Rowański

Z Conlanger
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
rowański
erlëkerleitę hu
Sposoby zapisu: zmodyfikowany łaciński, sylabariusz
Faktycznie
Utworzenie: Hapana Mtu w 2009
W świecie Gruszek Na Wierzbie
Używany w (Gruszki Na Wierzbie): Rowania
Kody
Conlanger–3 gnw.row.hm
Lista conlangów
Słowo erlëkerleitę zapisane w sylabariuszu rowańskim.

Język rowański (row. erlëkerleitę hu [ɛɾɛq.ɛ̃ɾɛĩtɛ̃ χu]) to język którym posługują się Rowanki.

Fonetyka

Akcent

Pada zawsze na pierwszą sylabę. Każdy wyraz (nawet klasyfikator) jest osobno akcentowany.

Spółgłoski

Tam, gdzie podane są dwie głoski, pierwsza jest wariantem podstawowym, druga możliwym alofonem.

  • zwarte: k [q, k] t [t] p [p]
  • zwarte labializowane: kl [qʷ, kʷ] tl [tʷ] pl [pʷ]
  • szczelinowe: h [χ, x] s [ʃ, s] f [ɸ, f]
  • szczelinowe labializowane: hl [χʷ, xʷ] sl [ʃʷ, sʷ]
  • drżące: r [ʀ] z [r] v [ʙ]
  • uderzeniowe: rl [ɾ]
  • półotwarte: zl [ɹ]
  • nosowe: g [ŋ] n [n] m [m]

Spółgłoski nosowe występują tylko na początku morfemu. Ponadto na styku morfemów pojawiają się jako „uśmierzacz rozziewu” nienotowane [w] [j] [ʔ].

Samogłoski

a [ɒ, ɑ] u [u, o] e [ɛ, æ] i [i, ɨ]

wszystkie samogłoski mają też wersje nosowe

Dyftongi

au [ɒu] ua [oɒ] ei [ɛi, ei] ie [iɛ, eɛ]

wszystkie dyftongi mają też wersje nosowe

Harmonia samogłoskowa

W języku rowańskim obowiązują jednocześnie dwa typy harmonii samogłoskowej - harmonia miejsca artykulacji (przednie/tylne) oraz harmonia nosowa. Harmonia działa wstecz!

  • a/u/au/ua
  • ą/ų/aų/uą
  • e/i/ei/ie
  • ę/į/eį/ię

Wyraz z samogłoskami nosowymi poznajemy po ogonku przy ostatniej samogłosce (erleitę „Rowanek” [ɛ̃ɾɛĩtɛ̃]). Jeżeli w wyrazie złożonym złamana zostanie harmonia nosowa i przed członem nosowym pojawi się człon nienosowy, to nad ostatnią samogłoską członu nienosowego stawiamy dierezę.

Nazwy własne

Ortografia łacińska dla rowańskiego nie używa dużych liter dla nazw własnych. Można je oznaczać 'biorąc w takie nawiasy'. Wiąże się to z faktem, że w piśmie Rowanków nie ma odpowiedników małych i wielkich liter, nazwy własne zaś - jeśli w ogóle chce się je wyróżnić - otacza się ramką.

Czasowniki

W odmianie czasowników nieprzechodnich obowiązuje schemat prefiks osoby+prefiks czasu+rdzeń. Wykonawca występuje w absolutywie (forma słownikowa, bez prefiksu). Zaimki można pomijać.

W zdaniu przechodnim wykonawca stoi w ergatywie (prefiks ka,ke), obiekt jest w absolutywie, zaś czasownik uzgadnia się do obu tych elementów, przyjmując kolejno prefiks obiektu, prefiks wykonawcy i prefiks czasu. Prefiks wykonawcy zakończony na -a,-e traci ostatnią samogłoskę, jeżeli następny element zaczyna się samogłoską.

Negacja czasowników nieprzechodnich polega na zamienieniu kolejności prefiksu czasu i osoby. Negacja czasownika przechodniego odbywa się przez przestawienie prefiksu czasu przed prefiks obiektu.

Rzeczowniki

Mnogość rzeczowników oznacza się opcjonalnie przez podwojenie klasyfikatora.

Klasy

Jest ich (na chwilę obecną) sześć. Każdy rzeczownik przynależy do jednej z klas. Klasę poznajemy po klasyfikatorze, który stoi po rzeczowniku i po wszystkich jego przydawkach (np. przymiotnikach, przydawce dzierżawczej).

Po rzeczownikach określanych liczebnikiem nie stawia się klasyfikatorów.

Liczebniki

System liczebników u Rowanków bazuje na czwórce i dwunastce.

1 ras
2 uą
3 ver
4 sa
5 rassa (1+4)
6 uąsa (2+4)
7 versa (3+4)
8 sasa (4+4)
9 rassasa (1+4+4)
10 uąsasa (2+4+4)
11 versasa (3+4+4)
12 puhų
13 räspuhų (1+12)
14 uąpuhų (2+12)
23 versasäpuhų (3+4+4+12)
24 puhųuą (12x2)
25 räspuhųuą (1+12x2)
36 puhųver (12x3)
48 puhųsa (12x4)
60 puhųrassa (12x(1+4))
132 puhųversasa (12x(3+4+4))
143 bersasäpuhųversasa (3+4+4+12x(3+4+4))
144 mauka
1728 ezlevę
2009 rassäpuhųversasamaukäezlevę (1+4+12x(3+4+4)+144+1728)