUR.C (oni/one.F/one.N) | šnuran | šnur | šnuar |
Rzeczowniki
| Przypadki | L.poj. | L.mn. |
|---|---|---|
| Mianownik (M) | – | –e(C¹)’ / V–e |
| Biernik (B) | –a | V+ –cha |
| Dopełniacz (D) | –ų | V+ –chų |
| Celownik (C) | –ud | V+ –chud |
| Narzędnik (N) | –ar | V+ –char |
| Allatyw (ku/do) (Al) | –vě | –egvě |
| Ablatyw (z) (Ab) | –al | V+ –chal |
| Antessyw (przed) (Ant) | –az(a)² | V+ –chaz(a) |
| Wołacz (W) | –o | –e(C¹)jo / V–eu |
| Deskryptyw (o) (Ds) | –lě | –elhě |
| Inessyw (w) (In) | –ě | V+ –chě |
| Komitatyw (z) (K) | –um | –chum |
| Antykomitatyw (bez) (AK) | –umim | –chumim |
¹ostatnia spółgłoska w słowie
²finalne „a” przestarzałe
Czasowniki
Czasowniki regularne
| Tryb oznajmujący | Cz. ter. | Cz. prze | Cz. przy | Cz. zaprze. | Cz. zaprzy. |
|---|---|---|---|---|---|
| I.SING | –ab | –big | –ěm | –alb | V+ –lěm |
| II.SING | –ar | –þig | –ě | –alar | V+ –lě |
| III.SING | –at | –sig | –ěst | –alt | V+ –lěst |
| I.PLUR | –bak | –bik | –ěnk | –albak | V+ –lěnk |
| II.PLUR | –rak | –þik | –ěk | –alrak | V+ –lěk |
| III.PLUR | –ak | –sik | –ěsk | –alk | V+ –lěsk |
Bezokolicznik: –ik
| Tryb przypuszczający | Cz. ter. | Cz. prze | Cz. przy | Cz. zaprze. | Cz. zaprzy. |
|---|---|---|---|---|---|
| I.SING | V+ –tab | –utbig | V+ –těm | –altab | –altěm |
| II.SING | V+ –tar | –utþig | V+ –tě | –altar | –altě |
| III.SING | V+ –tat | –utsig | V+ –těst | –altat | –altěst |
| I.PLUR | –utbak | –utbik | V+ –těnk | –altbak | –altěnk |
| II.PLUR | V+ –trak | –utþik | V+ –těk | –altrak | –altěk |
| III.PLUR | V+ –tak | –utsik | V+ –těsk | –altak | –altěsk |
Bezokolicznik: V+ –tik
| Tryb rozkazujący | Cz. ter. | Cz. przy | Cz. zaprzy. |
|---|---|---|---|
| II.SING | –er | –ěr | V+ –lěr |
| III.SING | –ermor | –erěst | V+ –lerěst |
| I.PLUR | –erpěl | –erěnk | V+ –lerěnk |
| II.PLUR | –ersu | –erěk | V+ –lerěk |
| III.PLUR | –erchei | –erěsk | V+ –lerěsk |
Aspekt dokonany: že–
Aspekt inchoatywny: <rdzeń>–vau–<odmiana>
Imiesłów czynny: –aur
Imiesłów bierny: –ausar
Tryb łączący zdań podrzędnych: –ne
Supinum: –eik
Negacja czasownika: –im
Czasowniki kategorii nieproduktywnej
| Tryb oznajmujący | Czas teraźniejszy | Czas przeszły |
|---|---|---|
| I.SING | V+ –∅ | –eig |
| II.SING | –er | –('/e)rag |
| III.SING | –e(C¹)’ | –eigset |
| I.PLUR | –ek | –ěk |
| II.PLUR | –erk | –argak |
| III.PLUR | –ak | –ěksek |
Bezokolicznik to forma podstawowa, będąca tożsama z rdzeniem i trzybem rozkazującym.
