Qasnimista

Z Conlanger
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Typ: a priori
Rodzaj: artystyczny
Lista conlangów
Nuvola apps bookcase 1 blue.svg.png Zobacz też słownik tego języka.

Qasnimista (qaśnimiśta iskan [ʕɑɕniˈmiɕtɑ ˌiskɑn] "język Qasnimihów", również raimuiśta iskan [rɑimuˈiɕtɑ ˌiskɑn] "język powszechny/potoczny"), czasem gaśnimiski, haśnimiski, to język a priori stworzony przez Milyamda w listopadzie 2010 na Unilangowy Konkurs Językotwórczy.

Historia

Współczesny język qasnimista jest używany przez lud Qasnimihów (qaśnimínha) na obszarze Mautery Południowej.

Qasnimista i niektóre inne języki tego rejonu pochodzą od rekonstruowanego wspólnego przodka - prapołudniowozachodniomauterańskiego (PPZM; ang. Proto-Southwest-Mauteran language, PSWM).

Pochodzenie niektórych form czasownika nieregularnego ag- "być".

ga. źi "bycie" < stga. dji < PPZM *ăg-i
ga. zu "mający być" < stga. dsu < PPZM *ăg-su
ga. aqa "będący" < stga. æghæ < PPZM *ăg-hă
ga. gara "jestem" < stga. gæra < PPZM *ăg-ăla
ga. zura "będę" < stga. dsura, śc. gæra dsu < PPZM *ăg-ăla ăg-su
ga. aza "byłem" < stga. ædsæ < PPZM *ăg-să
ga. zuza "żebym był" < stga. dsudsæ, śc. ædsæ dsu < PPZM *ăg-să-(ăla) ăg-su
ga. qera "byłbym" < stga. ghera < PPZM *ăg-hĕ-ăla
ga. zera "bądźmy" < stga. dsera < PPZM *ăg-sĕ-ăla

Prawdopodobnie ten sam rdzeń wyewoluował w czasownik gig w języku siboli.

Fonologia

spółgłoski wargowe dziąsłowe emfatyczne podniebienne tylnojęz. gardłowe
nosowe m n nh [nˤ] ń [ɲ]
zwarte p b t d th [tˤ] dh [dˤ] k g
afrykaty c [ts] z [dz] ć [tɕ] ź [dʑ]
szczelinowe s [s~z] sh [sˤ~zˤ] ś [ɕ~ʑ] h [ħ~ʕ]
inne (płynne) w r j q [ʕ]

Spółgłoski szczelinowe zostają udźwięczniane po dźwięcznych spółgłoskach: bs [bz], [bʑ], bh [bʕ].

samogłoski przednie tylne
zamknięte i u
otwarte e [ɛ] a [ɑ]


Akcent wyrazowy pada najczęściej na ostatnią (zamkniętą, np. uśmír, araśmín) albo przedostatnią (otwartą lub zamkniętą, np. mínćik, śerténe) sylabę od końca. Jest czasem zaznaczany symbolem akutu.

Struktura sylaby: (s/t)(C)V(C)(C)(h/s/ś/t)

C - każda spółgłoska
V - każda samogłoska

Mutacje spółgłosek

Niektóre końcówki wymagają zastosowania oboczności spółgłoskowych. Występuje pięć rodzajów tego sandhi:

  • unosowienie,
  • udziąsłowienie (T-mutacja),
  • zmiękczenie,
  • asybilacja (S-mutacja),
  • ugardłowienie (faryngalizacja).

Gramatyka

Zaimki

Liczba pojedyncza odnosi się do pojedynczego przedmiotu, liczba mnoga odnosi się do wielu (dwa, trzy lub więcej) a liczba kilkukrotna do kilku (w tym liczby ułamkowej) lub zera przedmiotów.

Osoba l. poj. l. mn. l. kilk.
1. u ja re my re(ja) my
2. ka ty nika wy ska wy
3. ja on/ono
i ona
ide oni/one deja oni/one
4. ta tamto itte tamci/tamte teja tamci/tamte
5. eq ktoś/każdy/się the wielu eja ktokolwiek
Zaimek wskazujący pytający nieokreślony przeczący
osoby ja, i, ide, deja erma ema inna
rzeczy ja, ta erta mata inta
miejsca jahe, jathe erthe mathe iqe

Składnia

Qasnimista używa przeważnie szyku VSO. Przymiotniki i przysłówki są umieszczane przed rzeczownikami i czasownikami.

  • Uśmir heśa uśnumen ruźitan qaśnimiśca iskans.
    dobrze mówić.3os dobry.pl.M uczeń.pl.M qasnimista.sg.D język.sg.D
    dobrze mówią dobrzy uczniowie gaśnimiskiego języka
    Dobrzy uczniowie mówią dobrze w qasnimista.