Supinum: –e
Tryb przypuszczający: –ut
¹ostatnia spółgłoska w słowie
Kopuła
| Tryb oznajmujący | Cz. ter. | Cz. prze | Cz. przy | Cz. zaprze | Cz. zaprzy |
|---|---|---|---|---|---|
| I.SING | be | big | ěm | albig | alěm |
| II.SING | þaur | þig | ě | alþig | alě |
| III.SING | set | sig | ěst | alsig | alěst |
| I.PLUR | bek | biak | ěnk | albiak | alěnk |
| II.PLUR | þaurk | þiak | ěk | alþiak | alěk |
| III.PLUR | sek | siak | ěsk | alsiak | alěsk |
Bezokolicznik: beik
| Tryb przypuszczający | Cz. ter. | Cz. prze | Cz. przy | Cz. zaprze | Cz. zaprzy |
|---|---|---|---|---|---|
| I.SING | beut | biut | ěnt | albiut | alěnt |
| II.SING | þaurt | þiut | ěut | alþiut | alěut |
| III.SING | stut | siut | ěstut | alsiut | alěstut |
| I.PLUR | bekut | bikut | ěnkut | albikut | alěnkut |
| II.PLUR | þaurkut | þikut | ěkut | alþikut | alěkut |
| III.PLUR | skut | sikut | ěskut | alsikut | alěskut |
Bezokolicznik: beutik
| Tryb rozkazujący | Cz. ter. | Cz. przy | Cz. zaprzy |
|---|---|---|---|
| II.SING | þaurra | ěr | alěr |
| III.SING | star | ěstar | alěstar |
| I.PLUR | bekar | ěnkar | alěnkar |
| II.PLUR | þaurkar | ěkar | alěkar |
| III.PLUR | skar | ěskar | alěskar |
Imiesłów czynny: běurh
Imiesłów bierny: běusarh
Kopułę dokleja się do do rzeczowników/przymiontików/zaimków aby wyrazić znaczenie „być kimś”
Czasowniki modalne
Móc/umieć — brad (gerundium/rzeczownik)-ALL
Dosł. mieć do czegoś (gerundium lub rzeczownik metaforycznie, np. nie mam do wędki — nie umiem łowić ryb, rzeczownik metaforyczny jest preferowany)
Przykład:
bradabim erevě
brad-ab-im ere-vě
nie umiem łowić ryb
Przymiotniki
Podobnie do języka salladorskiego, nieodmienne (nawet przez przypadki), występują po rzeczownikach, nie muszą wyróżniać się końcówką, jednak wiele ma końcówki typu –ar/–ahr (zwykle gdy jest to przymiotnik pochodny od jakiegoś rzeczownika) (–ahr jeśli temat przymiotnika kończy się na spółgłoskę bezdźwięczną), –al (gdy chodzi o materiał lub pochodzenie od jakiegoś miejsca).
Tworząc nazwę własną stawiamy przymiotnik przed rzeczownikiem (bez końcówki –ar)
Przysłówek tworzy się przez dodanie końcówki –ě. Istnieją jednak wyjątki (bez tej końcówki). Występują po czasownikach.
Liczebniki
| Główne | |
|---|---|
| 1 | og |
| 2 | þě |
| 3 | oþ |
| 4 | šerěn |
| 5 | men |
| 6 | kwauta |
| 7 | reint |
| 8 | lok |
| 9 | wiþweg |
| 10 | þweg |
| 11 | věschur |
| 12 — | schur |
| Porządkowe | |
|---|---|
| 1 | our |
| 2 | þěor |
| 3 | oþor |
| 4 | šerěnor |
| 5 | menor |
| 6 | kwautaur |
| 7 | reintor |
| 8 | lokor |
| 9 | wiþweor |
| 10 | þweor |
| 11 | věschuror |
| 12 | schuror |